Trung tu hệ bàn máy bào b365

Hiện nay đất nước ta đang trong công cuộc đổi mới nhằm CNH, HĐH đất nước.Trong công nghiệp hóa xã hội, nước ta các nhà máy xí nghiệp được trang bị các máy công cụ với số lượng ngày càng tăng và chủng loại ngày càng phong phú.Bên cạnh công tác thiết bị thiết kế, chế tạo thì công tác phục hồi máycông nghiệpNói chung , máy công cụ nói riêng đã và đang chở thành nhiệm vụ cấp bách ở tất cả các cơ sơ ở nước ta.

Trung tu hệ bàn máy bào

B365

Lời Nói Đầu

Hiện nay đất nước ta đang trong công cuộc đổi mới nhằm CNH, HĐH đất nước Trong công nghiệp hóa xã hội, nước ta các nhà máy xí nghiệp được trang bị các máy công cụ với số lượng ngày càng tăng và chủng loại ngày càng phong phú Bên cạnh công tác thiết bị thiết kế, chế tạo thì công tác phục hồi máycông nghiệp

Nói chung , máy công cụ nói riêng đã và đang chở thành nhiệm vụ cấp bách ở tất

cả các cơ sơ ở nước ta

Để đáp ứng được nhu cầu này, ở nước ta đã có một số trường mở ngành BC

và CTBCN, cụ thể là trường ĐHSPKTHY Là một sinh viên của trường trong ngành cơ khí sửa chưa , em thấy mình cần phải cố gắng học tập để khi ra trường mình có thể góp sức mình vào nền công nghiệp của đất nước ta

Trong quá trình học tại trường Sau 3 năm để đánh giá lượng kiến thức mình

đã tích luỹ được trong quá trình học , em được thầy cô trong khoa giao cho đề tài

môn học là Trung tu hệ bàn máy bào B365

Được sự giúp đỡ tận tình của các thầy cô trong khoa Đặc biệt là sự chỉ bảo, hướng dẫn của thầy: Đào Chí Cường để em có điều kiện hoàn thành đồ án môn học này

Trong đồ án, em không tránh khỏi những sai sót, do nhầm lẫn, do năng lực bản thân còn hạn chế chưa có nhiều kinh nghiệm trong thực tế Em mong các thầy

cô chỉ bảo thêm để cho em có thể hoàn thiện mình hơn

Em xin chân thành cảm ơn

Hưng Yên ,Ngày 7 tháng 12 năm 2011

Sinh viên thực hiện :

Chương 2 : Xây dựng kế hoạch

2.1.1 Giới thiệu chung về máy bào B365

2.1.2 Đặc điểm cấu tạo và nguyên lý làm việc của máy

2.2.1 Nguyên lý làm việc của hệ bàn máy bào B365 2.2.2 Quy trình tháo lắp hệ bàn máy của máy bào B365

2.2.3 Kiểm tra và phân loại chi tiết hỏng của hệ bàn máy bào B365

Chương 3 : Xây dựng quy trình phục hồi chi tiêt điển hình

3.1 Các phương pháp phục hồi trong sửa chữa máy

3.2 Kế hoạch sửa chữa cho máy B365

3.3 Xây dựng quy trình phục hồi

Chương 1 : Tổng quan về vấn đề nghiên cứu

1.1 Lịch sử bảo trì

Bảo trì đã xuất hiện kể từ khi con người biết sử dụng các loại dụng cụ, đặc biệt

là từ khi bánh xe được phát minh Nhưng chỉ hơn mười lăm năm qua bảo trì mới được coi trọng đúng mức khi có sự gia tăng khổng lồ về số lượng và chủng loại của các tài sản cố định như máy móc, thiết bị, nhà xưởng trong sản xuất công nghiệp Bảo trì đã trải qua ba thế hệ sau:

Thế hệ thứ nhất: (Bắt đầu từ xa xưa mãi đến đầu chiến tranh thế giới thứ II)

