Vận dụng phương pháp dạy học tích hợp liên môn trong tiết dạy học văn bản “lượm” chương trình ngữ văn 6 tập 1

VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH HỢP LIÊN MÔN TRONG TIẾT DẠY HỌC VĂN BẢN “LƯỢM” Dạy học tích hợp, liên môn xuất phát từ yêu cầu của mục tiêu dạy họcphát triển năng lực học sinh, đòi hỏ

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

1.4 Phương pháp nghiên cứu

2 NỘI DUNG SÁNH KIẾN KINH NGHIỆM:

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

2.3 Một số giải pháp để nâng cao chất lượng dạy học tiết 99 văn

2 -> 4

3 -> 5

5 ->18 19

19 ->20

VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH HỢP LIÊN MÔN

TRONG TIẾT DẠY HỌC VĂN BẢN “LƯỢM”

Dạy học tích hợp, liên môn xuất phát từ yêu cầu của mục tiêu dạy họcphát triển năng lực học sinh, đòi hỏi phải tăng cường yêu cầu học sinh vận dụngkiến thức vào giải quyết những vấn đề thực tiễn Khi giải quyết một vấn đề trongthực tiễn, bao gồm cả tự nhiên và xã hội, đòi hỏi học sinh phải vận dụng kiếnthức tổng hợp, liên quan đến nhiều môn học Vì vậy, dạy học cần phải tăngcường theo hướng tích hợp, liên môn giúp cho giờ học sẽ trở nên sinh động hơn,

vì không chỉ có giáo viên là người trình bày mà học sinh cũng tham gia vào quátrình tiếp nhận kiến thức, từ đó phát huy tính tích cực của học sinh Hơn nữa,phương pháp dạy học tích hợp liên môn cũng góp phần phát triển tư duy liên hệ,liên tưởng ở học sinh Tạo cho học sinh một thói quen trong tư duy, lập luận tức

là khi xem xét một vấn đề phải đặt chúng trong một hệ quy chiếu, từ đó mời cóthể nhận thức vấn đề một cách thấu đáo

Việc vận dụng kiến thức liên môn trong một môn học, một giờ học làmột biện pháp rất hữu ích, nó không những giúp cho người thầy có thêm nhiềukiến thức và phương pháp khác nhau trong một giờ dạy mà còn giúp cho các emhọc sinh chủ động trong hoạt động học tập, giải quyết các vấn đề và tích hợpkiến thức các môn học để thực hiện học tập tốt môn học đó và áp dụng giảiquyết một vấn đề bất kỳ có hiệu quả, thông minh với nhiều cách giải quyết khácnhau

Từ thực tế đó, tôi một giáo viên đã đang và sẽ tiếp tục giảng dạy các bộmôn: Ngữ văn, Lịch sử,…trong chương trình THCS xin mạnh dạn trình bày

sáng kiến kinh nghiệm: “Vận dụng phương pháp dạy học tích hợp liên môn trong tiết dạy học văn bản “Lượm” chương trình Ngữ văn 6 Tập 1” với mong

muốn thông qua bài dạy học vận dụng tích hợp liên môn này có thể góp phầngiúp các em học sinh không những khắc sâu kiến thức bài học của bộ môn Ngữvăn mà còn củng cố khắc sâu hơn kiến thức của một số bộ môn khác có liênquan tới tác phẩm đã học và đặc biệt hơn nữa thông qua hệ thống câu hỏi liênmôn trong tiết học học sinh được rèn luyện kỹ năng sống để giải quyết những

vấn đề thực tiễn đã đang và sẽ luôn đặt ra trong thực tế đời sống hiện tại vàtương lai

Thêm một lần nữa chúng tôi khẳng định rõ ràng vai trò, vị trí đích thựccủa môn Ngữ văn trong nhà trường như một liều thuốc bổ để nuôi dưỡng tâmhồn và hoàn thiện nhân cách mỗi học sinh

