Ngày soạn Ngày dạy Tuần 24 Tiết 85 BÀI 21 Văn bản VƯỢT THÁC Võ Quãng I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1 Về kiến thức Tình cảm của tác giả đối với cảnh vật quê hương, với người lao động Một số phép tu từ được sử dụn[.]
Trang 1Ngày soạn:………
Ngày dạy :………
Tuần 24 - Tiết 85 BÀI 21
Võ Quãng
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Về kiến thức:
- Tình cảm của tác giả đối với cảnh vật quê hương, với người lao động
- Một số phép tu từ được sử dụng trong văn bản nhằm miêu tả thiên nhiên và con người
2 Về kĩ năng:
- Đọc diễn cảm: giọng đọc phải phù hợp với sự thay đổi trong cảnh sắc thiên nhiên
- Cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng con người và thiên nhiên trong đoạn trích
3.Về thái độ:
Giáo dục học sinh lòng yêu thiên nhiên
II CHUẨN BỊ:
GV: Giáo án +Ảnh sông Thu Bồn
HS: Bài soạn ở nhà
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG HS NỘI DUNG
Hoạt động 1: Khởi động 5’
MT: GV kiểm tra kiến thức cũ,
giới thiệu bài mới.
1) Ổn định lớp:
2) Kiểm tra bài cũ
-Phân tích diễn biến tâm trạng
của nhân vật người anh qua các
thời điểm ?
-Nhân vật Kiều Phương được giới
thiệu như thế nào ?
3) Giới thiệu bài mới: HS có
tâm thế chuẩn bị
Bài "Sông nước Cà Mau" các em
đã làm quen và tìm hiểu thiên
nhiên vùng sông nước Cà Mau ở
vùng cực Nam của Tồ Quốc Ở tiết
này các em sẽ làm quen với cảnh
thiên nhiên trên sông Thu Bồn ở
miền Trung……
Hoạt động 2: (5’) HDHS Đọc
hiểu chú thích.
MT: HS đọc hiểu chung HS tìm
hiểu chung về tác phẩm
-Yêu cầu học sinh đọc chú thích*
- Nội dung đã học
- Lắng nghe
-Đọc chú thích *
I.GIỚI THIỆU.
1) Tác giả: Võ Quãng
Trang 2(1920-H.Em hãy nêu đôi nét về tác giả ?
H.Nêu xuất xứ của bài ?
Hoạt động3: (22’) HDHS Đọc
hiểu văn bản.
MT: HS đọc văn bản HS biết thể
hiện văn bản
-Tình cảm của tác giả đối với
cảnh vật quê hương, với người lao
động
- Một số phép tu từ được sử
dụng trong văn bản nhằm miêu tả
thiên nhiên và con người
- Cảm nhận được vẻ đẹp của
hình tượng con người và thiên
nhiên trong đoạn trích
GV hướng dẫn đọc
-Đoạn 1: Đọc giọng chậm, êm
-Đoạn 2: Đọc giọng nhanh hơn
-Đoạn 3: Nhanh, nhấn các động từ,
tính từ
-Đoạn 4: Đọc giọng chậm lại
-Đọc trước một lần và yêu cầu học
sinh đọc tiếp
-Nhận xét - sửa sai
-Yêu cầu học sinh chia đoạn bài
văn và nêu ý từng đoạn
-Nhận xét -sửa sai
H.Ở đoạn đầu cảnh sắc dòng sông
và đôi bờ có gì đáng chú ý?
H.Hình ảnh những vòm cây cổ thụ
được tả một cách đặc biệt như thế
nào ?
-Nêu về tác giả
-Nêu xuất xứ của bài
-Chú ý
-Đọc theo yêu cầu của giáo viên
-Nhận xét giọng đọc của các bạn
-Tìm bố cục của bài văn
- Nhận xét
- Dòng sông rộng chảy chầm chậm và êm ả
- Được nhân hóa
2007) quê ở Quãng Nam, một cây bút chuyên viết truyện cho thiếu nhi
2) Tác phẩm: Trích trong
chương XI “Quê nội” sáng tác 1974
II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
1) Đọc văn bản:
2) Bố cục văn bản: 3 đoạn.
-Đ1: Từ đầu….Thác nước-> thuyền qua đoạn sông phẳng lặng -Đ2: Tiếp theo… Cổ Cò
-> thuyền đang vượt qua đoạn sông có nhiều thác dữ
-Đ 3: Đoạn còn lại -> Thuyền đã vượt qua đoạn sông có nhiều thác
dữ
3) Phân tích.
a) Bức tranh thiên nhiên :
- Cảnh sông thay đổi: Bằng phẳng->Thác dữ-> Quanh co
- Cảnh hai bên bờ thay đổi: Bãi dâu-> Vườn tược-> Cổ thụ-> Núi cao-> Cây to, bụi nhỏ
Trang 3H.Vì sao và tác dụng của việc miêu
tả đó ?
H.Cảnh dòng sông thay đổi như thế
nào theo từng chặng ?
H.Người kể đã miêu tả cảnh vật ở
vị trí nào ?
-> Sử dụng bản đồ Việt Nam cho
học sinh xác định vị trí sông Thu
Bồn
H.Cảnh con thuyền vượt thác dữ
dưới sự điều khiển của dượng
Hương Thư đã thể hiện dười ngòi
bút của tg ntn ?
