Kiến trúc hy lạp cổ đại đền parthenon

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC KHOA KIẾN TRÚC ********** ĐỀ TÀI KIẾN TRÚC HY LẠP CỔ ĐẠI ĐỀN PARTHENON ********** LỊCH SỬ KIẾN TRÚC THẾ GIỚI 1 1/ LỊCH SỬ HÌNH THÀNH & MỤC ĐÍCH XÂY DỰNG Tên của đền Parthenon c[.]

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC

KHOA KIẾN TRÚC

**********

ĐỀ TÀI: KIẾN TRÚC HY LẠP CỔ ĐẠI

ĐỀN PARTHENON

**********

LỊCH SỬ KIẾN TRÚC THẾ GIỚI 1

1/ LỊCH SỬ HÌNH THÀNH & MỤC ĐÍCH XÂY DỰNG

-Tên của đền Parthenon có nguồn gốc từ tượng đài kỷ niệm Athena Parthenos ở căn phòng phía Đông công trình Bức tượng này do Phidias điêu khắc từ ngà voi và vàng; tên gọi cho Athena là Parthenos có nghĩa là vị chúa vẫn còn trinh nguyên

- Đền Parthenon được xây dựng từ năm 447 trước Công nguyên thay thế một đền thờ Athena cũ hơn đã bị hủy hoại vào năm 480 trước Công nguyên, khi người Ba Tư thành công trong cuộc chiến giành lấy thành Athens Đến năm 432 TCN thì ngôi đền chính thức hoàn thành

- Mục đích xây dựng đền là để tôn vinh và cảm tạ nữ thần của thành phố Athens –

Athena Nữ thần này được coi hình mẫu chuẩn mực nhất của kiến trúc cổ điển và các tác phẩm điêu khắc nghệ thuật

2/ QUÁ TRÌNH THIẾT KẾ ĐẾN THI CÔNG

- Đền Parthenon được xây dựng theo đề xuất của pericles, một chính trị gia lãnh đạo Athen trong thế kỷ thứ 5 trước Công nguyên Đền được thi công dưới dự giám sát

chung của nhà điêu khắc, họa sĩ, kiến trúc sư Phidias cũng là người đóng vai trò chính

trong việc điêu khắc, trang trí đền và cùng với 2 kiến trúc sư Iktinos và Kallikrates

- Kích thước đo được của nền đền Parthenon là 69,5m × 30,9m Căn phòng bên trong dài 29,8m và rộng 19,2m, với dãy cột kiểu Doric bên trong theo hai tầng, cấu trúc cần

để chống đỡ mái đền Ở bên ngoài, các cột Doric có đường kính 1,9m và cao 10,4m Các cột ở góc có đường kính hơi lớn hơn một chút Bệ đỡ hàng cột có độ cong lên phía trên về phía trung tâm 60mm về đầu phía Đông và phía Tây, và 110 mm ở hai bên Một

số kích thước đã tạo thành “hình chữ nhât vàng” diễn tả tỉ lệ vàng.

- Đền Parthenon, một đền thờ kiểu cột Doric và kiểu Peripteral với các kiến trúc mang đặc điểm của thức cột Ionic, chứa bức tượng bằng ngà voi và vàng của Athena

Parthenos được điêu khắc bởi Phidias và hoàn thành khoảng năm 439/438 TCN Đền thờ được dùng để thờ thần Athena vào thời điểm đó, mặc dù công việc xây dựng được tiếp tục gần như là đến giai đoạn bắt đầu của cuộc chiến tranh Peloponnesian vào năm

432 TCN Cho đến năm 438 TCN, các trang trí điêu khắc của các metope của cột Doric trên trụ ngạch phía bên dãy cột bên ngoài, và của trụ ngạch cột Ionic vòng quanh phần trên các của bức tường của phòng thờ, đã được hoàn thành

3/ ĐIÊU KHẮC TRANG TRÍ

* METOPES:

-Phần diềm của tháp Parthenon chứa 92 metopes, 14 mỗi bên ở phía đông và phía tây,

32 mỗi bên ở phía bắc và nam Chúng được chạm khắc với độ phù điêu cao, một phương pháp được sử dụng cho đến thời điểm đó chỉ trong kho bạc

- Các metope về phía Đông của đền Parthenon, phía trên lối ra vào chính, miêu

tả Gigantomachy (trận đánh thần thoại giữa các vị thần trên đỉnh Olympus và các

người khổng lồ)

- Các metope phía Tây diễn

tả Amazonomachy (trận đánh thần thoại của dân thành Athena chống lại người Amazon)

- Các metope phía Nam với ngoại trừ một số metope 13-20 có vấn đề, giờ đây thất lạc, miêu tả

Thessalian Centauromachy (trận đánh của người Lapith được giúp bởi Theseus chống lại nhân mã, một sinh

vật nửa người, nửa ngựa)

- Trên mặt phía Bắc của đền Parthenon các metope không được bảo tồn tốt, nhưng đề tài có vẻ như là cướp phá Troia

- Các metope cho thấy các vết tích còn lại của kỹ thuật cao trong điêu khắc giải

phẫu đầu, trong giới hạn đường nét của những chuyển động thân thể và những bó cơ, những tĩnh mạch cũng nhận thấy rõ ở các hình Nhân mã

* WEST PEDIMENT

- Những người ủng hộ Athena được minh họa rộng rãi ở phía sau của cỗ xe bên trái, trong khi những người bảo vệ Poseidon được thể hiện ở phía sau cỗ xe bên phải Người

ta tin rằng các góc của pediment được lấp đầy bởi các vị thần nước của Athen, chẳng hạn như Kephisos, Ilissos và nymph Kallirhoe Niềm tin này kết hợp từ đặc điểm linh hoạt của vị trí cơ thể của tác phẩm điêu khắc, thể hiện nỗ lực của nghệ sĩ để tạo ấn tượng về một dòng sông đang chảy