1.2 Mục đích nghiên cứu:

- Đối với giáo viên: Thông qua tiết dạy học, giáo viên được bồi dưỡngthêm về kinh nghiệm và khả năng vận dụng phương pháp dạy học tích hợp liênmôn trong quá trình giảng dạy

- Đối với học sinh: Thông qua tiêt học, ngoài kiến thức bộ môn Ngữ văncác em còn được tìm hiểu thêm những kiến thức của các môn học khác như :Lịch sử, Địa lí, GDCD, Sinh học, Âm nhạc, Mĩ thuật,…Qua đó, các em đượchiểu thêm về lịch sử dân tộc, lịch sử nhân loại; những địa danh nổi tiếng, nhữngvùng miền trên quê hương đất Việt,…những phạm trù đạo đức tốt đẹp, nhữngthời điểm lịch sử có liên quan đến tác phẩm văn học được tích hợp trong các bàihọc Từ đó, các em sẽ tự tin, yêu thích bộ môn, có khả năng tiếp nhận, hoànthiện kiến thức và nâng cao chất lượng học tập

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

- Học sinh khối 6 năm học 2016-2017

- Học sinh khối 6 năm học 2017-2018

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp đặt vấn đề, giải quyết vấn đề

- Phương pháp giải quyết tình huống

- Phương pháp thuyết trình

- Phương pháp điều tra quan sát thực tế, quan sát sư phạm

- Thu thập thông tin

- Nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết

- Phương pháp ra câu hỏi cảm thụ thực nghiệp sư phạm

- Phương pháp thống kê toán học

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

2.1.1 Khái niệm tích hợp:

Tích hợp là một khái niệm được sử dụng trong nhiều lĩnh vực

Theo từ điển Tiếng Việt: “Tích hợp là sự kết hợp những hoạt động, chương trình hoặc các thành phần khác nhau thành một khối chức năng Tích hợp có nghĩa là sự thống nhất, sự hòa hợp, sự kết hợp” Theo từ điển Giáo dục học: “Tích hợp là hành động liên kết các đối tượng nghiên cứu, giảng dạy, học tập của cùng một lĩnh vực hoặc vài lĩnh vực khác nhau trong cùng một kế hoạch dạy học”.

Trong dạy học, tích hợp là một trong những xu thế dạy học hiện đại hiệnđang được quan tâm nghiên cứu và áp dụng vào nhà trường ở nhiều nước trênthế giới

Hiện nay, xu hướng tích hợp vẫn đang được nghiên cứu, thử nghiệm và

áp dụng vào đổi mới chương trình cho học sinh các cấp học từ Tiểu học,THCS đến THPT Giữa môn Ngữ văn và các môn học khác như : Lịch sử, Địa

lí, GDCD, Âm nhạc, Sinh học, Mỹ thuật,…có liên quan rất mật thiết chặt chẽ Kiến thức của các môn có thể bổ sung, hỗ trợ cho nhau giúp cho kiến thức của bài Ngữ văn được mở rộng, phong phú và sinh động hơn Chính vì vậy, nhiệm vụ của chúng ta là phải tiếp cận, nghiên cứu và vận dụng nguyên tắc tích hợp vào dạy học Ngữ văn nhằm hình thành và phát triển nănglực cho HS một cách có hiệu quả hơn, góp phần thực hiện tốt mục tiêu giáo dục

Trong dạy học (DH) các bộ môn, tích hợp được hiểu là sự kết hợp, tổhợp các nội dung từ các môn học, lĩnh vực học tập khác nhau (Theo cách hiểutruyền thống từ trước tới nay) thành một “môn học” mới hoặc lồng ghép các nộidung cần thiết vào những nội dung vốn có của môn học, ví dụ: lồng ghép nộidung GD dân số, GD môi trường, GD an toàn giao thông trong các môn họcĐạo đức, Tiếng Việt hay Tự nhiên và xã hội… xây dựng môn học tích hợp từcác môn học truyền thống

Tích hợp là một trong những quan điểm GD đã trở thành xu thế trongviệc xác định nội dung DH trong nhà trường phổ thông và trong xây dựngchương trình môn học ở nhiều nước trên thế giới Quan điểm tích hợp được xâydựng trên cơ sở những quan niệm tích cực về quá trình học tập và quá trình DH.Đưa tư tưởng sư phạm tích hợp vào trong quá trình dạy học là cần thiết

