Tuần 24 Tiết PPCT 45 Ngày soạn Ngày 26 tháng 01 năm 2015 Ngày dạy /02/2015 ÔN TẬP CHƯƠNG IV I MỤC TIÊU 1 Về kiến thức Chế độ giáo dục thời Lê sơ rất được coi trọng Những thành tựu tiêu biểu về văn học[.]
Trang 1Tuần: 24
Tiết PPCT: 45 - Ngày soạn: Ngày 26 tháng 01 năm 2015 - Ngày dạy: ………/02/2015
ÔN TẬP CHƯƠNG IV
I MỤC TIÊU
1 Về kiến thức
- Chế độ giáo dục thời Lê sơ rất được coi trọng
- Những thành tựu tiêu biểu về văn học, khoa học kĩ thuật thời Lê sơ, học sinh thấy được sự phát triển toàn diện của đất nước ta ở thế kỉ XV đầu thế kỉ XVI So sánh điểm khác nhau giữa thời Lê sơ và thời Lý Trần
2 Về kĩ năng
Rèn luyện kĩ năng ghi nhớ, đánh giá các nhân vật lịch sử thơi Lê sơ
3 Về thái độ
Giáo dục học sinh niềm tự hào về thời kì thịnh trị của đất nước có ý thức bảo vệ tổ quốc
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS
- GV:
+ SGK, Chuẩn KTKN
+ Tranh ảnh về các thành tựu giáo dục, văn học, khoa học, nghệ thuật thời
Lê Sơ
- HS: Vở ghi, câu hỏi về nội dung của bài
III PHƯƠNG PHÁP
Vấn đáp, đàm thoại, thảo luận, mô tả…
IV TIẾN TRÌNH GIỜ DẠY – GIÁO DỤC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
2 Kiểm tra bài cũ (KT 15 phút):
* Đề:
Câu 1: (3 điểm) Em hãy nêu những thành tựu chủ yếu về giáo dục của Đại Việt thời Lê sơ?
Câu 2: (3 điểm) Văn học thời Lê sơ có những nét nổi bật gì? (Hình thức chữ viết, nội dung, tác giả, tác phẩm)
Câu 3: (4 điểm) Hãy nêu nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
* Đáp án:
Câu 1: (3 điểm)
- Dựng lại trường Quốc tử giám, mở trường học nhiều nơi
- Tôn sùng đạo Nho
- Giáo dục, thi cử, quy củ, chặt chẽ, thông qua 3 kì thi: Hương, Hội, Đình Câu 2: (3 điểm)
- Văn học chữ Hán tiếp tục phát triển, chữ Nôm được coi trọng
- Tác phẩm tiêu biểu: “Đại cáo bình Ngô”
Trang 2- Văn học có nội dung yêu nước sâu sắc, thể hiện niềm tự hào dân tộc và khí phách anh hùng
Câu 3: (4 điểm).
+ Nguyên nhân thắng lợi (2 điểm).
- Toàn quân dân có lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần đoàn kết, ý chí quyết chiến
- Đường lối chiến thuật đúng đắn của bộ chỉ huy nghĩa quân (Lê Lợi, Nguyễn Trãi)
+ Ý nghĩa lịch sử (2 điểm).
- Kết thúc 20 năm đô hộ của quân Minh
- Mở ra thời kì phát triển mới cho đất nước
3 Giảng bài mới
3.1 Đặt vấn đề:
Giai đoạn lịch sử Việt Nam từ thế kỉ XV- đầu XVI, đã có những chuyển biến tích cực trong đời sống kinh tế, văn hoá, giáo dục Là giai đoạn lịch sử
hào hùng chống giặc Minh xâm lược và xây dựng đất nước thời Lê sơ Để khắc
sâu những kiến thức lịch sử giai đoạn này Hôm nay ôn tập chương IV.
3.2 Nội dung bài giảng:
Hoạt động 1:
- GV: Dùng sơ đồ bộ máy nhà nước thời
Lê Sơ và Lý Trần để học sinh quan sát
- GV: Em hãy so sánh sự giống và khác
nhau giữa hai tổ chức bộ máy nhà nước
đó
- HS: Trao đổi nhóm: Tăng cường lực
lượng thanh tra, giám sát xuống tận cơ sở
xã
- GV: Cách đào tạo, tuyển dụng quan lại
được tiến hành như thế nào?
- HS: Lấy học tập, thi cử làm phương thức
tuyển dụng
- GV: Sơ kết chuyển ý
- GV: Pháp luật thành văn ở nước ta có từ
khi nào?
- HS: Thời Lý - Luật Hình thư (1042)
- GV: Ý nghĩa của pháp luật?
- HS: Đảm bảo trật tự an ninh, kỉ cương
trong XH
- GV: Pháp luật thời Lê sơ có gì giống và
1 Về Mặt chính trị
- Xây dựng bộ máy nhà nước trung ương tập quyền chuyên chế hơn thời Lý- Trần
+ Bộ máy nhà nước đã kiện toàn đạt đến mức hoàn chỉnh, tăng tính tập quyền đơn vị hành tính chặt chẽ, quy củ
2 Pháp luật
- Luật Hồng Đức- tương đối hoàn chỉnh
Trang 3khác so với luật thời Lý - Trần?