- Mỗi bức tượng ở bệ phía tây đều có phần lưng hoàn chỉnh, mà lẽ ra không thể nhìn thấy tác phẩm điêu khắc trên ngôi đền khi nào; điều này chỉ ra rằng các nhà điêu khắc

đã nỗ lực rất nhiều để khắc họa chính xác cơ thể con người

* FRIEZE

- Nét đặc trưng nhất trong kiến trúc và trang trí của ngôi đền là hình khối xếp nếp chạy

khắc tại chỗ

- Một cách giả thuyết cho rằng dải frieze bao quanh là mô tả một phiên bản lý tưởng hóa của Lễ rước Panathenaic từ Cổng Dipylon bên trong Kerameikos đến Acropolis

Lễ rước này được tổ chức hàng năm, với một cuộc rước đặc biệt diễn ra bốn năm một lần, người dân Athen và người nước láng giềng tham gia để tôn vinh nữ

thần Athena bằng cách cung cấp những hy sinh của cô ấy và một peplos váy, được dệt bởi những cô gái Athen cao quý được chọn gọi là ergastines Đám rước đông đúc hơn (có vẻ chậm lại) khi gần đến các vị thần ở phía đông của ngôi đền

4/ GIÁ TRỊ ĐỀN PARTHENON

* GIÁ TRỊ VỀ KIẾN TRÚC

- Kiến trúc Hy Lạp cổ đại đến thời kì Hy Lạp đã gần như đạt dạng chuẩn, có thể tồn tại với thời gian rất dài Đền Parthenon được xây dựng toàn bộ bằng đá hoa cương thuộc loại chất lượng nhất, đá cẩm thạch Pentelic tươi sáng, riêng mái nhà và trần nhà được chạm khắc từ gỗ Cypress có mùi thơm và do chú trọng đến sự tương quan kích thước, tạo nên được tỷ lệ hoàn hảo trong kiến trúc, nên trông dáng vẻ rất sáng sủa, cao sang nhẹ nhàng và gần gũi

-Phong cách chủ đạo của đền Parthenon là thức cột Doric, xen vào các thức cột Ionic ở phía trong do thức cột Doric cứng rắng ít họa tiết trang trí so với Ionic thể hiện tính uy nghiêm, cao quý mang lại cảm giác tin cậy cho một công trình tin ngưỡng Hai thức cột này là thức cột tiêu biểu của “Kiến trúc Hy Lạp cổ đại”

- Các tác phẩm điêu khắc trong đền Parthenon là sự biểu hiện thuần khiết của tự do, tự

ý thức và tự xác định Hy Lạp cổ đại là đất nước của thi ca, thần thoại, nên được thể hiện rất phong phú trên nhiều mặt, nhiều loại hình nghệ thuật như điêu khắc, trang trí trong đền thờ Parthenon Nhiều nghệ sĩ Hy Lạp bắt đầu để tiếp thu ý tưởng từ các đối tác Đông, bắt đầu sử dụng hình tượng hoa sen, động vật săn và con thú lai như nửa chim nửa thú, nửa người nửa vật

- Kiến trúc đơn giản nhưng vững chắc, tránh được hoả hoạn, mưa và cả động đất.Đền Parthenon nổi bật với sự chính xác, tính cân xứng, hài hoà và đề án phác thảo với tỷ lệ chuẩn xác, cấu trúc lắp ghép các bộ phận không quá cầu kì tính toán, nhưng đảm bảo

an toan và khả năng thu hút mắt nhìn

* GIÁ TRỊ XÃ HỘI

- Đền Parthenon là công trình kiến trúc trung tâm và quan trọng nhất trong quần thể Acropolis Đại diện cho bộ mặt thành phố, vai trò của thành Athen đối với các thành bang khác, sự hung mạnh của nhà nước Hy Lạp Và hơn thế nữa ngôi đền thiêng của đế quốc Athen đã trở thành một trong những cái nôi của văn minh loài người: triết học, nghệ thuật văn hoá và nền dân chủ đầu tiên

- Nét đặc trưng của xã hội Hy Lạp cổ đại là sự phân chia giữa người tự do và người nô

lệ, vai trò khác nhau giữa nam và nữ, nhưng lại có ít sự phân biệt địa vị xã hội dựa trên gốc gác, và sự quan trọng của tín ngưỡng

* GIÁ TRỊ TÍN NGƯỠNG

- Panathenala là lễ hội quan trọng nhất tại Athena, bắt đầu từ năm 566 TCN, xuất hiện trước cả thế vận hội Olympus, và được tổ chức hoành tráng chỉ sau thế vận hội Nhiều cuộc thi được tổ chức trong lễ hội, tiêu biểu nhất gồm: thi âm nhạc, thi thể dục và thi đua ngựa được diễn ra trong khuôn viên của Acropolis Và các cuộc thi nhỏ hơn dành cho những độ tuổi khác nhau từ lớn tuổi cho đến trẻ em, diễn ra ở các agora Trong lễ hội, còn diễn ra các buổi diễn ca kịch nổi tiếng của thời bấy giờ Người chiến thắng trong các cuộc thi lớn sẽ được nhận chiếc vò hai quai Panathenala đầy dầu oliu, và được trao vương miện làm từ nhánh oliu

- Ban đầu lễ hội chỉ dành cho các Hellene – tức người Hy lạp – sau đó các thành bang xung quanh cũng cử người đại diện tham gia lễ hội Pa với những cống phẩm và vật tế hiếm có

HẾT