Thực tiễn ở nhiều nước đã chứng tỏ rằng, việc thực hiện quan điểm tíchhợp trong GD và DH sẽ giúp phát triển những năng lực giải quyết những vấn đềphức tạp và làm cho việc học tập trở nên ý nghĩa hơn đối với HS so với việc cácmôn học, các mặt GD được thực hiện riêng rẽ

Tích hợp là một trong những quan điểm GD nhằm nâng cao năng lực củangười học, giúp đào tạo những người có đầy đủ phẩm chất và năng lực để giảiquyết các vấn đề của cuộc sống hiện đại

Trong một số môn học, tư tưởng tích hợp được tiếp nhận với các mức độthấp và khác nhau như: Lồng ghép - là đưa thêm nội dung cần học tương tự vớimôn học chính; tích hợp - là sự kết hợp tri thức của nhiều môn học tạo nên mônhọc mới

Quan điểm tích hợp và phương pháp dạy học theo hướng tích hợp đãđược GV tiếp nhận nhưng ở mức độ thấp Phần lớn GV lựa chọn mức độ tíchhợp “liên môn” hoặc tích hợp “nội môn” Các bài dạy theo hướng tích hợp sẽlàm cho nhà trường gắn liền với thực tiễn cuộc sống, với sự phát triển của cộngđồng Những nội dung dạy HS nhỏ tuổi theo các chủ đề “Gia đình”, “Nhàtrường”, “Cuộc sống quanh ta”, “Trái đất và hành tinh”…làm cho HS có nhucầu học tập để giải đáp được những thắc mắc, phục vụ cho cuộc sống của mình

và cộng đồng Học theo hướng tích hợp sẽ giúp cho các em quan tâm hơn đếncon người và xã hội ở xung quanh mình, việc học gắn liền với cuộc sống đờithường là yếu tố để các em học tập Những thắc mắc nảy sinh từ thực tế làmnảy sinh nhu cầu giải quyết vấn đề của các em Chẳng hạn : “Huế nằm ở vị trí

nào trên bản đồ hành chính của Việt Nam? Ngày Huế đổ máu là ngày nào? ĐồnMang Cá ở đâu? Có từ thời nào? Quả bồ quân là loại quả có đặc điểm như thếnào? Thường sống ở vùng nào? Tác dụng của quả ra sao?

2.1.2 Tích hợp trong dạy học Ngữ văn:

Thiết kế bài dạy học Ngữ văn theo quan điểm tích hợp không chỉ chútrọng nội dung kiến thức tích hợp mà cần thiết phải xây dựng một hệ thống việclàm, thao tác tương ứng nhằm tổ chức, dẫn dắt HS từng bước thực hiện để chiếmlĩnh đối tượng học tập, nội dung môn học, đồng thời hình thành và phát triểnnăng lực, kĩ năng tích hợp, tránh áp đặt một cách làm duy nhất Giờ học Ngữvăn theo quan điểm tích hợp phải là một giờ học hoạt động phức hợp đòi hỏi sựtích hợp các kĩ năng, năng lực liên môn để giải quyết nội dung tích hợp, chứkhông phải sự tác động các hoạt động, kĩ năng riêng rẽ lên một nội dung riêng rẽthuộc “nội bộ phân môn”

Quan điểm tích hợp cần được hiểu toàn diện và phải được quán triệttrong toàn bộ môn học: từ Đọc văn bản, Tiếng Việt đến Làm văn; quán triệttrong mọi khâu của quá trình dạy học; quán triệt trong mọi yếu tố của hoạt độnghọc tập; tích hợp trong chương trình, tích hợp trong SGK, tích hợp trong phươngpháp dạy học của GV và tích hợp trong hoạt động học tập của HS; tích hợptrong các sách đọc thêm, tham khảo Quan điểm “lấy HS làm trung tâm” đòi hỏithực hiện việc tích cực hoá hoạt động học tập của HS trong mọi mặt, trên lớp vàngoài giờ; tìm mọi cách phát huy năng lực tự học của HS, phát huy tinh thần dânchủ, bồi dưỡng lòng tin cho HS thì các em mới tự tin và tự học, mới xem tự học

là có ý nghĩa và như vậy đào tạo mới có kết quả

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 2.2.1 Thuận lợi:

