Th i gian cua hanh trinh la 20 phut.
Trang 1 Nêu được chuy n đ ng, ch t đi m, h quy chi u, m c th i gian, v n t c là gìể ộ ấ ể ệ ế ố ờ ậ ố
Xác đ nh đị ược v trí c a m t v t chuy n đ ng trong m t h quy chi u đã cho.ị ủ ộ ậ ể ộ ộ ệ ế
2. Năng l c ự
a. Năng l c đự ược hình thành chung :
Năng l c gi i quy t v n đ Năng l c th c nghi m. Năng l c d đoán, suy lu n líự ả ế ấ ề ự ự ệ ự ự ậ thuy t, thi t k và th c hi n theo phế ế ế ự ệ ương án thí nghi m ki m ch ng gi thuy t, dệ ể ứ ả ế ự đoán, phân tích, x lí s li u và khái quát rút ra k t lu n khoa h c. Năng l c đánh giáử ố ệ ế ậ ọ ự
k t qu và gi i quy t vân đế ả ả ế ề
b. Năng l c chuyên bi t môn v t lý : ự ệ ậ
Năng l c ki n th c v t lí.ự ế ứ ậ
Năng l c phự ương pháp th c nghi m ự ệ
Năng l c trao đ i thông tin ự ổ
Năng l c cá nhân c a HS ự ủ
3. Ph m ch tẩ ấ
Ph m ch t:ẩ ấ Giúp h c sinh rèn luy n b n thân phát tri n các ph m ch t t t đ p: yêuọ ệ ả ể ẩ ấ ố ẹ
nước, nhân ái, chăm ch , trung th c, trách nhi mỉ ự ệ
Trang 2II. THI T B D Y H C VÀ H C LI UẾ Ị Ạ Ọ Ọ Ệ
Trên đường đi t BK đ n TN có đo n c t cây s ghi Thái Nguyên 40km, đây c t câyừ ế ạ ộ ố ở ộ
s đố ược g i là v t làm m c. V y v t làm m c là gì? Vai trò? Ta vào bài h c h.nay đọ ậ ố ậ ậ ố ọ ể tìm hi u.ể
B. HÌNH THÀNH KI N TH C M IẾ Ứ Ớ
Ho t đ ng 1: ạ ộ Chuy n đông c Chât điêmể ̣ ơ ́ ̉
a) M c tiêu:ụ HS n m ắ được chuy n đ ng, ch t đi m, h quy chi u, m c th i gian, v nể ộ ấ ể ệ ế ố ờ ậ
Trang 3 T đo cac em hoan thanh C1.ừ ́ ́ ̀ ̀
Trong th i gian chuyên đông, môi th i điêmờ ̉ ̣ ̃ ờ ̉
nhât đinh thi chât điêm môt vi tri xac đinh.́ ̣ ̀ ́ ̉ ở ̣ ̣ ́ ́ ̣
Tâp h p tât ca cac vi tri cua môt chât điêṃ ợ ́ ̉ ́ ̣ ́ ̉ ̣ ́ ̉
chuyên đông tao ra môt đ̉ ̣ ̣ ̣ ương nhât đinh.̀ ́ ̣
Đương đo đ̀ ́ ược goi la quy đao cua chuyêṇ ̀ ̃ ̣ ̉ ̉
2. Chât điêm.́ ̉
Môt vât chuyên đông đ̣ ̣ ̉ ̣ ược coi là môt chât điêm nêu kich tḥ ́ ̉ ́ ́ ươc cua nó ̉ ́ rât nho so v i đô dai đ́ ̉ ớ ̣ ̀ ương đi (hoăc̀ ̣
so v i nh ng khoang cach ma ta đêớ ữ ̉ ́ ̀ ̀ câp đên).̣ ́
Trang 4 Ca nhân hs tra l i. (d a vao khai niêm SGK)́ ̉ ờ ự ̀ ́ ̣
* Bước 3: Báo cáo, th o lu n: ả ậ
HS trình bày k t qu th o lu nế ả ả ậ
* Bước 4: K t lu n, nh n đ nh: ế ậ ậ ị
GV chính xác hóa và g i 1 h c sinh nh cọ ọ ắ
l i ki n th c ạ ế ứ
Ho t đ ng 2: ạ ộ Cach xac đinh vi tri cua vât trong không gian.́ ́ ̣ ̣ ́ ̉ ̣
a) M c tiêu: ụ Bi t cach xac đinh vi tri cua vât trong không gianế ́ ́ ̣ ̣ ́ ̉ ̣
b) N i dung: ộ HS quan sát SGK đ tìm hi u n i dung ki n th c theo yêu c u c a GV.ể ể ộ ế ứ ầ ủc) S n ph m: ả ẩ HS hoàn thành tìm hi u ki n th cể ế ứ
Tr l i l n lả ờ ầ ượt 3 câu h i:ỏ
Vât môc dung đê xac đinh vi tri môt th i điêm nao đo cua môt chât điêm trên quy đaọ ́ ̀ ̉ ́ ̣ ̣ ́ở ̣ ờ ̉ ̀ ́ ̉ ̣ ́ ̉ ̃ ̣ cua chuyên đông.̉ ̉ ̣
Chon chiêu ḍ ̀ ương cho cac truc Ox va Oy; chiêu vuông goc điêm M xuông 2 truc toa đố ̣ ̀ ́ ́ ̉ ́ ̣ ̣ ̣ (Ox va Oy) ta đ̀ ược điêm cac điêm (H va I).̉ ́ ̉ ̀
Vi tri cua điêm M đ̣ ́ ̉ ̉ ược xac đinh băng 2 toa đô va ́ ̣ ̀ ̣ ̣ ̀
Trang 5CH2.1: Cac em hay cho biêt tac dung cuá ̃ ́ ́ ̣ ̉
vât môc đôi v i chuyên đông cua chât điêm? ̣ ́ ́ ớ ̉ ̣ ̉ ́ ̉
Khi đi đương chi cân nhin vao côt km (câỳ ̉ ̀ ̀ ̀ ̣
sô) ta co thê biêt đ́ ́ ̉ ́ ược ta đang cach vi tri naó ̣ ́ ̀
+ GV: quan sát và tr giúp n u c nợ ế ầ
* Bước 3: Báo cáo, th o lu n: ả ậ
+ M t HS lên b ng ch a, các h c sinh khácộ ả ữ ọ
làm vào vở
* Bước 4: K t lu n, nh n đ nh: ế ậ ậ ị GV
nh n xét, đánh giá v thái đ , quá trình làmậ ề ộ
vi c, k t qu ho t đ ng và ch t ki n th c.ệ ế ả ạ ộ ố ế ứ
trong không gian
1. Vât lam môc va tḥ ̀ ́ ̀ ươc đo.́
V t làm m c là v t đậ ố ậ ược coi là
đ ng yên dùng đ xác đ nh v tríứ ể ị ị
c a v t th i đi m nào đó.ủ ậ ở ờ ể
Thước đo được dùng đ đo ểchi u dài đo n đề ạ ường t v t đ n ừ ậ ế
v t m c và n u bi t qu đ o và ậ ố ế ế ỹ ạchi u dề ương quy ước xác đ nh ị
được v trí chính xác c a v t.ị ủ ậ
2. Hê toa đô.̣ ̣ ̣
G m các tr c to đ ; G c toồ ụ ạ ộ ố ạ
đ O, chi u (+) c a tr c.ộ ề ủ ụ
H to đ cho phép xác đ nh vệ ạ ộ ị ị trí chính xác m t đi m M b ngộ ể ằ các to đ (VD :sgk ).ạ ộ
+ Đ xác đ nh v trí chính xác ch tể ị ị ấ
đi m chuy n đ ng c n ch n hể ể ộ ầ ọ ệ
to đ có g c O g n vào v t m c.ạ ộ ố ắ ậ ố + Tu thu c vào lo i chuy nỳ ộ ạ ể
đ ng và qu đ o cđ mà ch n hộ ỹ ạ ọ ệ
Trang 6to đ phù h p (VD: to đ Đạ ộ ợ ạ ộ ề Các; to đ c u )ạ ộ ầ
Ho t đ ng 3: ạ ộ Cach xac đinh th i gian trong chuyên đông.́ ́ ̣ ờ ̉ ̣
