Bài giảng Ngữ văn 7 tiết 57: Văn bản: Một thứ quà của lúa non - Cốm (Thạch Lam)

Cảm nghĩ về nguồn gốc cốm: * Cội nguồn của cốm: Cốm được làm từ - Cốm vòng đã gia nhập vào văn hoá ẩm lúa non đồng quê…d/c-> thể hiện sự thực của Thủ đô?. tinh tế của tác giả.[r]

Trang 2

KIỂM TRA BÀI CŨ

?

? Trình bày nội dung chính bài thơ “Tiếng gà trưa”

của nữ sĩ Xuân Quỳnh ?

=>Nội dung chính của bài thơ “Tiếng gà trưa”:

- Tiếng gà trưa gợi về những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà cháu.

-Tình cảm gia đình đã làm sâu sắc tình yêu quê hương đất nước.

Lop7.net

Trang 3

NGỮ VĂN 7

Bµi 14 – TiÕt 57

Văn bản:

MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM

(Thạch Lam)

Trang 4

Văn bản: MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM

(Thạch Lam)

I Giới thiệu tác giả, tác phẩm:

1 Tác giả:

- Thạch Lam (1910 – 1942)

- Ông là một nhà văn nổi tiếng về

truyện ngắn

- Thành viên của nhóm Tự Lực văn

đoàn trước Cách mạng tháng Tám 1945

2 Tác phẩm:

Văn bản “Một thứ quà của lúa

non: Cốm” được trích từ tập Hà Nội

băm sáu phố phường (1943)

Lop7.net

Trang 5

(Thạch Lam)

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

II Đọc - hiểu văn bản:

* Đọc văn bản:

* Phương thức biểu đạt:

* Bố cục: 3 phần

1 Đọc – chú thích:

2 Thể loại: tuỳ bút

3 Bố cục: ba phần

* Thể loại:Tuỳ bút (SGK)

* Các chú thích:

biểu cảm

- Phần 1: Từ “Cơn gió mùa hạ lướt qua vừng sen trên hồ” đến “chiếc thuyền rồng”: Cảm nghĩ về nguồn gốc cốm

- Phần 2: Từ “Cốm là thức quà riêng biệt” đến “nhũn nhặn” : Cảm nghĩ

về giá trị cốm

- Phần 3: (Còn lại) : Cảm nghĩ về sự thưởng thức cốm

Trang 6

(Thạch Lam)

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

1 Đọc – chú thích: (SGK)

2 Thể loại: tuỳ bút

3 Bố cục : ba phần

4 Phân tích văn bản:

a Cảm nghĩ về nguồn gốc cốm:

* Cội nguồn của cốm:

? Mở đầu văn bản tác giả đã thể hiện cảm xúc

về điều gì?

- Cảm xúc về hương thơm của lá sen

Lop7.net

Trang 7

(Thạch Lam)

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

* Cội nguồn của cốm:

? Hương thơm ấy đã báo hiệu mùa gì sắp về?

- Mùa cốm

? Cốm có nguồn cội từ đâu?

- Cội nguồn: Lúa non đồng quê

- Cốm được làm từ lúa non đồng quê

Trang 8

Văn bản: MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM(Thạch Lam)

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

* Cội nguồn của cốm: Cốm được làm từ lúa

non đồng quê

? Điều đó được gợi tả bằng những câu văn nào?

- Các bạn có ngửi thấy lúa non không? -Trong cái vỏ xanh kia ngàn hoa cỏ

- Dưới ánh nắng trong sạch của trời

+ Hạt thóc lúa nếp đầu tiên làm trĩu

thân lúa còn tươi

+ Mùi thơm mát của hương lúa non

+ Bông lúa càng ngày càng cong xuống

+ Giọt sữa trắng thơm

+ Hương vị ngàn hoa cỏ nằm trong

bông lúa

Miêu tả, liên tưởng ? Trong những lời văn trên, tác giả đã sử

dụng biện pháp nghệ thuật gì? Tác dụng?

: thể hiện sự tinh tế

trong cảm thụ về nguồn gốc cốm của tác

giả

Lop7.net

Trang 9

(Thạch Lam)

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

* Cội nguồn của cốm: Cốm được làm

từ lúa non đồng quê…(d/c)-> thể hiện

sự tinh tế của tác giả

* Nơi nổi tiếng của cốm:

Trang 10

(Thạch Lam)

? Nơi nào trên đất nước ta nổi tiếng về nghề cốm?

- Làng Vòng là nơi nổi tiếng nghề cốm

? Qua chi tiết nào, cho ta biết Làng Vòng là nơi nổi tiếng của cốm?

- Cốm Làng Vòng dẻo, thơm và ngon

nhất

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

Lop7.net

Trang 12

(Thạch Lam)

? Chi tiết nào miêu tả hình ảnh cô hàng cốm?

- “Cô hàng cốm xinh xinh, cái đòn gánh hai đầu cong vút lên như chiêc thuyền rồng”

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

nhất

Lop7.net

Trang 13

(Thạch Lam)

? Qua hình ảnh cô hàng cốm đã nói lên ý nghĩa gì?

- Cốm gắn liền với vẻ đẹp của người làm ra cốm là cô gái Làng Vòng

- Cái cách cốm đến với mọi người thật duyên dáng

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

nhất

Trang 14

(Thạch Lam)

? Qua chi tiết “Đến mùa cốm các người Hà Nội ba mươi sáu phố phường trông cô hàng cốm” có ý nghĩa gì?

- Cốm thành nhu cầu thưởng thức của người

Hà Nội

- Cốm vòng đã gia nhập vào văn hoá ẩm thực của Thủ đô

? Từ những lời văn trên, cảm xúc nào của tác giả được bộc lộ?