Nhà trường về cơ bản có đội ngũ cán bộ giáo viên có trình độ chuyênmôn vững vàng, nhiệt tình, tâm huyết trong công tác giảng dạy và các hoạt độngphục vụ công tác giáo dục

Học sinh đại đa số sinh sống trên địa bàn thị trấn có truyền thống hiếuhọc, có điều kiện học tập thuận lợi, gia đình quan tâm

Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm giúp đỡ nhiệt tình của PhòngGD&ĐT, Đảng ủy, UBND Thị Trấn cùng các cơ quan đoàn thể đóng trên địabàn

Phương pháp dạy học tích hợp liên môn luôn có những ưu thế hơn hẳn

so với một số phương pháp dạy học khác vì thế khi áp dụng phương pháp dạyhọc này đại đa số học sinh đều ham thích học tập và kết quả học tập dần đượcnâng cao Vận dụng phương pháp dạy học này mang lại nhiều lợi ích trong việchình thành và phát triển năng lực hành động, năng lực giải quyết vấn đề cho họcsinh

2.2.2 Khó khăn:

Thực tế hiện nay, việc học Văn chưa thực sự có sức hấp dẫn đối với hầuhết học sinh và phụ huynh, chất lượng dạy và học Ngữ văn cũng chưa thực sựxứng tầm với vị trí của môn học Vì vậy, viêc dạy và học Ngữ văn đã đang là

một thử thách lớn đối với ngành giáo dục nói chung và đối với công tác giáo dụctrên địa bàn Thị trấn nói riêng.

Về phía giáo viên

Đội ngũ giáo viên của nhà trường hiện nay, về cơ bản chưa được trang bị

về cơ sở lý luận về phương pháp dạy học tích hợp liên môn một cách chínhthống, khoa học nên khi thực hiện thì phần lớn là do giáo viên tự tìm hiểu nênkhông tránh khỏi việc hiểu chưa đúng, chưa đầy đủ về mục đích, ý nghĩa cũngnhư cách thức tổ chức dạy học tích hợp liên môn

Phần lớn giáo viên đã quen với việc dạy học đơn môn là chính nên giáoviên các môn “liên quan” ít có sự trao đổi chuyên môn do vậy khi vận dụngphương pháp dạy học tích hợp liên môn chưa có sự thống nhất về nội dung,phương pháp, thời gian tổ chức các nội dung, chủ đề dạy học tích hợp liên môncủa các môn “liên quan”

Người giáo viên còn nặng về việc cung cấp kiến thức, coi nhẹ việc vậndụng phương pháp dạy học tích hợp liên môn vào quá trình giáo dục bộ môn.Đôi lúc một số ít giáo viên còn chưa thực sự đầu tư, chưa dành nhiều tâm huyếtvới bộ môn nên chất lượng dạy học chưa cao

Một số ít giáo viên trình độ vi tính và khả năng ứng dụng CNTT chưacao Thời lượng dành cho bài giảng áp dụng phương pháp dạy học tích hợp liênmôn còn kéo dài hơn so với thời gian quy định nên đôi lúc giáo viên còn rè dặttrong quá trình soạn giảng

Về phía học sinh và gia đình học sinh

Do đặc thù bộ môn, môn Ngữ văn là một bộ môn thuộc nhóm môn khoahọc xã hội - phần lớn học sinh và phụ huynh còn coi nhẹ bộ môn mà hướng cáccon thiên về các bộ môn KHTN để định hướng ngành nghề sau này Chính vìvậy đa số học sinh ít có hứng thú học tập, khi học còn mang tính chất đối phó vàgượng ép

