Tiet 99 văn bản lượm

Ngày soạn Ngày dạy Tuần 27 Tiết 99 Văn bản LƯỢM Tố Hữu I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1 Về kiến thức Vẻ đẹp hồn nhiên, vui tươi, trong sáng và ý nghĩa cao cả trong sự hi sinh của nhân vật Lượm Tình cảm yêu mến, t[.]

Ngày soạn:………

Ngày dạy:………

Tuần 27 - Tiết 99 Văn bản: LƯỢM

Tố Hữu

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1 Về kiến thức:

- Vẻ đẹp hồn nhiên, vui tươi, trong sáng và ý nghĩa cao cả trong sự hi sinh của nhân vật Lượm

- Tình cảm yêu mến, trân trọng của tác giả dành cho nhân vật Lượm

- Các chi tiết miêu tả trong bài thơ và tác dụng của các chi tiết miêu tả đó

- Nét đặc sắc trong nghệ thuật tả nhân vật kết hợp với tự sự và bộc lộ cảm xúc

2 Về kĩ năng:

- Đọc diễn cảm bài thơ ( bài thơ tự sự được viết theo thể thơ 4 chữ có sự kết hợp giữa các yếu tố miêu tả, tự sự, miêu tả và biểu cảm

- Đọc – hiểu bài thơ có sự kết hợp các yếu tố tự sự, miêu tả và biểu cảm

- Phát hiện và phân tích ý nghĩa của các từ láy, hình ảnh hoán dụ và những lời đối thoại trong bài thơ

3 Về thái độ:

- Giáo dục lòng tự hào dân tộc

II CHUẨN BỊ:

GV: Giáo án+ Tranh vẽ

HS: Chuẩn bị theo sự hướng dẫn của giáo viên

III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG HS NỘI DUNG GHI BẢNG Hoạt động 1: Khởi động (5’)

MT: GV kiểm tra kiến thức cũ,

giới thiệu bài mới.

1) Ổn định lớp:

2) Kiểm tra bài cũ:

-Tâm trạng anh đội viên

như thế nào sau lần thứ ba thức

dậy ?

-Tình cảm của Bác như

thế nào đối với bộ dội và dân

công trong bài thơ ?

3) Giới thiệu bài mới: HS có

tâm thế chuẩn bị

Trong cuộc kháng chiến

chống Mỹ cứu nước, tất cả mọi

người đều tham gia kháng chiến

Từ miền ngược cho đến miền

xuôi, từ già đến trẻ đều tham

gia Bên cạnh đó còn có những

em thiếu nhi cũng tham gia

- Nội dung đã học

- Lắng nghe

kháng chiến tiêu biểu là hình

ảnh Lượm trong bài thơ của Tố

Hữu

Hoạt động 2: HDHS tìm hiểu

chú thích 5’

Mục tiêu: Giúp HS tìm hiểu

phần đọc hiểu chú thích HS

tìm hiểu chung về tác phẩm

-Yêu cầu học sinh đọc chú thích

*

H.Nêu đôi nét về tác giả Tố

Hữu

H.Tác phẩm được sáng tác vào

năm nào ?

Hoạt động 3: HDHSĐọc- hiểu

văn bản 25’

Mục tiêu: GV giúp hs đọc văn

bản

Hiểu được nội dung văn bản:

hình ảnh của Lượm, sự hy

sinh, tình cảm của tác giả.

Đặc sắc về nghệ thuật.

GV: HDHS đọc nhịp ngắn,

nhanh nhấn mạnh những từ tạo

hình và các từ láy ngắt nhịp

chậm lại "Ra thế, Lượm ơi"

hoặc "Lượm ơi, còn không "?

lắng xuống và ngừng giữa dòng

thơ

-Đọc trước một đoạn

-Yêu cầu học sinh đọc tiếp

-Nhận xét – sửa sai

H.Em hãy tìm bố cục của bài thơ

?

-Nhận xét - sửa sai

-Đọc chú thích * -Nêu về tác giả Tố Hữu

-Nêu hoàn cảnh sáng tác của bài thơ

3’

- Chú ý

-Đọc theo hướng dẫn của giáo viên

-Nhận xét - sửa sai

- Ba đoạn 2’

-Nhận xét

I.GIỚI THIỆU.

