Bài thuyết trình LSKT phương tây KIến trúc hy lạp cổ đại

Bài thuyết trình LSKT phương tây KIẾN TRÚC HY LẠP CỔ ĐẠI A BỐI CẢNH TỰ NHIÊN –XÃ HỘI : B PHÂN KÌ LỊCH SỬ KIẾN TRÚC : Kiến trúc Hy Lạp cổ đại ra đời và hình thành trên một vùng đất đai rộng lớn, bao gồm miền Nam bán đảo Balkans, các đảo nhỏ ở vùng biển Aegaeum, khu vực Tiểu Á, vùng ven biển Hắc Hải, Ý, Sicilia, Pháp, Tây Ban Nha và Ai Cập. Lịch sử các giai đoạn kiến trúc : A Thời kỳ Tiền Hy Lạp : Từ 3000 TCN B Thời kỳ Hy Lạp chính thông : 650 – 30 TCN 1. THỜI KỲ TIỀN HY LẠP ( PreHellenic 3000 – 1100 TCN) Còn gọi là thời kỳ Homer với các sự kiện: + Dân Aegea từ Tiểu Á tràn xuống dựng nước tại đảo Crete từ 3000 TCN lấy Knossos làm thủ đô. Đến năm 1600 – 1400 TCN đã phát triển tuyệt đỉnh + Dân Achaean (Dourius) đến xâm lược và tàn phá, Hy Lạp luiu vào thời kỳ trung cổ. Kiến trúc thời kỳ này gọi chung là thời kỳ Aegea với 3 giai đoạn: Aegea, Crete, và Mycenes. 2. THỜI KỲ HY LẠP CHÍNH THỐNG (650 – 30 TCN): + Khi bị dân Dorian tàn phá, Hy Lạp trải qua thời kỳ đen tối mà lịch sự gọi là đêm dài Trung cổ. Sau đó là sự hưng thịnh trở lại với thời kỳ Hellen. + Dân Achean bị Dorian tấn công đã chạy sang Tiểu Á xây dựng các thành phố của mình với thành Lonia nổi tiếng. Lonia bị Ba Tư xâm lược. Chiến tranh Hy – Ba diễn ra với sự thất bại của Ba Tư. Các trận Marathon, hải chiến Salamis (480 TCN), trận Platea (479 TCN) đánh thắng quân Ba Tư đã thúc đẩy sự phát triển của nhiều công trình kỷ niệm. + Pericles trị vì Hy lạp ( 444 – 429 TCN ) với thời kỳ hoàng kim chon thành Athenai (Athens), cũng là thời kỳ nghệ thuật đạt đỉnh cao với Phidias và đền Parthenon ( 447 – 432 TCN ). + Chiến tranh Paloponae ( 431 – 404 TCN ) giữa Sparta với Athena. Đất nước Hy Lạp kiệt quệ, sau bị Macedonia xâm lược và thống nhất quốc gia năm 338 TCN. + Macedonia suy tàn, Hy Lạp thành một tỉnh của La Mã ( 301 TCN ) song ảnh hưởng của văn hóa Hy Lạp còn mãi mãi, cỏ thể nói “ không có Hy Lạp, không có Châu Âu ngày nay” CÁC GIAI ĐOẠN KIẾN TRÚC CỦA THỜI KỲ HY LẠP CHÍNH THỐNG: + Giai đoạn viễn cổ Archaic ( thế kỷ VIII, VII, VI TCN ) với việc dân Dorian tràn xuống và đốt phá đưa tới thời kỳ trung cổ. + Giai đoạn cổ điển ( Thế kỷ V, IV TCN ) gọi là Hellenic. + Giai đoạn Hy Lạp hóa ( thế kỷ II, II, I ) còn gọi là Hellenistic với sự xâm lăng của Macedonia. Quan trọng nhất là thời kỳ Hellenic và sau là Hellenistic. C LOẠI HÌNH VÀ ĐẶC ĐIỂM KIẾN TRÚC

Trang 1

NHÓM 1

KIẾN TRÚC HY LẠP CỔ ĐẠI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC TP HỒ CHÍ MINH