H.Võ Quãng đã kết hợp giữa tả và
kể ra sao ?
H.Có thể coi đây là cuộc chiến đấu
giữa và thác nước được không ?
H.Tác giả sử dụng nghệ thuật gì
trong miêu tả cảnh thiên nhiên?
H: Em nhận xét gì về thiên nhiên
miền Trung?
GV giáo dục môi trường: Thiên
nhiên và con người luôn gắn bó với
nhau Nếu con người biết bảo vệ
giữ gìn, chế ngự thiên nhiên Còn
ngược lại thì thiên nhiên là tai họa
của con người
MT: Tìm hiểu hình ảnh Dượng
Hương Thư HS cảm nhận về
hình ảnh người lao động.
H.Về ngoại hình Dượng Hương thư
là người như thế nào ?
H: Nhận xét gì về nghệ thuật?
GV bình: Đoạn văn sử dụng nhiều
hình ảnh so sánh để đạt được hiệu
quả miêu tả Ta như thấy vẽ lên
một hình tượng con người lao
động mới vững vàng, chế ngự thiên
nhiên
H.Từ ngoại hình và động tác ta
thấy Dượng Hương Thư là người
->Thể hiện vẻ đẹp của thiên nhiên hùng vĩ
-Bằng phẳng-> Quanh co->Thác dữ
-Người tả ngồi trên thuyền xuôi dòng
- Miêu tả lại cảnh DHT cùng thằng Cù Lao vượt thác
- Trả lời
- Có thể
-Nghệ thuật so sánh và nhân hóa
- Trả lời
- Chú ý
- Như một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn ……
- Chú ý
- Phép so sánh
- Chú ý
-Nhanh nhẹn và khỏe mạnh
-> Nghệ thuật so sánh, nhân hóa, miêu tả kết hợp với tự sự cho thấy cảnh thiên nhiên vừa thơ mộng vừa hùng vĩ, dữ dội
b) Hình ảnh Dượng Hương Thư:
-Ngoại hình: Cởi trần như một pho tượng đồng đúc, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa,
-Động tác: Co người phóng sào xuống lóng sông, ghì chặt trên đầu sào, thả sào rút sào rập ràng nhanh như cắt
-> So sánh đặc sắc đã khắc họa hình ảnh dượng Hương Thư
Trang 4như thế nào ?
H.Về động tác Dượng Hương Thư
có động tác gì nổi bật ?
Hoạt động 4: (5’) HDHS tổng
kết.
MT: Hs nắm nội dung và nghệ
thuật chính
H: Em hãy nêu nghệ thuật của bài ?
H: Nội dung bài nói lên điều gì ?
H: Ý nghĩa của truyện là gì?
* Giáo dục học sinh lòng yêu
thiên nhiên: Trên khắp mọi miền
đất nước, đau đâu cũng có những
cảnh đẹp riêng, mang đâm đặc
trưng của từng vùng miền Chúng
ta cần am hiểu thiên nhiên trên đất
nước mình, biết hòa hợp, yêu quí
bảo vệ thiên nhiên Đó là cách sống
hiện đại của con người hiện đại
Hoạt động 5: (3’) HDHS Luyện
tập.
MT: HDHS làm bài tập HS thực
hành
-Yêu cầu học sinh đọc phần luyện
tập
-HDHS luyện tập
-Động tác nhanh nhẹn, gọn gàng
-Nêu nghệ thuật của bài
-Nêu nội dung chính của bài
- Trả lời
- Chú ý
-Đọc yêu cầu luyện tập
nhanh nhẹn và khỏe mạnh là hình tượng của người lao động mới
III TỔNG KẾT :
1) Nghệ thuật:
- Phối hợp miêu tả cảnh thiên nhiên và miêu tả ngoại hình, hành động của con người
- Sử dụng phép nhân hóa, so sánh phong phú và có hiệu quả
- Lựa chọn các chi tiết miêu tả đặc sắc, chọn lọc
- Sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh, biểu cảm và gợi nhiều liên tưởng
2) Nội dung:
Cảnh vượt thác của con thuyền
trên sông Thu Bồn, làm nổi bật vẻ hùng dũng và sức mạnh của con người lao động trên nền cảnh thiên nhiên rộng lớn, hùng dũng
3) Ý nghĩa:
Vượt thác là một bài ca về thiên nhiên, đất nước quê hương, về lao động; từ đó đã kín đáo nói lên tình yêu đất nước, dân tộc của nhà văn
IV LUYỆN TẬP:
Em hãy nêu những nét đặc sắc của phong cảnh thiên nhiên được miêu tả ở mỗi bài và nghệ thuật miêu tả của mỗi tác giả
Trang 5
IV HƯỚNG DẪN CÔNG VIỆC NỐI TIẾP: (5’)
-Đọc lại văn bản, xem lại bài, học ghi nhớ
- Hiểu ý nghĩa của các phép tu từ được sử dụng trong bài khi miêu tả cảnh thiên nhiên
- Chỉ ra nét đặc sắc của phong cảnh thiên nhiên được miêu tả trong Sông nước
Cà Mau và Vượt thác
-Chuẩn bị bài: "So sánh "tiếp theo
Xem trước bài, soạn bài
Tìm ví dụ về phép so sánh Thực hiện các bài tập
* Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
………