Giáo án Ngữ văn 8 Năm học 2021 2022 Tuần 21 Ngày soạn 29/01/2022 Dạy Ngày 7/02/2022 Tiết 3 Lớp 8C3 Tiết 81 Đọc hiểu văn bản KHI CON TU HÚ (Tố Hữu) I MỤC TIÊU 1/ Kiến thức, kĩ năng 1 1/ Kiến thức Nhận[.]
Trang 1Tiết 81: Đọc- hiểu văn bản
+ Vận dụng kiến thức làm bài cảm thụ về tác phẩm
+ Liên hệ với các tác phẩm cùng đề tài, thể loại, tác giả
- Thụng thạo: Đọc diễn cảm một tác phẩm thơ thể hiện tâm t ngời chiến
sĩ cách mạng bị giam giữ trong ngục tù
2 Định hướng phỏt triển phẩm chất và năng lực học sinh
2.1 Cỏc phẩm chất:HS thấy trân trọng tình cảm của nhà thơ
2.2 Cỏc năng lực chung: giải quyết vấn đề, hợp tỏc, giao tiếp
2.3 Cỏc năng lực chuyờn biệt: cảm thụ văn học, sử dụng ngụn ngữ
- Phơng pháp: thuyết trình, nêu vấn đề, kĩ thuật động não
- HS1: Đọc thuộc diễn cảm bài thơ Quê hơng của Tế Hanh Qua bài
thơ em hiểu gì về quê hơng của tác giả và tình cảm của tác giả
đối với quê hơng?
- HS2: Hình ảnh nào trong bài thơ gây cho em ấn tợng sâu sắc
Trang 2C Cả thân hình nồng thở vị xa xăm.
D Con thuyền nằm im nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ
-HS3: Nhận định nào dới đây nói đúng nhất tình cảm của Tế
Hanh đối với cảnh vật, cuộc sống và con ngời của quê hơng ông?
A Nhớ về quê hơng với những kỉ niệm buồn bã và đau xót, thơng cảm
B Yêu thơng, trân trọng, tự hào và gắn bó sâu sắc với cảnh vật, cuộcsống và con ngời của quê hơng
C Gắn bó và bảo vệ cảnh vật, cuộc sống và con ngời của quê hơng ông
D Cả A, B, C đều sai
lớn, tiêu biểu của nền VHCMVN Lớn lên giữa lúc cao trào Mặt trận dânchủ do Đảng cộng sản Đông Dơng lãnh đạo đang sôi sục, Tố Hữu đãnhanh chóng tiếp thu lí tởng cách mạng và say sa hoạt động trong Đoànthanh niên dân chủ Tháng 4 năm 1939, Tố Hữu bị bắt giam Bị tù đầythơ Tố Hữu là lời tâm niệm của ngời chiến sĩ cách mạng trẻ nguyệntrung thành với lí tởng “Khi con tu hú” là một trong những bài thơ nhvậy
2 HOẠT ĐỘNG HèNH THÀNH KIẾN THỨC
*Tri giác.
- Phơng pháp: Đọc, vấn đáp, thuyết trình
- Kĩ thuật: tia chớp, khăn trải bàn
- Thời gian dự kiến: 7-8 phút
G nêu yêu cầu đọc: 6
câu đầu giọng đọc vui,
náo nức, phấn chấn; 4
câu sau giọng đọc bực
phong trào học sinh, sinh
viên Với nguồn cảm hứng
2 h/s nối tiếpnhau đọc ->
Thừa Thiên Huế
- Là lá cờ đầu của thơ cacách mạng Việt Nam
Trang 3? Bài thơ chia làm mấy
phần? Nội dung của từng
nội dung bài thơ?
? Vì sao tiếng chim tu
- Kĩ thuật: kĩ thuật động não, tia chớp
- Thời gian dự kiến: 25- 28 phút.
? Đọc lại 6 câu câu thơ
Trang 4Âm thanh tiếng chim tu
Trong bài thơ “Bếp lửa”
của Bằng Việt, tiếng
chin tu hú gợi lại những
khi bị bắt giam trong tù
Bức tranh thiên nhiên mùa
đang chín.Trái cây ngọtdần Bắp rây vàng hạt
=> Sự sống đang sinhsôi nảy nở, đầy đặn,ngọt ngào
=> NT:
+ĐT mạnh: dậy, lộn nhào.+Tính từ: chín, ngọt,
đầy, rộng, cao
Cảnh mùa hè rộn rã âmthanh, rực rỡ sắc màu,ngọt ngào hơng vị Mọivật sống động, mạnh mẽ
=>tác giả là ngời yêu cuộcsống tha thiết, luôn khaokhát tự do
2.Tâm trạng ngời tù
- Đập tan phũng, chết uất
- ễi, thụi, làm sao
Trang 5giả là ngời yêu cuộc sống
tha thiết, luôn khao khát
muốn thoát khỏi cảnh tù
ngục để trở về với cuộc
sống tự do của ngời
chiến sĩ cách mạng
=> Hai tâm trạng đợc
khơi dậy từ hai không
gian hoàn toàn khác
Trang 6GV: Tiếng chim tu hú là
tiếng gọi thiết tha của tự
do, của thế giới sự sống
đầy quyến rũ đối với
- Đại diện của nhómtrình bày, cácnhóm khác có thể
bổ sung ý kiến
- H động não, suynghĩ và trả lời
HS đọc ghi nhớ
III Tổng kết 1.Nghệ thuật
- Viết theo thể thơ, lục bỏt, giàunhạc điệu, mượt mà, uyển chuyển
- Lựa chọn lời thơ đầy ấn tượng đểbiểu lộ cảm xỳc khi thiết tha, khilại sụi nổi, mạnh mẽ
- Sử dụng cỏc biện phỏp tu từ điệpngữ, liệt kờ, vừa tạo nờn tớnhthống nhất về chủ đề VB, vừa thểhiện cảm nhận về sự đối lập giữaniềm khao khỏt sự sống đớch thực,đầy ý nghĩa với hiện tại buồn chỏncủa tỏc giả vỡ bị giam hóm trongnhà tự thực dõn
2 Nội dung
Bài thơ thể hiện lũng yờu đời, yờu
lớ tưởng của người chiến sĩ cộngsản trẻ tuổi trong hoàn cảnh ngụctự
A Gợi ra sự việc đợc nói tới trong bài thơ
B Gợi ra sự tởng tợng đợc nói đến trong bài thơ
C Gợi ra hình ảnh nhân vật trữ tình của bài thơ
D Gợi ra thời điểm đợc nói đến trong bài thơ
Trang 7Bài 2: Điền cụm từ thích hợp nhất để hoàn thành câu nhận xét về
cảnh mùa hè đợc miêu tả trong 6 câu thơ đầu của bài thơ:
“Bằng tởng tợng, nhà thơ đã khắc hoạ sinh động một bức tranh mùa hè”
- Tỡm đọc những bài thơ khỏc của Tố Hữu
* Giao bài và hớng dẫn học bài, chuẩn bị bài ở nhà.
+ Bài cũ:
- Học thuộc ghi nhớ, học thuộc bài thơ
- Su tầm những câu thơ, bài thơ về tình yêu cuộc sống và khát vọng tự
do của Tố Hữu
- Liên hệ một số bài thơ viết trong tù của các chiến sĩ cách mạng đã học trong chơng trình
+ Bài mới: Đọc và soạn bài Tức cảnh Pỏc Bú
- Trả lời cỏc cõu hỏi trong SGK
- Xem lại tỏc giả Hồ Chớ Minh
Trang 8Tiết 82: Đọc- hiểu văn bản
* Nhận biết : - Một đặc điểm của thơ Hồ Chí Minh: sử dụng thể loại thơ
tứ tuyệt để thể hiện tinh thần hiện đại của ngời chiến sĩ cách mạng
*Thông hiểu: Cuộc sống vật chất và tinh thần của Hồ Chí Minh trong những năm tháng hoạt động cách mạng đầy khó khăn, gian khổ qua mộtbài thơ đợc sáng tác trong những ngày tháng cách mạng cha thành công
*Vận dụng thấp: Cảm nhận về Bỏc qua những bài thơ của Người
*Vận dụng cao: Tỡm hiểu những bài thơ được sỏng tỏc trong thời kỡ này của Bỏc
- Hỡnh thành thúi quen đọc văn, thơ
- Giáo dục học sinh biết trân trọng, thêm kính yêu Bác
2.2 Cỏc năng lực chung
- Năng lực giải quyết vấn đề
- Năng lực hợp tác
2.3 Cỏc năng lực chuyờn biệt
- Năng lực giao tiếp Tiếng Việt, sử dụng ngụn ngữ, cảm thụ văn học
Trang 91 HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
- Thời gian: 2 phút.
- Phơng pháp: thuyết trình.
- Hỡnh thành năng lực: tự học, giao tiếp
- Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ “Khi con tu hú” Âm thanh tiếngchim tu hú mở đoạn và kết thúc có gì giống, khác nhau? Vì sao?
- Điền cụm từ thích hợp nhất để hoàn thành câu nhận xét về cảnh mùa
hè đợc miêu tả trong 6 câu thơ đầu của bài thơ:
Bằng tởng tợng, nhà thơ đã khắc hoạ sinh động một bức tranh mùa hè.
A Tràn ngập âm thanh C ảm đạm, ủ ê
B Có màu sắc tơi sáng D Náo nức âm thanh và rực rỡ sắc màu
- GV giao nhiệm vụ
ở lớp 7 các em đã đợc học hai bài thơ rất hay của Bác Hồ Hãy nhớ lại tên bài, hoàn cảnh sáng tác của hai bài thơ đó
- HS thực hiện nhiệm vụ
- HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét và dẫn vào bài
Đó là những bài thơ nổi tiếng của HCM viết trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp ở Việt Bắc Hôm nay chúng ta rất vinh dự gặp lại hình ảnh Bác ở suối Lênin, hang Pác Bó ( huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng) vào mùa xuân 1941 , qua bài thơ tứ tuyệt Đờng Luật “Tác cảnh Pác Bó”
2 HOẠT ĐỘNG HèNH THÀNH KIẾN THỨC
*)Tri giỏc
- Phơng pháp: Đọc, vấn đáp, thuyết trình,
- Kĩ thuật: tia chớp, khăn trải bàn,động não.
- Thời gian dự kiến: 7-8 phút.
- Hỡnh thành năng lực: tự học, giao tiếp
G nêu yêu cầu đọc:
giọng vui tơi, hóm
Trang 10- Kĩ thuật: kĩ thuật động não, tia chớp
- Thời gian dự kiến: 25- 28 phút.
Câu 1: NT đối:
sáng ra/ tối vào
=> Cuộc sốngchan hòa với thiênnhiên
Trang 11“Vào hang” vào nơi
nghỉ ngơi, sinh hoạt
Câu 2: Cháo bẹ,
rau măng => cuộc sống đạm bạc, kham khổ
Trang 12rét luôn” ( Hồi kí Võ
rau hãy tri túc” Điều
khác biệt của Bác với
các nhà thơ xa ở chỗ:
Nguyễn Trãi sống ở
chốn lâm tuyền vui với
thiên nhiên để quên đi
Luôn làm chủ
Câu 4:
Trang 13dễ nghiêng, dễ đổ )
-> điều kiện làm việc
rất khó khăn đòi hỏi
? Ba câu đầu kể việc
sinh hoạt và làm việc
hiện của cuộc đời CM
của Ngời Vì vậy,
nhân vật trữ tình của
HS nghe
Trang 14- Thời gian dự kiến: 6-7 phút.
- Hỡnh thành năng lực: tự học, giao tiếp, cảm thụ văn học
Bài tập trắc nghiệm
Bài 1:Nhận định nào nói đúng nhất về con ngời Bác trong bài thơ:
Tức cảnh Pác Bó?
A Bình tĩnh và tự chủ trong mọi hoàn cảnh
B Ung dung, lạc quan trớc cuộc sống cách mạng đầy khó khăn
C Quyết đoán, tự tin trớc mọi tình thế của cách mạng
D D Yêu nớc thơng dân, sẵn sàng cóng hiến cả cuộc đời cho tổquốc
Trang 15Bài 2: ý nào nói đúng nhất hoàn cảnh sáng tác bài thơ: Tức cảnh Pác Bó?
A Trong thời gian Bác Hồ hoạt động ở Cao Bằng chuẩn bị cho tổngkhởi nghĩa
B Trong thời gian Bác Hồ lãnh đạo toàn quốc kháng chiến chống Pháp
C Trong thời gian Bác Hồ lãnh đạo toàn quốc chống Mĩ
D Trong thời gian Bác Hồ bôn ba hoạt động cách mạng ở nớc ngoài
? Đọc diễn cảm bài thơ Tìm những câu thơ hay của bác nói về cái sang của ngời làm cách mạng kể cả khi trong cảnh tù đày?
- Hôm nay xiềng xích thay dây trói
Mỗi bớc leng keng tiếng nhạc rung
- Tuy bị tình nghi là gián điệp
Mà nh khanh tớng vẻ ung dung
4 HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
- Tỡm hiểu những bài thơ được sỏng tỏc trong thời kỡ này của Bỏc
5 HOẠT ĐỘNG TèM TềI, MỞ RỘNG
- Cảm nhận về Bỏc qua những bài thơ của Người
- Học thuộc bài thơ Học thuộc phần ghi nhớ
- So sánh, đối chiếu hình thức nghệ thuật của bài thơ với một bài thơ tứtuyệt tự chọn
- HS vẽ bản đồ t duy khái quát nội dung kiến thức bài học
- Soạn bài “ Cõu cầu khiến”
Chú ý: đọc kĩ bài và trả lời cõu hỏi phần ngữ liệu.
Tiết 83: tiếng Việt
CÂU CẦU KHIẾNI.mỤC TIấU
1 Kiến thức, kĩ năng
Sau khi học xong bài này , học sinh :
1.1 Kiến thức
* Nhận biết : Đặc điểm hình thức của câu cầu khiến
*Thông hiểu: Chức năng của câu cầu khiến
*Vận dụng thấp: Trao đổi với bạn bố về việc sử dụng cỏc kiểu cõu theo mục đớch núi
*Vận dụng cao: tỡm trong thực tiễn cỏc trường hợp thương sử dụng cõu cầu khiến
1.2 Kĩ năng
Tuần 21
Ngày soạn: 2/02/2022 Dạy Ngày Tiết 10/02/2022 2
Trang 16- Kĩ năng đặt cõu cầu khiến
- Sử dụng cỏc kiểu cõu theo mục đớch núi
2 Định hớng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh:
2.1 Cỏc phẩm chất: Giáo dục học sinh biết trân trọng, giữ gìn sự trong sỏng
của Tiếng Việt
- GV: SGK, SGV, tài liệu tham khảo, giáo án, bảng phụ
- HS : Tìm hiểu theo hệ thống câu hỏi SGK
III TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC
1 HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
- Thời gian: 2 phút.
- Phơng pháp: thuyết trình.
- Hỡnh thành năng lực: tự học, giao tiếp
GV giao nhiệm vụ
Tại sao những câu màu đỏ lại không phải là câu nghi vấn, đợc dùng với chức năng gì ?
- HS thực hiện nhiệm vụ
- HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Kĩ thuật: tia chớp, động não.
- Thời gian dự kiến: 10 - 12 phút.
- Hỡnh thành năng lực: tự học, giao tiếp
G chép VD ra bảng phụ ?
Gọi h/s đọc ?
? Dựa vào kiến thức ở Tiểu
học, em hãy cho biết trong
- Thôi đừng lo lắng.
+ Cứ về đi.
+ Đi thôi con.
- Đặc điểm hình thức: có
những từ cầu
đừng, đi , thôi.
Chức năng:
Trang 17câu trần thuật, câu (b) là
câu cầu khiến -> Có ngữ
điệu khác nhau câu 2 phát
âm với giọng nhấn mạnh
hơn
Câu (a) dùng để trả lời
câu hỏi Câu (b) dùng để
câu cầu khiến ?
? Vậy dấu hiệu nhận biết
câu cầu khiến là gì ?
- Thời gian dự kiến: 16-20 phút.
- Hỡnh thành năng lực: tự học, giao tiếp
Bài tập trắc nghiệm
Bài 1:Dòng nào nói đúng nhất dấu hiệu nhận biết câu cầu
khiến?
Trang 18A Sử dụng từ cầu khiến C Thờng kết thúc câu bằng dấu chấm than.
B Sử dụng ngữ liệu cầu khiến D Gồm cả A, B, C
Bài 2: Các chức năng tiêu biểu của câu cầu khiến là gì?
A Dùng để ra lệnh hoặc sai khiến C Dùng để van xin hoặc khuyênbảo
B Dùng để yêu cầu hoặc đề nghị D Cả A, B, C đều đúng
Bài 3
Trang 19? Đọc đoạn trích bài 5 Câu
“Đi đi con !”và “Đi thôi
con” Có thể thay thế cho
câu cầu khiến Gạch chân
dới câu cầu khiến
- Trao đổi với bạn bố về việc sử dụng cỏc kiểu cõu theo mục đớch núi
- Học thuộc ghi nhớ
- Làm bài tập còn lại vào vở bài tập
- Tìm câu cầu khiến trong một vài văn bản đã học
- - HS vẽ bản đồ t duy khái quát nội dung kiến thức bài học
- Biết phê phán cách sử dụng câu cầu khiến không lịch sự, thiếu văn hóa
- Đọc và chuẩn bị bài Thuyết minh về một phương phỏp(cỏch làm)
Chú ý: đọc và tìm hiểu trớc ngữ liệu trong SGK.
Trang 20+ Đặc điểm bài văn thuyết minh.
+ Mục đích, yêu cầu, cách quan sát và cách làm bài văn thuyết minh về một phơng pháp (Cách làm)
- Vận dụng: Biết cách làm bài văn thuyết minh
2 Định hướng phỏt triển phẩm chất và năng lực học sinh
2.1 Cỏc phẩm chất:HS yêu thích văn thuyết minh
Tuần 21
Ngày soạn: 3/02/2022 Dạy Ngày Tiết 11/02/2022 4
Trang 212.2 Cỏc năng lực chung: giải quyết vấn đề, hợp tỏc, giao tiếp
2.3 Cỏc năng lực chuyờn biệt: cảm thụ văn học, sử dụng ngụn ngữ
- Phơng pháp: thuyết trình, nêu vấn đề, kĩ thuật động não
- Khi viết đoạn văn thuyết minh ta cần chú ý điều gì?
- Hãy sắp xếp các câu văn dới đây theo thứ tự hợp lí để hình thànhmột đoạn văn giới thiệu động Phong Nha theo trình tự tham quan từngoài vào trong:
1) Động chính Phong Nha gồm mời bốn buồng, nối với nhau bởi một hànhlang dài hơn ngàn rỡi mét cùng nhiều hành lang phụ dài vài trăm mét.2) Từ buồng thứ t trở đi vòm hang đã cao tới 25 -> 40 m
3) ở các buồng ngoài, trần hơi thấp chỉ cách mặt nớc độ 10 m
Đáp án : 1-3-2
2 HOẠT ĐỘNG HèNH THÀNH KIẾN THỨC
- Phơng pháp: Đọc, vấn đáp, thuyết trình
- Kĩ thuật: tia chớp, khăn trải bàn.
- Thời gian dự kiến: 12-14 phút.
? Gọi h/s đọc đoạn
văn a,b?
? Qua hai VD em thấy
bài văn thuyết minh
* Ngữ liệu:
văn bản a.
Văn bản b.
Trang 22- Cần nêu rõ điều kiện,cách thức, trình tự đểtạo ra sản phẩm và yêucầu chất lợng đối với sảnphẩm đó.
- Phải trình bày rõ ràngcái nào làm trớc, cái nàolàm sau theo một trình
- Thời gian dự kiến: 16-17 phút.
Hs trình bày bàiviết-> H khác nhậnxét
Bài tập hs thảo luận
nhóm (3’)
HS thảo luận theonhóm Cử đại diệntrình bày
II Luyện tập.
Bài 1: Lập dàn bài
thuyết minh một tròchơi quen thuộc
B1: Xác định đề bài:
Thuyết minh về tròchơi gì?
B2:Lập dàn bài
A Mở bài: Giới thiệu
khái quát trò chơi
B Thân bài:
* Điều kiện chơi:
- Số ngời chơi
- Dụng cụ chơi
- Địa điểm, thời gian
* Cách chơi(Luật chơi )
- Giới thiệu ntn thìthắng
- Giới thiệu ntn thìthua
Trang 23những vấn đề sau:
- Chỉ ra cách đặt
vấn đề, cách đọc và
đặc biệt là nội dung
và hiệu qủa của
ph-ơng pháp đọc nhanh
nêu trong bài
- Các số liệu nêu ra
trong bài có y nghĩa
gì đối với việc giới
thiệu phơng pháp
đọc nhanh
GV: ý 2, 3 là nội dung
thuyết minh chủ yếu,
quan trọng nhất của
* Yêu cầu trò chơi
C Kết bài.
- ý nghĩa của trò chơi
- Tình cảm của ngờithuyết minh
Bài 2:
- Đặt vấn đề: “ Ngàynay giải quyết đợcvấn đề “ : Yêu cầuthực tiễn cấp thiếtbuộc phải tìm cách
đọc nhanh
“ Có nhiều cách đọc khác nhau có y chí” Giới thiệu những cách
đọc chủ yếu hiện nay
đọc thầm theo dòng
và theo ý , những yêu cầu và hiệu qủa của phơng pháp đọc nhanh
“ Trong những nămgần đây 12.000 từ /phút” những số liệu,dẫn chứng về kết qủacủa phơng pháp đọcnhanh
- Các số liệu nêu ranhằm chứng minh cho
sự cần thiết, yêu cầu,cách thức, khả năng, tácdụng của phơng pháp
đọc nhanh đối với mỗingời chúng ta
4 HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
- Giới thiệu về cỏch làm một mún ăn ngày Tết
5 HOẠT ĐỘNG TèM TềI, MỞ RỘNG
- Trao đổi với người thõn cỏch làm(chơi ) những trũ chơi dõn gian
* Giao bài và hớng dẫn học bài, chuẩn bị bài ở nhà
- Học thuộc ghi nhớ Làm các bài tập còn lại vào vở bài tập
- Tập viết bài văn thuyết minh về cách làm một món ăn hàng ngày
Trang 24- Su tầm bài văn thuyết minh về một phơng pháp(cách làm) trong một sốbáo, tạp chí.
- Soạn bài : Ngắm trăng
Chú ý: đọc, trả lời trớc các câu hỏi
Xỏc nhận của tổ chuyờn mụn
Ngày thỏng năm 2022