Giáo án Vật lí 10 (Học kỳ 1) được biên soạn theo công văn 5512, nhằm hệ thống kiến thức Vật lí và giúp các em có thể củng cố, ôn luyện nâng cao kiến thức bản thân. Đồng thời đây cũng là tài liệu giúp thầy cô có thể tham khảo để phục vụ công tác giảng dạy của mình. Mời thầy cô và các em cùng tham khảo chi tiết giáo án tại đây.
Trang 1 Nêu được chuy n đ ng, ch t đi m, h quy chi u, m c th i gian, v n t c là gìể ộ ấ ể ệ ế ố ờ ậ ố
Xác đ nh đị ược v trí c a m t v t chuy n đ ng trong m t h quy chi u đã cho.ị ủ ộ ậ ể ộ ộ ệ ế
2. Năng l c ự
a. Năng l c đự ược hình thành chung :
Năng l c gi i quy t v n đ Năng l c th c nghi m. Năng l c d đoán, suy lu n líự ả ế ấ ề ự ự ệ ự ự ậ thuy t, thi t k và th c hi n theo phế ế ế ự ệ ương án thí nghi m ki m ch ng gi thuy t, dệ ể ứ ả ế ự đoán, phân tích, x lí s li u và khái quát rút ra k t lu n khoa h c. Năng l c đánh giáử ố ệ ế ậ ọ ự
k t qu và gi i quy t vân đế ả ả ế ề
b. Năng l c chuyên bi t môn v t lý : ự ệ ậ
Năng l c ki n th c v t lí.ự ế ứ ậ
Năng l c phự ương pháp th c nghi m ự ệ
Năng l c trao đ i thông tin ự ổ
Năng l c cá nhân c a HS ự ủ
3. Ph m ch tẩ ấ
Ph m ch t:ẩ ấ Giúp h c sinh rèn luy n b n thân phát tri n các ph m ch t t t đ p: yêuọ ệ ả ể ẩ ấ ố ẹ
nước, nhân ái, chăm ch , trung th c, trách nhi mỉ ự ệ
Trang 2II. THI T B D Y H C VÀ H C LI UẾ Ị Ạ Ọ Ọ Ệ
Trên đường đi t BK đ n TN có đo n c t cây s ghi Thái Nguyên 40km, đây c t câyừ ế ạ ộ ố ở ộ
s đố ược g i là v t làm m c. V y v t làm m c là gì? Vai trò? Ta vào bài h c h.nay đọ ậ ố ậ ậ ố ọ ể tìm hi u.ể
B. HÌNH THÀNH KI N TH C M IẾ Ứ Ớ
Ho t đ ng 1: ạ ộ Chuy n đông c Chât điêmể ̣ ơ ́ ̉
a) M c tiêu:ụ HS n m ắ được chuy n đ ng, ch t đi m, h quy chi u, m c th i gian, v nể ộ ấ ể ệ ế ố ờ ậ
Trang 3vê môt vât chuyên đông đ̀ ̣ ̣ ̉ ̣ ượ c coi la môt chât̀ ̣ ́
điêm va không đ ̉ ̀ ượ c coi la chât điêm?̀ ́ ̉
T đo cac em hoan thanh C1.ừ ́ ́ ̀ ̀
Trong th i gian chuyên đông, môi th i điêmờ ̉ ̣ ̃ ờ ̉
nhât đinh thi chât điêm môt vi tri xac đinh.́ ̣ ̀ ́ ̉ ở ̣ ̣ ́ ́ ̣
Tâp h p tât ca cac vi tri cua môt chât điêṃ ợ ́ ̉ ́ ̣ ́ ̉ ̣ ́ ̉
chuyên đông tao ra môt đ̉ ̣ ̣ ̣ ương nhât đinh.̀ ́ ̣
Đương đo đ̀ ́ ược goi la quy đao cua chuyêṇ ̀ ̃ ̣ ̉ ̉
2. Chât điêm.́ ̉
Môt vât chuyên đông đ̣ ̣ ̉ ̣ ược coi là môt chât điêm nêu kich tḥ ́ ̉ ́ ́ ươc cua nó ̉ ́ rât nho so v i đô dai đ́ ̉ ớ ̣ ̀ ương đi (hoăc̀ ̣
so v i nh ng khoang cach ma ta đêớ ữ ̉ ́ ̀ ̀ câp đên).̣ ́
Trang 4 Ca nhân hs tra l i. (d a vao khai niêm SGK)́ ̉ ờ ự ̀ ́ ̣
* Bước 3: Báo cáo, th o lu n: ả ậ
HS trình bày k t qu th o lu nế ả ả ậ
* Bước 4: K t lu n, nh n đ nh: ế ậ ậ ị
GV chính xác hóa và g i 1 h c sinh nh cọ ọ ắ
l i ki n th c ạ ế ứ
Ho t đ ng 2: ạ ộ Cach xac đinh vi tri cua vât trong không gian.́ ́ ̣ ̣ ́ ̉ ̣
a) M c tiêu: ụ Bi t cach xac đinh vi tri cua vât trong không gianế ́ ́ ̣ ̣ ́ ̉ ̣
b) N i dung: ộ HS quan sát SGK đ tìm hi u n i dung ki n th c theo yêu c u c a GV.ể ể ộ ế ứ ầ ủc) S n ph m: ả ẩ HS hoàn thành tìm hi u ki n th cể ế ứ
Tr l i l n lả ờ ầ ượt 3 câu h i:ỏ
Vât môc dung đê xac đinh vi tri môt th i điêm nao đo cua môt chât điêm trên quy đaọ ́ ̀ ̉ ́ ̣ ̣ ́ở ̣ ờ ̉ ̀ ́ ̉ ̣ ́ ̉ ̃ ̣ cua chuyên đông.̉ ̉ ̣
Chon chiêu ḍ ̀ ương cho cac truc Ox va Oy; chiêu vuông goc điêm M xuông 2 truc toa đố ̣ ̀ ́ ́ ̉ ́ ̣ ̣ ̣ (Ox va Oy) ta đ̀ ược điêm cac điêm (H va I).̉ ́ ̉ ̀
Vi tri cua điêm M đ̣ ́ ̉ ̉ ược xac đinh băng 2 toa đô va ́ ̣ ̀ ̣ ̣ ̀
Trang 5CH2.1: Cac em hay cho biêt tac dung cuá ̃ ́ ́ ̣ ̉
vât môc đôi v i chuyên đông cua chât điêm? ̣ ́ ́ ớ ̉ ̣ ̉ ́ ̉
Khi đi đương chi cân nhin vao côt km (câỳ ̉ ̀ ̀ ̀ ̣
sô) ta co thê biêt đ́ ́ ̉ ́ ược ta đang cach vi tri naó ̣ ́ ̀
+ GV: quan sát và tr giúp n u c nợ ế ầ
* Bước 3: Báo cáo, th o lu n: ả ậ
+ M t HS lên b ng ch a, các h c sinh khácộ ả ữ ọ
làm vào vở
* Bước 4: K t lu n, nh n đ nh: ế ậ ậ ị GV
nh n xét, đánh giá v thái đ , quá trình làmậ ề ộ
vi c, k t qu ho t đ ng và ch t ki n th c.ệ ế ả ạ ộ ố ế ứ
trong không gian
1. Vât lam môc va tḥ ̀ ́ ̀ ươc đo.́
V t làm m c là v t đậ ố ậ ược coi là
đ ng yên dùng đ xác đ nh v tríứ ể ị ị
c a v t th i đi m nào đó.ủ ậ ở ờ ể