a) M c tiêu:ụ Bi t ế cach xac đinh th i gian trong chuyên đông.́ ́ ̣ ờ ̉ ̣
b) N i dung: ộ HS đ c SGK và hoàn thành nhi m v GV giaoọ ệ ụ
c) S n ph m: ả ẩ HS hoàn thành tìm hi u ki n th c:ể ế ứ
D ki n đáp án:ự ế
Chi ro môc th i gian đê mô ta chuyên đông cua vât cac th i điêm khac nhau. Dung̉ ̃ ́ ờ ̉ ̉ ̉ ̣ ̉ ̣ ở ́ ờ ̉ ́ ̀ đông hô đê đo th i giaǹ ̀ ̉ ờ
Hiêu môc th i gian đ c chon la luc xe băt đâu chuyên banh.̉ ́ ờ ượ ̣ ̀ ́ ́ ̀ ̉ ́
Bang gi tau cho biêt th i điêm tàu băt đâu chay & th i điêm tàu đên ga.̉ ờ ̀ ́ ờ ̉ ́ ̀ ̣ ờ ̉ ́
Hs t tinh (lây hiêu sô th i gian đên v i th i gian băt đâu đi).ự ́ ́ ̣ ́ ờ ́ ơ ớ ̀ ́ ̀
Vât lam môc, hê toa đô găn v i vât lam môc, môc th i gian & môt đông hô. ̣ ̀ ́ ̣ ̣ ̣ ́ ớ ̣ ̀ ́ ́ ờ ̣ ̀ ̀
Hê toa đô chi cho phep xac đinh vi tri cua vât. Hê quy chiêu cho phep không nh ng xac̣ ̣ ̣ ̉ ́ ́ ̣ ̣ ́ ̉ ̣ ̣ ́ ́ ữ ́ đinh đ̣ ược toa đô ma con xac đinh đ̣ ̣ ̀ ̀ ́ ̣ ược th i gian chuyên đông cua vât, hoăc th i điêm taiờ ̉ ̣ ̉ ̣ ̣ ờ ̉ ̣ môt vi tri bât ki.̣ ̣ ́ ́ ̀
d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ
Ho t đ ng c a GV và HSạ ộ ủ S n ph m d ki nả ẩ ự ế
* Bước 1: Chuy n giao nhi m v :ể ệ ụ
ĐVĐ: Chung ta th ng noi: chuyên xe đo kh í ườ ́ ́ ́ ở
hanh luc 7h, bây gi đa đi đ̀ ́ ờ ̃ ược 15 phut. Nh vâý ư ̣
7h la môc th i gian (con goi la gôc th i gian) đề ́ ờ ̀ ̣ ̀ ́ ờ ̉
xac đinh th i điêm xe băt đâu chuyên đông va d á ̣ ờ ̉ ́ ̀ ̉ ̣ ̀ ự
vao môc đo xac đinh đ̀ ́ ́ ́ ̣ ược th i gian xe đa đi.ờ ̃
III. Cach xac đinh th i giań ́ ̣ ờ trong chuyên đông.̉ ̣
1. Môc th i gian va đông hô.́ ờ ̀ ̀ ̀ Môc th i gian (hoăc gôć ờ ̣ ́
th i gian) la th i điêm ma taờ ̀ ờ ̉ ̀ băt đâu đo th i gian. Đê đó ̀ ờ ̉
th i gian trôi đi kê t môcờ ̉ ừ ́
Trang 7* Bước 3: Báo cáo, th o lu n: ả ậ
+ M t HS lên b ng ch a, các h c sinh khác làmộ ả ữ ọ
Tr s th i gian m t lúcị ố ờ ở ộ nào đó c th k t m c th iụ ể ể ừ ố ờ gian
VD:
b) Th i gian: Kho ng th iờ ả ờ gian trôi đi = Th i đi m cu iờ ể ố
Th i đi m đ u.ờ ể ầVD:
a) M c ụ tiêu: Luy n t p c ng c n i dung bài h cệ ậ ủ ố ộ ọ
b) N i dung: ộ GV giao nhi m v cho h c sinh làm bài t p tr c nghi mệ ụ ọ ậ ắ ệ
Câu 1: Trong tr ng h p nao d i đây co thê coi môt đoan tau nh môt chât điêm?ườ ợ ̀ ướ ́ ̉ ̣ ̀ ̀ ư ̣ ́ ̉
A. Đoan tau luc kh i hanh.̀ ̀ ́ ở ̀
B. Đoan tau đang qua câu.̀ ̀ ̀
C. Đoan tau đang chay trên môt đoan đ̀ ̀ ̣ ̣ ̣ ương vong.̀ ̀
Trang 8D. Đoan tau đang chay trên đ̀ ̀ ̣ ương Ha Nôi Vinh.̀ ̀ ̣
Câu 2: Môt ng i đ ng trên đ ng quan sat chiêc ô tô chay qua tr c măt. Dâu hiêụ ươ ừ ́ ườ ́ ́ ̣ ướ ̣ ́ ̣ nao cho biêt ô tô đang chuyên đông?̀ ́ ̉ ̣
A. Khoi phut ra t ông thoat khi đăt d́ ̣ ừ ́ ́ ́ ̣ ươi gâm xe.́ ̀
B. Khoang cach gi a xe va ng̉ ́ ữ ̀ ươi đo thay đôi.̀ ́ ̉
3. Va li chuyên đông so v i đ̉ ̣ ơ ướ ng ray.̀
thi nhân xet nao trên la đung?̀ ̣ ́ ̀ ở ̀ ́
C. Em be tŕ ượ ư ̉t t đinh đên chân câu tr̀ ́ ̀ ượt
D. Chuyên đông t quay cua Trai Đât quanh truc.̉ ̣ ự ̉ ́ ́ ̣
Câu 5: Chon đap an đung.̣ ́ ́ ́
A. Quy đao la môt đ̃ ̣ ̀ ̣ ương thăng ma trên đo chât điêm chuyên đông.̀ ̉ ̀ ́ ́ ̉ ̉ ̣
B. Môt đ̣ ương cong ma trên đo chât điêm chuyên đông goi la quy đao.̀ ̀ ́ ́ ̉ ̉ ̣ ̣ ̀ ̃ ̣
C. Quy đao la môt đ̃ ̣ ̀ ̣ ương ma chât điêm vach ra trong không gian khi no chuyên đông.̀ ̀ ́ ̉ ̣ ́ ̉ ̣
D. Môt đ̣ ương vach săn trong không gian trên đo chât điêm chuyên đông goi la quỳ ̣ ̃ ́ ́ ̉ ̉ ̣ ̣ ̀ ̃ đao.̣
Trang 9A. Đ ng yên.ứ
B. Chay lui vê phia sau.̣ ̀ ̀ ́
C. Tiên vê phia tŕ ̀ ́ ươc.́
D. Tiên vê phia tŕ ̀ ́ ươc rôi sau đo lui vê phia sau.́ ̀ ́ ̀ ̀ ́
Câu 8: Ng i lai đo đang ngôi yên trên chiêc thuyên tha trôi theo dong n c. Trong cacườ ́ ̀ ̀ ́ ̀ ̉ ̀ ướ ́ câu mô ta sau đây, câu nao đung?̉ ̀ ́
A. Ngươi lai đo đ ng yên so v i dong ǹ ́ ̀ ứ ớ ̀ ươc.́
B. Ngươi lai đo chuyên đông so v i dong ǹ ́ ̀ ̉ ̣ ớ ̀ ươc.́
C. Ngươi lai đo đ ng yên so v i b sông.̀ ́ ̀ ứ ơ ớ ̀
D. Ngươi lai đo chuyên đông so v i chiêc thuyên.̀ ́ ̀ ̉ ̣ ớ ́ ̀
Câu 9: Trong tr ng h p nao d i đây quy đao cua vât la đ ng thăng?ườ ợ ̀ ướ ̃ ̣ ̉ ̣ ̀ ườ ̉
A. Môc th i gian.́ ờ
Trang 10a) M c ụ tiêu: H c sinh đ c c ng c l i ki n th c thông qua bài t p ng d ng.ọ ượ ủ ố ạ ế ứ ậ ứ ụ
b) N i dung: ộ HS s d ng SGK và v n d ng ki n th c đã h c đ tr l i câu h i.ử ụ ậ ụ ế ứ ọ ể ả ờ ỏ
1. Đ xác đ nh v trí c a m t tàu bi n gi a đ i dể ị ị ủ ộ ể ữ ạ ương, người ta dùng nh ng t a đ nào?ữ ọ ộ