KHOA KIẾN TRÚC

Trang 3

A BỐI CẢNH TỰ NHIÊN & XÃ HỘI

1 Địa lý

- Nằm bên bờ Địa Trung

Hải và biển Aegea, gồm

trung tâm là chính quốc

Hy Lạp và đảo Crete,

các đảo nhỏ trong vịnh

Aegea Ngoài ra còn

bao gồm toàn miền

Nam bán đảo Balkan,

khu vực Tiểu Á, vùng

ven biển Bắc Hải, xứ

Italia, Sicily, Pháp, Tây

Ban Nha và cả Ai Cập

=> Tiếp thu cả các tinh

hoa của văn minh Ai

Cập, Lưỡng Hà, Ba Tư

Trang 4

1 Địa lý

- Địa hình: có phong cảnh phong phú,

bờ biển lại quanh co khúc khuỷu

=> phong cách kiến trúc có đường nét

dứt khoát và chính xác

Địa hình không bằng phẳng với nhiều

rừng, núi, thung lũng, đèo chạy ngang

dọc => bị chia cắt

Trang 5

1 Địa lý

Đất đai không phì nhiêu màu mở nhưng bù lại Hy Lạp có nhiều khoáng sản quý như: sắt, đồng, vàng, bạc

Trang 6

1 Địa lý

Bờ biển Hy Lạp có nhiều

cảng, vịnh thuận lợi cho tàu

bè đi lại và trú ẩn, vì vậy

ngay từ thời cổ đại, việc mua

bán vận chuyển hàng hóa

bằng đường thủy ở đây rất

phát triển

Trang 7

- Ôn đới Địa trung hải, Á nhiệt đới, ấm áp dễ chịu, trời trong xanh, ánh sáng chan

hòa => hình khối kiến trúc

- Khí hậu dễ chịu => con người gắn bó với thiên nhiên và thích sinh hoạt ngoài trời: tế lễ, diễn thuyết, hội họp, xem hát, kịch, thi đấu thể dục thể thao, đã làm cho các portic hành lang trống, đền thờ, nhà hát, sân vận động mọc lên rất nhiều

2 Khí hậu:

Trang 8

- Là chế độ chiếm hữu nô lệ, với hình

thức tổ chức khác nhau

+ Thành Athena với chính thể “dân chủ chủ nô”

+ Thành Sparta với chế độ “cộng hòa

quý tộc” của các q tộc quân sự

- Không có vua với những đặc quyền

“Thần quyền và vương quyền bao trùm toàn dân kiểuPharaon Ai Cập”

: “Không có chế độ nô lệ thì không có

quốc gia Hy Lạp, không có nghệ thuật

và khoa học Hy Lạp”

3.Xã hội:

Trang 9

- Đa thần, không có đơn thần nào làm chúa

tể vũ trụ cả

- Về mặt tín ngưỡng người Hy Lạp cổ xem thần thoại chỉ là một sự nhân cách hóa các hiện tượng xã hội và tự

nhiên, đồng thời mang tính nhân văn trong xã hội dân chủ chủ nô của

họ

4 Tôn giáo, tín ngưỡng

Trang 10

Thần Zeus, (tức lả thần Mặt Trời) Thần Kiến thức (Athena)

Thần Lửa (Hephaetus)

Trang 11

Trang 12

Cư dân Hy Lạp có năng khiếu thẩm mỹ bẩm sinh và trình độ cao Ban đầu chịu ảnh hưởng nghệ thuật Ai Cập Về sau phát triển rực rỡ với những đặc trưng riêng Là nền tảng phát triển của nghệ thuật Châu Âu và thế giới

5 Nghệ thuật :

Trang 13

ĐIÊU KHẮC:

Ban đầu sao chép Ai Cập cổ, hình người có dạng công thức, về sau sáng tạo tự do và sinh động trên cơ sở nghiên cứu kỹ lưỡng giải phẫu và thiên nhiên Đã xuất hiện nhiều tác giả và tác phẩm bất hủ:

+ Pythagoras với tượng Aphrodite (Venus)

Trang 14

ĐIÊU KHẮC:

+ Phidias với đền Parthenon cùng các tác phẩm tượng Athena cao 12m, các phù điêu cao, trang trí