Trong giai đoạn này công nghiệp chưa được phát triển Việc chế tạo và sản xuất được thực hiện bằng các máy móc còn đơn giản, thời gian ngừng máy ít ảnh hưởng đến sản xuất, do đó công việc bảo trì cũng rất đơn giản Bảo trì không ảnh hưởng lớn về chất lượng và năng suất Vì vậy ý thức ngăn ngừa các thiết bị hư hỏng chưa được phổ biến trong đội ngũ quản lý Do đó không cần thiết phải có các phương pháp bảo trì hợp lý cho các máy móc Bảo trì lúc bấy giờ là sửa chữa các máy móc

và thiết bị khi có hư hỏng xảy ra

Thế hệ thứ hai: Mọi thứ đã thay đổi trong suốt thời kỳ chiến tranh thế giới thứ

Do sự phụ thuộc ngày càng tăng, thời gian ngừng máy đã được ngày càng được quan tâm nhiều hơn Đôi khi có một câu hỏi được nêu ra là "con người kiểm soát máy móc hay máy móc điều khiển con người" Nếu công tác bảo trì được thực hiện tốt trong nhà máy thì con người sẽ kiểm soát được máy móc, ngược lại máy móc hư hỏng sẽ gây khó khăn cho con người

Vì vậy đã có ý kiến cho rằng những hư hỏng của thiết bị có thể và nên được phòng ngừa, để tránh làm mất thời gian khi có những hư hỏng hay tình huống khẩn cấp xảy ra Từ đó đã bắt đầu xuất hiện khái niệm bảo trì phòng ngừa mà mục tiêu

chủ yếu là giữ cho thiết bị luôn hoạt động ở trạng thái ổn định chứ không phải sửa

chữa khi có hư hỏng Trong những năm 1960 giải pháp này chủ yếu là đại tu lại

thiết bị vào những khoảng thời gian nhất định.Chi phí bảo trì cũng đã bắt đầu gia tăng đáng kể so với chi vận hành khác Điều này dẫn đến việc phát triển những hệ thống kiểm soát và lập kế hoạch bảo trì.Cuối cùng tổng vốn đầu tư cho tài sản cố định đã gia tăng đáng kể nên người ta bắt đầu tìm kiếm những giải pháp để có thể tăng tối đa tuổi thọ của các tài sản này

Thế hệ thứ ba: Từ giữa những năm 1970, công nghiệp thế giới đã có những

thay đổi lớn lao

Những thay đổi này đòi hỏi và mong đợi ở bảo trì ngày càng nhiều hơn

1940 1950 1960 1970 1980 1990 2000

Hình 1 : Những mong đợi đối với bảo trì đang ngày càng tăng

1.2 Tầm quan trọng của bảo trì

Ngày nay bảo trì đóng một vai trò rất quan trọng trong mọi hoạt động sản xuất,

có thể so sánh như một đội cứu hỏa Đám cháy một khi đã xảy ra phải được dập tắt càng tốt để tránh những thiệt hại lớn Tuy nhiên, dập tắt lửa không phải là nhiệm vụ chính của đội cứu hỏa mà công việc chính của họ là phòng ngừa không cho đám chảy xảy ra Cho nên vai trò chính của bảo trì là:

· Phòng ngừa để tránh cho máy móc bị hỏng

· Cực đại hóa năng suất

· Nhờ đảm bảo hoạt động đúng yêu cầu và liên tục tương ứng với tuổi thọ của máy lâu hơn

· Nhờ chỉ số khả năng sẵn sàng của máy cao nhất và thời gian ngừng máy để bảo trì nhỏ nhất

· Nhờ cải tiến liên tục quá trình sản xuất

· Tối ưu hóa hiệu suất của máy:

· Máy móc vận hành có hiệu quả và ổn định hơn, chi phí vận hành ít hơn, đồng thời làm ra sản phẩm đạt chất lượng hơn