2. Khi đu quay ho t đ ng, b ph n nào c a đu quay chuy n đ ng t nh ti n, b ph n nàoạ ộ ộ ậ ủ ể ộ ị ế ộ ậ quay ?
1. Đ xác đ nh v trí c a m t v t trên m t m t ph ng, ngể ị ị ủ ộ ậ ộ ặ ẳ ười ta dùng h tr c t a đệ ụ ọ ộ
g m 2 tr c Ox và Oy vuông góc v i nhau. Đ xác đ nh v trí c a m t tàu bi n gi aồ ụ ớ ể ị ị ủ ộ ể ữ
đ i dạ ương, người ta dùng tr c Ox là vĩ đ , tr c Oy là kinh đ c a tàu.ụ ộ ụ ộ ủ
Trang 11 HS t ghi nh n i dung tr l i đã hoàn thi n.ự ớ ộ ả ờ ệ
* HƯỚNG D N V NHÀẪ Ề
Vê nha lam bai tâp 8, hoc ki phân ghi nh va chuân bi bai tiêp theo. (ôn lai kiên th c vê ̀ ̀ ̀ ̀ ̣ ̣ ̃ ̀ ớ ̀ ̉ ̣ ̀ ́ ̣ ́ ứ ̀chuyên đông đêu). N i dung c n n m đ̉ ̣ ̀ ộ ầ ắ ược trong bài sau là: cđ th ng đ u là gì? Ct tính ẳ ềquãng đường đi đc? PT t a đ th i gian c a cđ th ng đ u.ọ ộ ờ ủ ẳ ề
* RÚT KINH NGHI M:Ệ
Trang 12
Nh n bi t đậ ế ược đ c đi m v v n t c c a chuy n đ ng th ng đ u.ặ ể ề ậ ố ủ ể ộ ẳ ề
Vi t đế ược công th c tính quứ ãng đường đi và d ng phạ ương trình chuy n đ ng c aể ộ ủ chuy n đ ng th ng đ u.ể ộ ẳ ề
2. Năng l c ự
a. Năng l c đự ược hình thành chung:
Năng l c gi i quy t v n đ Năng l c th c nghi m. Năng l c d đoán, suy lu n líự ả ế ấ ề ự ự ệ ự ự ậ thuy t, thi t k và th c hi n theo phế ế ế ự ệ ương án thí nghi m ki m ch ng gi thuy t, dệ ể ứ ả ế ự đoán, phân tích, x lí s li u và khái quát rút ra k t lu n khoa h c. Năng l c đánh giáử ố ệ ế ậ ọ ự
k t qu và gi i quy t vân đế ả ả ế ề
b. Năng l c chuyên bi t môn v t lý: ự ệ ậ
Năng l c ki n th c v t lí.ự ế ứ ậ
Năng l c phự ương pháp th c nghi m ự ệ
Năng l c trao đ i thông tin ự ổ
Năng l c cá nhân c a HS ự ủ
3. Ph m ch tẩ ấ
Ph m ch t:ẩ ấ Giúp h c sinh rèn luy n b n thân phát tri n các ph m ch t t t đ p: yêuọ ệ ả ể ẩ ấ ố ẹ
nước, nhân ái, chăm ch , trung th c, trách nhi mỉ ự ệ
II. THI T B D Y H C VÀ H C LI UẾ Ị Ạ Ọ Ọ Ệ
Trang 13b) N i dung:ộ Hs d a vào hi u bi t đ tr l i câu h i.ự ể ế ể ả ờ ỏ
c) S n ph m: ả ẩ T bài toánừ HS v n d ng ki n th c đ tr l i câu h i GV đ a ra.ậ ụ ế ứ ể ả ờ ỏ ư
d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ
Chât điêm la gi? nêu cach xac đinh vi tri cua môt ô tô trên môt quôc lô?́ ̉ ̀ ̀ ́ ́ ̣ ̣ ́ ̉ ̣ ̣ ́ ̣
Phân biêt hê toa đô va hê qui chiêu?̣ ̣ ̣ ̣ ̀ ̣ ́
GV nh n xét câu tr l i c a HS & cho đi mậ ả ờ ủ ể
Chúng ta s cùng tìm hi u qua bài h c hôm nayẽ ể ọ
Trang 14c) S n ph m: ả ẩ HS hoàn thành tìm hi u ki n th cể ế ứ
d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ
HO T Đ NG C A GV VÀ HSẠ Ộ Ủ S N PH M D KI NẢ Ẩ Ự Ế
* Bước 1: Chuy n giao nhi m v :ể ệ ụ
Khi v t có qu đ o là th ng thì đ xác đ nh v trí c a v tậ ỹ ạ ẳ ể ị ị ủ ậ
ta c n m y tr c to đ ?ầ ấ ụ ạ ộ
Hs nh lai kiên th c cu, đê tra l i câu hoi cua gvơ ̣́ ́ ứ ̃ ̉ ̉ ờ ̉ ̉ :
+ Ch c n m t tr c v i g c to đ và chi u dỉ ầ ộ ụ ớ ố ạ ộ ề ương xác
đ nh và m t cái thị ộ ướ c
điêu gi? Công th c tinh vân tôc trung binh? Đ n vi?̀ ̀ ứ ́ ̣ ́ ̀ ơ ̣
GV nh c l i: l p 8, ta co khai niêm vắ ạ Ở ớ ́ ́ ̣ tb, tuy nhiên nêú
vât chuyên đông theo chiêu () đa chon thi ṿ ̉ ̣ ̀ ̃ ̣ ̀ tb cung co giã ́ ́
tri (). Ta noi ṿ ́ tb co gia tri đai sô.́ ́ ̣ ̣ ́
TB: V n t c trung bình: đ c tr ng cho ph ng chi uậ ố ặ ư ươ ề
chuy n đ ng và m c đ nhanh ch m c a thay đ i v tríể ộ ứ ộ ậ ủ ổ ị
50km/h, li u t c đ trung bình c a ôtô đó trên n a đo nệ ố ộ ủ ử ạ
đường đ u có b ng nh v y không?ầ ằ ư ậ
I. Chuyên đông thăng đêu.̉ ̣ ̉ ̀Xét m t ch t đi m chuy nộ ấ ể ể
đ ng th ng m t chi u theoộ ẳ ộ ề chi u dề ương
3 Quang đ̃ ương đi đ̀ ược trong chuyên đông thăng̉ ̣ ̉ đêu.̀
Trang 15CH2.1: n u m t ch t đi m chuy n đ ng có TĐTB trênế ộ ấ ể ể ộ
m i đo n đọ ạ ường hay m i kho ng th i gian đ u nhọ ả ờ ề ư
nhau thì ta có k t lu n gì v t c đ c a ch t đi m đó?ế ậ ề ố ộ ủ ấ ể
