Kiến trúc nhật bản – lâu đài himeji

1 I GIỚI THIỆU VỀ LÂU ĐÀI HIMEJI lâu đài HIMEJI Lâu đài Himeji được coi là một trong những công trình bậc thầy về xây dựng lâu đài của Nhật Bản.. Nhưng không giống như những thứ đó, Hi

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC

KHOA KIẾN TRÚC

KIẾN TRÚC NHẬT BẢN – LÂU ĐÀI HIMEJI

LỊCH SỬ KIẾN TRÚC THẾ GIỚI

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: NGUYỄN THỊ MINH XUÂN

MỤC LỤC

I) GIỚI THIỆU VỀ LÂU ĐÀI HIMEJI……… Trang 1 - 2 II) BỐI CẢNH VÀ LỊCH SỬ HÌNH THÀNH CỦA CÔNG

TRÌNH……… Trang 2 – 3 III) KIẾN TRÚC CÔNG TRÌNH:

1) Tổng quan kiến trúc công trình……… Trang 3 2) Ngoại thất nổi bật của công trình……… Trang 3 – 6 3) Nội thất của công trình……… Trang 6 – 7 4) Cảnh quan công trình……… Trang 8

1

I) GIỚI THIỆU VỀ LÂU ĐÀI HIMEJI

(lâu đài HIMEJI)

Lâu đài Himeji được coi là một trong những công trình bậc thầy về xây dựng lâu đài của Nhật Bản Đó là tuổi, kích thước và bối cảnh lịch sử mang lại cho nó một tầm quan trọng không giống bất kỳ lâu đài nào khác trong nước Nó được đánh giá với các lâu đài Nagoya và Kumamoto là đại diện cho đỉnh cao của lâu đài Nhật Bản Nhưng không giống như những thứ đó, Himeji phần lớn là bản gốc chứ không phải bản sao, chỉ chứa một trong mười hai donjons (tháp lâu đài) còn sót lại từ thời phong kiến của Nhật Bản Trên thực tế, nó là lâu đài lớn nhất tồn tại ở Nhật Bản Từ góc độ lịch sử, Himeji

2

đại diện cho cả đỉnh cao của công nghệ xây dựng lâu đài và chiều cao của các lâu đài Trong thời kỳ Himeji được “hiện đại hóa”, hơn 4.000 lâu đài ở Nhật Bản, tạo ra một ngành công nghiệp quốc gia theo đúng nghĩa đen

Lâu đài Himeji là một đặc điểm quan trọng của cảnh quan thành phố Himeji Thiết

kế của lâu đài Himeji là một thẩm mỹ biểu hiện các giá trị của xã hội thời đại này, thiết

kế mang tính biểu tượng của nó quyến rũ và đặc trưng cho thành phố Himeji Sau thành Azuchi, lâu đài Himeji có thể là cấu trúc ấn tượng nhất được xây dựng bởi một lãnh chúa Ngay cả tháp của lâu đài Edo cũng không hào nhoáng và phức tạp như những tòa tháp của Lâu đài Himeji Ngày nay, trong số rất ít tháp lâu đài còn sót lại, lâu đài Himeji chắc chắn là tháp lớn nhất,và lâu đài hoàn chỉnh nhất vẫn còn tồn tại

I) BỐI CẢNH VÀ LỊCH SỬ HÌNH THÀNH CỦA CỒNG TRÌNH

Lâu đài Himeji đã bắt đầu được xây dựng bởi người dân Nhật Bản theo chỉ thị và lệnh từ phía lãnh chúa Norimura Akamatsu tại vùng Harima vào năm 1333 Mới đầu lâu đài được xây dựng với mục đích là một pháo đài phòng thủ Đến năm 1346, pháo đài được tháo dỡ và tu sửa thành lâu đài Himeyama

Theo dòng thời gian nội chiến, các vị lãnh chúa ở xứ này là Kotera và Kuroda đã chiếm

được quyền kiểm soát của cả vùng cũng như lâu đài Himeji, Nhật Bản này

3

Theo khỏa nghiệm của một số nhà nghiên cứu khoa học và địa chất lại cho rằng lâu đài chính của “Hạc Trắng” đã được xây dựng sau đó khoảng giữa thế kỷ XVI Họ cho rằng sau khi Kanbei Shigetaka Kuroda và con trai của ông ta là Mototaka Kuroda kiểm sát quyền hành trong vùng mới cho xây dựng nó Trong thời điểm Kanbei Shigetaka Kuroda nắm giữ quyền kiểm soát của vùng này thì Hashiba Hideyoshi (hay còn gọi là Toyotomi Hideyoshi, một daimyo của thời kỳ Sengoku, người đã thống nhất Nhật Bản) đã tới lâu đài này để xây cho riêng mình một lâu đài ba tầng