Thước đo được dùng đ đo ểchi u dài đo n đề ạ ường t v t đ n ừ ậ ế
v t m c và n u bi t qu đ o và ậ ố ế ế ỹ ạchi u dề ương quy ước xác đ nh ị
được v trí chính xác c a v t.ị ủ ậ
2. Hê toa đô.̣ ̣ ̣
G m các tr c to đ ; G c toồ ụ ạ ộ ố ạ
đ O, chi u (+) c a tr c.ộ ề ủ ụ
H to đ cho phép xác đ nh vệ ạ ộ ị ị trí chính xác m t đi m M b ngộ ể ằ các to đ (VD :sgk ).ạ ộ
+ Đ xác đ nh v trí chính xác ch tể ị ị ấ
đi m chuy n đ ng c n ch n hể ể ộ ầ ọ ệ
to đ có g c O g n vào v t m c.ạ ộ ố ắ ậ ố + Tu thu c vào lo i chuy nỳ ộ ạ ể
đ ng và qu đ o cđ mà ch n hộ ỹ ạ ọ ệ
Trang 6to đ phù h p (VD: to đ Đạ ộ ợ ạ ộ ề Các; to đ c u )ạ ộ ầ
Ho t đ ng 3: ạ ộ Cach xac đinh th i gian trong chuyên đông.́ ́ ̣ ờ ̉ ̣
a) M c tiêu:ụ Bi t ế cach xac đinh th i gian trong chuyên đông.́ ́ ̣ ờ ̉ ̣
b) N i dung: ộ HS đ c SGK và hoàn thành nhi m v GV giaoọ ệ ụ
c) S n ph m: ả ẩ HS hoàn thành tìm hi u ki n th c:ể ế ứ
D ki n đáp án:ự ế
Chi ro môc th i gian đê mô ta chuyên đông cua vât cac th i điêm khac nhau. Dung̉ ̃ ́ ờ ̉ ̉ ̉ ̣ ̉ ̣ ở ́ ờ ̉ ́ ̀ đông hô đê đo th i giaǹ ̀ ̉ ờ
Hiêu môc th i gian đ c chon la luc xe băt đâu chuyên banh.̉ ́ ờ ượ ̣ ̀ ́ ́ ̀ ̉ ́
Bang gi tau cho biêt th i điêm tàu băt đâu chay & th i điêm tàu đên ga.̉ ờ ̀ ́ ờ ̉ ́ ̀ ̣ ờ ̉ ́
Hs t tinh (lây hiêu sô th i gian đên v i th i gian băt đâu đi).ự ́ ́ ̣ ́ ờ ́ ơ ớ ̀ ́ ̀
Vât lam môc, hê toa đô găn v i vât lam môc, môc th i gian & môt đông hô. ̣ ̀ ́ ̣ ̣ ̣ ́ ớ ̣ ̀ ́ ́ ờ ̣ ̀ ̀
Hê toa đô chi cho phep xac đinh vi tri cua vât. Hê quy chiêu cho phep không nh ng xac̣ ̣ ̣ ̉ ́ ́ ̣ ̣ ́ ̉ ̣ ̣ ́ ́ ữ ́ đinh đ̣ ược toa đô ma con xac đinh đ̣ ̣ ̀ ̀ ́ ̣ ược th i gian chuyên đông cua vât, hoăc th i điêm taiờ ̉ ̣ ̉ ̣ ̣ ờ ̉ ̣ môt vi tri bât ki.̣ ̣ ́ ́ ̀
d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ
Ho t đ ng c a GV và HSạ ộ ủ S n ph m d ki nả ẩ ự ế
* Bước 1: Chuy n giao nhi m v :ể ệ ụ
ĐVĐ: Chung ta th ng noi: chuyên xe đo kh í ườ ́ ́ ́ ở
hanh luc 7h, bây gi đa đi đ̀ ́ ờ ̃ ược 15 phut. Nh vâý ư ̣
7h la môc th i gian (con goi la gôc th i gian) đề ́ ờ ̀ ̣ ̀ ́ ờ ̉
xac đinh th i điêm xe băt đâu chuyên đông va d á ̣ ờ ̉ ́ ̀ ̉ ̣ ̀ ự
vao môc đo xac đinh đ̀ ́ ́ ́ ̣ ược th i gian xe đa đi.ờ ̃
CH3.1: Tai sao phai chi ro môc th i gian va dung ̣ ̉ ̉ ̃ ́ ờ ̀ ̀
III. Cach xac đinh th i giań ́ ̣ ờ trong chuyên đông.̉ ̣
1. Môc th i gian va đông hô.́ ờ ̀ ̀ ̀ Môc th i gian (hoăc gôć ờ ̣ ́
th i gian) la th i điêm ma taờ ̀ ờ ̉ ̀ băt đâu đo th i gian. Đê đó ̀ ờ ̉
th i gian trôi đi kê t môcờ ̉ ừ ́
Trang 7* Bước 3: Báo cáo, th o lu n: ả ậ
+ M t HS lên b ng ch a, các h c sinh khác làmộ ả ữ ọ
Tr s th i gian m t lúcị ố ờ ở ộ nào đó c th k t m c th iụ ể ể ừ ố ờ gian
VD:
b) Th i gian: Kho ng th iờ ả ờ gian trôi đi = Th i đi m cu iờ ể ố
Th i đi m đ u.ờ ể ầVD:
a) M c ụ tiêu: Luy n t p c ng c n i dung bài h cệ ậ ủ ố ộ ọ
b) N i dung: ộ GV giao nhi m v cho h c sinh làm bài t p tr c nghi mệ ụ ọ ậ ắ ệ
Câu 1: Trong tr ng h p nao d i đây co thê coi môt đoan tau nh môt chât điêm?ườ ợ ̀ ướ ́ ̉ ̣ ̀ ̀ ư ̣ ́ ̉
A. Đoan tau luc kh i hanh.̀ ̀ ́ ở ̀
B. Đoan tau đang qua câu.̀ ̀ ̀
C. Đoan tau đang chay trên môt đoan đ̀ ̀ ̣ ̣ ̣ ương vong.̀ ̀
Trang 8D. Đoan tau đang chay trên đ̀ ̀ ̣ ương Ha Nôi Vinh.̀ ̀ ̣
Câu 2: Môt ng i đ ng trên đ ng quan sat chiêc ô tô chay qua tr c măt. Dâu hiêụ ươ ừ ́ ườ ́ ́ ̣ ướ ̣ ́ ̣ nao cho biêt ô tô đang chuyên đông?̀ ́ ̉ ̣
A. Khoi phut ra t ông thoat khi đăt d́ ̣ ừ ́ ́ ́ ̣ ươi gâm xe.́ ̀
B. Khoang cach gi a xe va ng̉ ́ ữ ̀ ươi đo thay đôi.̀ ́ ̉
3. Va li chuyên đông so v i đ̉ ̣ ơ ướ ng ray.̀
thi nhân xet nao trên la đung?̀ ̣ ́ ̀ ở ̀ ́
C. Em be tŕ ượ ư ̉t t đinh đên chân câu tr̀ ́ ̀ ượt
D. Chuyên đông t quay cua Trai Đât quanh truc.̉ ̣ ự ̉ ́ ́ ̣
Câu 5: Chon đap an đung.̣ ́ ́ ́
A. Quy đao la môt đ̃ ̣ ̀ ̣ ương thăng ma trên đo chât điêm chuyên đông.̀ ̉ ̀ ́ ́ ̉ ̉ ̣
B. Môt đ̣ ương cong ma trên đo chât điêm chuyên đông goi la quy đao.̀ ̀ ́ ́ ̉ ̉ ̣ ̣ ̀ ̃ ̣
C. Quy đao la môt đ̃ ̣ ̀ ̣ ương ma chât điêm vach ra trong không gian khi no chuyên đông.̀ ̀ ́ ̉ ̣ ́ ̉ ̣
D. Môt đ̣ ương vach săn trong không gian trên đo chât điêm chuyên đông goi la quỳ ̣ ̃ ́ ́ ̉ ̉ ̣ ̣ ̀ ̃ đao.̣