->Yêu quý, trân trọng cội nguồn trong

sạch, giàu sắc thái văn hoá dân tộc của

cốm

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

* Cội nguồn của cốm: Cốm được làm từ

lúa non đồng quê…(d/c)-> thể hiện sự

tinh tế của tác giả

nhất

Lop7.net

Trang 15

(Thạch Lam)

b Cảm nghĩ về giá trị của cốm:

? Đoạn văn trên trình bày về vấn đề gì?

- Giá trị của cốm

? Giá trị của cốm được viết theo phương thức biểu đạt nào?

-“Cốm là thứ quà riêng biệt của đất

nước của đồng nội cỏ An Nam”

- “Hồng cốm tốt đôi để hạnh phúc

được lâu bền”

? Tác giả đã nhận xét như thế nào về tục lễ dùng hồng, cốm làm đồ sêu tết của nhân dân ta?

- Tác giả cho rằng lấy cốm làm quà sêu tết có ý nghĩa nhất Bởi cốm là thức dân của đất trời,mang trong nó hương vị vừa thanh nhã, vừa đậm đà của đồng quê nội cỏ, nó rất thích hợp với việc lễ nghi của một xứ sở nông nghiệp lúa nước như nước ta

- Thứ lễ vật ấy lại sánh cùng với tơ hồng

- hoà hợp, tốt đôi - biểu trưng cho sự

* Cội nguồn của cốm: Cốm được làm từ

lúa non đồng quê…(d/c)-> thể hiện sự tinh

tế của tác giả

- Cốm Làng Vòng dẻo, thơm và ngon nhất

->Yêu quý, trân trọng cội nguồn trong sạch,

giàu sắc thái văn hoá dân tộc của cốm

Trang 16

(Thạch Lam)

-“Cốm là thứ quà riêng biệt của đất

nước của đồng nội cỏ An Nam”

- “Hồng cốm tốt đôi để hạnh phúc

được lâu bền”

Bình luận

? Tác giả đã phân tích sự hoà hợp ấy trên những phương diện nào?

- Màu sắc ( So sánh màu sắc của hồng – màu ngọc lựu già; Màu xanh tươi của cốm – màu ngọc thạch)

- Hương vị: Một thứ thanh đạm, một thứ ngọt sắc, hai vị nâng đỡ nhau

? Tác giả đã phê phán những tục lệ mới nảy sinh như thế nào?

- Phê phán, chê cười và đáng tiếc cho những tục lệ đẹp, hay như thế đã và đang ngày một mất dần, thay bằng những thức bóng bảy hào nháng, thô kệch bắt chước người ngoài

? Qua đó, tác giả muốn truyền tới bạn đọc tình cảm và thái độ nào trong ứng xử với thức quà dân tộc là cốm?

=>Trân trọng và giữ gìn cốm như một

vẻ đẹp văn hoá dân tộc

Lop7.net

Trang 17

(Thạch Lam)

c Cảm nghĩ về sự thưởng thức cốm:

? Phần cuối văn bản, tác giả bàn về sự thưởng thức cốm trên những phương diện nào?

- Ăn cốm và mua cốm

? Vì sao khi ăn cốm phải ăn từng chút ít, thong thả, ngẫm nghĩ?

- “Ăn cốm phải ăn từng chút ít, thong

thả, ngẫm nghĩ” Cảm nhận được

các thứ hương vị đồng quê kết tinh ở

cốm

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

*Cội nguồn của cốm:

*Nơi nổi tiếng của cốm:

Trang 18

cốm

(Thạch Lam)

? Tác giả đã ngẫm nghĩ được gì khi thưởng thức cốm?

- “Thấy thu lại cả trong hương vị ấy của những ngày mùa hạ trên hồ”

? Tác giả thể hiện cách hưởng thụ cốm bằng những giác quan nào?

- Khứu giác (mùi thơm phức của lúa)

- Xúc giác (chất ngọt của cốm)

- Thị giác (trong màu xanh của cốm)

? Tác giả đã đưa ra lời đề nghị với người mua cốm như thế nào?

- “Hãy nhẹ nhàng mà nâng đỡ, chút

chiu mà vuốt ve”

Lop7.net

Trang 19

cốm

(Thạch Lam)

- “Hãy nhẹ nhàng mà nâng đỡ, chút chiu

mà vuốt ve”

? Bằng những lí lẽ nào tác giả thuyết phục người mua cốm “Hãy nhẹ nhàng mà nâng đỡ, chút chiu mà vuốt ve” ?

- Cốm là lộc của trời

- Cốm là cái khéo léo của người

- Cốm là sự cố sức tiềm tàng và nhẫn nại của thần Lúa

? Những lí lẽ đó, cho ta thấy tác giả có thái

độ như thế nào đối với thứ quà của lúa non?

-> Cốm là sản vật quý của dân tộc, cần

được nâng niu và giữ gìn

Trang 20

(Thạch Lam)

III Tổng kết:

? Văn bản “Một thứ quà của lúa non: Cốm” tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật đặc sắc nào?

1 Nghệ thuật: Biểu cảm, miêu tả, bình

luận, liên tưởng Sử dụng tinh tế và

nhạy cảm

? Nội dung chính của văn bản “Một thứ quà của lúa non: Cốm” là gì?

2 Nội dung:

- “Cốm là thức quà riêng biệt của đất nước, là thức dân của những cánh đồng lúa bát ngát xanh, mang trong hương vị tất cả cái mộc mạc,giản dị mà thanh khiết của đồng quê nội cỏ”

- Tác giả phát hiện những nét đẹp văn hoá dân tộc trong thứ sản vật giản dị

mà đặc sắc ấy

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

*Cội nguồn của cốm:

*Nơi nổi tiếng của cốm:

* Ghi nhớ: SGK trang 163

Lop7.net

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	1,46 MB