- HS: Trao đổi trả lời:
+ Giống: Bảo vệ vua, kinh thành giai cấp
thống trị bảo vệ trật tự xã hội, bảo vệ sản
xuất nông nghiệp, bảo vệ sức kéo
+ Khác: thời Lê Sơ tiến bộ hơn đã bảo vệ
phụ nữ, quyền bình đẳng nam nữ
- GV: Em có suy nghĩ gì về luật pháp
phong kiến?
- HS: Ngày càng xây dựng hoàn chỉnh
bảo vệ kỉ cương phép nước
- GV: Nay “sống làm việc theo hiến pháp
và pháp luật”
* GV: Sơ kết, chuyển ý
- GV: Chính sách kinh tế thời Lê sơ với
Lý Trần có gì giống và khác nhau?
- HS:
+ Giống: Đều quan tâm phát triển kinh tế
nông - công, thương nghiệp
+ Khác: thời Lý- Trần ruộng công chiếm
ưu thế, thời Lê sơ ruộng tư chiếm ưu thế
- GV: Về công thương nghiệp?
- HS: Thời Lê sơ phát triển mạnh mẽ hơn
- GV: Xã hội phong kiến có mấy giai cấp
đó là các giai cấp nào?
- HS: Thảo luận, trình bày
- GV: Em hãy so sánh sự giống và khác
nhau trong xã hội Lê sơ và Lý Trần
- HS thảo luận trả lời
+ Giống: 2 giai cấp
+ Khác: Thời Lý - Trần: Vương hầu quý
tộc đông nông nô, nô tì nhiều; Thời Lê sơ:
nô tì giảm, giai cấp địa chủ tư hữu ruộng
đất đông lên
- GV: Y/c HS nhận xét về 2 sơ đồ các giai
cấp, tầng lớp trong XH thời Lý - Trần và
thời Lê sơ
- HS: Nhận xét
- GV: Xã hội nào phát triển cao hơn?
- HS: Thời Lê sơ quan hệ SX PK được
xác lập vững chắc hơn
- Ngày càng xây dựng hoàn chỉnh bảo
vệ kỉ cương phép nước
3 Kinh tế
a) Nông nghiệp:
- Mở rộng diện tích đất trồng
- XD đê điều
- Sự phân hoá chiếm hữu ruộng đất ngày càng sâu sắc
b) Thủ công nghiệp:
Phát triển ngành nghề truyền thống c) Thương nghiệp:
Chợ phát triển
4 Xã hội
- Xã hội 2 giai cấp: thống trị và bị trị
- Phân chia giai cấp ngày càng sâu sắc
Trang 4- GV: Chuyển ý.
- GV: Giáo dục thời Lê sơ đạt những
thành tựu nào đáng lưu ý
- HS: Trình bày
- GV:Văn học thời Lê sơ có nội dung gì?
- HS: Yêu nước
- GV: Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông và
nhóm Tao Đàn
- GV: NX về những thành tựu KH, NT thời Lê sơ? - HS: Làm bài tập ở lớp và ở nhà 5 Văn hoá, giáo dục, khoa học, nghệ thuật - Quan tâm phát triển GD - Văn học yêu nước - Nhiều công trình KH, NT có giá trị 4 Củng cố - Chính sách kinh tế thời Lê sơ với Lý Trần có gì giống và khác nhau? - Bài tập: Lập bảng thống kê các tác phẩm Tác phẩm Thời Lý Thời Trần Thời Lê sơ Văn học Bài thơthần- Lý Thường Kiệt - Hịch tướng sĩ - TQT - Tụng giá hoàng kinh sư - Bạch Đằng giang phú - Quân trung từ mệnh tập - Bình Ngô đại cáo - Phú núi Chí Linh =>Nguyễn Trãi - Hồng Đức quốc âm thi tập Sử học - Đại Việt sử kí - Lê Văn Hưu - Đại Việt sử kí toàn thư -Ngô Sĩ Liên
5 Hướng dẫn HS học bài ở nhà và chuẩn bị cho bài sau - Học bài - Chuẩn bị tiết sau làm bài tập lịch sử chương IV V Rút kinh nghiệm …
………
……….…
………
……… …… ………
……… ………
Trang 5Tuần: 24
Tiết PPCT: 46 - Ngày soạn: Ngày 26 tháng 01 năm 2015 - Ngày dạy: ………/02/2015
LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ CHƯƠNG IV
I MỤC TIÊU
1 Về kiến thức
- Học sinh khắc sâu các kiến thức cơ bản của lịch sử Việt Nam thời Lê sơ
- Có hiểu biết rộng hơn về thời kì lịch sử phong kiến Việt Nam thịnh trị nhất
2 Về kĩ năng
- Rèn luyện kĩ năng ghi nhớ, đánh giá các nhân vật lịch sử thơi Lê sơ
- Rèn luyện kĩ năng làm bài tập lịch sử
3 Về thái độ
Có ý thức trong học tập, ý thức tự hào dân tộc, lòng khâm phục, ngưỡng
mộ, tin yêu quý trọng các anh hùng dân tộc, các danh nhân văn hoá thế giới
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS
- GV:
+ SGK, Chuẩn KTKN
+ Tranh ảnh về các thành tựu giáo dục, văn học, khoa học, nghệ thuật thời
Lê Sơ
- HS: Vở ghi, câu hỏi về nội dung của bài
III PHƯƠNG PHÁP
Vấn đáp, đàm thoại, thảo luận, mô tả…
IV TIẾN TRÌNH GIỜ DẠY – GIÁO DỤC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
2 Kiểm tra bài cũ: Tiến hành khi làm bài tập
3 Giảng bài mới
3.1 Đặt vấn đề:
Để khắc sâu hơn các sự kiện lịch sử thời Lê sơ, hôm nay cô sẽ hướng dẫn
các em làm một số bài tập
3.2 Nội dung bài giảng:
* Hoạt động 1:
- GV: Nêu nguyên nhân thắng lợi và ý
nghĩa lịch sử của cuộc khởi nghĩa Lam
Sơn?
I Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
* Nguyên nhân thắng lợi:
- Lòng yêu nước nồng nàn, niềm tự hào sâu sắc, ý chí kiên cường quyết tâm giành độc lập của nhân dân ta
Trang 6- HS: Thảo luận, đại diện nhóm trình bày - Sự lãnh đạo đúng đắn, tài giỏi của bộ
chỉ huy nghĩa quân, đứng đầu là Lê Lợi, Nguyễn Trãi
- Chiến lược, chiến thuật đúng đắn, sáng tạo
- Tinh thần chiến đấu ngoan cường của nghĩa quân
* Ý nghĩa lịch sử:
- Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn thắng lợi kết thúc 20 năm đô hộ tàn bạo của nhà Minh
- Đất nước sạch bóng quân thù, giành lại được độc lập tự chủ
- Mở ra thời kì phát triển mới cho xã hội, dân tộc Đại Việt
* Hoạt động 2: Chọn câu trả lời đúng nhất cho các câu hỏi sau:
II Chọn câu trả lời đúng nhất
Câu 1: Sự bùng nổ các cuộc khởi nghĩa nông dân nửa sau thế kỉ XIV chứng tỏ
điều gì?
a Nhà nước đã sauy yế, không đảm nhận vai trò ổn định và phát triển đất nước
b Sự sụp đổ của nhà Trần là không thể tránh khỏi
c Nông dân đã giác ngộ và có ý thức dân tộc
d a + c đúng
Câu 2: Đặc điểm cơ bản của các cuộc khởi nghĩa đầu thế kỉ XV:
a Nổ ra sớm, mạnh mẽ, liên tục, phối hợp chặt chẽ
b Nổ ra sớm, khá liên tục, mạnh mẽ nhưng thiếu sự phối hợp
c Nổ ra muộn nhưng phát triển mạnh mẽ
d Nổ ra muộn , phối hợp chặt chẽ
Câu 3: Quân Minh phải rút về đâu cố thủ trước sự tấn công và thắng lợi của
nghĩa quân Lam Sơn?
a Nghệ An b Thanh Hoá c Đông Quan d Đông Triều
Câu 4: Thời Lê Thánh Tông ớ địa phương cả nước chia thành:
a 12 đạo b 12 phủ c 12 lộ d 13 đạo thừa tuyên
Câu 5 : Ai là người căn dặn các quan trong triều “một thước núi, một tấc sông
của ta lẽ lại vứt bỏ”?
a Lê Thái Tổ b Lê Thánh Tông
c Lê Nhân Tông d Lê Hiển Tông
Câu 6: Quân đội dưới thời nhà Lê được tổ chức chặt chẽ và theo chế độ:
a Ngụ binh ư nông b Ư binh hiến nông c Quân đội nhà nước
Câu 7: Bộ “Quốc triều hình luật” được biên soạn và phát hành dưới thời vua
nào?
Trang 7a Lê Thánh Tông b Lê Nhân Tông.
c Lê Hiển Tông d Lê Dực Tông
Câu 8: Hệ tư tưởng nào chiếm địa vị độc tôn trong xã hội thời Lê sơ?
a Phật giáo
b Đạo giáo
c Nho giáo
d Thiên chúa giáo
Câu 9: Thời Lê sơ, số lượng nô tì giảm dần bởi vì:
a Bị chết nhiều
b Bỏ làng xã tha phương cầu thực
c Quan lại không cần nô tì nữa
d Pháp luật nhà Lê hạn chế nghiêm ngặt việc bán mình làm nô tì hoặc bức dân làm nô tì
4 Củng cố
Đánh giá thái độ học tập của HS
5 Hướng dẫn HS học bài ở nhà và chuẩn bị cho bài sau
- Học bài
- Soạn bài 22, Sự suy yếu của nhà nước phong kiến tập quyền (TK XVI –
XVIII)
V Rút kinh nghiệm
…
………
……….…
………
……… …… ………
……… ………
Kí duyệt tuần 24
Ngày… tháng……năm 2015