· Tạo ra môi trường làm việc an toàn hơn

· Hiện nay, bảo trì ngày càng trở nên quan trọng Ở những nước đang phát triển,

có nhiều máy móc cũ đang hoạt động Vấn đề phụ tùng là yếu tố cần quan tâm, bởi

vì khó tìm được phụ tùng thay thế cho thiết bị, nếu có tìm thấy thì giá cũng rất cao

và phải trả bằng ngoại tệ Nếu công tác bảo trì tốt, hậu quả của những hỏng hóc đã

được đề phòng thì những vấn đề này phần nào đã được giải quyết

1.3 Các giải pháp bảo trì

- Bảo trì không kế hoạch: chiến lược này được xem như là vận hành cho tới khi hư hỏng nghĩa là không hề có bất kỳ một kế hoạch nàohay hoạt đọng bảo trì nào trong khi thiết bị đang hoạt động cho tới khi hư hoảng và có hai loại giải pháp phổ biến trong chiến lược bảo trì ( bảo trì phục hồi và bảo trì khẩn cấp)

Chương 2 : Xây dựng kế hoạch

2.1.1 Giới thiệu chung về máy bào B365

Máy bào B365 là máy dùng để gia công kim loại Máy có hai chuyển động chính

- Chuyển động của dao là chuyển động tịnh tiến cứ hồi theo phương ngang của đầu bào mang theo dao dọc và chuyển động lên xuống của bàn máy mang theo phôi

- Các chuyển động đó nhận từ một động cơ có N=4,5kw và n=1440 vòng\phút hoặc từ tay quay của hệ bàn dao

1 Các thông số kỹ thuật

 Ngang tối đa

 Lên xuống tối đa

mm

600

300 Khoảng cách từ đầu trượt đến bàn

Tốc độ tiến ngang của bàn máy mm/htk 0,33-3,33

Tốc độ tiến ngang của đầu trượt htk/ph 12,5-73

V

4,0

1440 380/220 Kích thước máy

1 : Động cơ 4:Bàn máy 7:Đầu trượt

2: Đế máy 5:Đầu gá dao 8:Mâm biên

3:Giá đỡ 6:Đai ốc hãm 9:Tay gạt

Vi trí của mâm biên nằm ở bên phải , giữa thân máy

2.1.2 Đặc điểm cấu tạo và nguyên lý làm việc Máy B365

2.1.2a Đặc điểm cấu tạo máy B365

Máy bào dùng để gia công các chi tiết có chiều dài khoảng 200-800mm

Chuyển động chính là do bàn trượt lắp dao thực hiện

Chuyển động chạy dao do bàn máy mang phôi thực hiện , chuyển động này không liên tục

được bố tri ở trên thân máy và được cố định trên thân máy làm nhiệm vụ gá

đỡ và di trượt cho đầu bào

- Hộp tốc độ

-Được lắp trên than máy ,vỏ hộp được làm bằng gang

- Hộp được lắp ba trục và có sáu tỷ số truyền

-Trên trục có lắp các khối bánh răng di trượt và cố định

- Cơ cấu chuyển động chính

- Bánh răng culít: Bánh răng culit Z102 là bánh răng có góc nghiêng dẫy răng

là150 bước răng là 4 và bề dày la 60mm bánh răng được làm bằng gang CY21-40

- Thanh biên: Là chi tiết được làm bằng gang có nhiều gân gờ trợ lực để tăng

độ cứng vững, phía dưới có mặt cong

để lắp với con trượt cầu phía trên

thân thanh biên có gia công

rãnh hìnhchữ nhật để con

trượt vuông trượt lên xuống

- Thân máy và đế máy

+Thân máy :Thân máy được đúc bằng gang bên trong có nhiều gân gờ trợ lực

để tăng thêm độ cứng vững mặt sống

+ Đế máy :Đế máy được đúc bằng gang có ưu điểm giảm chấn đông khi gia

công và tăng độ chính xác chi tiết Gồm: Bệ trái,bệ phải để lắp động cơ chính và

lắp hộp tốc độ,phía dưới lắp cơ cấu điều khiển hộp tốc độ,bệ phải lắp thiết bị điện