Phần lớn các em học môn Ngữ văn vẫn theo xu hướng học thụ độnghoặc đối phó; phương pháp giảng dạy truyền thống giữa các phân môn chưa có

sự liên kết chặt chẽ với nhau tách rời từng phương diện kiến thức, học sinh hoạtđộng chưa tích cực, hiệu quả đem lại cũng chưa cao Các em thường chỉ tiếp cậnkiến thức độc lập của riêng môn Ngữ văn mà chưa có sự liên hệ với các mônkhác Đó cũng là nguyên nhân mà các em chưa hứng thú với môn học dẫn đếnviệc nắm kiến thức chưa chắc, chưa sâu, chưa áp dụng được kiến thức đã họcvào cuộc sống

Hoặc các em không tích cực hợp tác cho việc chuẩn bị giờ học tích hợpliên môn hoặc không thể sử dụng kiến thức của các môn “liên quan” như mộtcông cụ để khai thác kiến thức mới ở môn Ngữ văn

Về phía nhà trường và địa phương:

Chưa có nguồn kinh phí hỗ trợ mua sắm trang thiết bị phục vụ dạy họccác bộ môn nên ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng giáo dục

2.3 Một số giải pháp để nâng cao chất lượng dạy học tiết 99 văn bản Lượm:

Giải pháp chung:

- GV cần không ngừng học tập, nghiên cứu tài liệu để trang bị về cơ sở

lý luận, về phương pháp dạy học tích hợp liên môn một cách chính thống, khoahọc

- Không ngừng đầu tư thời gian, kinh phí để học tập tham khảo bạn bèđồng nghiệp việc vận dụng đổi mới phương pháp dạy học tích hợp liên môn vàocác tiết dạy học Ngữ văn và các môn học khác

- Tăng cường nâng cao trình độ vi tính và năng lực ứng dụng CNTT vàoquá trình giảng dạy bộ môn

- Tạo hứng thú học tập bộ môn bằng việc thường xuyên đổi mới tổ chức

và quản lí hoạt động giáo dục theo định hướng phát triển năng lực học sinh trong

đó có việc sử dụng phương pháp dạy học tích hợp liên môn rong việc giảng dạy

- Đối với những bài có lượng kiến thức nhiều cũng không nên quá chútrọng đến việc tích hợp

Giải pháp cụ thể:

Giáo án giờ dạy học tích hợp kiến thức liên môn không phải là một bản

đề cương kiến thức để giáo viên lên lớp giảng giải, truyền thụ áp đặt cho họcsinh, mà là một bản thiết kế các hoạt động, thao tác nhằm tổ chức cho HS thựchiện trong giờ lên lớp để lĩnh hội tri thức, phát triển năng lực và nhân cách theomục đích giáo dục và giáo dưỡng của bộ môn

Thiết kế giáo án giờ dạy học tích hợp liên môn phải bảo đảm nội dung và cấu trúc đặc thù nhưng không gò ép vào một khuôn mẫu cứng nhắc mà cần tạo ra những “chân trời mở” cho sự tìm tòi sáng tạo trong các phương án tiếp nhận của học sinh, trên cơ sở bảo đảm được chủ đích, yêu cầu chung của giờ học Giáo án dạy theo hướng tích hợp kiến thức liên môn cũng không có gì thay đổi nhiều so với giáo án truyền thống mà trên cơ sở giáo án truyền thống người giáo viên chú ý đến kiến thức của các môn học khác đượctích hợp trong bài dạy… Khi thiết kế một giáo án để dạy tích hợp kiến thức liênmôn cần chú ý những nội dung sau:

- Giáo viên cần tăng cường bám sát những mục tiêu giáo dục chuẩn kiếnthức kĩ năng của môn học về : Thái độ, kĩ năng bộ môn, thái độ Từ đó xác địnhvấn đề cơ bản để tích hợp liên môn cho phù hợp với nội dung bài học và phùhợp với đối tượng học sinh

- Tăng cường sử dụng các phương tiện dạy học, sưu tầm tư liệu, hìnhảnh sinh động trong các tiết dạy phần văn bản để hiệu quả giảng dạy Ngữ vănđược nâng lên.