Th o lu n ả ậ tra l i câu hoi cua ̉ ờ ̉ ̉ GV
* Bước 3: Báo cáo, th o lu n: ả ậ
+ t là th i gian.ờ
Đ n vơ ị : +H SI [v]ệ : m/s+ [s] : m
Trang 16 Xây d ng pự hương trinh chuyên đông va đô thi toa đô – th i gian cua chuyên đông thăng̀ ̉ ̣ ̀ ̀ ̣ ̣ ̣ ờ ̉ ̉ ̣ ̉ đêu.̀
b) N i dung: ộ HS quan sát SGK đ tìm hi u n i dung ki n th c theo yêu c u c a GV.ể ể ộ ế ứ ầ ủc) S n ph m: ả ẩ HS hoàn thành tìm hi u ki n th cể ế ứ
d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ
Ho t đ ng c a GV và HSạ ộ ủ S n ph m d ki nả ẩ ự ế
* Bước 1: Chuy n giao nhi m vể ệ ụ
TB: PTCĐ là ph ng trình s ph thu cươ ự ụ ộ
c a to đ vào th i gian x = f(t). Cho taủ ạ ộ ờ
bi t đế ược v trí c a v t m t th i đi m. ị ủ ậ ở ộ ờ ể
th ng đ u xu t phát t A cách g c to đ ẳ ề ấ ừ ố ạ ộ
O có to đ xạ ộ 0 v i v n t c v ớ ậ ố chi u (+) c aề ủ
tr cụ
Hãy xác đ nh quãng đị ường v t đi đậ ượ c
sau th i gian t và v trí c a v t khi đó b ngờ ị ủ ậ ằ
to đ ?ạ ộ
Đê biêu diên cu thê s phu thuôc cua toả ̉ ̃ ̣ ̉ ự ̣ ̣ ̉ ̣
đô cua vât chuyên đông vao th i gian,̣ ̉ ̣ ̉ ̣ ̀ ờ
1. Phương trinh chuyên đông thăng đêu.̀ ̉ ̣ ̉ ̀
Là phương trình di n t s ph thu c toễ ả ự ụ ộ ạ
đ x vào th i gian t.ộ ờBài toán : A(x0) , Ox có chi u (+)ề là chi uề
cđ, v. L p PTậ CĐ?
BG: Ch n HQC: ọ+ Tr c to đ Ox chi u (+) chi u cđ ụ ạ ộ ề ề A cách g c xố 0.
+ M c th i gian tố ờ 0 lúc xu t phát t A. ấ ừQuãng đường đi c a v t th i đi m t sau:ủ ậ ở ờ ể
S = = v(t – t0)
V trí v t t i M(x):ị ậ ạ
* Chú ý: N u ch n m c th i gian tế ọ ố ờ 0 = 0 thì PTCĐ s là:ẽ
Trang 17cua chuyên đông thăng đêu cung đ̉ ̉ ̣ ̉ ̀ ̃ ược tiêń
hanh t̀ ương t ự
G i y:́ợ Phai lâp bang (x, t) va nôi cac điêm̉ ̣ ̉ ̀ ́ ́ ̉
xac đinh đ́ ̣ ược trên hê truc toa đô co truc̣ ̣ ̣ ̣ ́ ̣
* Bước 3: Báo cáo, th o lu n: ả ậ
M t HS lên b ng ch a, các h c sinh khácộ ả ữ ọ
làm vào vở
* Bước 4: K t lu n, nh n đ nh: ế ậ ậ ị
GV nh n xét, đánh giá v thái đ , quá ậ ề ộ
trình làm vi c, k t qu ho t đ ng và ch t ệ ế ả ạ ộ ố
ki n th c.ế ứ
Trong đó: x0, v mang giá tr đ i s phị ạ ố ụ thu c chi u (+) c a tr c Ox.ộ ề ủ ụ
2. Đô thi toa đô – th i gian cua chuyêǹ ̣ ̣ ̣ ờ ̉ ̉ đông thăng đêu.̣ ̉ ̀
Bài toán:
Ch n hqc:ọ+ G c O, tr c Ox trùng qu đ o cđố ụ ỹ ạ+ Chi u (+) cùng chi u cđề ề
+ G c th i gian là lúc xu t phát tố ờ ấ 0 = 0 PTCĐ: x = xo + vt
+ L p b ng.ậ ả+ D ng các đi m to đ ự ể ạ ộ+ N i các đi m to đ (x,t)ố ể ạ ộVD: (SGK)
+ Đ th có đ d c càng l n thì v t chuy nồ ị ộ ố ớ ậ ể
đ ng v i v n t c càng cao.ộ ớ ậ ố
t (h) 0 1 2 3
x (km)
5 15 25 35
Trang 18+ Đ th bi u di n m t v t đ ng yên làồ ị ể ễ ộ ậ ứ
m t độ ường song song v i tr c th i gian.ơ ụ ờ+ Đi m giao nhau c a hai đ th cho bi tể ủ ồ ị ế
th i đi m và v trí g p nhau c a hai v t. ờ ể ị ặ ủ ậ+ Trong cđtđ h s góc c a đệ ố ủ ường bi uễ
a) M c ụ tiêu: Luy n t p c ng c n i dung bài h cệ ậ ủ ố ộ ọ
b) N i dung: ộ GV giao nhi m v cho h c sinh làm bài t p tr c nghi mệ ụ ọ ậ ắ ệ
Câu 1: Môt chiêc xe chuyên đông trên môt đoan đ ng thăng AB v i tôc đô trung binḥ ́ ̉ ̣ ̣ ̣ ườ ̉ ớ ́ ̣ ̀
la v. Câu nao sau đây la đung?̀ ̀ ̀ ́
A. Xe chăc chăn chuyên đông thăng đêu v i tôc đô la v.́ ́ ̉ ̣ ̉ ̀ ớ ́ ̣ ̀
B. Quang đ̃ ương xe chay đ̀ ̣ ược ti lê thuân v i th i gian chuyên đông.̉ ̣ ̣ ớ ờ ̉ ̣
C. Tôc đô trung binh trên cac quang đ́ ̣ ̀ ́ ̃ ương khac nhau trên đ̀ ́ ương thăng AB co thê là ̉ ́ ̉ ̀khac nhau.́
D. toa đô luôn trung v i quang đ̣ ̣ ̀ ớ ̃ ương.̀
Câu 3: T A môt chiêc xe chuyên đông thăng trên môt quang đ ng dai 10 km, rôi sauừ ̣ ́ ̉ ̣ ̉ ̣ ̃ ườ ̀ ̀
đo lâp t c quay vê vê A. Th i gian cua hanh trinh la 20 phut. Tôc đô trung binh cua xé ̣ ứ ̀ ̀ ờ ̉ ̀ ̀ ̀ ́ ́ ̣ ̀ ̉ trong th i gian nay laờ ̀ ̀
Trang 19A. Chuy n đ ng th ng v i v n t c có chi u không đ i là chuy n đ ng th ng đ uể ộ ẳ ớ ậ ố ề ổ ể ộ ẳ ề