và bộ phận làm nguội

SƠ ĐỒ ĐỘNG MÁY BÀO B365

M2:1 i

24 23

14 13

11

10

I M2:1 21

BẢN VẼ LẮP HỆ BÀN MÁY BÀO B365

2.1.3 Nguyên lý làm việc của hệ bàn máy bào B365

+ Chuyển động tự động ngang Chuyển động tù bánh răng Z36 qua cơ cấu culit an khớp với bánh răng Z36 ở bên ngoài qua cơ cấu thanh truyền bằng một chốt lệch tâm, làm cho thanh thanh cóc lắc đi lắc lại, mà thanh cóc được lăp với giá

đỡ ăn khớp với bánh răng lắp voi trục vít me Khi ta cho chạy tự động, nẫy cóc được cắm xuống rãnh làm cho trục vít me quay tại chỗ, đai ốc lắp trên trục vít và cố định trên bàn máy chuyển động đi lại

+ Đối với quay bằng tay:

Ta rút nãy cóc ra và quay vô lăng làm cho trục vít me chuyển động, mà đai ốc cố định với bàn máy làm cho bàn máy đi lại phụ thuộc vào quá trình gia công

+ Chuyển động lên xuống của bàn máy

Khi quay trục dầu vuông qua cặp bánh răng côn làm cho trục vít quay và tịnh tiến.Đai ốc được lắp cố định trên hệ bàn máy làm cho bàn máy chuyên động

Công dụng

- máy bào dùng để gia công các loại mặt phẳng:

Mặt phẳng đơn, mặt phẳng song song , vuông góc mặt bậc , mặt phẳng nghiêng

- gia công các loại rãnh: rãnh vuông rãnh mang cá, rãnh chữ T……

2.2.2 Quy trình tháo lắp hệ bàn máy của máy bào B365

Một trong những việc hết sức quan trọng trước khi sửa chữa đó là phải kiểm tra đối tượng cần sửa chữa đó công việc này giúp ta tìm được những nguyên nhân sai hỏng từ đó đưa ra những biện pháp sửa chữa thích hợp

a Kiểm tra biên ngoài và xem các chi tiết có đầy đủ không

b Kiểm tra biên trong công việc thực hiện sau khi đã tháo hộp tốc độ ra khỏi máy

TT Nội dung nguyên công Sơ đồ nguyên công Dụng cụ Tháo giá đỡ trục vít me ngang

hạ bàn máy,tháo hai bu lông

M16 đ-a giá đỡ ra ngoài

-Tháo hai đai ốc công,đóng

chốt tay quay,tháo bu lông

bắt tay đỡ với xà ngang,tháo

chốt tay biên quay trục vít

me ngang đ-a ra ngòai.

Tháo đai ốc công,tháo bánh

răng và đ-a trục ra ngoài

Dùng dây đai,đòn khiêng

đ-a xà ngang ra ngoài

đồng.

Gỗ Dây đai

Đòn khiêng Clê17-19 Clê22-24

Tuocnơvit Búa nguội Tông

đồng.

Gỗ Dây đai

Đòn khiêng Clê lục lăng.

Clê22-24 Búa nguội Tông

đồng I

quy trình công nghệ tháo lắp hệ bàn máy bào b365

Chú ý : tất cả các chi tiết khi tháo ra phải để trên bàn sửa chữa theo thứ tự tháo lắp,

trước khi lắp phải kiểm tra toàn bộ các chi tiết xem co hư hỏng gì hay không, nếu không thì ta lau chùi cẩn thận trước khi lắp nếu chi tiêt nào sai hỏng thì cần phải tìm cách khắc phục sửa chữa xong thì mới được lắp

CÁC DẠNG SAI HỎNG VÀ BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC

1 Khi quay vô lăng bàn máy

không dịch chuyển sang,

phải trái

-Do đứt chốt hoặc

mất chốt ở đầu vô lẵng

-Do đai ốc quá mòn

-Thay chốt

-Tiện lại đai ốc

2 Khi quay trục đầu vuông

hệ bàn máy không lên

xuống

-Do mất cốt của bánh răng côn -Khe hở của cặp bánh răng quá lớn

-Thay chốt

-Điều chỉnh lại khe hở

3 Hệ bàn máy lên xuống lúc

nặng nhẹ hoặc giật cục

-Do trục vít mẹ bị

cong hoặc do căn điều chỉnh quá chặt tâm của trục vít và tâm của đai ốc không trùng nhau

-Nắn lại vít điều chỉnh

lại căn Điều chỉnh lại đai ốc trục vít

4 Bàn máy sang phải sang

trái nặng giật cục

-Do trục vít me bị

cong hoặc căn chỉnh quá chặt hoặc cặp bánh răng côn bị gãy một số răng

Kiểm tra hiệu chỉnh lại trục

-Kiểm tra điều chỉnh đai

ốc

2.2.3 Kiểm tra và phân loại chi tiết

Trong các phần trước ta đã tìm hiểu rõ về cấu tạo và nguyên lý làm việc của hệ bàn máy,làm việc dựa trên cơ cấu ăn khớp giữa các bánh răng di trượt và cố định lắp trên hai trục.Vì vậy khi tiến hành kiểm tra và sử chữa ta tiến hành xem xét lại tình trạng làm việc của các bộ phận, bởi các bộ phận có tính chuyển động tương đối nên khi một bộ phận này hỏng thì sẽ làm một bộ phận khác hỏng theo Do đó khi tiến hành kiểm tra cácchi tiết nếu cho tiết này hỏng thì cần phải tiến hành kiểm tra các chi tiết có lien quan đến nó Để tiến hành công việc sửa chữa phục hồi, máy đạt hiệu quả và thuận lợi

Trước khi sửa chữa ta phải tiến hành thử máy để qua đó phát hiện ra sai hỏng, khả năng làm việc của từng chi tiết để từ đó có phương án sửa chữa kịp thời tránh làm chậm tiến độ

1 sửa chữa trục:

Do ba trục của hộp tốc độ có kích thước dài và khối lượn lớn mặt khác trên trục có lắp them các bánh răng để tạo chuyển động chính nên trong quá trình làm việc thường gây ra sai hỏng này ta kiểm tra trục và tìm được phương pháp khắc phục Khi máy đang làm việc nếu có tiếng đập lạ do các bánh răng gây ra thì đầu tiên để khắc phục dạng sai hỏng này ta cần kiểm tra trục

Phương pháp kiểm tra độ song song của trục:

Để đảm bảo độ ăn khớp giữa các bánh răng để từ đó tạo ra độ làm việc ổn định cho máy.đường tâm các trục phải nằm trên một mặt phẳng.phải song song với nhau và sai lệch khoảng cách giữa chúng không quá lớn, để kiểm tra độ song song có thể dung trục gá , đồng hồ so hoặc panme đo trong chuyên dùng

Hình 1: Kiểm tra độ song song của trục

Phương pháp kiểm tra là dùng trục –calip lần lượt đo các khoẳng cách a1, a2 , b1 ,b2.tại cả hai đầu mút của trục hoặc các khe hở l1 ,l2, i.nếu đường tâm của các trục song song với nhau và không bi nghiêng thì a1= a2; b1= b2 khe hở

l1= l2

Hình 2: Sơ đồ kiểm tra không song song và độ nghiêng của các trục

Ngoài ra để kiểm tra độ song song của trục ta cần kiểm tra độ làm việc của các ổ trục bị nghiêng do khe hở giữa ổ bi và ngõng trục ta dùng thước nhét có bề dày là 0,3mm nếu chuẩn thì thước nhét không thể đi qua khe hở tiếp xúc giữa ổ bi và ngõng trục khe hở chủ yếu là hướng kính