1) Tác giả: Tên thật là Nguyễn

Kim Thành sinh năm 1920 tại Thừa Thiên Huế Tham gia CM

từ khi còn là học sinh, sinh viên Viết văn từ khi còn là học sinh, sinh viên và là nhà thơ lớn của thơ ca Việt Nam

2) Tác phẩm: Bài thơ: "Lượm"

được sáng tác 1949 trong thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN

1) Đọc văn bản:

2) Bố cục văn bản : 3 đoạn

Đ1: Từ đầu… xa dần->

Lượm là chú bé liên lạc hồn nhiên, vui tươi

-Đ2: Tiếp theo… Giữa đồng -> Lượm đã hy sinh

-Đ3: Còn lại -> Lượm còn sống mãi

-Yêu cầu học sinh đọc lại đoạn

1

H.Hình ảnh Lượm trong bài thơ

được miêu tả như thế nào ? về

hình dáng, trang phục , cử chỉ,

lời nói ?

H.Đoạn thơ gợi lên trước mắt

người đọc hình ảnh chú bé

Lượm như thế nào ?

H.Em hãy tìm các từ láy trong

đoạn thơ ?

H.Em có nhận xét gì về việc góp

phần của các yếu tố nghệ thuật

trong việc dùng từ láy ?

H.Đường vàng là đường như thế

nào ?

H.Hình ảnh so sánh chú bé

Lượm với con chim chích nhảy

trên đường vàng đẹp và hay ở

chỗ nào ?

GV bình: Gợi lên trước mắt

người đọc qua cảm nhận và cái

nhìn của nhà thơ là hình ảnh chú

bé Lượm gầy gò, nhanh nhẹn,

vui tươi và nhí nhảnh Các từ láy

gợi hình được sử dụng khá

nhiều và đắt, kết hợp linh hoạt

giữa các vần trắc và bằng, vần

chân và lưng góp phần tạo nên

ấn tượng ấy

-Yêu cầu học sinh đọc đoạn 2

H.Buổi đi liên lạc cuối cùng

diễn ra như thế nào ?

H.Tác giả miêu tả sự hy sinh của

Lượm ra sao ?

20’

-Đọc đoạn 1 8’

-Miêu tả về hình dáng

và trang phục, cử chỉ, lời nói của Lượm

- Trả lời

-Từ láy: Loắt choắt, thoăn thoắt, nghênh nghênh, xinh xinh

-Giúp ta hình dung Lượm là chú bé hồn nhiên, vui tươi

- Đó là con đường cát vàng, con đường nắng vàng, đồng lúa vàng

- So sánh thật giản dị nhưng giúp ta hình dung cả dáng điệu và hoàn cảnh của chú bé

- Lắng nghe

-Đọc đoạn 2 7’

-Rất khẩn trương và nguy hiểm

- Thư gửi ra mặt trận rất khẩn trương và rất nguy hiểm, nhưng Lươm không sợ "sợ chi hiểm nghèo" trong khi đạn địch rất gần và rất nhiều và Lượm đã hy sinh trong khi làm nhiệm vụ

3) Phân tích chi tiết:

a) Hình ảnh chú bé Lượm:

-Trang phục: Cái xắc xinh xinh,

ca lô đội lệch

-Dáng điệu: Đầu nghênh nghênh -Cử chỉ: Chân thoăn thoắt

-Lời nói: Tự nhiên, chân thật -> Là một chú bé hồn nhiên, vui tươi, say mê với công tác liên lạc

-> Từ láy, so sánh

b) Lượm đã anh dũng hy sinh:

- Thư đề “ Thượng khẩn”

Sợ chi hiểm nghèo

- Bỗng lòe chớp đỏ…

Một dòng máu tươi

H.Hình ảnh Lượm bất ngờ bị

trúng đạn ngã xuống, nằm trên

đồng lúa gợi cho em cảm xúc

gì?

H.Tình cảm và tâm trạng của tác

giả khi kể về sự hy sinh của

Lượm như thế nào ?

H.Tác giả đã thốt lên như thế

nào ?

-> Câu thơ như bị ngắt ra làm

đôi diễn tả sự đau xót đột ngột

như một tiếng nấc nghẹn ngào

của nhà thơ

H.Tác giả đã xưng hô với Lượm

như thế nào ?