BChuy n đ ng th ng đ u có đ th v n t c theo th i gian là để ộ ẳ ề ồ ị ậ ố ờ ường th ng song songẳ
v i tr c hoành otớ ụ
CChuy n đ ng th ng đ u có v n t c t c th i không đ iể ộ ẳ ề ậ ố ứ ờ ổ
DTrong chuy n đ ng th ng đ u đ th theo th i gian c a to đ và c a v n t c làể ộ ẳ ề ồ ị ờ ủ ạ ộ ủ ậ ố
nh ng đữ ường th ngẳ
Trang 20BVéc t v n t c c a v t có đ l n không đ i , có phơ ậ ố ủ ậ ộ ớ ổ ương luôn trùng v i quĩ đ o vàớ ạ
hướng theo chi u chuy n đ ng c a v tề ể ộ ủ ậ
CQuãng đường đi đượ ủc c a v t t l thu n v i kho ng th i gian chuy n đ ngậ ỷ ệ ậ ớ ả ờ ể ộ
DBao g m các đ c đi m nêu trong các câu B và Cồ ặ ể
Câu 8: Trong các ph ng trình sau đây ph ng trình nào di n t ph ng trình to đươ ươ ễ ả ươ ạ ộ
c a chuy n đ ng th ng đ u trong trủ ể ộ ẳ ề ường h p v t m c không trùng v i đi m xu t phátợ ậ ố ớ ể ấ
Trang 21b) N i dung: ộ HS s d ng SGK và v n d ng ki n th c đã h c đ tr l i câu h i.ử ụ ậ ụ ế ứ ọ ể ả ờ ỏ
Bài 9 (trang 15 SGK V t Lý 10) :ậ Hai ô tô xu t phát cùng m t lúc t hai đ a đi m Aấ ộ ừ ị ể
và B cách nhau 10 km trên m t độ ường th ng qua A và B, chuy n đ ng cùng chi u t Aẳ ể ộ ề ừ
đ n B. T c đ c a ô tô xu t phát t A là 60 km/h, c a ô tô xu t phát t B là 40 km/h.ế ố ộ ủ ấ ừ ủ ấ ừa) L y g c t a đ A, g c th i gian là lúc xu t phát, hãy vi t công th c tính quãngấ ố ọ ộ ở ố ờ ấ ế ứ
đường đi được và phương trình chuy n đ ng c a hai xe.ể ộ ủ
b) V đ th t a đ th i gian c a hai xe trên cùng m t h tr c (x,t).ẽ ồ ị ọ ộ ờ ủ ộ ệ ụ
c) D a vào đ th t a đ th i gian đ xác đ nh v trí và th i đi m mà xe A đu i k p xeự ồ ị ọ ộ ờ ể ị ị ờ ể ổ ị B
Trang 22⇒ xA = 60.0,5 = 30 km
V y đi m g p nhai cách g c t a đ A m t đo n 30 km.ậ ể ặ ố ọ ộ ộ ạ
Trên đ th đi m g p nhai có t a đ (t,x ) tồ ị ể ặ ọ ộ ương ng là (0,5;30)ứ
* HƯỚNG D N V NHÀẪ Ề
Về nha hoc bai, lam bai tâp ̀ ̣ ̀ ̀ ̀ ̣ 8, 9, 10 Tr 15 trong SGK va ̀làm bài t p, gi sau ch a BT.ậ ờ ữ
Nh n xét bu i h c và d n dò rút kinh nghi mậ ổ ọ ặ ệ
Trang 23a. Năng l c đự ược hình thành chung :
Năng l c gi i quy t v n đ Năng l c th c nghi m. Năng l c d đoán, suy lu n líự ả ế ấ ề ự ự ệ ự ự ậ thuy t, thi t k và th c hi n theo phế ế ế ự ệ ương án thí nghi m ki m ch ng gi thuy t, dệ ể ứ ả ế ự đoán, phân tích, x lí s li u và khái quát rút ra k t lu n khoa h c. Năng l c đánh giáử ố ệ ế ậ ọ ự
k t qu và gi i quy t vân đế ả ả ế ề
b. Năng l c chuyên bi t môn v t lý : ự ệ ậ
Năng l c ki n th c v t lí.ự ế ứ ậ
Năng l c phự ương pháp th c nghi m ự ệ
Năng l c trao đ i thông tin ự ổ
Năng l c cá nhân c a HS ự ủ
3. Ph m ch tẩ ấ
Ph m ch t:ẩ ấ Giúp h c sinh rèn luy n b n thân phát tri n các ph m ch t t t đ p: yêuọ ệ ả ể ẩ ấ ố ẹ
nước, nhân ái, chăm ch , trung th c, trách nhi mỉ ự ệ
II. THI T B D Y H C VÀ H C LI UẾ Ị Ạ Ọ Ọ Ệ
Trang 24b) N i dung:ộ Hs d a vào hi u bi t đ tr l i câu h i.ự ể ế ể ả ờ ỏ
c) S n ph m: ả ẩ T bài toánừ HS v n d ng ki n th c đ tr l i câu h i GV đ a ra.ậ ụ ế ứ ể ả ờ ỏ ư
d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ HS làm các bài t pậ
B. HÌNH THÀNH KI N TH C M IẾ Ứ Ớ
a) M c ụ tiêu: Áp d ng ki n th c gi i đ c các bài t p ụ ế ứ ả ượ ậ
b) N i dung: ộ HS quan sát SGK đ tìm hi u n i dung ki n th c theo yêu c u c a GV.ể ể ộ ế ứ ầ ủc) S n ph m: ả ẩ HS hoàn thành tìm hi u ki n th cể ế ứ
d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ Làm các bài t p liên quanậ
HO T Đ NG C A GV VÀ HSẠ Ộ Ủ S N PH M D KI NẢ Ẩ Ự Ế
* Bước 1: Chuy n giao nhi m v :ể ệ ụ
Yêu c u h c viên làm bài t p 9 trongầ ọ ậ
SGK
Cho h c viên đ c bài và tóm t t đ u bài,ọ ọ ắ ầ
xác đ nh xị 0A và x0B
Yêu c u h c viên nh c l i công th cầ ọ ắ ạ ứ
tính quãng đường đi được và phươ ng
Bài 9/15SGK
AB = x0B = 10km; x0A = 0v1 = 60 km/h
v2 = 40km/h
a. Vi t ct: sế 1 = ?; s2 = ?