Trang 9A. Đ ng yên.ứ
B. Chay lui vê phia sau.̣ ̀ ̀ ́
C. Tiên vê phia tŕ ̀ ́ ươc.́
D. Tiên vê phia tŕ ̀ ́ ươc rôi sau đo lui vê phia sau.́ ̀ ́ ̀ ̀ ́
Câu 8: Ng i lai đo đang ngôi yên trên chiêc thuyên tha trôi theo dong n c. Trong cacườ ́ ̀ ̀ ́ ̀ ̉ ̀ ướ ́ câu mô ta sau đây, câu nao đung?̉ ̀ ́
A. Ngươi lai đo đ ng yên so v i dong ǹ ́ ̀ ứ ớ ̀ ươc.́
B. Ngươi lai đo chuyên đông so v i dong ǹ ́ ̀ ̉ ̣ ớ ̀ ươc.́
C. Ngươi lai đo đ ng yên so v i b sông.̀ ́ ̀ ứ ơ ớ ̀
D. Ngươi lai đo chuyên đông so v i chiêc thuyên.̀ ́ ̀ ̉ ̣ ớ ́ ̀
Câu 9: Trong tr ng h p nao d i đây quy đao cua vât la đ ng thăng?ườ ợ ̀ ướ ̃ ̣ ̉ ̣ ̀ ườ ̉
A. Môc th i gian.́ ờ
Trang 10a) M c ụ tiêu: H c sinh đ c c ng c l i ki n th c thông qua bài t p ng d ng.ọ ượ ủ ố ạ ế ứ ậ ứ ụ
b) N i dung: ộ HS s d ng SGK và v n d ng ki n th c đã h c đ tr l i câu h i.ử ụ ậ ụ ế ứ ọ ể ả ờ ỏ
1. Đ xác đ nh v trí c a m t tàu bi n gi a đ i dể ị ị ủ ộ ể ữ ạ ương, người ta dùng nh ng t a đ nào?ữ ọ ộ
2. Khi đu quay ho t đ ng, b ph n nào c a đu quay chuy n đ ng t nh ti n, b ph n nàoạ ộ ộ ậ ủ ể ộ ị ế ộ ậ quay ?
1. Đ xác đ nh v trí c a m t v t trên m t m t ph ng, ngể ị ị ủ ộ ậ ộ ặ ẳ ười ta dùng h tr c t a đệ ụ ọ ộ
g m 2 tr c Ox và Oy vuông góc v i nhau. Đ xác đ nh v trí c a m t tàu bi n gi aồ ụ ớ ể ị ị ủ ộ ể ữ
đ i dạ ương, người ta dùng tr c Ox là vĩ đ , tr c Oy là kinh đ c a tàu.ụ ộ ụ ộ ủ
Trang 11 HS t ghi nh n i dung tr l i đã hoàn thi n.ự ớ ộ ả ờ ệ
* HƯỚNG D N V NHÀẪ Ề
Vê nha lam bai tâp 8, hoc ki phân ghi nh va chuân bi bai tiêp theo. (ôn lai kiên th c vê ̀ ̀ ̀ ̀ ̣ ̣ ̃ ̀ ớ ̀ ̉ ̣ ̀ ́ ̣ ́ ứ ̀chuyên đông đêu). N i dung c n n m đ̉ ̣ ̀ ộ ầ ắ ược trong bài sau là: cđ th ng đ u là gì? Ct tính ẳ ềquãng đường đi đc? PT t a đ th i gian c a cđ th ng đ u.ọ ộ ờ ủ ẳ ề
* RÚT KINH NGHI M:Ệ
Trang 12
Nh n bi t đậ ế ược đ c đi m v v n t c c a chuy n đ ng th ng đ u.ặ ể ề ậ ố ủ ể ộ ẳ ề
Vi t đế ược công th c tính quứ ãng đường đi và d ng phạ ương trình chuy n đ ng c aể ộ ủ chuy n đ ng th ng đ u.ể ộ ẳ ề
2. Năng l c ự
a. Năng l c đự ược hình thành chung:
Năng l c gi i quy t v n đ Năng l c th c nghi m. Năng l c d đoán, suy lu n líự ả ế ấ ề ự ự ệ ự ự ậ thuy t, thi t k và th c hi n theo phế ế ế ự ệ ương án thí nghi m ki m ch ng gi thuy t, dệ ể ứ ả ế ự đoán, phân tích, x lí s li u và khái quát rút ra k t lu n khoa h c. Năng l c đánh giáử ố ệ ế ậ ọ ự
k t qu và gi i quy t vân đế ả ả ế ề
b. Năng l c chuyên bi t môn v t lý: ự ệ ậ
Năng l c ki n th c v t lí.ự ế ứ ậ
Năng l c phự ương pháp th c nghi m ự ệ
Năng l c trao đ i thông tin ự ổ
Năng l c cá nhân c a HS ự ủ
3. Ph m ch tẩ ấ
Ph m ch t:ẩ ấ Giúp h c sinh rèn luy n b n thân phát tri n các ph m ch t t t đ p: yêuọ ệ ả ể ẩ ấ ố ẹ
nước, nhân ái, chăm ch , trung th c, trách nhi mỉ ự ệ
II. THI T B D Y H C VÀ H C LI UẾ Ị Ạ Ọ Ọ Ệ
Trang 13b) N i dung:ộ Hs d a vào hi u bi t đ tr l i câu h i.ự ể ế ể ả ờ ỏ
c) S n ph m: ả ẩ T bài toánừ HS v n d ng ki n th c đ tr l i câu h i GV đ a ra.ậ ụ ế ứ ể ả ờ ỏ ư
d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ
Chât điêm la gi? nêu cach xac đinh vi tri cua môt ô tô trên môt quôc lô?́ ̉ ̀ ̀ ́ ́ ̣ ̣ ́ ̉ ̣ ̣ ́ ̣
Phân biêt hê toa đô va hê qui chiêu?̣ ̣ ̣ ̣ ̀ ̣ ́
GV nh n xét câu tr l i c a HS & cho đi mậ ả ờ ủ ể
Chúng ta s cùng tìm hi u qua bài h c hôm nayẽ ể ọ
Trang 14c) S n ph m: ả ẩ HS hoàn thành tìm hi u ki n th cể ế ứ
d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ
HO T Đ NG C A GV VÀ HSẠ Ộ Ủ S N PH M D KI NẢ Ẩ Ự Ế
* Bước 1: Chuy n giao nhi m v :ể ệ ụ
Khi v t có qu đ o là th ng thì đ xác đ nh v trí c a v tậ ỹ ạ ẳ ể ị ị ủ ậ
ta c n m y tr c to đ ?ầ ấ ụ ạ ộ
Hs nh lai kiên th c cu, đê tra l i câu hoi cua gvơ ̣́ ́ ứ ̃ ̉ ̉ ờ ̉ ̉ :
+ Ch c n m t tr c v i g c to đ và chi u dỉ ầ ộ ụ ớ ố ạ ộ ề ương xác
đ nh và m t cái thị ộ ướ c
CH1.1: Vân tôc trung binh cua chuyên đông cho ta biêṭ ́ ̀ ̉ ̉ ̣ ́
điêu gi? Công th c tinh vân tôc trung binh? Đ n vi?̀ ̀ ứ ́ ̣ ́ ̀ ơ ̣
GV nh c l i: l p 8, ta co khai niêm vắ ạ Ở ớ ́ ́ ̣ tb, tuy nhiên nêú
vât chuyên đông theo chiêu () đa chon thi ṿ ̉ ̣ ̀ ̃ ̣ ̀ tb cung co giã ́ ́
tri (). Ta noi ṿ ́ tb co gia tri đai sô.́ ́ ̣ ̣ ́