Phải tăng cường đổi mới phương pháp dạy học; đa dạng hóa các hình thứchoạt động của học sinh trong tiết học để tạo sự hứng thú, chủ động, tích cực họctập của các em Cụ thể:

Học sinh nắm được những sự kiện lịch sử lớn:

+ Bác Hồ kêu gọi toàn quốc kháng chiến cuộc chiến đấu ở các đô thị phía Bắc

vĩ tuyến tuyến 16

+ Trong cuộc kc chống Pháp, chống Mỹ nhiều bạn nhỏ - Thiếu nhi Việt Nam đãhăng hái làm theo lời Bác Dạy “Tuổi nhỏ làm việc nhỏ, tùy theo sức của mình”

Môn Địa lí:

Giúp HS nắm được vị trí của Tỉnh Thừa hiên Huế trên bản đồ Việt Nam,

vị trí kinh thành Huế, đồn Mang Cá, trên bản đồ Việt Nam

- Địa lý lớp 6 bài 2 – Tiết 3

- Địa lý 9 - Bài 41: Địa lý tỉnh ( thành phố)

- GDCD lớp 6: Bài 6: Tiết 9 “Biết ơn”;

- HS hiểu được biết ơn là gì? Những biểu hiện của lòng biết ơn.Thấy được vaitrò ý nghĩa của lòng biết ơn

- GDCD lớp 9 : Bài 17 - Tiết “ Nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc”

- HS hiểu được bảo vệ tổ quốc là gì ? Thấy được tầm quan trọng của việc bảo vệ

Tổ quốc

+ Vận dụng các phương pháp học tập tích cực để nâng cao kết quả họctập của bản thân

+ Kĩ năng thu thập thông tin qua sách báo, ti vi

+ Kĩ năng nhóm khai thác tranh ảnh, thông tin

+ Rèn luyện kĩ năng liên kết kiến thức giữa các phân môn

2.3.3 Về thái độ:

+ HS biết được những phẩm chất cao đẹp của Thiếu niên Việt Namtrong các cuộc kháng chiến đặc biệt là cuộc kháng chiến chống Pháp Qua đócác em có ý thức giữ gìn, phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc: “Uốngnước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”; “ Tương thân tương ái”;…

+ HS ý thức được trách nhiệm, nghĩa vụ của người học sinh khi ngồi trênghế nhà trường phải ra sức học tập, tu dưỡng đạo đức, tăng cường rèn luyện sứckhỏe, luyện tập TDTT, quân sự, tích cực tham gia các hoạt động tập thể Đặcbiệt là các phong trào bảo vệ trật tự, an ninh …Sẵn sàng làm nghĩa vụ quân sựđồng thời tích cực vận động người thân trong gia đình thực hiện tôt quyền vànghĩa vụ công dân

+ Yêu thích môn Ngữ văn cũng như các môn học khác: Lịch sử, Sinhhọc, Địa lí, Âm nhạc, Mĩ thuật

+ Tự hào về truyền thống lịch sử vẻ vang của dân tộc, tự hào về nhữngtấm gương tuổi trẻ dũng cảm hy sinh bảo vệ nền độc lập tự do cho dân tộc

2.3.4 Các nội dung cụ thể tích hợp liên môn khi dạy văn bản

“Lượm”:

* Tích hợp với môn Lịch sử : GV tích hợp kiến thức môn học Lịch sử 9

bài 25: ‘‘Những năm đầu kháng chiến toàn quốc chống thực dân pháp 1950” Khi giới thiệu hoàn cảnh ra đời bài thơ

1946 Giáo viên hỏi: ? Hoàn cảnh ra đời của bài thơ ?

- Học sinh trả lời:

- GV kết luận: Năm 1946 thực dân Pháp muốn quay trở lại đánh chiếmnước ta lần nữa Chúng tấn công nước ta ở nhiều nơi Ngày 18/12/1946 thực dânPháp gửi 2 tối hậu thư buộc ta phải đầu hàng Trước tình hình đó ngày19/12/1946 BTV Đảng họp quyêt định Toàn quốc kháng chiến Tối ngày19/12/1946 Bác Hồ ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến

-> GV chiếu video ” Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến”.