Trang 15

ĐIÊU KHẮC:

+ Miron với tượng người ném đĩa

Trang 16

VĂN HỌC: xuất hiện nhiều thần thoại, anh hùng ca, thơ ca trữ tình như Iliad

và Odyssey (La tin: Odyssea, Hy Lạp: Odysseia) Các vở bi kịch với các tác giả

là Eschyle, Sophocle, Euripide… rất phát triển kéo theo sự phát triển của các kịch trường ngoài trường Hài kịch nổi tiếng là Aristophane

Trang 17

I BỐI CẢNH TỰ NHIÊN & XÃ HỘI

TRIẾT HỌC: đặt nền móng cho 2 trường phái Duy vật, Duy tâm ở

châu Âu:

+ Duy vật với Heraclite (Hy Lạp: Heraclitus, 5 Tr.CN)

+ Duy tâm với Socrates (470 – 399 Tr.CN)

Trang 18

Lịch sử các giai đoạn kiến trúc :

Trang 19

B PHÂN KÌ LỊCH SỬ KIẾN TRÚC

a THỜI KỲ TIỀN HY LẠP ( PreHellenic 3000 – 1100 TCN)

Còn gọi là thời kỳ Homer với các sự kiện:

+ Dân Aegea từ Tiểu Á tràn xuống dựng nước tại đảo Crete từ 3000 TCN lấy Knossos làm thủ đô Đến năm 1600 – 1400 TCN đã phát triển tuyệt đỉnh + Dân Achaean (Dourius) đến xâm lược và tàn phá, Hy Lạp luiu vào thời

kỳ trung cổ Kiến trúc thời kỳ này gọi chung là thời kỳ Aegea với 3 giai đoạn: Aegea, Crete, và Mycenes

Trang 20

II – THỜI KỲ HY LẠP CHÍNH THỐNG (650 – 30 TCN):

+ Khi bị dân Dorian tàn phá, Hy Lạp trải qua thời kỳ đen tối mà lịch sự gọi là đêm dài Trung

cổ Sau đó là sự hưng thịnh trở lại với thời kỳ Hellen

+ Dân Achean bị Dorian tấn công đã chạy sang Tiểu Á xây dựng các thành phố của mình với thành Lonia nổi tiếng

Lonia bị Ba Tư xâm lược Chiến tranh Hy – Ba diễn ra với sự thất bại của Ba Tư Các trận Marathon, hải chiến Salamis (480 TCN), trận Platea (479 TCN) đánh thắng quân Ba Tư đã thúc đẩy sự phát triển của nhiều công trình kỷ niệm

+ Pericles trị vì Hy lạp ( 444 – 429 TCN ) với thời kỳ hoàng kim chon thành Athenai (Athens), cũng là thời kỳ nghệ thuật đạt đỉnh cao với Phidias và đền Parthenon ( 447 – 432 TCN )

+ Chiến tranh Paloponae ( 431 – 404 TCN ) giữa Sparta với Athena Đất nước Hy Lạp kiệt quệ, sau bị Macedonia xâm lược và thống nhất quốc gia năm 338 TCN

+ Macedonia suy tàn, Hy Lạp thành một tỉnh của La Mã ( 301 TCN ) song ảnh hưởng của văn hóa Hy Lạp còn mãi mãi, cỏ thể nói “ không có Hy Lạp, không có Châu Âu ngày nay”

Trang 21

CÁC GIAI ĐOẠN KIẾN TRÚC CỦA THỜI KỲ HY LẠP CHÍNH THỐNG:

+ Giai đoạn viễn cổ Archaic ( thế kỷ VIII, VII, VI TCN ) với việc dân Dorian tràn xuống và đốt

phá đưa tới thời kỳ trung cổ

+ Giai đoạn cổ điển ( Thế kỷ V, IV TCN ) gọi là Hellenic

+ Giai đoạn Hy Lạp hóa ( thế kỷ II, II, I ) còn gọi là Hellenistic với sự xâm lăng của Macedonia Quan trọng nhất là thời kỳ Hellenic và sau là Hellenistic

Trang 22

C LOẠI HÌNH VÀ ĐẶC ĐIỂM KIẾN TRÚC

I THỜI KỲ TIỀN HY LẠP (3000 – 1100 TCN)

1 Đặc điểm kiến trúc :

Giai đoạn Aegea : Phát triển vào thiên niên kỷ thứ 3 vào các đảo và vùng biển, đang

ở thời kỳ đồ đồng, đến nay hầu như không còn dấu tích

Giai đoạn Creta và Micènes : Hiện còn dấu tích cung điện với đặc điểm :

+ Xây cất có chiều sâu, có lầu và cầu thang

+ Mái bằng , điều này làm cho dễ phối hợp không gian, các phòng liên kết dễ dàng với nhau qua những sân trong và giếng trời

+ Có hệ thống kênh cấp thoát nước

+ Trang trí : nhiều trang trí bằng sơn, cửa cung điện đều 2 cánh, tráng lệ, sang

trọng

+ Kiến tạo: Cột – kèo gỗ mái bằng, lanh tô gỗ hay hay xây bằng đá tảng lớn không gọt đẽo ( đá lớn 3m x 1m ) ít dùng hồ liên kết nếu có là hồ đất sét Tường dày có chỗ 18m, đục làm kho

Trang 23

2.Loại hình kiến trúc tiêu biểu :

a Giai đoạn Creta ( hay còn gọi giai đoạn vua Minos ) :

CUNG VUA MINOS Ở KNOSSOS

•Ở thời kỳ này , việc xây đựng kiến trúc cung điện phát triển rất mạnh , nổi bật nhất là là cung điện của nhà vua Minos ở Knossos

a Giai đoạn Creta ( hay còn gọi giai đoạn vua Minos ) :

2.Loại hình kiến trúc tiêu biểu :

Trang 24

Giữa cung có một cái sân lớn

hình chữ nhật , cạnh Đ- T dài

27,4m ; cạnh B- N dài 51,8m ;

xung quanh là hệ thống phòng ở

dày đặc Khu vực nhà vua ở phía

Nam sân trong lớn này , gồm :

Các phòng này được bố trí đan

xen với một số giếng trời có kích

thước to nhỏ khác nhau

Trang 25

Trang 26

-Một số sảnh đường dùng

các cột liên hệ với ngoài

trời vừa đón được hướng

gió mát mẻ của đảo Crète

vừa kết hợp với sân trong

tạo thủ pháp kiến trúc độc

đáo

-Cột dùng hình thức tròn,

trên to dưới bé nhưng dùng

tỉ lệ đường kính trên chiều

cao là 1:5 , 1:6 , nên cân

đối, mạnh mẽ

Trang 27

CUNG PHAETUS :

Ngoài cung điện nhà vua

Minos ở Knossos , trên

đảo Crète còn có cung

điện Phaertus , cung điện

này nhỏ hơn ,diện tích

mỗi cung điện này đề

Trang 28

c LOẠI HÌNH VÀ ĐẶC ĐIỂM KIẾN TRÚC

b Giai đoạn Micènes :

Cùng với nền kiến trúc trên đảo Crète, nền kiến trúc Micènes được đánh giá là dấu ấn nổi bật trên đất liền Dấu vết những công trình kiến trúc giai đoạn này được nhìn thấy qua khảo sát việc xây dựng thành quách, lâu đài, lăng mộ còn lưu lại

Trang 29

c LOẠI HÌNH VÀ ĐẶC ĐIỂM KIẾN TRÚC

b Giai đoạn Micènes :

THÀNH TYRINS

Trang 30

CỔNG SƯ TỬ :

Trang 31

KHO BÁU CỦA ATREUS :

• Hay còn gọi là Lăng mộ Agamenon được xây dựng vào khoảng năm 1325 trước

CN Kiến trúc gồm 1 vòm đá xây bằng 34 vòng đá rất khéo léo và tinh tế Vòm

có đường kính 14,5m và cao 16 m có một ngách mở sang bên cạnh chính là phòng chôn cất Để vào được lăng mộ phải đi qua một con đường lộ thiên dẫn vào cửa rộng 7m dài 38 m ( tiếng Hy Lạp gọi tên đường dẫn này là Dromos )