Một phương pháp đơn giản để xác định khe hở hướng kính trong ổ bi với ngõng trục hoặc lắp với vỏ hộp là kiểm tra vòng ổ bi xem có bị lắc nhiều hay không vì giữa khe hở hướng kính và chiều trục có mối quan hệ tương hỗ đối với vòng chặn của ổ ép lên trục được kiểm tra bằng đồng hồ theo độ đảo chiều trục đối với ổ đỡ chặn lắp trên trục ba các khe hở được điều chỉnh bằng cách dịch chuyển theo các chiều trục trong các vành.nếu ổ bi làm việc êm, không có tiếng va đập lạ và rung thì chứng tỏ ổ làm việc tốt nếu tiếng ồn đùng đục đều thì chứng tỏ ổ bị bẩn, có tiếng kêu chứng tỏ thiếu chất bôi trơn hay có sự ma sát giữa xác chi tiết của bộ phận ổ đỡ Để phát hiện ra tiếng kêu trong ổ ta dùng ống nghe hoặc cái vặn vít Các

ổ này phải thường xuyên cho dầu và thay mỡ nếu ổ bi bị hỏng hoặc vỡ thì phải

thay mới nếu khe hở của ổ và trục nhỏ có khả năng sửa chữa thì ta tiến hành sửa chữa theo phương pháp hàn đắp sau đó gia công cơ đạt khe hở đảm bảo yêu cầu

Hình 3: Kiểm tra khe hở giữa ổ bi với ngõng trục

ổ ba trục trong hộp giảm tốc độ là trục trơn nhiều bậc nên khi trục làm việc chịu nhiều ứng suất và momen xoắn do đó trục dễ bị cong gãy, nứt để kiểm tra độ cong của trục ba ta đưa trục lên bàn máp sau đó kiểm tra bằng cách nhìn ánh sáng lọt qua khe hở ở đường tiếp xúc với bàn máp hoặc dùng căn lá lùa vào khe hở đó Nếu trục

bị cong ta dùng phương pháp nắn trục,có hai phương pháp nắn trục đó là nắn nóng

và nắn nguội dưới đây là sơ đồ nắn nóng trụ

Hình 4: Nắn nóng trục và kiểm tra bằng đồng hồ so

Do ba trục trên hộp tốc độ là trục lớn nên ta phải dùng phương pháp nắn nóng trục được gá trên hai mũi tâm hoặc cặp trong mâm cặp và luymet tĩnh trên máy tiện , phần cong lồi của trục hướng lên trên

Phương pháp nắn trục bị gãy sửa chữa theo chương V sách công nghệ sửa chữa máy công cụ

Nếu trục bị nứt để kiểm tra khe nứt ta dùng dầu lửa ngâm trục khoảng 20-40 phút trong dầu lửa sau đó lau thật sạch bề mặt và rắc lên đó một lớp mỏng bột phấn trắng hoặc dùng phấn sát trực tiếp vào chi tiết khi đó tại chỗ bị nứt sau một thời gian phấn sẽ đậm lại do hút dầu tại khe nứt

Đối vói trục dẫn hướng, các tay gạt của cơ cấu dẫn tốc độ khi bị cong gãy có thể sủa chữa bằng cách nắn hoặc hàn nối trục sau đó gia công cơ Nếu trục không sửa được thì thay mới, đo đó trục dẫn hướng dài nên khi nắn ta dùng phương pháp nắn nguội phương pháp nắn xem sách công nghệ sửa chữa máy công cụ, để bảo dưỡng máy ta thương xuyên cho dầu vào trục dẫn hướng với ngàm gạt của cơ cấu chuyển động chính Nếu ngàm gạt bị gãy ta hàn đắp sau đó gia công cơ Một phương pháp khác để sửa chữa ngàm gạt là ta gia công một bên của ngàm gạt sau đó khoan lỗ chốt để bắt chốt mỏ ngàm vói thân ngàm

2: sửa chữa then bằng:

Trên ba trục của hộp đều có nắp then bằng riêng trục I có nắp 1 then bằng dài được bắt chặt với trục do then bằng được nắp theo khe hở giữa hai mặt bên và khe

hở giữa mặt trên của then với đáy rãnh mayơ của bánh răng hoặc bánh đai

Nên trong quá trình làm việc then có thể bị tróc xước, dập còn rãnh then trên trục có khả năng bị rộng ra do nắp sửa không chặt, phải sủa lại bằng phương pháp

cạo hoặc rũa Để kiểm tra độ làm việc của then bằng ta kiểm tra chiều sâu của rãnh then bằng thước cặp khi bề mặt bên của rãnh bị hư hỏng thì gia công lại trên máy phai hoặc máy bào.khi gia công rãnh then mới thì gia công lại luôn then mới trong quá trình sửa chữa cần chú ý:

- tất cả các cạnh của then bằng phải song song với nhau

- để kiểm tra chất lượng làm việc sau khi sửa chữa và lắp ghép ta dùng thước nhét để kiểm tra khe hở giữa mặt bên giữa then vói rãnh

- kiểm tra khe hở giữ mặt bên của then với đáy của rãnh mayơ của chi tiết đối tiếp

Hình 5: sơ đồ ghép then bằng

thường xuyên kiểm tra các vít bắt then bằng riêng với trục ba vì có nắp thêm bánh răng nghiêng nên khi làm việc thường sinh ra mômen xoắn lớn dễ làm trục bị cong Then bằng dễ bị dập, gẫy

3: sửa chữa bánh răng

Trong hộp tốc độ để tìm hiểu các nguyên nhân sai hỏng của cơ cấu bánh răng

ta kiểm tra khả năng làm việc của chúng Độ làm việc của các cặp bánh răng được kiểm tra bằng dây chì hoặc vết sơn tiếp xúc, hay kiểm tra khe hở mặt rằng bằng đồng hồ so

Hình 6: Kiểm tra khe hở mặt răng

Đối với bánh răng lớn có môđun lớn dùng sợi dầy chì để kiểm tra khe hở mặt răng Đường kính dây chì lấy bằng 1,4- 1,5 Cn nêm bôi một lớp vadolin kỹ thuật bào đoạn dây chì và uốn thành chữ U để ốp chặt lên cả hai mặt răng mỗi đoạn ốp 3-4 đoạn dây chì Dùng đồng hồ so , panme để đo kích thước phần bị kẹt của dây chì Cách đo này không những phát hiện được trị số khe hở mặt răng mà cả độ song song và độ nghiêng của đường tâm bánh răng

Hình 7: Kiểm tra khe hở bánh răng bằng dây chì

Thực chất của việc kiểm tra sự ăn khớp bằng vết sơn tiếp xúc là để kiểm tra diện tích tiếp xúc của răng Trên bánh răng dẫn phủ một lớp sơn mỏng và quay một vài vòng trên mặt đối tiếp của bánh răng bị động hằn lên các vết sơn tiếp xúc Theo vết sơn trên bánh răng bị động xác định chất lượng của sự ăn khớp, diện tích càng đều

và lớn chất lượng ăn khớp càng tốt

(hình vẽ )

Hình 8: Diện tích tiếp xúc của răng

Nếu bánh răng bị nứt hay mẻ gãy một vài răng ta sửa chữa theo phương pháp trong sách công nghệ sửa chữa máy công cụ , sửa chữa các chi tiết và cụm máy Nếu bánh răng bị gãy hay hỏng một răng ta dùng phương pháp hàn đắp như sau:

Gia công rãnh hàn trên bánh răng sau đó gia công một răng co vài vành răng bằng với vành răng đã gia công trên bánh răng sau đó tiến hành hàn đắp và gia công cơ, trong quá trình gia công dùng các thiết bị do kiểm để kiểm tra đến khi đạt tiêu chuẩn