Rồi sau đó, dần dần Hashiba Hideyoshi và tiếp sau nữa là Iesada Kinoshita đã

thành công trong việc kiểm soát lâu đài Himeji Sau cuộc nội chiến Sekigahara, lãnh

chúa Terumasa Ikeda – con nuôi của Shogun Ieyasu Tokugawa đã tới lâu đài này để điều hành Cho đến năm 1618 thì lâu đài Himeji mới được cho là đã hoàn thành Theo quá trình tiếp diễn lịch sử tại Nhật Bản thì sau khi gia tộc Honda chấm dứt quyền hành

đã xuất hiện các vị lãnh chúa khác từ các tộc Matsudaira và Sakakibara lên nắm quyền

và ở tại lâu đài này Sau cùng đến năm 1749, Tadazumi Sakai nắm quyền lãnh chúa và trụ tại lâu đài Những hậu duệ của ông là người có công trong việc tham gia công cuộc Cải cách Meiji (Minh Trị) năm 1868 và đây cũng là thời điểm chấm dứt của triều đại Shogun (Mạc phủ)

Về việc áp đặt chế độ mới và xóa bỏ ảnh hưởng của hệ thống phong kiến Tokugawa cũ, Minh Trị Chính phủ (1868-1912) đã ra lệnh bán và phá bỏ tất cả các lâu đài, là biểu tượng của chế độ cũ Tại đây một phần của lâu đài Himeji, các cung điện và tòa nhà ở phần dưới của lâu đài đã bị tháo dỡ và bán Thật may mắn do kích thước khổng

lồ của nó, tháp lâu đài Himeji không tìm thấy người mua và sống sót sau cuộc khủng hoảng này

Trải qua hơn 400 năm tồn tại thì lâu đài vẫn giữ lại hầu như toàn bộ, rất ít chịu tác động bởi thiên tai hay các cuộc chiến tranh thảm khốc, đặc biệt là trong Thế Chiến

II

Himeji là tòa thành nổi tiếng nhất trong "Tam đại quốc bảo thành" (tức ba tòa thành quý quốc gia) của Nhật Bản (cùng với thành Matsuraoto và thành Kumamoto) và

đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới vào năm 1993 và là di tích lịch

sử đặc biệt của Nhật Bản

4

II) KIẾN TRÚC CÔNG TRÌNH

1) Tổng quan kiến trúc công trình:

Kiến trúc của thành Himeji rất đặc biệt bởi thiết kế của nó là sự kết hợp giữa tính thẩm mỹ và tính năng quân sự Theo hướng từ Đông sang Tây, tòa thành có chiều dài

950 - 1600m; từ Bắc đến Nam dài 900 - 1700m, với chu vi khoảng 4200m, diện tích lên đến 233ha Trong vùng lõi di sản, có 83 tòa tháp gắn với hệ thống phòng thủ được cho

là tiên tiến nhất khi ấy, trong đó có 74 di tích là tài sản văn hóa quan trọng: 11 hành lang,

16 tháp pháo, 15 cổng, 32 bức tường thành bằng đất, đá, với những bức tường cao đến 26m Khu vực này được bao bọc bởi các lớp tường thành, các khu vườn tuyệt đẹp và hào nước xung quanh Khoảng cách giữa 3 lớp hào rộng ở các phía Đông, Nam, Bắc và hẹp dần tại phía Tây Khu vực trung tâm gồm 1 tòa tháp chính - Daitenshu cao 6 tầng (thực chất là 5 tầng và 1 tầng hầm) và các tòa tháp phụ Ở tòa tháp chính Daitenshu có

2 cột/trụ gỗ, đường kính 2m, nối thẳng từ tầng hầm đến tầng cao nhất Tòa tháp chính này thông với 3 tháp nhỏ khác bằng hành lang có mái che, tạo thành 1 cụm tháp gọi là phong cách Renritsu

2) Ngoại thất nội bật của công trình

Nhìn từ xa không khó để ta nhận thấy bức tường màu trắng và hệ thống mái của lâu đài là những thứ thu hút ánh nhìn của mọi người nhất

Lâu đài Himeji được xây bằng gỗ (tổng cộng khoảng 36 tấn) và được phủ thạch cao trắng bên ngoài để chống thấm và chống cháy Màu trắng của thạch cao tạo nên sự thanh khiết và sáng sủa cho công trình, kết hợp với màu xám của mái tạo nên một sự hòa hợp rất tốt