Giảng: Hình ảnh Lượm hy sinh

được miêu tả thật hiện thực và

lãng mạn Lượm ngã trên đất

quê hương, nắm chặt bông lúa

quê hương Linh hồn bé nhỏ và

anh hùng ấy đã hóa thân vào non

sông, đất nước

-Yêu cầu học sinh đọc đoạn 3

H.Vì sao sau câu thơ"Lượm ơi,

còn không?" Tác giả lặp lại 2

khổ thơ đầu với hình ảnh Lượm?

Hoạt động 4: HDHS tổng kết

(5’)

Mục tiêu: HS nắm nội dung và

nghệ thuật chính

H.Em hãy nêu đôi nét về nghệ

thuật bài ?

- Suy nghĩ và trả lời

- Kể bằng giọng điệu chân thành cảm động

và ngợi ca, phần nào nói lên khí phách kiên dũng nhưng cũng rất trẻ con của Lượm

-Ra thế, Lượm ơi

-Gọi là chú, cháu, đồng chí, đồng chí nhỏ

-Đọc đoạn 3 5’

-Hình ảnh Lượm hồn nhiên, vui tươi còn sống mãi trong lòng mọi người

-Nêu về nghệ thuật bài

->Thể hiện sự dũng cảm và sự

hy sinh cao cả

-Tác giả gọi Lượm:

.Chú, cháu: Tình cảm thân mật Đồng chí: Trân trọng

c) Lượm đã hy sinh nhưng Lượm còn sống mãi:

Lượm luôn còn sống mãi với quê hương và trong lòng mọi người và trong mỗi chúng ta

III TỔNG KẾT:

1) Nghệ thuật:

- Sử dụng thể thơ bốn chữ giàu chất dân gian, phù hợp với lối kể chuyện

- Sử dụng nhiều từ láy có giá trị gợi hình và giàu âm điệu

- Kết hợp nhiều phương thức biểu đạt: miêu tả, tự sự và biểu cảm

- Cách ngắt dòng các câu thơ: thể hiện sự đau xót, xúc động

H.Nội dung chính của bài là gì?

H: Ý ngĩa của văn bản là gì?

-Yêu cầu học sinh đọc ghi nhớ

Hoạt động 5:HDHS luyện tập

(4’)

Mục tiêu: Giúp HS thực hành

- Yêu cầu học sinh đọc BT 2và

thực hiện

-Nhận xét –sửa sai

-Nêu nội dung chính của bài

- Nêu ý nghĩa văn bản

-Đọc ghi nhớ SGK

-Đọc bài viết của mình

-Nhận xét - bổ sung

đến nghẹn ngào của tác giả khi hay tin Lượm hi sinh

- Kết cấu đầu cuối tương ứng trong bài thơ khắc sâu hình ảnh của nhân vật, làm nổi bậc chủ đề của tác phẩm: hình ảnh chú bé Lượm vui tươi, hồn nhiên, hăng hái, dũng cảm sẽ sống mãi trong lòng tác giả, trong lòng chúng ta

2) Nội dung:

Bài thơ đã khắc họa hình ảnh chú bé liên lạc Lượm hông nhiên, vui tươi, hăng hái, dũng cảm Lượm đã hi sinh nhưng hình ảnh của em còn mãi với quê hương , đất nước và trong lòng mọi người

3) Ý nghĩa văn bản:

Bài thơ khắc họa hình ảnh chú

bé hồn nhiên, dũng cảm hi sinh

vì nhiệm vụ kháng chiến Đó là hình tượng cao đẹp trong thơ Tố Hữu Đồng thời bài thơ đã thể hiện chân thật tình cảm mến thương và cảm phục của tác giả dành cho chú bé Lượm nói riêng

và những em bé yêu nước nói chung

IV LUYỆN TẬP:

Viết đoạn văn khoảng 10 câu miêu tả chuyến đi liên lạc cuối cùng và sự hy sinh của Lượm

IV HƯỚNG DẪN CÔNG VIỆC NỐI TIẾP : (5’)

-Học thuộc lòng bài thơ

- Tìm hiểu phần viết về tác giả, tác phẩm

- Hiểu ý nghĩa của kết cấu đầu cuối tương ứng thể hiện trong bài thơ

- Sưu tầm một số bài thơ nói về tấm gương nhỏ tuổi mà anh dũng

-Chuẩn bị bài: "Mưa" ( Hướng dẫn đọc thêm)

+ Đọc kĩ bài, soạn bài trước

+ Chuẩn bị nội dung luyện tập thêm: Luyện tập nhận biết các phép tu từ

* Rút kinh nghiệm: