lịch sử kiến trúc phương tây hy lạp cổ đại

GIỚI THIỆU Kiến trúc là nghệ thuật được hình thành từ rất sớm và có mối quan hệ mật thiết đối với đời sống con người như che nắng che mưa, chống muôn thú, tạo nên những công trình lộng l

GIỚI THIỆU

Kiến trúc là nghệ thuật được hình thành từ rất sớm và có mối quan hệ mật

thiết đối với đời sống con người như che nắng che mưa, chống muôn thú, tạo

nên những công trình lộng lẫy với đầy đủ tiện nghi Trải qua một quá trình phát

triển lâu dài, kiến trúc đã chứng tỏ sức sống trường tồn của mình, đã đóng vai trò

chứng nhân lịch sử của nền văn minh, bất chấp mọi can qua và biến động

Thành quả to lớn và ý nghĩa sâu xa của nghệ thuật kiến trúc khiến nhiều

người trong chúng ta, nhât là những người đang và sẽ làm các công việc sáng

tạo liên quan đến kiến trúc, không thể không quan tâm đến lịch sử phát triển của

nghệ thuật này Lịch sử kiến trúc cho ta các hiểu biết về đặc điểm kiến trúc, các

thể loại công trình và các công trình kiến trúc đặc trưng, gắn liền với bối cảnh tự

nhiên và xã hội của các thời kỳ và các quy luật phát triển của kiến trúc Riêng Lịch

sử kiến trúc phương Tây cho ta biết về các nền kiến trúc tiêu biểu từ thời kỳ Công

xã nguyên thủy đến thời kỳ hiện đại thế kỷ XX ở phương Tây, nơi được coi là cái

nôi của văn minh nhân loại

Trong bài tiêu luận này là lược sử vắn tắt của nên kiến trúc Hy Lạp cỗ đại và

một phương án thiệt kê nhỏ cho một công trình tự chọn với những đặc điệm học

hỏi từ nền kiến trúc Hy Lạp cổ đại

Bài tiểu luận được hoàn thành áp dụng phương pháp tổng hợp và phân tích

thông tin về lịch sử, kết cầu, nghệ thuật của công trình kiến trúc Hy Lạp cổ đại và

những nguyên lý thiết kế cơ bản từ các nguồn tài liệu tham khảo dưới sự hướng dẫn của KTS Trương Thanh Hải

Cấu trúc tiểu bài luận gồm các thành phần:

- Giới thiệu

- Nội dung chính:

+ Khái quát lịch sử Hy Lạp cổ đại + Phương án thiết kế của nhóm và phân tích, đánh giá

- Kết luận

NỘI DUNG CHÍNH

I Khái quát lịch sử kiến trúc Hy Lạp cô đại

4 Bối cảnh:

Kiến trúc Hy Lạp cổ đại ra đời và hình thành trên một vùng đất đai rộng lón,

bao gồm miền Nam bán đảo Balkans, các đảo nhỏ ở vùng biển Aegaeum

(Aiydíov, Aigaion), khu vực Tiểu Á, vùng ven Hắc Hải, Ý, Sicilia, Pháp, Tây Ban

Nha và Ai Cập

Khí hậu ôn đới Địa Trung Hải: nhiệt độ mát mẻ, dễ chịu tạo cho con người

nếp sống hòa đồng với thiên nhiên, thích và quen sinh hoạt ngoài trời Đây là điều

kiện thuận lợi để xã hội Hy Lạp phát triển các loại hình công trình công cộng có quy mô lớn và mang tính nghệ thuật cao từ sớm

Xã hội Hy Lạp theo chế độ chiếm hữu nô lệ, với hình thức tổ chức khác nhau

ở mỗi thành bang Là một quốc gia đa thần giáo, người dân Hy Lạp không xem

có một thần nào độc đoán làm chúa tế vũ trụ Thần thoại Hy Lạp phát triển và nuôi dưỡng cho nghệ thuật Hy Lạp phát trin

12 vị thần trên đỉnh Olympus

Cư dân Hy Lạp có năng khiếu và trình độ thầm mỹ rất cao, đặt nền tảng cho

sự phát triển của nhiều ngành nghệ thuật Châu Âu sau này Người dân Hy Lạp

từ sớm đã phát triển và đạt nhiều thành tựu khác nhau trong nhiều lĩnh vực nghệ thuật và văn hóa như điêu khắc, làm gốm, hội họa, triết học

Bình gốm Hy Lạp với hoa văn là những

Tượng Thần Vệ Nữ - Venus de Milo bức vẽ kể lại những câu chuyện

2 Lịch sử các giai đoạn kiến trúc

* Thời kỳ Tiền Hy Lạp : Từ 3000 - 1100 TCN: kiến trúc bắt đầu phát triển từ ngoài đảo rồi chuyển dần vào đất liền Kiến trúc thời kỳ này gọi chung là thời kỳ

Aegean với 3 giai đoạn: Aegean, Crete và Mycenae

- Giai đoạn Aegea: Phát triển tại các đảo vào thời kỳ đồ đồng, không để lại dấu tích cho đến ngày nay

- Giai đoạn Crete: Hiện còn tồn

tại các cung điện Công trình phát

triển cả chiều rộng lẫn chiều cao, có lộ

lầu với các cầu thang, mái bằng, các l8

phòng kế tiếp nhau quanh sân trong jã? +

nhỏ, trang trí nhiều bằng sơn, có hệ hào ¿

thống cấp thoát nước Tiêu biểu là F2

Cung vua Minos ở Knossos

- Giai đoạn Mycenea: Nền văn minh ??Sàš

chuyên lên đất liền nên nguy cơ bị xâm lược „`

đe dọa nhiều hơn, kiến trúc nặng tính phòng á `

thủ Tiêu biểu là thành Mycenea và thành _

Tiryns

Công đá Sư tử ở thành Mycenea

* Thời kỳ Hy Lạp chính thống : 650 — 300 TCN: là thời kỳ hoàng kim của nghệ

thuật Hy Lạp, đặc biệt là thời kỳ Cỗ điền, với nhiều công trình nỗi tiễn còn lưu giữ các dấu vết cho đến ngày nay với các đặc điểm:

- Kiến tạo: Chủ yếu sử dụng hệ dầm, tường, cột với tường cột đá, vì kèo gỗ,

ngói đá Vật liệu đá thời kiến trúc cỗ Hy Lạp một phong cách đẹp tựa điêu khắc

tuy nhiên sự phát triển về số lượng có hạn chế

- Xuất hiện các loại

hình kiến trúc công cộng

như quảng trường tôn giáo

Acropolis, quảng trường

nhà hát, kịch trường, phòng

nghị sự, sân vận động

ngoài XiatlÝthm #?enBBệ

thuật cao : Phân vị đường

nét, gò chỉ hài hòa duyên

dáng theo tỉ lệ vàng Biết

vận dụng biện pháp hiệu

chỉnh thị sai, sử dụng

nhuần nhuyễn màu sắc,

sáng tối

E'eriptern Pseuidogieriterra

Một số dạng đền thờ Hy Lạp cỗ đại

- Hình thành hệ thống các thức cột Cổ

điển: Doric, lonic, Corinthien Ngoài ra còn có thức Cariathide

Các thức cột Cô điễn:

Doric, lonic, Corinthien

II Phương án thiết kế của nhóm: Trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng

kết hợp triển lãm

* Mục tiêu thiết kế

Phát triển một dạng tạo hình kiến trúc mang những nét đặc trưng của thời kỳ

Hy Lạp cổ đại phục vụ cho những sinh hoạt cộng đồng của cư dân địa phương

và cung cấp những giá trị văn hóa và kiến trúc cơ bản cho bắt kì ai quan tâm với

nền văn minh cổ đại này, tạo cho người tham quan cảm giác thú vị, hứng thú khi

đên đây

* Giới thiệu sơ lược phương án thiết kế

Phương án thiết kế lấy tạo hình dựa theo hai loại công trình đặc trưng của

Hy Lạp cổ đại là các đền thờ và nhà hát ngoài trời, kết hợp một phần nhỏ sự xen

lần của hiện đại

TẮM LỢP KỈNH

TÀNG ÁP MAI với SẢN KỈNH VÀ MẠT NƯỚC

THANG BỘ DẦN LÊN

TẦNG ÄP MÃI

HỆ CỘT DŨNG THỨC DORIC BẰNG ĐÁ CẢM THẠCH

N LÀM TỪ ĐÁ VÔI

AI |TIIjxY ị|

* Phân tích ý tưởng thiết kế

Công trình gồm 2 phần chính là khu sinh hoạt cộng đồng và trưng bày triễn

lãm trong nhà lấy theo hình dạng đền thờ và khu khán đài ngoài trời, với mong

muốn tái hiện phần nào kiểu quần thể kiến trúc Acropol của Hy Lạp cổ đại

Lối tiếp cận vào khu vực trưng bày ở tầng trệt và tầng áp mái được thiết kế

có thể tiếp cận từ 4 hướng, thể hiện sự bình đẳng trong văn hóa Hy Lạp cô Khối

nhà trưng bày có mái che và khán đài ngoài trời được bố trí là 2 khối riêng lẻ, được kết nối với nhau bởi sự giao cắt giữa đường cong khán đài và bậc đi tiếp cận của khu trưng bày