TB: V n t c trung bình: đ c tr ng cho ph ng chi uậ ố ặ ư ươ ề
chuy n đ ng và m c đ nhanh ch m c a thay đ i v tríể ộ ứ ộ ậ ủ ổ ị
50km/h, li u t c đ trung bình c a ôtô đó trên n a đo nệ ố ộ ủ ử ạ
đường đ u có b ng nh v y không?ầ ằ ư ậ
I. Chuyên đông thăng đêu.̉ ̣ ̉ ̀Xét m t ch t đi m chuy nộ ấ ể ể
đ ng th ng m t chi u theoộ ẳ ộ ề chi u dề ương
3 Quang đ̃ ương đi đ̀ ược trong chuyên đông thăng̉ ̣ ̉ đêu.̀
Trang 15CH2.1: n u m t ch t đi m chuy n đ ng có TĐTB trênế ộ ấ ể ể ộ
m i đo n đọ ạ ường hay m i kho ng th i gian đ u nhọ ả ờ ề ư
nhau thì ta có k t lu n gì v t c đ c a ch t đi m đó?ế ậ ề ố ộ ủ ấ ể
Th o lu n ả ậ tra l i câu hoi cua ̉ ờ ̉ ̉ GV
* Bước 3: Báo cáo, th o lu n: ả ậ
+ t là th i gian.ờ
Đ n vơ ị : +H SI [v]ệ : m/s+ [s] : m
Trang 16 Xây d ng pự hương trinh chuyên đông va đô thi toa đô – th i gian cua chuyên đông thăng̀ ̉ ̣ ̀ ̀ ̣ ̣ ̣ ờ ̉ ̉ ̣ ̉ đêu.̀
b) N i dung: ộ HS quan sát SGK đ tìm hi u n i dung ki n th c theo yêu c u c a GV.ể ể ộ ế ứ ầ ủc) S n ph m: ả ẩ HS hoàn thành tìm hi u ki n th cể ế ứ
d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ
Ho t đ ng c a GV và HSạ ộ ủ S n ph m d ki nả ẩ ự ế
* Bước 1: Chuy n giao nhi m vể ệ ụ
TB: PTCĐ là ph ng trình s ph thu cươ ự ụ ộ
c a to đ vào th i gian x = f(t). Cho taủ ạ ộ ờ
bi t đế ược v trí c a v t m t th i đi m. ị ủ ậ ở ộ ờ ể
TB báo bài toán: M t ch t đi m M cđ ộ ấ ể
th ng đ u xu t phát t A cách g c to đ ẳ ề ấ ừ ố ạ ộ
O có to đ xạ ộ 0 v i v n t c v ớ ậ ố chi u (+) c aề ủ
tr cụ
Hãy xác đ nh quãng đị ường v t đi đậ ượ c
sau th i gian t và v trí c a v t khi đó b ngờ ị ủ ậ ằ
to đ ?ạ ộ
Đê biêu diên cu thê s phu thuôc cua toả ̉ ̃ ̣ ̉ ự ̣ ̣ ̉ ̣
đô cua vât chuyên đông vao th i gian,̣ ̉ ̣ ̉ ̣ ̀ ờ
1. Phương trinh chuyên đông thăng đêu.̀ ̉ ̣ ̉ ̀
Là phương trình di n t s ph thu c toễ ả ự ụ ộ ạ
đ x vào th i gian t.ộ ờBài toán : A(x0) , Ox có chi u (+)ề là chi uề
cđ, v. L p PTậ CĐ?
BG: Ch n HQC: ọ+ Tr c to đ Ox chi u (+) chi u cđ ụ ạ ộ ề ề A cách g c xố 0.
+ M c th i gian tố ờ 0 lúc xu t phát t A. ấ ừQuãng đường đi c a v t th i đi m t sau:ủ ậ ở ờ ể
S = = v(t – t0)
V trí v t t i M(x):ị ậ ạ
* Chú ý: N u ch n m c th i gian tế ọ ố ờ 0 = 0 thì PTCĐ s là:ẽ
Trang 17cua chuyên đông thăng đêu cung đ̉ ̉ ̣ ̉ ̀ ̃ ược tiêń
hanh t̀ ương t ự
G i y:́ợ Phai lâp bang (x, t) va nôi cac điêm̉ ̣ ̉ ̀ ́ ́ ̉
xac đinh đ́ ̣ ược trên hê truc toa đô co truc̣ ̣ ̣ ̣ ́ ̣
* Bước 3: Báo cáo, th o lu n: ả ậ
M t HS lên b ng ch a, các h c sinh khácộ ả ữ ọ
làm vào vở
* Bước 4: K t lu n, nh n đ nh: ế ậ ậ ị
GV nh n xét, đánh giá v thái đ , quá ậ ề ộ
trình làm vi c, k t qu ho t đ ng và ch t ệ ế ả ạ ộ ố
ki n th c.ế ứ
Trong đó: x0, v mang giá tr đ i s phị ạ ố ụ thu c chi u (+) c a tr c Ox.ộ ề ủ ụ
2. Đô thi toa đô – th i gian cua chuyêǹ ̣ ̣ ̣ ờ ̉ ̉ đông thăng đêu.̣ ̉ ̀
Bài toán:
Ch n hqc:ọ+ G c O, tr c Ox trùng qu đ o cđố ụ ỹ ạ+ Chi u (+) cùng chi u cđề ề
+ G c th i gian là lúc xu t phát tố ờ ấ 0 = 0 PTCĐ: x = xo + vt
+ L p b ng.ậ ả+ D ng các đi m to đ ự ể ạ ộ+ N i các đi m to đ (x,t)ố ể ạ ộVD: (SGK)
Hay: x = 5 + 10t (km)
* Đ th to đ th i gian:ồ ị ạ ộ ờ
* Nh n xét ậ : Trong đ thồ ị
to đ th iạ ộ ờ gian
+ Đ th có đ d c càng l n thì v t chuy nồ ị ộ ố ớ ậ ể
đ ng v i v n t c càng cao.ộ ớ ậ ố
x (km)
5 15 25 35
Trang 18+ Đ th bi u di n m t v t đ ng yên làồ ị ể ễ ộ ậ ứ
m t độ ường song song v i tr c th i gian.ơ ụ ờ+ Đi m giao nhau c a hai đ th cho bi tể ủ ồ ị ế
th i đi m và v trí g p nhau c a hai v t. ờ ể ị ặ ủ ậ+ Trong cđtđ h s góc c a đệ ố ủ ường bi uễ
a) M c ụ tiêu: Luy n t p c ng c n i dung bài h cệ ậ ủ ố ộ ọ
b) N i dung: ộ GV giao nhi m v cho h c sinh làm bài t p tr c nghi mệ ụ ọ ậ ắ ệ
Câu 1: Môt chiêc xe chuyên đông trên môt đoan đ ng thăng AB v i tôc đô trung binḥ ́ ̉ ̣ ̣ ̣ ườ ̉ ớ ́ ̣ ̀
la v. Câu nao sau đây la đung?̀ ̀ ̀ ́
A. Xe chăc chăn chuyên đông thăng đêu v i tôc đô la v.́ ́ ̉ ̣ ̉ ̀ ớ ́ ̣ ̀
B. Quang đ̃ ương xe chay đ̀ ̣ ược ti lê thuân v i th i gian chuyên đông.̉ ̣ ̣ ớ ờ ̉ ̣
C. Tôc đô trung binh trên cac quang đ́ ̣ ̀ ́ ̃ ương khac nhau trên đ̀ ́ ương thăng AB co thê là ̉ ́ ̉ ̀khac nhau.́
D. toa đô luôn trung v i quang đ̣ ̣ ̀ ớ ̃ ương.̀