Trong các phần trước ta đã tìm hiểu rõ về cấu tạo và nguyên lý làm việc của hệ bàn máy Làm việc dựa trên cơ cấu ăn khớp giữa các bánh răng di trượt và cố định lắp trên ba trục.vì vậy khi tiến hành kiểm tra và sử chữa ta tiến hành xem xét lại tình trạng làm việc của các bộ phận, bởi các bộ phận có tính chuyển động tương đối nên khi một bộ phận này hỏng thì sẽ làm một bộ phận khác hỏng theo Do đó khi tiến hành kiểm tra cácchi tiết nếu cho tiết này hỏng thì cần phải tiến hành kiểm tra

các chi tiết có liên quan đến nó Để tiến hành công việc sửa chữa phục hồi, máy đạt hiệu quả và thuận lợi

Trước khi sửa chữa ta phải tiến hành thử máy để qua đó phát hiện ra sai hỏng, khả năng làm việc của từng chi tiết để từ đó có phương án sửa chữa kịp thời tránh làm chậm tiến độ

1 sửa chữa trục:

Do trục của hệ bàn có kích thước dài và khối lượng lớn mặt khác trên trục có lắp them các bánh răng để tạo chuyển động chính nên trong quá trình làm việc thường gây ra sai hỏng này ta kiểm tra trục và tìm được phương pháp khắc phục

Khi máy đang làm việc nếu có tiếng đập lạ do các bánh răng gây ra thì đầu tiên để khắc phục dạng sai hỏng này ta cần kiểm tra trục

Phương pháp kiểm tra độ song song của trục:

Để đảm bảo độ ăn khớp giữa các bánh răng để từ đó tạo ra độ làm việc ổn định cho máy.đường tâm các trục phải nằm trên một mặt phẳng.phải song song với nhau và sai lệch khoảng cách giữa chúng không quá lớn, để kiểm tra độ song song có thể dung trục gá , đồng hồ so hoặc panme đo trong chuyên dùng

Hình 1: Kiểm tra độ song song của trục

Phương pháp kiểm tra là dùng trục –calip lần lượt đo các khoẳng cách a1, a2 , b1 ,b2.tại cả hai đầu mút của trục hoặc các khe hở l1 ,l2, i.nếu đường tâm của các trục song song với nhau và không bi nghiêng thì a1= a2; b1= b2 khe hở

l1= l2

Hình 2: Sơ đồ kiểm tra không song song và độ nghiêng của các trục

Ngoài ra để kiểm tra độ song song của trục ta cần kiểm tra độ làm việc của các ổ trục bị nghiêng do khe hở giữa ổ bi và ngõng trục ta dùng thước nhét có bề dày là 0,3mm nếu chuẩn thì thước nhét không thể đi qua khe hở tiếp xúc giữa ổ bi và ngõng trục khe hở chủ yếu là hướng kính

Một phương pháp đơn giản để xác định khe hở hướng kính trong ổ bi với ngõng trục hoặc lắp với vỏ hộp là kiểm tra vòng ổ bi xem có bị lắc nhiều hay không vì giữa khe hở hướng kính và chiều trục có mối quan hệ tương hỗ đối với vòng chặn của ổ ép lên trục được kiểm tra bằng đồng hồ theo độ đảo chiều trục đối với ổ đỡ chặn lắp trên trục ba các khe hở được điều chỉnh bằng cách dịch chuyển theo các chiều trục trong các vành.nếu ổ bi làm việc êm, không có tiếng va đập lạ và rung thì chứng tỏ ổ làm việc tốt nếu tiếng ồn đùng đục đều thì chứng tỏ ổ bị bẩn, có tiếng kêu chứng tỏ thiếu chất bôi trơn hay có sự ma sát giữa xác chi tiết của bộ phận ổ đỡ Để phát hiện ra tiếng kêu trong ổ ta dùng ống nghe hoặc cái vặn vít Các

ổ này phải thường xuyên cho dầu và thay mỡ nếu ổ bi bị hỏng hoặc vỡ thì phải thay mới nếu khe hở của ổ và trục nhỏ có khả năng sửa chữa thì ta tiến hành sửa chữa theo phương pháp hàn đắp sau đó gia công cơ đạt khe hở đảm bảo yêu cầu