Trang 32

Trang 33

1.Đặc điểm kiến trúc :

- Xuất hiện các loại hình kiến trúc công cộng như quảng trường tôn giáo Acropolis, quảng trường thương mại Agora, đền thờ, nhà hát, kịch trường, phòng nghị sự, sân vận động …

- Xử lý hình thức bên ngoài đạt trình độ nghệ thuật cao :

+ Phân vị, đường nét, gờ chỉ hài hòa duyên dáng;

+ Vận dụng biện pháp hiệu chỉnh thị sai ( optical correction, sử dụng nhuần nhuyễn màu sắc, sáng tối

- Sử dụng các thức cột Doric, Lonic, Corinthien, về sau còn xuất hiện thức Cariathide hình cô gái dâng hoa

Trang 34

III LOẠI HÌNH VÀ ĐẶC ĐIỂM KIẾN TRÚC

Trang 36

vuông phía trên và 1 nón đỡ cong lượn

vào phía dưới

- có 20 rảnh dọc cột

- tỷ lệ cao / đường kính là 1:5 hoặc 1:6

Trang 37

Thức cột lôni: ra đời vào thế kỷ thứ V trước CN, là sản phẩm của vùng tiểu

thủ công và thương nghiệp lonia – một thuộc địa của Hy Lạp

Trang 38

- Vật liệu đá cẩm thạch trắng

- Toát lên vẻ đẹp mềm mại, thanh

thoát, nữ tính và giàu trang trí hơn

tượng trưng cho người phụ nữ hy lạp

- Đặc điểm : không đặt trực tiếp lên

nền nhà mà đặt trên bệ của cột

- thân cột có 24 gờ đứng, đầu cột có

hình đệm nhỏ, phía trên có hình xoắn

ốc lo era rồi cuộn vào và có thêm đế

cột

- Tỉ lệ đường kính cột trên chiều cao

cột là 1:9

Trang 39

- Thức cột Côranh: ra đời chậm hơn, vào cuối thế kỷ thứ V trước CN tại

thành phố Cảng giầu đẹp Côranh ở miền Nam

Trang 40

- Do kiến trúc sư hy lạp Callimachus sáng

tạo ra, ban đầu ở hy lạp ko phát triển mạnh,

sau này phát triển mạnh hơn ở La mã

- Vật liệu đá cẩm thạch vàng hoặc trắng

- Thức cột giàu tính trang trí nhiều hơn là

cấu trúc Thức cột mô phỏng lẵng hoa kết

hợp với tầng lá phiên thảo diệp thức cột chú

trọng đến vẻ đẹp của con người, hướng tới 1

vẻ đẹp hoàn mỹ, thanh tao, thoát tục và là sự

hài hòa của tỉ lệ trong toán học

- Ngoài việc tượng trưng cho tình yêu, nó

còn tượng trưng cho vẻ đẹp của người thiếu

nữ

Trang 41

THỜI KỲ CỔ ĐIỂN (Từ TK-V đến TK-IV TCN và là “Thời đại vàng”

của Hy Lạp)

Quần thể đền đài Acrôpôn ở Aten

Đây là một ngọn đồi đá không rộng

lắm (130m X 300 m); cao 70m so với

xung quanh, có dốc dựng đứng, nằm

dọc theo hướng Đông Tây Những

đoạn thang hình chữ z đưa người từ

chân dốc phía Tây lên cao dần

Trang 42

đền Nike

Đầu tiên là đền Nike, tức đền “Nữ thần

Chiến thắng không có cánh” như tên gọi

của bức tượng đặt bên trong Ngôi đền

nhỏ này có kích thước 5,54m X 8,3m Ở

hai mặt trước và sau đền có 4 cột thức

loni Phần đầu cột và trán trên cột đã đạt

được sự hoàn hảo của điêu khắc và sự

chuẩn mực về tỷ lệ kiến trúc Tác giả của

ngôi đền này là nhà kiến trúc Calicrat

Trang 43

Tiếp đến là Prôpilê – lối chính dẫn vào khu đền Prôpilê với 6 cột hàng ngang thức Đôri đã được gắn vào địa hình sườn đồi, Từ đây mọi người đã có thể chiêm ngưỡng bức tượng Nữ thần chiến thắng Aten Promachos cực lớn, mình mang vũ khí, đầu đội