5

Hệ thống mái của thành cũng hết sức độc đáo, không to bè mà có góc nhọn Đây

là một đặc điểm nổi trội của hệ mái ở vùng lạnh, với các tầng mái ngói ống, đầu mái cũng như diềm mái được trang trí hoa văn hoa lá thanh thoát, đầu hồi của hai mái thường gắn biểu tượng động vật Các lớp mái được trổ theo nhiều góc, tạo thành những đường viền mái song song hoặc vuông góc với nhau, làm cho các nếp mái của 6 tầng lầu nhấp nhô đẹp mắt Có 56 loại ngói được sử dụng cho việc xây dựng lâu đài này Các miếng ngói nhỏ hình tam giác ở rìa của phần mái là một trong những nét độc đáo trong việc thiết kế lâu đài Chúng giúp nước mưa chảy hết xuống một con rãnh phía dưới và dẫn vào một bộ lọc nước phục vụ nước uống và nước sinh hoạt cho những người sống trong lâu đài

Khi chuyển đổi từ một cấu trúc phòng thủ sang kiến trúc lâu đài, hệ thống mái uốn lượn

và mái hiên cao trở thành biểu tượng của quyền uy và sự thành đạt

6

Cái tên “Lâu đài Hạc trắng” (Shirasagi-jo) đươc hình thành bỏi vì thành có hình dáng uốn cong về hai phía của mái, giống như cánh hạc đang vẫy và bề ngoài với những tòa tháp được phủ thạch cao trắng để chống cháy - gợi sự liên tưởng đến hình ảnh nên thơ của một con hạc trắng đang cất cánh bay lên

7

3) Nội thất công trình

Phía trong công trình, những trụ cột to thuộc loại đại cổ thụ hiếm thấy và được làm

từ loại gỗ bách được dựng thẳng lên để chịu lực Các xà ngang, xà dọc cũng được làm

từ gỗ, ngay cả những vách ngăn cũng được làm từ những ván gỗ xẻ, không sơn mà vẫn mang mầu tự nhiên của vỏ gỗ, tạo nên một không gian có cảm giác ấm áp hơn so với vẻ

bề ngoài của nớ, cũng như thể hiện sự giàu có, quyền uy của gia tộc Đặc biệt, cầu thang nối các tầng được thiết kế không trùng nhau ở cùng một vị trí toạ độ mà được bố trí rải rác tạo nên những góc hiểm giúp cho công việc phòng thủ lợi hại

8 Trong công trình không có nhiều cửa sổ và cửa sổ chủ yếu nhỏ, hình chữ nhật

và có những thanh chắn, do công trình vốn dĩ là một pháo đài

9

4) Cảnh quan công trình

Nhìn từ trên xuống, lâu đài Himeji như một ốc đảo hình bầu dục Viền bên ngoài là một hào nước sâu, bao quanh lâu đài là một bức tường đá, rồi đến một dải cây, chủ yếu

là tùng bách viền quanh Ngoài cùng, bao bọc lấy cả lâu đài là một khu công viên rộng

rãi Lâu đài không có nhiều cổng ra vào, lối vào lâu đài ở chính hướng nam rất kiên cố

10

IV) KẾT LUẬN

Lâu đài HIMEJI là một trong những kiến trúc cổ nhất còn sót lại ở Nhật Bản, là kiến trúc tiêu biểu cho quần thể thành quách cận đại của Nhật Bản Lâu đài Himeji là cốt lõi cảnh quan của thành phố Himeji Tòa lâu đài được xếp chồng lên nhau, nổi bật nhờ vào chất liệu làm bằng gỗ được phủ lớp thạch cao bên ngoài, mái nhà và sự phức tạp của thiết kế mái là những đặc điểm quyến rũ và hấp dẫn nhất của lâu đài Một phần

chúng cũng được dùng để thể hiện địa vị xã hội và để tổ chức không gian xã hội

TÀI LIỆU THAM KHẢO Tiếng Việt

[1] báo Yeudulich.com

https://yeudulich.com/diem-tham-quan/JPNJII01/lau-dai-hac-trang-himeji

Tiếng Anh

[1]HIGASHINO, D A P HIMEJI CASTLE: DESIGN AND MEANING OF ITS ROOFS

[2] Willden, D HIMEJI CASTLE

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

KHOA… Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

PHIẾU ĐÁNH GIÁ TIỂU LUẬN

Học kỳ Năm học …-…

Nhận xét:

Điểm đánh giá của CBChT1: Bằng số:

Bằng chữ:

Nhận xét:

Điểm đánh giá của CBChT2: Bằng số:

Bằng chữ:

Điểm kết luận: Bằng số Bằng chữ:

Thừa Thiên Huế, ngày …… tháng …… năm 20…

CBChT1 CBChT2