MÔÛ ÑAÀU I / Ñònh nghóa moân hoïc, ñoái töôïng vaø phöông phaùp nghieân cöùu CHÖÔNG VI CHUYEÅN ÑOÄNG COÙ THEÁ 2 CHIEÀU Caùc khaùi nieäm Caùc chuyeån ñoäng theá phaúng ñôn giaûn Choàng chaäp caùc chuye[.]
Trang 1CHƯƠNG VI: CHUYỂN ĐỘNG CÓ THẾ 2
CHIỀU
1 Các khái niệm
2 Các chuyển động thế phẳng đơn giản
3 Chồng chập các chuyển động thế
Trang 21 CÁC KHÁI NIỆM (1/2)
1.1 Chuyển động có thế.
° Đn: Cđộng của lưu chất được gọi là có thế khi tồn tại một hàm sao cho:
- hàm thế vận tốc; đường cong (x,y) = const – đường đẳng thế
° Tính chất:
° Phương trình:
1.2 Hàm dòng.
° Đn: Hàm (x,y) sao cho được gọi
Đường cong (x,y) = const – đường dòng
° Tính chất:
° Phương trình:
grad
u
0 2
rot u
0
x u
y
u x ; y
2 1
12
q
0
Trang 31 CÁC KHÁI NIỆM (2/2)
1.3 Hàm thế phức.
° Hàm dòng và hãn thế có tính trực giao do:
=> mô tả bằng hàm thế phức:
° Các đại lượng:
1.4 Tính chồng chất.
0
y y x
x
z i
f
z u x y iu x y vận tốc phức
u x y iu x y vận tốc liên hợp
dz
z df z
x y u x y u x y u
y x y
x y
x
y x y
x y
x
z f z f z
f
, ,
,
, ,
,
, ,
,
2 1
2 1
2 1
Trang 42 CÁC CHUYỂN ĐỘNG THẾ PHẲNG ĐƠN GIẢN (1/2) 2.1 Chuyển động thẳng đều.
U 0 – vận tốc dòng chảy
2.2 Điểm nguồn và giếng
q - lưu lượng đơn vị
z U z
f 0
x
U0
y
U0
2
ln 2
ln 2
q
r q
z
q z
f
Trang 52 CÁC CHUYỂN ĐỘNG THẾ PHẲNG ĐƠN GIẢN (2/2) 2.3 Xoáy tự do.
- lưu số vận tốc
2.4 Lưỡng cực.
m - moment của lưỡng cực
r
z i
z f
ln 2
; 2
ln 2
2 2
2
y x
y m
y x
x m
z
m z
f
Trang 63 CHỒNG CHẬP CÁC CHUYỂN ĐỘNG THẾ (1/2) 3.1 Chuyển động bao bán vật.
(dòng thẳng đều + nguồn)
3.2 Chuyển động bao vật Rankine.
(dòng thẳng đều + nguồn + giếng)
2
;
ln 2
ln 2
0 0
0
q y U r
q x U
z
q z U z
f
z U z q z z a a
f
2
Trang 73 CHỒNG CHẬP CÁC CHUYỂN ĐỘNG THẾ (2/2)
3.3 Chuyển động bao trụ tròn.
(dòng thẳng đều + lưỡng cực)
3.4 Chuyển động bao trụ tròn có lưu số vận tốc
(dòng bao trụ tròn + xoáy tự do)
2
2 0
2
2 0
2 0
1 sin
; 1
cos
r
R r
U r
R r
U
z
R z U z
f
Alembert d'
lý nghịch
P x 0
i z
R z U z
2
2
nâng lực
P y U0
P y
=4RU >4RU
Trang 8VD1: Một xoáy tự do với = 10 m2/s Hỏi vận tốc và áp suất ở cách tâm xoáy 2m Biết
Giải:
Hàm dòng:
Hàm thế vận tốc:
Vậy:
Tại r = 2m
Áp dụng tích phân Lagrange:
r
ln
2
2
r
u u r
r u
r
u r
1 2
1 2
0 1
s m
2
1 2
m x
g
u p
g
u p
z g
u p z
319 ,
0 81 , 9 2
5 ,
2 2
2
2
2 2
2 2
Trang 9VD2: Một trụ quảng cáo quay tròn với vận tốc
trụ là 2m; vận tốc gió là 4m/s Hỏi lực tác dụng lên trụ?
Giải: Ta có:
C
C d