* Tích hợp với môn Địa lí: Khi GV hướng dẫn học sinh tìm hiểu hình

ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ với nhà thơ

- Giáo viên hỏi: Hai chú cháu gặp nhau trong hoàn cảnh như thế nào?

- Học sinh trả lời: Ngày Huế đổ máu

- GV tích hợp với môn Địa lý 6 bài 2 tiết 3 :Bản đồ”; Địa lý 9 Tiết 41

GV chiếu Slides 5 bản đồ nước CHXHCNVN và giới thiệu vị trí địa lý của

+Từ xưa Thừa Thiên Huế được xác định là tỉnh có vị trí chiến lược quantrọng và ngày nay Thừa Thiên Huế là một trong những tỉnh thuộc vùng kinh tếtrọng điểm của miền Trung

Năm 1858, Pháp xâm lược Việt Nam Phong trào kháng chiến chốngthực dân Pháp liên tiếp nổ ra dưới nhiều hình thức đã thể hiện ý chí kiên cườngbất khuất của nhân dân Thừa Thiên Huế

Cũng như một số địa phương khác, Huế bắt đầu cuộc kháng chiếnchống Pháp quay trở lại xâm lược năm 1947 Ngày 20/12/1946 ta và Pháp đánhnhau ở Huế Tháng 2 năm 1947 mặt trận Huế tan vỡ, ta chuyển lên chiến khuđánh du kích Tại thời điểm này, nhà thơ Tố Hữu từ Hà Nội vào Huế gặp chú béliên lạc Lượm tại phố Hàng Bè - Huế

* Tích hợp với môn Sinh học : Khi giới thiệu về hình ảnh cậu bé

Lượm:

- GV tích hợp với môn Sinh học lớp 6 bài «Các loại quả » : Quả bồ quân

là loại trái cây hiếm, chỉ có ở 1 số vùng trung du, miền núi khu vực miền trung.Cây bồ quân là thân cây gỗ, có gai nên rất khó trèo Cây lâu năm rất to, tán rộng.Cây có tác dụng hút những khí độc hại, bụi bẩn Quả nhỏ như trái mận Lúcxanh có vị chat, màu xanh ngả vàng rồi sang màu đỏ tươi và cuối cùng khi chín

rộ vào tháng 5 quả có màu đỏ thẫm, tím tím như quả nho Đó là lúc quả đẹp vàngon nhất Ở thời điểm này nhà thơ đã ví đôi má của Lượm đẹp như trái Bồquân

* Tích hợp với môn Lịch sử : Khi dạy đến mục: Hình ảnh Lượm vẫn

sống mãi

- Giáo viên hỏi: Em hãy kể một số tấm gương thiếu nhi anh hùng trong

lịch sử bảo vệ độc lập tự do của DT Việt Nam?

- Học sinh trả lời:

- GV kết luận và tích hợp với môn Lịch sử bằng các hình ảnh chân dungnhững thiếu nhi anh hùng trong lịch sử dân tộc

- Giáo viên hỏi: Suy nghĩ của em về ý thức, trách nhiệm và tinh thần

yêu nước của thế hệ thanh thiếu niên hiện nay?

* Tích hợp với môn GDCD: lớp 6 bài 6 - Tiết 9 : “Biết ơn”; GDCD lớp

9 bài 17: “Nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc” bằng các sile có tranh ảnh những hoạt động

cụ thể của tuổi trẻ thể hiện lòng biết ơn và nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc

* Tích hợp với môn Âm nhạc : Khi giảng đến phần Tổng kết:

- Giáo viên hỏi: ? Cảm nhận của em về hình ảnh Lượm qua bài thơ ?