Trang 25Yêu c u h c viên d a vào đ th t a đ ầ ọ ự ồ ị ọ ộ
th i gian xác đ nh v trí hai xe g p nhauờ ị ị ặ
t đó suy ra th i đi m và v trí xe A đu iừ ờ ể ị ổ
k p xe B. ị
* Bước 2: Th c hi n nhi m v : ự ệ ệ ụ
HS làm bài t p theo yêu c u c a GVậ ầ ủ
→ 1 = 60t (km); (t đo b ng gi )ằ ờs2 = v2 t = 40.t (km)
c. T đ th ta th y giao đi m c a 2 ừ ồ ị ấ ể ủ
đường th ng là đi m M(0,5;30) nên:ẳ ể
V trí xe A đu i k p xe B cách A là 30 ị ổ ịkm
Th i gian 2 xe g p nhau là sau 0,5 gi ờ ặ ờ
Trang 26nh c l i ki n th cắ ạ ế ứ Ví d 1: (SKTĐGTX&ĐK)/26ụ
x1 = 10 cmx2 = 100 cm
t = 18s
a. Tính t c đ c a con ki n.ố ộ ủ ế
b. Ch n g c t a đ v ch 0, g c th i ọ ố ọ ộ ở ạ ố ờgian lúc con ki n v ch 10. Vi t pt cđ ế ở ạ ế
Trang 27C. HO T Đ NG LUY N T PẠ Ộ Ệ Ậ
a) M c ụ tiêu: Luy n t p c ng c n i dung bài h cệ ậ ủ ố ộ ọ
b) N i dung: ộ GV giao nhi m v cho h c sinh làm bài t pệ ụ ọ ậ
a) M c ụ tiêu: H c sinh đ c c ng c l i ki n th c thông qua bài t p ng d ng.ọ ượ ủ ố ạ ế ứ ậ ứ ụ
b) N i dung: ộ HS s d ng SGK và v n d ng ki n th c đã h c đ tr l i câu h i.ử ụ ậ ụ ế ứ ọ ể ả ờ ỏ
Trang 29 Nh n bi t đ c đ c đi m v v n t c c a chuy n đ ng th ng đ u. Nêu đậ ế ượ ặ ể ề ậ ố ủ ể ộ ẳ ề ược ví d vụ ề
cđ th ng bi n đ i đ u; Nêu đẳ ế ổ ề ượ ậ ố ức v n t c t c th i là gì.ờ
Vi t đ c ct tính gia t c c a m t chuy n đ ng bi n đ i đ u.ế ượ ố ủ ộ ể ộ ế ổ ề
Nêu đượ ặc đ c đi m c a vect gia t c trong chuy n đ ng th ng nhanh d n đ u.ể ủ ơ ố ể ộ ẳ ầ ề
Vi t đc ct tính v n t c: , công th c tính đế ậ ố ứ ường đi
2. Năng l cự
a. Năng l c đự ược hình thành chung:
Năng l c gi i quy t v n đ Năng l c th c nghi m. Năng l c d đoán, suy lu n líự ả ế ấ ề ự ự ệ ự ự ậ thuy t, thi t k và th c hi n theo phế ế ế ự ệ ương án thí nghi m ki m ch ng gi thuy t, dệ ể ứ ả ế ự đoán, phân tích, x lí s li u và khái quát rút ra k t lu n khoa h c. Năng l c đánh giáử ố ệ ế ậ ọ ự
k t qu và gi i quy t vân đế ả ả ế ề
b. Năng l c chuyên bi t môn v t lý: ự ệ ậ
Năng l c ki n th c v t lí.ự ế ứ ậ
Năng l c phự ương pháp th c nghi m ự ệ
Năng l c trao đ i thông tin ự ổ
Năng l c cá nhân c a HS ự ủ
Trang 303. Ph m ch tẩ ấ
Ph m ch t:ẩ ấ Giúp h c sinh rèn luy n b n thân phát tri n các ph m ch t t t đ p: yêuọ ệ ả ể ẩ ấ ố ẹ
nước, nhân ái, chăm ch , trung th c, trách nhi mỉ ự ệ
II. THI T B D Y H C VÀ H C LI UẾ Ị Ạ Ọ Ọ Ệ
b) N i dung:ộ Hs d a vào hi u bi t đ tr l i câu h i.ự ể ế ể ả ờ ỏ
c) S n ph m: ả ẩ T bài toánừ HS v n d ng ki n th c đ tr l i câu h i GV đ a ra.ậ ụ ế ứ ể ả ờ ỏ ư
d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ
Chuy n đ ng mà ta g p nhi u h n trong cu c s ng đó là chuy n đ ng có v n t c bi n ể ộ ặ ề ơ ộ ố ể ộ ậ ố ế
đ i. Ta xét chuy n đ ng bi n đ i đ n gi n nh t là chuy n đ ng th ng bi n đ i đ u.ổ ể ộ ế ổ ơ ả ấ ể ộ ẳ ế ổ ề
HS đ nh h ng n i dung c a bàiị ướ ộ ủ
B. HÌNH THÀNH KI N TH C M IẾ Ứ Ớ
Ho t đ ng 1: ạ ộ Vân tôc t c th i. Chuyên đông thăng biên đôi đêu.̣ ́ ứ ờ ̉ ̣ ̉ ́ ̉ ̀
a) M c tiêu:ụ
Đ c đi m v v n t c c a chuy n đ ng th ng đ u. Nêu đ c ví d v cđ th ng bi n đ iặ ể ề ậ ố ủ ể ộ ẳ ề ượ ụ ề ẳ ế ổ
đ u; Nêu đ c v n t c t c th i là gì.ề ượ ậ ố ứ ờ
b) N i dung: ộ HS quan sát SGK đ tìm hi u n i dung ki n th c theo yêu c u c a GV.ể ể ộ ế ứ ầ ủ
Trang 31c) S n ph m: ả ẩ HS hoàn thành tìm hi u ki n th cể ế ứ
d) T ch c th c hi n:ổ ứ ự ệ
HO T Đ NG C A GV VÀ HSẠ Ộ Ủ S N PH M D KI NẢ Ẩ Ự Ế
* Bước 1: Chuy n giao nhi m v :ể ệ ụ
ĐVĐ : Trong cđ th ng đ u, ta có th căn c vào v n t cẳ ề ể ứ ậ ố
TB đ xác đ nh vể ị ật chuy n đ ng nhanh hay ch m m iể ộ ậ ở ọ
đi m, m i th i đi m vì v n t c c a v t không thay đ i.ể ọ ờ ể ậ ố ủ ậ ổ
Nh ng trong cđ có v n t c bi n đ i thì v n t c TBư ậ ố ế ổ ậ ố
không th giúp ta xác đ nh v t cđ nhanh hay ch m m iể ị ậ ậ ở ỗ
quãng đường, m i v trí…ỗ ị ta nghiên c u khái ni mứ ệ
m i: V n t c t c th iớ ậ ố ứ ờ
CH: M t v t đang chuy n đ ng th ng không đ u, mu nộ ậ ể ộ ẳ ề ố
bi t t i m t đi m M nào đó xe đang chuy n đ ng nhanhế ạ ộ ể ể ộ
hay ch m thì ta ph i làm gì ?ậ ả
CH: T i sao ta ph i xét quãng đ ng v t đi trongạ ả ườ ậ
kho ng th i gian r t ng n ả ờ ấ ắ ?