Câu 3: T A môt chiêc xe chuyên đông thăng trên môt quang đ ng dai 10 km, rôi sauừ ̣ ́ ̉ ̣ ̉ ̣ ̃ ườ ̀ ̀
đo lâp t c quay vê vê A. Th i gian cua hanh trinh la 20 phut. Tôc đô trung binh cua xé ̣ ứ ̀ ̀ ờ ̉ ̀ ̀ ̀ ́ ́ ̣ ̀ ̉ trong th i gian nay laờ ̀ ̀
Trang 19A. Chuy n đ ng th ng v i v n t c có chi u không đ i là chuy n đ ng th ng đ uể ộ ẳ ớ ậ ố ề ổ ể ộ ẳ ề
BChuy n đ ng th ng đ u có đ th v n t c theo th i gian là để ộ ẳ ề ồ ị ậ ố ờ ường th ng song songẳ
v i tr c hoành otớ ụ
CChuy n đ ng th ng đ u có v n t c t c th i không đ iể ộ ẳ ề ậ ố ứ ờ ổ
DTrong chuy n đ ng th ng đ u đ th theo th i gian c a to đ và c a v n t c làể ộ ẳ ề ồ ị ờ ủ ạ ộ ủ ậ ố
nh ng đữ ường th ngẳ
Trang 20BVéc t v n t c c a v t có đ l n không đ i , có phơ ậ ố ủ ậ ộ ớ ổ ương luôn trùng v i quĩ đ o vàớ ạ
hướng theo chi u chuy n đ ng c a v tề ể ộ ủ ậ
CQuãng đường đi đượ ủc c a v t t l thu n v i kho ng th i gian chuy n đ ngậ ỷ ệ ậ ớ ả ờ ể ộ
DBao g m các đ c đi m nêu trong các câu B và Cồ ặ ể
Câu 8: Trong các ph ng trình sau đây ph ng trình nào di n t ph ng trình to đươ ươ ễ ả ươ ạ ộ
c a chuy n đ ng th ng đ u trong trủ ể ộ ẳ ề ường h p v t m c không trùng v i đi m xu t phátợ ậ ố ớ ể ấ
Trang 21b) N i dung: ộ HS s d ng SGK và v n d ng ki n th c đã h c đ tr l i câu h i.ử ụ ậ ụ ế ứ ọ ể ả ờ ỏ
Bài 9 (trang 15 SGK V t Lý 10) :ậ Hai ô tô xu t phát cùng m t lúc t hai đ a đi m Aấ ộ ừ ị ể
và B cách nhau 10 km trên m t độ ường th ng qua A và B, chuy n đ ng cùng chi u t Aẳ ể ộ ề ừ
đ n B. T c đ c a ô tô xu t phát t A là 60 km/h, c a ô tô xu t phát t B là 40 km/h.ế ố ộ ủ ấ ừ ủ ấ ừa) L y g c t a đ A, g c th i gian là lúc xu t phát, hãy vi t công th c tính quãngấ ố ọ ộ ở ố ờ ấ ế ứ
đường đi được và phương trình chuy n đ ng c a hai xe.ể ộ ủ
b) V đ th t a đ th i gian c a hai xe trên cùng m t h tr c (x,t).ẽ ồ ị ọ ộ ờ ủ ộ ệ ụ
c) D a vào đ th t a đ th i gian đ xác đ nh v trí và th i đi m mà xe A đu i k p xeự ồ ị ọ ộ ờ ể ị ị ờ ể ổ ị B
Trang 22⇒ xA = 60.0,5 = 30 km
V y đi m g p nhai cách g c t a đ A m t đo n 30 km.ậ ể ặ ố ọ ộ ộ ạ
Trên đ th đi m g p nhai có t a đ (t,x ) tồ ị ể ặ ọ ộ ương ng là (0,5;30)ứ
* HƯỚNG D N V NHÀẪ Ề
Về nha hoc bai, lam bai tâp ̀ ̣ ̀ ̀ ̀ ̣ 8, 9, 10 Tr 15 trong SGK va ̀làm bài t p, gi sau ch a BT.ậ ờ ữ
Nh n xét bu i h c và d n dò rút kinh nghi mậ ổ ọ ặ ệ
Trang 23a. Năng l c đự ược hình thành chung :
Năng l c gi i quy t v n đ Năng l c th c nghi m. Năng l c d đoán, suy lu n líự ả ế ấ ề ự ự ệ ự ự ậ thuy t, thi t k và th c hi n theo phế ế ế ự ệ ương án thí nghi m ki m ch ng gi thuy t, dệ ể ứ ả ế ự đoán, phân tích, x lí s li u và khái quát rút ra k t lu n khoa h c. Năng l c đánh giáử ố ệ ế ậ ọ ự
k t qu và gi i quy t vân đế ả ả ế ề
b. Năng l c chuyên bi t môn v t lý : ự ệ ậ
Năng l c ki n th c v t lí.ự ế ứ ậ
Năng l c phự ương pháp th c nghi m ự ệ
Năng l c trao đ i thông tin ự ổ
Năng l c cá nhân c a HS ự ủ
3. Ph m ch tẩ ấ
Ph m ch t:ẩ ấ Giúp h c sinh rèn luy n b n thân phát tri n các ph m ch t t t đ p: yêuọ ệ ả ể ẩ ấ ố ẹ
nước, nhân ái, chăm ch , trung th c, trách nhi mỉ ự ệ
II. THI T B D Y H C VÀ H C LI UẾ Ị Ạ Ọ Ọ Ệ
Trang 24b) N i dung:ộ Hs d a vào hi u bi t đ tr l i câu h i.ự ể ế ể ả ờ ỏ
c) S n ph m: ả ẩ T bài toánừ HS v n d ng ki n th c đ tr l i câu h i GV đ a ra.ậ ụ ế ứ ể ả ờ ỏ ư
d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ HS làm các bài t pậ
B. HÌNH THÀNH KI N TH C M IẾ Ứ Ớ
a) M c ụ tiêu: Áp d ng ki n th c gi i đ c các bài t p ụ ế ứ ả ượ ậ
b) N i dung: ộ HS quan sát SGK đ tìm hi u n i dung ki n th c theo yêu c u c a GV.ể ể ộ ế ứ ầ ủc) S n ph m: ả ẩ HS hoàn thành tìm hi u ki n th cể ế ứ
d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ Làm các bài t p liên quanậ
HO T Đ NG C A GV VÀ HSẠ Ộ Ủ S N PH M D KI NẢ Ẩ Ự Ế
* Bước 1: Chuy n giao nhi m v :ể ệ ụ
Yêu c u h c viên làm bài t p 9 trongầ ọ ậ
SGK
Cho h c viên đ c bài và tóm t t đ u bài,ọ ọ ắ ầ
xác đ nh xị 0A và x0B
Yêu c u h c viên nh c l i công th cầ ọ ắ ạ ứ
tính quãng đường đi được và phươ ng
Bài 9/15SGK
Tóm t t: ắ
AB = x0B = 10km; x0A = 0v1 = 60 km/h
v2 = 40km/h
a. Vi t ct: sế 1 = ?; s2 = ?
