Tiết: 99 Văn bản: LƯỢM

- Đoạn một Từ đầu đến “Cháu đi xa dần”: Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ của hai chú cháu.. Ngày Huế đổ máuChú Hà Nội về Tình cờ chú, cháu Gặp nhau Hàng Bè Chú bé lo t cho t lo t

Trang 1

TRƯỜNG THCS NGUYỄN ANH HÀO (Tây Hòa – Phú Yên)

Trang 2

KIỂM TRA BÀI CŨ

Đọc thuộc lòng một số đoạn thơ mà em thích trong văn bản “Đêm nay Bác không ngủ” của nhà thơ Minh Huệ ?

Trang 3

Vì sao trong đoạn kết, nhà thơ lại viết:

… Đêm nay Bác không ngủ

Vì một lẽ thường tình Bác là Hồ Chí Minh

Trang 4

Văn bản: LƯỢM (Tố Hữu)

Tiết: 99

I – Tìm hiểu chung:

Dựa vào chú thích và hiểu biết của mình, em hãy giới thiệu một số nét chính

về nhà thơ Tố Hữu?

Trang 7

Tiết: 99

- Tác giả: Tố Hữu (1920 –

2002) là nhà cách mạng,

người mở đầu cho thơ ca

cách mạng Việt Nam hiện

đại.

Trang 8

Tiết: 99

Em hãy nêu hồn cảnh sáng tác của bài thơ này? Bài thơ được in trong tập

thơ nào?

Trang 9

Tác phẩm

Viết năm 1949, in trong tập thơ Việt Bắc.

Một đồng chí ở Thừa Thiên ra kể cho tôi nghe những tấm gương chiến đấu dũng cảm

ở quê nhà và cho tôi biết tin về cháu Lượm Nó

là con một chú em họ của tôi Nó đi liên lạc cho đơn vị, trong khi đưa thư qua một cánh

đồng, cháu bị trúng đạn, hy sinh khi mới 14 tuổi Tôi viết bài thơ Lượm, thấy như còn đâu

đây dáng điệu dễ thương, khuôn mặt còn trẻ con nhưng rất cứng cỏi của nó.

( Tố Hữu, Nhớ lại một thời, NXB Văn học – 2000)

Trang 10

Trang 11

Vaờn baỷn: LệễẽM (Toỏ Hửừu)

- Đoạn đối thoại giữa hai chú cháu :

đọc với giọng đối thoại.

Những câu cảm thán và câu hỏi tu từ : ( Ra thế, Lượm ơi ; Lượm ơi, còn

không?

không?) ) : đọc lắng xuống và chậm lại, ngừng giữa các dòng thơ hoặc nhịp thơ.

- Hai khổ cuối : láy lại khổ thơ thứ hai

và thứ ba nhưng không đọc nhanh mà

đọc chậm hơn, âm điệu khoan thai, yêu thương, tự hào.

Trang 12

Bài thơ này được viết theo thể thơ gì ? Hãy kể tên một số bài thơ, bài vè được viết theo thể thơ đĩ ?

Trang 13

- Nguồn gốc Việt Nam.

- Thể hiện ở hình thức thơ dân gian.

- Nhịp phổ biến là nhịp hai.

- Gieo vần lưng và vần chân xen

kẽ theo kiểu vần liền hoặc vần gián cách:

Cháu đi đường cháu Chú lên đường ra Đến nay tháng sáu Chợt nghe tin nhà

* Đặc điểm thể thơ bốn chữ:

- Nguồn gốc Việt Nam.

- Thể hiện ở hình thức thơ dân gian.

- Nhịp phổ biến là nhịp hai.