- Học sinh trả lời:

- GV tích hợp môn Âm nhạc 6 -Tiết 19 : Cho HS nghe và theo dõi vi deobài hát Chú bé liên lạc - Nhạc Lê Hữu Lộc; Lời thơ Tố Hữu

* Tích hợp với môn Mỹ thuật: Khi tổ chức cho học sinh Luyện tập:

- GV tích hợp môn Mỹ thuật lớp 7: Bài 33,34 “Đề tài tự do”

- HS chọn đề tài vẽ về hình ảnh những chú bé liên lạc trong thời kì

- Luyện kỹ năng tìm hiểu và phân tích ý nghĩa các từ láy, các hoán dụ và

độc thoại trong thơ tự sự

KNS : - Tự nhận thức và xác định lối sống có trách nhiệm với thế hệ chaanh đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc

- Giao tiếp, trình bày suy nghĩ, cảm nhận của bản thân về những giá trịnội dung và nghệ thuật của tác phẩm

3 Thái độ :

- Giáo dục học sinh lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm hy sinh vì quêhương đất nước, ý thức “Tuổi nhỏ làm việc nhỏ” phục vụ công cuộc bảo vệ, xâydựng đất nước

II Chuẩn bị của thầy và trò

- Giáo viên: Soạn bài Chân dung tác giả, tài liệu có liên quan : Video,tranh ảnh, bản đồ, máy chiếu, loa,

- Học sinh :

+ Trả lời câu hỏi theo gợi dẫn sgk, sưu tầm tìm hiểu thông tin về tác giả

và các anh hùng nhỏ tuổi trong lịch sử đấu tranh của dân tộc

+ Giấy A3, sáp màu, chì,

III Tổ chức các hoạt động

1 Hoạt động khởi động

* Kiểm tra bài cũ : ? Đọc thuộc lòng bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ”

? Em xúc động nhất là hình ảnh, câu thơ, đoạn thơ nào?

* Giới thiệu bài:

Kháng chiến chống Pháp kết thúc thắng lợi, nhưng có bao nhiêu tấm gương chiến sĩ đã anh dũng hi sinh, trong đó các em thiếu niên nhi đồng đã đóng góp một phần không nhỏ vào chiến công lịch sử đó Nhiều nhà văn, nhà thơ đã ca ngợi, cảm phục trước những hành động dũng cảm, quên mình vì nước

vì dân của những em thiếu nhi Để hiểu rõ hơn về tinh thần đó chúng ta cùng tìm hiêu tiết 99- bài thơ “Lượm” của nhà thơ Tố Hữu.

2 Dạy bài mới

Hoạt động 1- I Tìm hiểu chung về văn bản

- HS đọc chú thích (*) SGK

? Giới thiệu vài nét về tác giả ?

- HS trả lời->HS khác nhận xét, bổ sung

*GV chiếu Slides 3,4 giới thiệu:

Chân dung nhà thơ Tố Hữu năm 1949

? Hoàn cảnh ra đời của bài thơ ?

*GV tích hợp với môn lịch sử 9 bài 25:

‘‘Những năm đầu kháng chiến toàn quốc

chống thực dân pháp 1946-1950”

- Năm 1946 thực dân Pháp muốn quay trở lại

đánh chiếm nước ta lần nữa Chúng tấn công

nước ta ở nhiều nơi Ngày 18/12/1946 thực

dân Pháp gửi 2 tối hậu thư buộc ta phải đầu

hàng Trước tình hình đó ngày 19/12/1946

BTV Đảng họp quyêt định Toàn quốc kháng

chiến Tối ngày 19/12/1946 Bác Hồ ra lời

kêu gọi toàn quốc kháng chiến

*GV chiếu video ”Lời kêu gọi toàn quốc

kháng chiến”

* GV hướng dẫn HS đọc VB:

- Thay đổi giọng và nhịp đọc thích hợp với

từng nhân vật, từng câu, từng đoạn

- Tác phẩm: Bài thơ “Lượm” viết

năm 1949 và in trong tập thơ “ViệtBắc” trong thời kì kháng chiếnchống thực dân Pháp

2 Đọc- Tìm hiểu từ khó:

+ Đọc:

+ Từ khó