Trang 25Yêu c u h c viên d a vào đ th t a đ ầ ọ ự ồ ị ọ ộ
th i gian xác đ nh v trí hai xe g p nhauờ ị ị ặ
t đó suy ra th i đi m và v trí xe A đu iừ ờ ể ị ổ
k p xe B. ị
* Bước 2: Th c hi n nhi m v : ự ệ ệ ụ
HS làm bài t p theo yêu c u c a GVậ ầ ủ
→ 1 = 60t (km); (t đo b ng gi )ằ ờs2 = v2 t = 40.t (km)
c. T đ th ta th y giao đi m c a 2 ừ ồ ị ấ ể ủ
đường th ng là đi m M(0,5;30) nên:ẳ ể
V trí xe A đu i k p xe B cách A là 30 ị ổ ịkm
Th i gian 2 xe g p nhau là sau 0,5 gi ờ ặ ờ
Trang 26nh c l i ki n th cắ ạ ế ứ Ví d 1: (SKTĐGTX&ĐK)/26ụ
Tóm t t: ắ
x1 = 10 cmx2 = 100 cm
t = 18s
a. Tính t c đ c a con ki n.ố ộ ủ ế
b. Ch n g c t a đ v ch 0, g c th i ọ ố ọ ộ ở ạ ố ờgian lúc con ki n v ch 10. Vi t pt cđ ế ở ạ ế
Trang 27C. HO T Đ NG LUY N T PẠ Ộ Ệ Ậ
a) M c ụ tiêu: Luy n t p c ng c n i dung bài h cệ ậ ủ ố ộ ọ
b) N i dung: ộ GV giao nhi m v cho h c sinh làm bài t pệ ụ ọ ậ
a) M c ụ tiêu: H c sinh đ c c ng c l i ki n th c thông qua bài t p ng d ng.ọ ượ ủ ố ạ ế ứ ậ ứ ụ
b) N i dung: ộ HS s d ng SGK và v n d ng ki n th c đã h c đ tr l i câu h i.ử ụ ậ ụ ế ứ ọ ể ả ờ ỏ
Trang 29 Nh n bi t đ c đ c đi m v v n t c c a chuy n đ ng th ng đ u. Nêu đậ ế ượ ặ ể ề ậ ố ủ ể ộ ẳ ề ược ví d vụ ề
cđ th ng bi n đ i đ u; Nêu đẳ ế ổ ề ượ ậ ố ức v n t c t c th i là gì.ờ
Vi t đ c ct tính gia t c c a m t chuy n đ ng bi n đ i đ u.ế ượ ố ủ ộ ể ộ ế ổ ề
Nêu đượ ặc đ c đi m c a vect gia t c trong chuy n đ ng th ng nhanh d n đ u.ể ủ ơ ố ể ộ ẳ ầ ề
Vi t đc ct tính v n t c: , công th c tính đế ậ ố ứ ường đi
2. Năng l cự
a. Năng l c đự ược hình thành chung:
Năng l c gi i quy t v n đ Năng l c th c nghi m. Năng l c d đoán, suy lu n líự ả ế ấ ề ự ự ệ ự ự ậ thuy t, thi t k và th c hi n theo phế ế ế ự ệ ương án thí nghi m ki m ch ng gi thuy t, dệ ể ứ ả ế ự đoán, phân tích, x lí s li u và khái quát rút ra k t lu n khoa h c. Năng l c đánh giáử ố ệ ế ậ ọ ự
k t qu và gi i quy t vân đế ả ả ế ề
b. Năng l c chuyên bi t môn v t lý: ự ệ ậ
Năng l c ki n th c v t lí.ự ế ứ ậ
Năng l c phự ương pháp th c nghi m ự ệ
Năng l c trao đ i thông tin ự ổ
Năng l c cá nhân c a HS ự ủ
Trang 303. Ph m ch tẩ ấ
Ph m ch t:ẩ ấ Giúp h c sinh rèn luy n b n thân phát tri n các ph m ch t t t đ p: yêuọ ệ ả ể ẩ ấ ố ẹ
nước, nhân ái, chăm ch , trung th c, trách nhi mỉ ự ệ
II. THI T B D Y H C VÀ H C LI UẾ Ị Ạ Ọ Ọ Ệ
b) N i dung:ộ Hs d a vào hi u bi t đ tr l i câu h i.ự ể ế ể ả ờ ỏ
c) S n ph m: ả ẩ T bài toánừ HS v n d ng ki n th c đ tr l i câu h i GV đ a ra.ậ ụ ế ứ ể ả ờ ỏ ư
d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ
Chuy n đ ng mà ta g p nhi u h n trong cu c s ng đó là chuy n đ ng có v n t c bi n ể ộ ặ ề ơ ộ ố ể ộ ậ ố ế
đ i. Ta xét chuy n đ ng bi n đ i đ n gi n nh t là chuy n đ ng th ng bi n đ i đ u.ổ ể ộ ế ổ ơ ả ấ ể ộ ẳ ế ổ ề
HS đ nh h ng n i dung c a bàiị ướ ộ ủ
B. HÌNH THÀNH KI N TH C M IẾ Ứ Ớ
Ho t đ ng 1: ạ ộ Vân tôc t c th i. Chuyên đông thăng biên đôi đêu.̣ ́ ứ ờ ̉ ̣ ̉ ́ ̉ ̀
a) M c tiêu:ụ
Đ c đi m v v n t c c a chuy n đ ng th ng đ u. Nêu đ c ví d v cđ th ng bi n đ iặ ể ề ậ ố ủ ể ộ ẳ ề ượ ụ ề ẳ ế ổ
đ u; Nêu đ c v n t c t c th i là gì.ề ượ ậ ố ứ ờ
b) N i dung: ộ HS quan sát SGK đ tìm hi u n i dung ki n th c theo yêu c u c a GV.ể ể ộ ế ứ ầ ủ
Trang 31c) S n ph m: ả ẩ HS hoàn thành tìm hi u ki n th cể ế ứ
d) T ch c th c hi n:ổ ứ ự ệ
HO T Đ NG C A GV VÀ HSẠ Ộ Ủ S N PH M D KI NẢ Ẩ Ự Ế
* Bước 1: Chuy n giao nhi m v :ể ệ ụ
ĐVĐ : Trong cđ th ng đ u, ta có th căn c vào v n t cẳ ề ể ứ ậ ố
TB đ xác đ nh vể ị ật chuy n đ ng nhanh hay ch m m iể ộ ậ ở ọ
đi m, m i th i đi m vì v n t c c a v t không thay đ i.ể ọ ờ ể ậ ố ủ ậ ổ
Nh ng trong cđ có v n t c bi n đ i thì v n t c TBư ậ ố ế ổ ậ ố
không th giúp ta xác đ nh v t cđ nhanh hay ch m m iể ị ậ ậ ở ỗ
quãng đường, m i v trí…ỗ ị ta nghiên c u khái ni mứ ệ
m i: V n t c t c th iớ ậ ố ứ ờ
CH: M t v t đang chuy n đ ng th ng không đ u, mu nộ ậ ể ộ ẳ ề ố
bi t t i m t đi m M nào đó xe đang chuy n đ ng nhanhế ạ ộ ể ể ộ
hay ch m thì ta ph i làm gì ?ậ ả
CH: T i sao ta ph i xét quãng đ ng v t đi trongạ ả ườ ậ
kho ng th i gian r t ng n ả ờ ấ ắ ?