- Gieo vần lưng và vần chân xen

kẽ theo kiểu vần liền hoặc vần gián cách :

Cháu đi đường cháu

Chú lên đường ra

Đến nay tháng sáu

Chợt nghe tin nhà

Trang 14

Đồn Mang Cá

Trang 15

Ngày Huế đổ máu

Trang 16

Đọc văn bản, em thấy

cĩ mấy nhân vật ? Nhân vật nào là nhân vật được miêu tả, nhân vật nào là nhân vật tự biểu hiện cảm nghĩ của mình ?

Cĩ hai nhân vật

Nhân vật Lượm là nhân vật được miêu tả.

Nhân vật người chú (tác giả) là nhân vật tự bày tỏ cảm xúc.

Trang 17

- Đoạn hai (Từ “Cháu đi đường cháu” đến

“Hồn bay giữa đồng”): Câu chuyện về chuyến đi liên lạc cuối cùng và sự hi sinh của Lượm.

- Đoạn cuối (từ “Lượm ơi, cịn khơng!” đến hết): Hình ảnh Lượm vẫn cịn sống mãi.

- Đoạn một (Từ đầu đến “Cháu đi xa dần”: Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ của hai chú cháu.

- Đoạn hai (Từ “Cháu đi đường cháu” đến

“Hồn bay giữa đồng”): Câu chuyện về chuyến đi liên lạc cuối cùng và sự hi sinh của Lượm.

- Đoạn cuối (từ “Lượm ơi, cịn khơng!” đến hết): Hình ảnh Lượm vẫn cịn sống mãi.

Từ mối quan hệ của

hai nhân vật cĩ thể chia bố cục của văn bản thành mấy đoạn ? Nội dung từng đoạn ?

Từ mối quan hệ của

hai nhân vật cĩ thể

chia bố cục của văn bản thành mấy đoạn ? Nội dung từng đoạn ?

Trang 18

Tiết: 99

II – Tìm hiểu v n b n Tìm hiểu v n b n ă ă ả ả :

1 Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ

tình cờ của hai chú cháu:

Trang 19

Chú Hà Nội về

Tình cờ chú, cháu

Gặp nhau Hàng Bè

Chú bé lo t cho t lo t cho t ắ ắ ắ ắ

Cái xắc xinh xinh

Cái chân tho n tho t ă ắ

Cái đầu nghênh nghênh

Ca lô đội lệch

Mồm huýt sáo vang

Như con chim chích

Nhảy trên đường vàng…

Cháu đi liên lạc

Vui lắm chú à

Ở đồn Mang Cá

Thích hơn ở nhà !

Cháu cười híp mí

Má đỏ bồ quân

Thôi chào đồng chí !

Trong cuộc gặp gỡ tình cờ giữa hai chú cháu thì hình ảnh của Lượm được miêu tả ở những phương diện nào?

Trang phục Dáng điệu Cử chỉ Lời nĩi

Trang 20

Cái xắc xinh xinh

Ca lô đội lệch

Trang phục

Trang phục xinh xắn, thể hiện một dáng

vẻ hiên ngang và hiếu động của tuổi trẻ.

Trang 22

Ngày Huế đổ máu

Chú Hà Nội về

Tình cờ chú, cháu

Gặp nhau Hàng Bè

Chú bé

Cái chân

Cái đầu

Mồm huýt sáo vang

Như con chim chích

Nhảy trên đường vàng…

Cháu đi liên lạc

Vui lắm chú à

Ở đồn Mang Cá

Thích hơn ở nhà !

Trang 23

Cử chỉ

Trang 24

Tiết: 99

1 Hình ảnh Lượm trong cuộc

gặp gỡ tình cờ của hai chú cháu: Thảo luận: Em hiểu như thế nào về hình ảnh đường vàng trong câu thơ:

“Như con chim chích Nhảy trên đường vàng”

Thảo luận : Em hiểu như thế nào về hình ảnh đường vàng trong câu thơ:

“Như con chim chích

Nhảy trên đường vàng”

Trang 25

Chú bé

Cái chân

Cái đầu

Vui lắm chú à

Thôi chào đồng chí !