Các khối được bố trí theo trục rõ ràng, không đánh đố người tham quan Từ

tạlvZàpexU0aFtRnvttgfgä4yhiádn 03ttrlgM© Mirag, cào đZộngfä!@iácauaezb

hiện vật lịch sử hình thành phát triển của nền văn minh Hy Lạp, tiếp theo đó là 2

trục cầu thang dẫn dắt người xem tham quan trải nghiệm góc tham quan xuyên

qua hồ nước, sau cùng điểm chốt trục giao thông là một khán đài hình quạt ngoài

trời đặt trưng của người Hy Lạp Khán đài này phục vụ các hoạt động biểu diễn

ngoài trời hoặc các buổi diễn thuyết có tổ chức tập trung ví dụ như TEDx

Công trình như kể câu chuyện về thần thoại về thành phố Atlantis, được thể

hiện bởi mặt nước và lớp sàn kính ở tầng áp mái Đối với người tham quan khu

vực ở tầng trệt sẽ thấy được những vệt sáng gợn sóng của nước phía bên trên,

mang cho họ cảm giác như đang đi dưới lòng biên tri thức của văn minh Hy Lạp

Song song với đó người tham quan khi ở tầng áp mái có thể nhìn xuống khu vực

trưng bày thông qua sàn nước mở ảo, tạo cho họ cảm giác như đang nhìn thấy

nền văn minh đã chìm dưới đấy biển sâu của Atlantis

Phần mái được tái thiết kế với hình thức hiện đại khi được cấu tạo từ hệ

khung thép và kính cường lực, đưa thêm yếu tố hiện đại vào công trình, tuy nhiên

vân dựa trên các mô phỏng nghiên cứu từ các di tích bởi các nhà khảo cô học

Mục đích là để lấy sáng từ phía trên cao chiếu xuống sàn nước ở tầng áp mái,

đem lại hiệu ứng hắt sáng những gợn sóng xuống không gian trưng bày như đã nói trên

Hệ cột chống đỡ sử dụng thức cột Doric, thức cột cổ điển đầu tiên được tạo

ra với tỉ lệ đường đường kính và chiều cao là 1:4, mang lại cảm giác to lớn, vững

chãi Khác với đền thờ Hy Lạp cổ, mặt bằng công trình được giải phóng bớt các cột bằng hệ kết cầu vượt nhịp hiện đại đề lấy hết toàn bộ hiệu ứng hắt sáng của

mặt nước ở tầng áp mái

Phần khán đài ngoài trời xây dựng bằng đá được khoét sâu xuống lòng đất

để tái hiện lại một số tính chất đặc trưng bao gồm là vị trí đặt nương theo địa hình, sân khấu nhỏ hơn diện tích chỗ ngồi và phần lơn được bao quanh bởi khán

giả, ngoài ra không có lối đi lên từ phía sân khấu nhằm đáp ứng đúng tính chất

đi từ dưới lên và từ trên xuống Mức độ tái hiện thể loại khán đài này không nằm

ở mức phục dựng nguyên vẹn mà là tái hiện những đặt trưng và nguyên lý cơ

bản của thể loại công trình

Công trình sử dụng các loại vật liệu tương tự như các công trình công cộng

Hy Lạp cổ đại là đá vôi, đá câm thạch và gỗ để tái hiện phần nào chất cảm của vật liệu trong các công trình thời bấy giờ, ngoài ra kết hợp thêm một số vật liệu

và kết cấu hiện đại như thép và kính cường lực để tạo nên phần sàn nước và mái, đưa thêm yếu tố hiện đại vào công trình

* Đánh giá

Nhìn chung phương án đã có được một số thành công nhất định Công trình mang được nhiều đặc điểm kiến trúc và nghệ thuật của thời kỳ Hy Lạp cổ đại như

dựa trên hình dáng của các đền thờ, loại hình kiến trúc thể hiện văn hóa Hy Lạp

cỗ đại rõ nét nhất, lối vào được thiết kế để có thể tiếp cận công trình từ mọi phía,

sử dụng thức cột Doric vững chắc, khán trường vòng cung mở ngoài trời với sức

chư@#axâ Wefffe° cảm giác cảm giác hứng thú cho mọi người với chủ đề câu

Công trình nằm ở vị trí đắt địa của TP.HCM, trung tâm quận 3, cách quận 1

10 phút đi bộ thì đây chính là địa điểm phù hợp để làm nơi giao lưu văn hóa giữa

các nước Sự hiện hữu sẵn có của các công trình mang tính lịch sử và văn hóa như: Dinh Độ Lập, nhà thờ Đức Mẹ, ủy ban nhân dân TP.HCM, việc xuất hiện

một trung tâm sinh hoạt văn hóa tại vị trí này sẽ mang lại nhiều giá trị về mặt văn hóa và kinh tế, tô điểm cho bộ mặt của thành phó