CH: Trong kho ng th i gian r t ng n đó v n t c thayả ờ ấ ắ ậ ố
đ i nh th nào ? Có th áp d ng công th c nào đ tínhổ ư ế ể ụ ứ ể
v n t c?ậ ố
YC HS hoàn thành câu h i C1.ỏ
CH: Cac em đoc muc 2 SGK rôi cho biêt tai sao noi vâń ̣ ̣ ̀ ́ ̣ ́ ̣
tôc t c th i la môt đai l ng vect ?́ ứ ờ ̀ ̣ ̣ ượ ơ
CH: V n t c t c th i là m t đ i l ng có h ng, yc HSậ ố ứ ờ ộ ạ ượ ướ
xác đ nh các y u t c a vect v n t c t c th i?ị ế ố ủ ơ ậ ố ứ ờ
CH: vân tôc t c th i co phu thuôc vao viêc chon chiêụ ́ ứ ờ ́ ̣ ̣ ̀ ̣ ̣ ̀
dương cua hê toa đô hay không?̉ ̣ ̣ ̣
I. Vân tôc t c th i. Chuyêṇ ́ ứ ờ ̉ đông thăng biên đôi đêu.̣ ̉ ́ ̉ ̀
1. Đô l n cua vân tôc t c̣ ớ ̉ ̣ ́ ứ
th i.̀ơ
*Chú ý: Vì chuy n đ ng ta ể ộ xét là chuy n đ ng th ng 1 ể ộ ẳ chi u nên đ l n v n t c t c ề ộ ớ ậ ố ứ
th i = t c đ t c th i ờ ố ộ ứ ờ
v i (<< nh ) (1) goi la đô l nớ ỏ ̣ ̀ ̣ ơ ́cua vân tôc t c th i cua vât taỉ ̣ ́ ứ ờ ̉ ̣ ̣ môt điêm.̣ ̉
+ Cho ta biêt tai điêm đo vât́ ̣ ̉ ́ ̣ chuyên đông nhanh hay châm.̉ ̣ ̣
2. Vect vân tôc t c th i.ơ ̣ ́ ứ ờXét chuy n đ ng th ng 1ể ộ ẳ chi u.ề
(<< nh )ỏ: đ d i.ộ ờ
Trang 32a) ĐN : Chuyên đông thăng̉ ̣ ̉ biên đôi đêu là chuy n đ nǵ ̉ ̀ ể ộ
mà qu đ oỹ ạ là đ ng th ngườ ẳ
và có đô l n cua vân tôc t c̣ ớ ̉ ̣ ́ ư ́
th i tăng đêu, hoăc giam đêuờ ̀ ̣ ̉ ̀ theo th i gian.ờ
b) Phân lo i chuy n đ ngạ ể ộ
th ng bi n đ i đ uẳ ế ổ ề : Có 2
lo i.ạ
Chuyên đông co đô l n cuả ̣ ́ ̣ ớ ̉ vân tôc t c th i tăng đêu theọ ́ ứ ờ ̀
th i gian goi la ờ ̣ ̀chuyên đông ̉ ̣ thăng nhanh dân đêu ̉ ̀ ̀
Chuyên đông co đô l n cuả ̣ ́ ̣ ớ ̉ vân tôc t c th i giam đêu theọ ́ ứ ờ ̉ ̀
th i gian goi la ờ ̣ ̀chuyên đông ̉ ̣ thăng châm dân đêu ̉ ̣ ̀ ̀
* Chu y: ́ ́Khi noi vân tôc cuá ̣ ́ ̉ vât tai vi tri hoăc th i điêm ̣ ̣ ̣ ́ ̣ ờ ̉ nao đo, ta hiêu la vân tôc t c̀ ́ ̉ ̀ ̣ ́ ư ́
Trang 33th i.̀ ơ
Ho t đ ng 2: ạ ộ Chuyên đông thăng nhanh dân đêủ ̣ ̉ ̀ ̀
a) M c ụ tiêu:
Vi t đ c ct tính gia t c c a m t chuy n đ ng bi n đ i đ u.ế ượ ố ủ ộ ể ộ ế ổ ề
Nêu đượ ặc đ c đi m c a vect gia t c trong chuy n đ ng th ng nhanh d n đ u.ể ủ ơ ố ể ộ ẳ ầ ề
Vi t đc ct tính v n t c: , công th c tính đế ậ ố ứ ường đi
b) N i dung: ộ HS quan sát SGK đ tìm hi u n i dung ki n th c theo yêu c u c a GV.ể ể ộ ế ứ ầ ủc) S n ph m: ả ẩ HS hoàn thành tìm hi u ki n th cể ế ứ
d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ
HO T Đ NG C A GV VÀ HSẠ Ộ Ủ S N PH M D KI NẢ Ẩ Ự Ế
* Bước 1: Chuy n giao nhi m v :ể ệ ụ
Nh v y trong cđ th ng nhanh d n đ u v n t c t c th iư ậ ẳ ầ ề ậ ố ứ ờ
GV TB Trong chuy n đ ng th ng bi n đ i đ u đ c ể ộ ẳ ế ổ ề ặ
tr ng cho s bi n đ i v n t c nhanh hay ch m là gia ư ự ế ổ ậ ố ậ
t c ố Tìm hi u khái ni m gia t c.ể ệ ố
TB các đi u ki n ban đ u: ề ệ ầ
+ Th i đi m tờ ể o, v n t c là vậ ố o.
+ Th i đi m t, v n t c là v.ờ ể ậ ố
Trong th i gian ∆t = t – tờ 0 , v n t c bi n đ i đ c là ậ ố ế ổ ượ
II Chuyên đông thăng̉ ̣ ̉ nhanh dân đêu.̀ ̀
1. Gia tôc trong chuyên đônǵ ̉ ̣ thăng nhanh dân đêu.̉ ̀ ̀
a. Khai niêm gia tôc:́ ̣ ́
Bi u th c đ l nể ứ ộ ớ : Gia tôc cua chuyên đông la đaí ̉ ̉ ̣ ̀ ̣
lượng xac đinh băng th nǵ ̣ ̀ ươ
sô gi a đô biên thiên vân tôć ữ ̣ ́ ̣ ́
va khoang th i gian vân tôc̀ ̉ ờ ̣ ́ biên thiên. ́
đô biên thiên (tăng) vân tôc̣ ́ ̣ ́ trong khoang th i gian ()̉ ờ
Đ c đi m:ặ ể
Gia tôc chuyên đông cho biêt́ ̉ ̣ ́
Trang 34CH : Hãy cho bi t n u trong cùng m t kho ng th i gian,ế ế ộ ả ờ
đ bi n thiên c a v n t c ph thu c nh th nào vào a?ộ ế ủ ậ ố ụ ộ ư ế
GV KL : Vì a có th đ c tr ng cho s bi n đ i nhanh ể ặ ư ự ế ổ
hay ch m c a v n t c nên a g i là gia t c ậ ủ ậ ố ọ ố
CH: YC HS đ c khái ni m gia t c, tìm hi u đ n v c a ọ ệ ố ể ơ ị ủ
gia t c.ố
CH: Th đánh giá xem gia t c là đ i l ng vect hayử ố ạ ượ ơ
đ i l ng vô hạ ượ ướng ? Vì sao ?
Vectơ có chi u cùng chi u v i vect nào ?ề ề ớ ơ
CH: Có k t lu n gì v ph ng, chi u c a vectế ậ ề ươ ề ủ ơ trong
chuy n đ ng th ng, nhanh d n đ u ?ể ộ ẳ ầ ề
CH: Trong chuy n đ ng ể ộ th ng đ u ẳ ề thì gia t c có đ l nố ộ ớ
là bao nhiêu ? Vì sao ?