mũ vàng lấp lánh trong tư thế đứng che chở cho các thần dân của mình dưới chân đổi,

là tác phẩm của nhà điêu khắc Mirôn thành Aten

Trang 44

Quan trọng nhất trong quẩn thể kiến trúc

Acrôpôn là đền Páctênông, được xây

dựng vào các năm 447 – 438 trước CN,

theo thiết kế của nhà kiến trúc lchtinos

Mặt bằng đền hình chữ nhật có kích thước

31 m X 70m, cao 14m, chia ba phấn: sảnh

chính (quay hướng Đông), gian thờ (ở

giữa) và phòng để báu vật (ở phía Tây)

Trang 45

Erếchtâyôn là ngôi đền quan trọng thứ

hai trong quần thể kiến trúc Acrôpôn, sau

Pactênông Erếchtâyôn được xây dựng

vào những năm 421 – 406 trước CN

Đền đặt ở sườn đồi phía Bắc, có sự

chênh lệch độ cao tới 3m Mặt bằng đền

gồm gian thờ nữ thần Aten quay về

hướng đông, có 6 cột thức loni và hai

gian thờ phía sau, cả ba gian nằm trong

một khuôn viên chữ nhật 11,5m X

23,5m

Trang 46

Đền thờ thẩn Zeus ở Olimpia

Đây là tác phẩm lớn thứ hai của Phidias sau

đền Páctênông Đền thờ này có mặt bằng

hình chữ nhật, dài 60m, rộng 28m, với 34

cột cao 10,4m thức Đori Mỗi cột có 20 khía

lõm, với tỷ lệ giữa chiều cao cột và đường

kính là 4,5:1

Trang 47

Nhà hát Đionis tựa vào lưng đồi phía Nam thành Acrôpôn ở Aten, xây từ thế kỷ thứ VI trước CN và hoàn chỉnh vào thê kỷ thứ IV trước CN Khu khán giả là nửa hình tròn gồm 78 bậc bán kính 75m, có hai lối đi ngang Riêng sân khấu có đường kính 19m, sức chứa tới 17.000 người

Trang 48

THỜI KỲ HY LAP HÓA (Từ TK-III đến TK-I TCN)

Trong quy hoạch đô thị cổ Hy Lạp có hai thành tố đáng lưu ý là các acrôpôn và các agora

Trang 49

LOẠI HÌNH KIẾN TRÚC TIÊU BIỂU:

1 Kiến trúc tôn giáo: Đền thờ Hy Lạp ngoài chức năng thờ cúng còn là nơi

sinh hoạt công cộng với các đặc điểm sau:

Trang 50

- Mặt bằng hình chữ nhật dài, có cột đỡ mái chạy xung quanh Trang trí phù hợp với hệ thống thức cột Có bậc thang bao bọc xung quanh

- Mặt chính quay về hướng Đông, mặt trời chiếu vào bàn thờ trong nhà

- Xếp đá to ở dưới, lên cao kích thước đá nhỏ dần

- Càng vào trong, sàn và trần càng nâng dần

Trang 51

- Ở các đền thờ lớn sử dụng cột đội cột nhằm nâng cao không gian thờ tạo tính uy nghi, vững chãi

- Thường xây dựng thành quần thể quảng trường tôn giáo ở vị trí cao nhất trong thành phố và phục vụ hoạt động ngoài trời

- Hài hòa với cảnh quan thiên nhiên, không phá vỡ mà trở thành 1 phần của nó

- Thành phần chính: Hiên vào, Chính điện và kho để đồ thờ cúng

- Về sau xuất hiện: đền Erechtheion có mặt bằng tự do, dùng cột tượng nữ Karyatide hoặc đền thờ có mặt bằng tròn

Trang 52

ĐỀN PARTHENON :

Trang 53

Trang 54

ĐỀN NIKE :

Trang 55

ĐỀN ERECATHEION :

Trang 56

ĐỀN ARTEMIS :

Định dạng
Số trang	68
Dung lượng	7,3 MB