CH: Trong kho ng th i gian r t ng n đó v n t c thayả ờ ấ ắ ậ ố
đ i nh th nào ? Có th áp d ng công th c nào đ tínhổ ư ế ể ụ ứ ể
v n t c?ậ ố
YC HS hoàn thành câu h i C1.ỏ
CH: Cac em đoc muc 2 SGK rôi cho biêt tai sao noi vâń ̣ ̣ ̀ ́ ̣ ́ ̣
tôc t c th i la môt đai l ng vect ?́ ứ ờ ̀ ̣ ̣ ượ ơ
CH: V n t c t c th i là m t đ i l ng có h ng, yc HSậ ố ứ ờ ộ ạ ượ ướ
xác đ nh các y u t c a vect v n t c t c th i?ị ế ố ủ ơ ậ ố ứ ờ
CH: vân tôc t c th i co phu thuôc vao viêc chon chiêụ ́ ứ ờ ́ ̣ ̣ ̀ ̣ ̣ ̀
dương cua hê toa đô hay không?̉ ̣ ̣ ̣
I. Vân tôc t c th i. Chuyêṇ ́ ứ ờ ̉ đông thăng biên đôi đêu.̣ ̉ ́ ̉ ̀
+ Cho ta biêt tai điêm đo vât́ ̣ ̉ ́ ̣ chuyên đông nhanh hay châm.̉ ̣ ̣
2. Vect vân tôc t c th i.ơ ̣ ́ ứ ờXét chuy n đ ng th ng 1ể ộ ẳ chi u.ề
(<< nh )ỏ: đ d i.ộ ờ
Trang 32a) ĐN : Chuyên đông thăng̉ ̣ ̉ biên đôi đêu là chuy n đ nǵ ̉ ̀ ể ộ
mà qu đ oỹ ạ là đ ng th ngườ ẳ
và có đô l n cua vân tôc t c̣ ớ ̉ ̣ ́ ư ́
th i tăng đêu, hoăc giam đêuờ ̀ ̣ ̉ ̀ theo th i gian.ờ
b) Phân lo i chuy n đ ngạ ể ộ
th ng bi n đ i đ uẳ ế ổ ề : Có 2
lo i.ạ
Chuyên đông co đô l n cuả ̣ ́ ̣ ớ ̉ vân tôc t c th i tăng đêu theọ ́ ứ ờ ̀
th i gian goi la ờ ̣ ̀chuyên đông ̉ ̣
Chuyên đông co đô l n cuả ̣ ́ ̣ ớ ̉ vân tôc t c th i giam đêu theọ ́ ứ ờ ̉ ̀
th i gian goi la ờ ̣ ̀chuyên đông ̉ ̣
* Chu y: ́ ́Khi noi vân tôc cuá ̣ ́ ̉ vât tai vi tri hoăc th i điêm ̣ ̣ ̣ ́ ̣ ờ ̉ nao đo, ta hiêu la vân tôc t c̀ ́ ̉ ̀ ̣ ́ ư ́
Trang 33th i.̀ ơ
Ho t đ ng 2: ạ ộ Chuyên đông thăng nhanh dân đêủ ̣ ̉ ̀ ̀
a) M c ụ tiêu:
Vi t đ c ct tính gia t c c a m t chuy n đ ng bi n đ i đ u.ế ượ ố ủ ộ ể ộ ế ổ ề
Nêu đượ ặc đ c đi m c a vect gia t c trong chuy n đ ng th ng nhanh d n đ u.ể ủ ơ ố ể ộ ẳ ầ ề
Vi t đc ct tính v n t c: , công th c tính đế ậ ố ứ ường đi
b) N i dung: ộ HS quan sát SGK đ tìm hi u n i dung ki n th c theo yêu c u c a GV.ể ể ộ ế ứ ầ ủc) S n ph m: ả ẩ HS hoàn thành tìm hi u ki n th cể ế ứ
d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ
HO T Đ NG C A GV VÀ HSẠ Ộ Ủ S N PH M D KI NẢ Ẩ Ự Ế
* Bước 1: Chuy n giao nhi m v :ể ệ ụ
Nh v y trong cđ th ng nhanh d n đ u v n t c t c th iư ậ ẳ ầ ề ậ ố ứ ờ
GV TB Trong chuy n đ ng th ng bi n đ i đ u đ c ể ộ ẳ ế ổ ề ặ
TB các đi u ki n ban đ u: ề ệ ầ
+ Th i đi m tờ ể o, v n t c là vậ ố o.
+ Th i đi m t, v n t c là v.ờ ể ậ ố
Trong th i gian ∆t = t – tờ 0 , v n t c bi n đ i đ c là ậ ố ế ổ ượ
II Chuyên đông thăng̉ ̣ ̉ nhanh dân đêu.̀ ̀
1. Gia tôc trong chuyên đônǵ ̉ ̣ thăng nhanh dân đêu.̉ ̀ ̀
a. Khai niêm gia tôc:́ ̣ ́
Bi u th c đ l nể ứ ộ ớ : Gia tôc cua chuyên đông la đaí ̉ ̉ ̣ ̀ ̣
lượng xac đinh băng th nǵ ̣ ̀ ươ
sô gi a đô biên thiên vân tôć ữ ̣ ́ ̣ ́
va khoang th i gian vân tôc̀ ̉ ờ ̣ ́ biên thiên. ́
đô biên thiên (tăng) vân tôc̣ ́ ̣ ́ trong khoang th i gian ()̉ ờ
Đ c đi m:ặ ể
Gia tôc chuyên đông cho biêt́ ̉ ̣ ́
Trang 34CH : Hãy cho bi t n u trong cùng m t kho ng th i gian,ế ế ộ ả ờ
đ bi n thiên c a v n t c ph thu c nh th nào vào a?ộ ế ủ ậ ố ụ ộ ư ế
GV KL : Vì a có th đ c tr ng cho s bi n đ i nhanh ể ặ ư ự ế ổ
CH: YC HS đ c khái ni m gia t c, tìm hi u đ n v c a ọ ệ ố ể ơ ị ủ
gia t c.ố
CH: Th đánh giá xem gia t c là đ i l ng vect hayử ố ạ ượ ơ
đ i l ng vô hạ ượ ướng ? Vì sao ?
Vectơ có chi u cùng chi u v i vect nào ?ề ề ớ ơ
CH: Có k t lu n gì v ph ng, chi u c a vectế ậ ề ươ ề ủ ơ trong
chuy n đ ng th ng, nhanh d n đ u ?ể ộ ẳ ầ ề
CH: Trong chuy n đ ng ể ộ th ng đ u ẳ ề thì gia t c có đ l nố ộ ớ
là bao nhiêu ? Vì sao ?