CH: Hãy so sánh d u c a a và v.ấ ủ
T CT gia t c ta có th xác đ nh đ c v n t c t i m từ ố ể ị ượ ậ ố ạ ộ
th i đi m c a m t v trí nào đó. Em hãy xây d ng côngờ ể ủ ộ ị ự
th c tính v n t c c a chuy n đ ng th ng nhanh d n đ uứ ậ ố ủ ể ộ ẳ ầ ề
t bi u th c tính gia t c?ừ ể ứ ố
CH: Có th bi u di n v n t c t c th i c a chuy nể ể ễ ậ ố ứ ờ ủ ể
đ ng th ng nhanh d n đ u b ng đ th có d ng nh thộ ẳ ầ ề ằ ồ ị ạ ư ế
vân tôc biên thiên nhanh haỵ ́ ́ châm theo th i gian. ̣ ờ
Đ n vơ ị: m/s2
b. Vect gia tôc.ơ ́
Vi vân tôc la đai l̀ ̣ ́ ̀ ̣ ượng vectơ nên gia tôc cung la đai l nǵ ̃ ̀ ̣ ượ vect ơ
2. Vân tôc cua CĐTNDĐ.̣ ́ ̉
a. Công th c tinh vân tôc.ứ ́ ̣ ́
T biêu th c gia tôc ừ ̉ ứ ́
(*)+ Ta lây gôc th i gian th í ́ ờ ở ơ ̀điêm t̉ 0 (t0 = 0)
Trang 35nào trên h tr c to đ có tr c tung là v n t c, tr cệ ụ ạ ộ ụ ậ ố ụ
hoành là th i gian ? ờ
Hoàn thành yêu c u C3.ầ
CH: Nh n xét gì v đ th v n t c to đ ?ậ ề ồ ị ậ ố ạ ộ
T ng em hoan thanh C4, 5ừ ̀ ̀
Cac em t tim ra môi quan hê gi a gia tôc, vân tôc vá ự ̀ ́ ̣ ữ ́ ̣ ́ ̀
quang đ ng đi đ c [g i y: t 2 biêu th c (2) & (4)]̃ ườ ượ ợ ́ ừ ̉ ứ
* Bước 1: Chuy n giao nhi m v :ể ệ ụ
HS áp d ng công th c, ki n th c đã chu n b nhà đụ ứ ế ứ ẩ ị ở ể
gi i các bài t pả ậ
HS có th th o lu n trao đ i cách gi iể ả ậ ổ ả
* Bước 3: Báo cáo, th o lu n: ả ậ
HS lên b ng ghi công th cả ứ
HS khác nh n xét, b sungậ ổ
* Bước 4: K t lu n, nh n đ nh: ế ậ ậ ị
GV nh n xét, đánh giá v thái đ , quá trình làm vi c,ậ ề ộ ệ
k t qu ho t đ ng và ch t ki n th c.ế ả ạ ộ ố ế ứ
+ Thay vao (*):̀ suy ra
(3) goi la công th c tinh vâṇ ̀ ứ ́ ̣ tôc. Cho ta biêt vân tôc cua vât́ ́ ̣ ́ ̉ ̣
3 Công th c tinh quangứ ́ ̃
đương đi đ̀ ược cuả CĐTNDĐ
(4) goi la công th c tinḥ ̀ ứ ́ quang đ ng đi đ̃ ườ ược cuả CĐTNDĐ
4. Công th c liên hê gi a giaứ ̣ ữ tôc, vân tôc, quang đ́ ̣ ́ ̃ ương đì
Trang 36đ ngộ
C. HO T Đ NG LUY N T PẠ Ộ Ệ Ậ
a) M c tiêu:ụ Luy n t p c ng c n i dung bài h cệ ậ ủ ố ộ ọ
b) N i dung: ộ GV giao nhi m v cho h c sinh làm bài t p tr c nghi mệ ụ ọ ậ ắ ệ
Câu 1: V i chiêu (+) la chiêu chuyên đông, trong công th c s = 1/satớ ̀ ̀ ̀ ̉ ̣ ứ 2 + v0t cua chuyên̉ ̉ đông thăng biên đôi đêu, đai ḷ ̉ ́ ̉ ̀ ̣ ượng co thê co gia tri d́ ̉ ́ ́ ̣ ương hay gia tri âm la:́ ̣ ̀
A. vân tôc co gia tri (+) ; gia tôc co gia tri ().̣ ́ ́ ́ ̣ ́ ́ ́ ̣
B. vân tôc co gia tri () ; gia tôc co gia tri ().̣ ́ ́ ́ ̣ ́ ́ ́ ̣
C. vân tôc co gia tri () ; gia tôc co gia tri (+).̣ ́ ́ ́ ̣ ́ ́ ́ ̣
D. vân tôc co gia tri (+) ; gia tôc co gia tri băng 0.̣ ́ ́ ́ ̣ ́ ́ ́ ̣ ̀
Câu 4: Môt chiêc băt đâu tăng tôc t nghi v i gia tôc 2 m/ṣ ́ ́ ̀ ́ ừ ̉ ớ ́ 2. Quang đ̃ ương xe chaỳ ̣
được trong giây th hai laứ ̀
A. 4 m
B. 3 m
C. 2 m
D. 1 m
Trang 37Câu 5: Môt chiêc xe đang chay v i tôc đô 36 km/h thi tai xê ham phanh, xe chuyên đông̣ ́ ̣ ớ ́ ̣ ̀ ̀ ́ ̃ ̉ ̣ thăng châm dân đêu rôi d ng lai sau 5s. Quang đ̉ ̣ ̀ ̀ ̀ ừ ̣ ̃ ương xe chay đ̀ ̣ ược trong giây cuôí cung là ̀
A. 2,5 m
B. 2 m
C. 1,25 m
D. 1 m
Câu 6: Môt chiêc xe băt đâu tăng tôc t ṿ ́ ́ ̀ ́ ừ 1 = 36 km/h đên v́ 2 = 54 km/h trong khoang̉
th i gian 2s. Quang đờ ̃ ương xe chay trong th i gian tăng tôc nay là ̣ ờ ́ ̀ ̀
D. không xac đinh đ́ ̣ ược vi thiêu d kiên.̀ ́ ữ ̣
Câu 8: Môt chiêc xe chuyên đông châm dân đêu trên đ ng thăng. Vân tôc khi no qua Ạ ́ ̉ ̣ ̣ ̀ ̀ ườ ̉ ̣ ́ ́
la 10 m/s, va khi đi qua B vân tôc chi con 4 m/s. Vân tôc cua xe khi no đi qua I la trung̀ ̀ ̣ ́ ̉ ̀ ̣ ́ ̉ ́ ̀ điêm cua đoan AB là̉ ̉ ̣
Trang 39b) N i dung: ộ HS s d ng SGK và v n d ng ki n th c đã h c đ tr l i câu h i.ử ụ ậ ụ ế ứ ọ ể ả ờ ỏ
Trang 40 Vi t đế ược ct tính gia t c c a chuy n đ ng th ng ch m d n đ u.ố ủ ể ộ ẳ ậ ầ ề
Nêu được đ c đi m c a vect gia t c trong chuy n đ ng th ng ch m d n đ u.ặ ể ủ ơ ố ể ộ ẳ ậ ầ ề
Vi t đc ct tính v n t c: (v i l u ý là vế ậ ố ớ ư 0 ngược d u v i a), phấ ớ ương trình cđ th ng bi nẳ ế
đ i đ u: . T đó suy ra công th c tính quãng đổ ề ừ ứ ường đi được:
; v i l u ý là vớ ư 0 ngược d u v i a.ấ ớ
2. Năng l c ự
a. Năng l c đự ược hình thành chung:
Năng l c gi i quy t v n đ Năng l c th c nghi m. Năng l c d đoán, suy lu n líự ả ế ấ ề ự ự ệ ự ự ậ thuy t, thi t k và th c hi n theo phế ế ế ự ệ ương án thí nghi m ki m ch ng gi thuy t, dệ ể ứ ả ế ự đoán, phân tích, x lí s li u và khái quát rút ra k t lu n khoa h c. Năng l c đánh giáử ố ệ ế ậ ọ ự
k t qu và gi i quy t vân đế ả ả ế ề
b. Năng l c chuyên bi t môn v t lý: ự ệ ậ
Năng l c ki n th c v t lí.ự ế ứ ậ
Năng l c phự ương pháp th c nghi m ự ệ
Năng l c trao đ i thông tin ự ổ
Năng l c cá nhân c a HS ự ủ
3. Ph m ch tẩ ấ