Tuy nhiên phương án vẫn còn một số hạn chế vì chỉ tập trung vào ý tưởng,

concept nên chưa làm tốt về ván đề công năng sử dụng bên trong công trình, kết câu và cảnh quan vân chưa thật sự được được quan tâm Ngoài ra phương án tạo nên từ nhiều ý tưởng khác nhau và phát triển đồng đều nên chưa tạo được

điểm nhắn chính và sự hài hòa cho công trình, đồng thời cũng chưa đảm bảo phù hợp với các yếu tố hiện trạng xung quanh công trình

Đề cải thiện phương án cần phải nghiên cứu kĩ càng về các vấn đề kết cấu, công năng, cảnh quan và các phần phụ trợ công trình Đồng thời đánh giá một cách rõ ràng về những yếu tố xung quanh ảnh hưởng đên công trình như văn

hóa, lịch sử khu đất, Từ đó có cái nhìn khái quát hơn để có thể tạo ra một công trình phù hợp nhất đem tới cách nhìn mới cho mọi người nhưng vẫn giữ được bản chất cốt lõi của kiên trúc Hy Lạp cỗ đại.

KÉT LUẬN

Qua bài luận, nhóm đã có được trải nghiệm cùng nhau tìm hiểu nghiên cứu,

bóc tách các mảnh ghép của lịch sử và văn hóa Hy Lạp cổ đại một cách thú vị,

học cách lồng ghép và kết nối chúng với nhau trong một công trình kiến trúc, từ

việc chọn hình tượng mang tính thần thoại như thành phố Atlantis và sau đó đưa

ra rất nhiều khía cạnh từ vấn đề này, các thành viên trong nhóm đã tìm hiểu được Sáqn đất Vật đệxàlÄiqV6bán,đS4uơng tự, linh hoạt trong việc đưa ra ý tưởng

Từ việc tìm hiểu, nghiên cứu lịch sử kiến trúc nói chung và lịch sử kiến trúc

phương Tây nói riêng, những kiến thức chúng ta thu thập được không chỉ là

những tạo hình kiến trúc, mà còn là sự phát triển của xã hội Nó phản ánh phần nào tư duy, suy nghĩ và bối cảnh xã hội thời bấy giờ, được thể hiện trong các

công trình qua đó thể hiện ước nguyện của con người thời kỳ đó Việc áp dụng

có chọn lọc và triệt để nội dung lịch sử vào thiết kế dự án hoặc nhóm sẽ mang lại

kết quả tốt Kết quả của việc tìm hiểu lịch sử kiến trúc không chỉ dừng lại ở việc

teeebhiftreái 6í giời từng096ậschPucRúrwgd2 đâũhghìna(àf608b60finár

bản thân để xây dựng nên một thế giới mọi người vẫn luôn hướng tới

Hiện tại tại TP HCM có nhiều chuyên biến, đô thị hóa khiến các tòa nhà cao

tầng mọc lên nhưng khu dân cư dần bị giải tỏa, nhiều bất cập về việc hạ tầng không đi theo kịp tốc độ phát triển Là một sinh viên kiến trúc, em nhận vấn đề

này là việc khó thể tránh khỏi của một đô thị được xây dựng nên bởi một hướng

đi này và được tiếp tục xử lí bởi những tầm nhìn quy hoạch khác với ban đầu

Nhưng thay vì việc lên án nó thì hãy suy nghĩ cách giải quyết hoặc giải pháp nâng

cấp cho những không gian đó trong tương lai

Việc kiến trúc Việt Nam đang hỗn độn, chưa nhất quán và được gọi là “nồi

lâu” thì đã được nhắc đến rất nhiều đặc biệt là Thành phố Hồ Chí Minh Nhưng

với những tư duy tích cực của đại đa số các bạn trẻ hay kiến trúc trẻ hiện nay thì

em tin rằng kiến trúc Việt Nam mang đâm bản sắc dân tộc, yếu tố văn hóa bản

địa sẽ quay trở lại với những hàng hiên hay những sân vườn cảnh quan

Những công trình kiến trúc mang đậm dấu án lịch sử, dù chịu nhiều ảnh

hưởng của quá khứ bị xâm lược, nhưng vẫn mang những nét rất Việt Nam và

được lưu giữ như những tư liệu quý để thế hệ mai sau tìm hiểu, nghiên cứu về

tư duy, suy nghĩ của những thế hệ đi trước Kiến trúc gắn liền đến văn hóa, và ngược lại.