Vui lắm chú à

Trang 26

Tiết: 99

1 Hình ảnh Lượm trong cuộc

gặp gỡ tình cờ của hai chú cháu: Qua các hình ảnh miêu tả , tác giả

đã làm nổi bật ở Lượm những nét gì đáng yêu, đáng mến ?

Qua các hình ảnh miêu tả , tác giả

đã làm nổi bật ở Lượm những nét gì đáng yêu, đáng mến ?

Trang 28

Tiết: 99

2 Câu chuyện về chuyến đi liên lạc cuối

cùng và sự hi sinh của Lượm:

Những lời thơ nào miêu

tả Lượm làm nhiệm vụ?

Cách sử dụng nhiều từ láy, hình ảnh so

sánh,… làm hiện lên chân dung một em bé

liên lạc hồn nhiên, vui tươi, say mê tham

gia cơng tác kháng chiến.

Trang 29

Tiết: 99

Ra thế

Lượm ơi !

Một hôm nào đó

Như bao hôm nào

Chú đồng chí nhỏ

Bỏ thư vào bao

Thư đề “ Thượng khẩn”

Sợ chi hiểm nghèo ?

Ra thế

Lượm ơi !

Một hôm nào đó

Như bao hôm nào

Chú đồng chí nhỏ

Bỏ thư vào bao

Thư đề “ Thượng khẩn”

Sợ chi hiểm nghèo ?

Đường quê vắng vẻ Lúa trỗ đòng đòng

Ca lô chú bé Nhấp nhô trên đồng…

Bỗng loè chớp đỏ Thôi rồi, Lượm ơi ! Chú đồng chí nhỏ Một dòng máu tươi !

Cháu nằm trên lúa Tay nắm chặt bông Lúa thơm mùi sữa Hồn bay giữa đồng

Đường quê vắng vẻ Lúa trỗ đòng đòng

Ca lô chú bé Nhấp nhô trên đồng…

Bỗng loè chớp đỏ Thôi rồi, Lượm ơi ! Chú đồng chí nhỏ Một dòng máu tươi !

Cháu nằm trên lúa Tay nắm chặt bông Lúa thơm mùi sữa Hồn bay giữa đồng

Vụt qua mặt trận

Đạn bay vèo vèo

Vụt qua mặt trận

Đạn bay vèo vèo

Em cĩ nhận xét gì về cách dùng từ của tác giả

ở câu thơ này?Động từ vụt , tính từ vèo vèo

miêu tả chính xác hành động dũng cảm của Lượm và sự ác liệt của chiến tranh

Trang 30

Tiết: 99

Cháu đi đường cháu

Chú lên đường ra

Đến nay tháng sáu

Chợt nghe tin nhà

Ra thế

Lượm ơi !

Một hôm nào đó

Như bao hôm nào

Chú đồng chí nhỏ

Bỏ thư vào bao

Vụt qua mặt trận

Đạn bay vèo vèo

Thư đề “ Thượng khẩn”

Sợ chi hiểm nghèo ?

Ra thế

Lượm ơi !

Đường quê vắng vẻ Lúa trỗ đòng đòng

Ca lô chú bé Nhấp nhô trên đồng…

Bỗng loè chớp đỏ Thôi rồi, Lượm ơi ! Chú đồng chí nhỏ Một dòng máu tươi !

Cháu nằm trên lúa Tay nắm chặt bông Lúa thơm mùi sữa Hồn bay giữa đồng

Bỗng loè chớp đỏ Thôi rồi, Lượm ơi !

Chú đồng chí nhỏ Một dòng máu tươi !

Câu thơ nào gợi tả sự

hi sinh của Lượm?

Trang 31

Tiết: 99

Ra thế

Lượm ơi !

Ra thế

Lượm ơi !

Bỗng loè chớp đỏ Thôi rồi, Lượm ơi ! Chú đồng chí nhỏ Một dòng máu tươi !

Bỗng loè chớp đỏ Thôi rồi, Lượm ơi ! Chú đồng chí nhỏ

Một dòng máu tươi !

Từ những chi tiết này, Cùng việc thay đổi từ ngữ xưng hho của tác giả

em hiểu như thế nào về cảm của tác giả dành cho Lượm ?

Trang 32

Tiết: 99

Hình ảnh Lượm được miêu tả ở nhiều

phương diện, làm hiện lên chân dung một

em bé liên lạc nhỏ nhắn, hồn nhiên, nhanh

nhẹn, yêu đời.

Sự hi sinh của Lượm gợi cho em cảm xúc gì ?

Trang 33

Tiết: 99

-Sử dụng động từ mạnh, câu hỏi tu từ

thể hiện hành động quả cảm, của

Lượm khi làm nhiệm vụ liên lac.

- Sử dụng nhiều hình thức câu cảm

thán cho thấy sự hi sinh của Lượm là

một sự hĩa thân vào thiên nhiên, đất

nước

Trang 34

Tiết: 99

-Sử dụng động từ mạnh “vụt qua” và

câu hỏi tu từ “Sợ chi hiểm nghèo?”thể

hiện hành động quả cảm, đặt nhiệm vụ

liên lạc lên trên cái chết của chú bé

Lượm.

nước Lượm ra đi nhưng tay em cịn

Sự hi sinh của Lượm góp phần thắp sáng ngọn đuốc anh dũng trong đấu tranh cách mạng của cả một thế hệ thiếu niên Vi t ệ Nam Em hãy kể tên những thiếu niên đó ?

Lê Văn Tám, Vừ A Dinh, Kim Đồng…

Trang 35

Tiết: 99

hiện hành động quả cảm, thái độ thách

thức hiểm nguy, đặt nhiệm vụ liên lạc

lên trên cái chết của chú bé Lượm.

níu giữ sự sống, níu giữ quê hương,

Từ những hình ảnh đó và từ câu nói của Bác:

Tuổi nhỏ làm việc nhỏ Tùy theo sức của mình Để tham gia kháng chiến Để giữ gìn hòa bình

Thì các em sẽ làm gì để xứng đáng với sự hi sinh của thế hệ cha anh ?

Trang 36

Tiết: 99

hiện hành động quả cảm, thái độ thách

thức hiểm nguy, đặt nhiệm vụ liên lạc

lên trên cái chết của chú bé Lượm.

Qua phân tích, em hãy chọn đọc diễn cảm đoạn một hoặc đoạn hai của văn bản ?

Trang 37

Trang 38

DẪN

T Ự

HỌC

1 Bài vừa học:

- Học thuộc đoạn một và đoạn hai của bài thơ.

- Hiểu được hình ảnh của Lượm trong hai đoạn thơ đã phân tích.

- Nắm những nét đặc sắc về nghệ

Trang 39

LƯỢM (Tiếp theo)

Mưa (Hướng dẫn đọc thêm)

tài năng quan sát và miêu tả thiên nhiên một cách hồn nhiên, tinh tế và độc đáo của nhà thơ Trần Đăng Khoa.

- Khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ.

- Đọc, tìm hiểu những nét chính về tác giả Trần Đăng Khoa; về thể thơ; nội dung chính; hình thức nghệ thuật đặc sắc của bài thơ ‘MƯA”.

Trang 40

Trân trọng cảm ơn quý Thầy Cô

Trang 41

Cái xắc xinh xinh, ca lô đội lệch

→ Trang phục của các chiến sĩ Vệ quốc

Nhanh nhẹn : Như con chim chích

Hồn nhiên, yêu đời : huýt sáo, cười híp mí

Cháu đi liên lạc - Vui lắm chú à - ở đồn

Mang Cá - Thích hơn ở nhà.

→ Tự nhiên, chân thật, cho thấy Lượm rất yêu thích

Định dạng
Số trang	42
Dung lượng	12,02 MB