CH: Hãy so sánh d u c a a và v.ấ ủ
T CT gia t c ta có th xác đ nh đ c v n t c t i m từ ố ể ị ượ ậ ố ạ ộ
th i đi m c a m t v trí nào đó. Em hãy xây d ng côngờ ể ủ ộ ị ự
th c tính v n t c c a chuy n đ ng th ng nhanh d n đ uứ ậ ố ủ ể ộ ẳ ầ ề
t bi u th c tính gia t c?ừ ể ứ ố
CH: Có th bi u di n v n t c t c th i c a chuy nể ể ễ ậ ố ứ ờ ủ ể
đ ng th ng nhanh d n đ u b ng đ th có d ng nh thộ ẳ ầ ề ằ ồ ị ạ ư ế
vân tôc biên thiên nhanh haỵ ́ ́ châm theo th i gian. ̣ ờ
Đ n vơ ị: m/s2
b. Vect gia tôc.ơ ́
Vi vân tôc la đai l̀ ̣ ́ ̀ ̣ ượng vectơ nên gia tôc cung la đai l nǵ ̃ ̀ ̣ ượ vect ơ
2. Vân tôc cua CĐTNDĐ.̣ ́ ̉
a. Công th c tinh vân tôc.ứ ́ ̣ ́
T biêu th c gia tôc ừ ̉ ứ ́
(*)+ Ta lây gôc th i gian th í ́ ờ ở ơ ̀điêm t̉ 0 (t0 = 0)
Trang 35nào trên h tr c to đ có tr c tung là v n t c, tr cệ ụ ạ ộ ụ ậ ố ụ
hoành là th i gian ? ờ
Hoàn thành yêu c u C3.ầ
CH: Nh n xét gì v đ th v n t c to đ ?ậ ề ồ ị ậ ố ạ ộ
T ng em hoan thanh C4, 5ừ ̀ ̀
Cac em t tim ra môi quan hê gi a gia tôc, vân tôc vá ự ̀ ́ ̣ ữ ́ ̣ ́ ̀
quang đ ng đi đ c [g i y: t 2 biêu th c (2) & (4)]̃ ườ ượ ợ ́ ừ ̉ ứ
* Bước 1: Chuy n giao nhi m v :ể ệ ụ
HS áp d ng công th c, ki n th c đã chu n b nhà đụ ứ ế ứ ẩ ị ở ể
gi i các bài t pả ậ
HS có th th o lu n trao đ i cách gi iể ả ậ ổ ả
* Bước 3: Báo cáo, th o lu n: ả ậ
HS lên b ng ghi công th cả ứ
HS khác nh n xét, b sungậ ổ
* Bước 4: K t lu n, nh n đ nh: ế ậ ậ ị
GV nh n xét, đánh giá v thái đ , quá trình làm vi c,ậ ề ộ ệ
k t qu ho t đ ng và ch t ki n th c.ế ả ạ ộ ố ế ứ
+ Thay vao (*):̀ suy ra
(3) goi la công th c tinh vâṇ ̀ ứ ́ ̣ tôc. Cho ta biêt vân tôc cua vât́ ́ ̣ ́ ̉ ̣
nh ng th i điêm khac nhau.̃ ̀ ́ở ư ơ ̉
3 Công th c tinh quangứ ́ ̃
đương đi đ̀ ược cuả CĐTNDĐ
(4) goi la công th c tinḥ ̀ ứ ́ quang đ ng đi đ̃ ườ ược cuả CĐTNDĐ
4. Công th c liên hê gi a giaứ ̣ ữ tôc, vân tôc, quang đ́ ̣ ́ ̃ ương đì
Trang 36đ ngộ
C. HO T Đ NG LUY N T PẠ Ộ Ệ Ậ
a) M c tiêu:ụ Luy n t p c ng c n i dung bài h cệ ậ ủ ố ộ ọ
b) N i dung: ộ GV giao nhi m v cho h c sinh làm bài t p tr c nghi mệ ụ ọ ậ ắ ệ
Câu 1: V i chiêu (+) la chiêu chuyên đông, trong công th c s = 1/satớ ̀ ̀ ̀ ̉ ̣ ứ 2 + v0t cua chuyên̉ ̉ đông thăng biên đôi đêu, đai ḷ ̉ ́ ̉ ̀ ̣ ượng co thê co gia tri d́ ̉ ́ ́ ̣ ương hay gia tri âm la:́ ̣ ̀
A. vân tôc co gia tri (+) ; gia tôc co gia tri ().̣ ́ ́ ́ ̣ ́ ́ ́ ̣
B. vân tôc co gia tri () ; gia tôc co gia tri ().̣ ́ ́ ́ ̣ ́ ́ ́ ̣
C. vân tôc co gia tri () ; gia tôc co gia tri (+).̣ ́ ́ ́ ̣ ́ ́ ́ ̣
D. vân tôc co gia tri (+) ; gia tôc co gia tri băng 0.̣ ́ ́ ́ ̣ ́ ́ ́ ̣ ̀
Câu 4: Môt chiêc băt đâu tăng tôc t nghi v i gia tôc 2 m/ṣ ́ ́ ̀ ́ ừ ̉ ớ ́ 2. Quang đ̃ ương xe chaỳ ̣
được trong giây th hai laứ ̀
A. 4 m
B. 3 m
C. 2 m
D. 1 m
Trang 37Câu 5: Môt chiêc xe đang chay v i tôc đô 36 km/h thi tai xê ham phanh, xe chuyên đông̣ ́ ̣ ớ ́ ̣ ̀ ̀ ́ ̃ ̉ ̣ thăng châm dân đêu rôi d ng lai sau 5s. Quang đ̉ ̣ ̀ ̀ ̀ ừ ̣ ̃ ương xe chay đ̀ ̣ ược trong giây cuôí cung là ̀
A. 2,5 m
B. 2 m
C. 1,25 m
D. 1 m
Câu 6: Môt chiêc xe băt đâu tăng tôc t ṿ ́ ́ ̀ ́ ừ 1 = 36 km/h đên v́ 2 = 54 km/h trong khoang̉
th i gian 2s. Quang đờ ̃ ương xe chay trong th i gian tăng tôc nay là ̣ ờ ́ ̀ ̀
D. không xac đinh đ́ ̣ ược vi thiêu d kiên.̀ ́ ữ ̣
Câu 8: Môt chiêc xe chuyên đông châm dân đêu trên đ ng thăng. Vân tôc khi no qua Ạ ́ ̉ ̣ ̣ ̀ ̀ ườ ̉ ̣ ́ ́
la 10 m/s, va khi đi qua B vân tôc chi con 4 m/s. Vân tôc cua xe khi no đi qua I la trung̀ ̀ ̣ ́ ̉ ̀ ̣ ́ ̉ ́ ̀ điêm cua đoan AB là̉ ̉ ̣
Trang 39b) N i dung: ộ HS s d ng SGK và v n d ng ki n th c đã h c đ tr l i câu h i.ử ụ ậ ụ ế ứ ọ ể ả ờ ỏ
Trang 40 Vi t đế ược ct tính gia t c c a chuy n đ ng th ng ch m d n đ u.ố ủ ể ộ ẳ ậ ầ ề
Nêu được đ c đi m c a vect gia t c trong chuy n đ ng th ng ch m d n đ u.ặ ể ủ ơ ố ể ộ ẳ ậ ầ ề
Vi t đc ct tính v n t c: (v i l u ý là vế ậ ố ớ ư 0 ngược d u v i a), phấ ớ ương trình cđ th ng bi nẳ ế
đ i đ u: . T đó suy ra công th c tính quãng đổ ề ừ ứ ường đi được:
; v i l u ý là vớ ư 0 ngược d u v i a.ấ ớ
2. Năng l c ự
a. Năng l c đự ược hình thành chung:
Năng l c gi i quy t v n đ Năng l c th c nghi m. Năng l c d đoán, suy lu n líự ả ế ấ ề ự ự ệ ự ự ậ thuy t, thi t k và th c hi n theo phế ế ế ự ệ ương án thí nghi m ki m ch ng gi thuy t, dệ ể ứ ả ế ự đoán, phân tích, x lí s li u và khái quát rút ra k t lu n khoa h c. Năng l c đánh giáử ố ệ ế ậ ọ ự
k t qu và gi i quy t vân đế ả ả ế ề
b. Năng l c chuyên bi t môn v t lý: ự ệ ậ
Năng l c ki n th c v t lí.ự ế ứ ậ
Năng l c phự ương pháp th c nghi m ự ệ
Năng l c trao đ i thông tin ự ổ
Năng l c cá nhân c a HS ự ủ
3. Ph m ch tẩ ấ