Chương 3: Xây dựng quy trình phục hồi
3.3 Xây dựng quy trình phục hồi
Trong hộp tốc độ để tìm hiểu các nguyên nhân sai hỏng của cơ cấu bánh răng ta kiểm tra khả năng làm việc của chúng. Độ làm việc của các cặp bánh răng được kiểm tra bằng dây chì hoặc vết sơn tiếp xúc, hay kiểm tra khe hở mặt rằng bằng đồng hồ so.
Hình 6: Kiểm tra khe hở mặt răng
Đối với bánh răng lớn có môđun lớn dùng sợi dầy chì để kiểm tra khe hở mặt răng.
Đường kính dây chì lấy bằng 1,4- 1,5 Cn . nêm bôi một lớp vadolin kỹ thuật bào đoạn dây chì và uốn thành chữ U để ốp chặt lên cả hai mặt răng . mỗi đoạn ốp 3-4 đoạn dây chì. Dùng đồng hồ so , panme để đo kích thước phần bị kẹt của dây chì.
Cách đo này không những phát hiện được trị số khe hở mặt răng mà cả độ song song và độ nghiêng của đường tâm bánh răng.
Hình 7: Kiểm tra khe hở bánh răng bằng dây chì
Thực chất của việc kiểm tra sự ăn khớp bằng vết sơn tiếp xúc là để kiểm tra diện tích tiếp xúc của răng. Trên bánh răng dẫn phủ một lớp sơn mỏng và quay một vài
sơn trên bánh răng bị động xác định chất lượng của sự ăn khớp, diện tích càng đều và lớn chất lượng ăn khớp càng tốt
(hình vẽ )
Hình 8: Diện tích tiếp xúc của răng
Nếu bánh răng bị nứt hay mẻ gãy một vài răng ta sửa chữa theo phương pháp trong sách công nghệ sửa chữa máy công cụ , sửa chữa các chi tiết và cụm máy Nếu bánh răng bị gãy hay hỏng một răng ta dùng phương pháp hàn đắp như sau:
Gia công rãnh hàn trên bánh răng sau đó gia công một răng co vài vành răng bằng với vành răng đã gia công trên bánh răng sau đó tiến hành hàn đắp và gia công cơ, trong quá trình gia công dùng các thiết bị do kiểm để kiểm tra đến khi đạt tiêu chuẩn.
Hình 9 :Hàn bánh răng
3.2.2 Sửa chữa trục
Do ba trục của hộp tốc độ có kích thước dài và khối lượn lớn. mặt khác trên trục có lắp them các bánh răng để tạo chuyển động chính nên trong quá trình làm việc thường gây ra sai hỏng này ta kiểm tra trục và tìm được phương pháp khắc phục.
Khi máy đang làm việc nếu có tiếng đập lạ do các bánh răng gây ra thì đầu tiên để khắc phục dạng sai hỏng này ta cần kiểm tra trục
Phương pháp kiểm tra độ song song của trục:
Để đảm bảo độ ăn khớp giữa các bánh răng để từ đó tạo ra độ làm việc ổn định cho máy.đường tâm các trục phải nằm trên một mặt phẳng.phải song song với nhau và sai lệch khoảng cách giữa chúng không quá lớn, để kiểm tra độ song song có thể dung trục gá , đồng hồ so hoặc panme đo trong chuyên dùng.
Hình 10: Kiểm tra độ song song của trục
Phương pháp kiểm tra là dùng trục –calip lần lượt đo các khoẳng cách a1, a2 , b1
,b2.tại cả hai đầu mút của trục hoặc các khe hở l1 ,l2, i.nếu đường tâm của các trục song song với nhau và không bi nghiêng thì a1= a2; b1= b2 khe hở
l1= l2.
Hình 11: Sơ đồ kiểm tra không song song và độ nghiêng của các trục
Ngoài ra để kiểm tra độ song song của trục ta cần kiểm tra độ làm việc của các ổ .trục bị nghiêng do khe hở giữa ổ bi và ngõng trục ta dùng thước nhét có bề dày là 0,3mm nếu chuẩn thì thước nhét không thể đi qua khe hở tiếp xúc giữa ổ bi và ngõng trục khe hở chủ yếu là hướng kính.
Một phương pháp đơn giản để xác định khe hở hướng kính trong ổ bi với ngõng trục hoặc lắp với vỏ hộp là kiểm tra vòng ổ bi xem có bị lắc nhiều hay không vì giữa khe hở hướng kính và chiều trục có mối quan hệ tương hỗ. đối với vòng chặn của ổ ép lên trục được kiểm tra bằng đồng hồ theo độ đảo chiều trục. đối với ổ đỡ chặn lắp trên trục ba các khe hở được điều chỉnh bằng cách dịch chuyển theo các chiều trục trong các vành.nếu ổ bi làm việc êm, không có tiếng va đập lạ và rung thì chứng tỏ ổ làm việc tốt. nếu tiếng ồn đùng đục đều thì chứng tỏ ổ bị bẩn, có tiếng kêu chứng tỏ thiếu chất bôi trơn hay có sự ma sát giữa xác chi tiết của bộ phận ổ đỡ. Để phát hiện ra tiếng kêu trong ổ ta dùng ống nghe hoặc cái vặn vít. Các ổ này phải thường xuyên cho dầu và thay mỡ .nếu ổ bi bị hỏng hoặc vỡ thì phải thay mới. nếu khe hở của ổ và trục nhỏ có khả năng sửa chữa thì ta tiến hành sửa chữa theo phương pháp hàn đắp sau đó gia công cơ đạt khe hở đảm bảo yêu cầu.
Hình 12: Kiểm tra khe hở giữa ổ bi với ngõng trục
ổ ba trục trong hộp giảm tốc độ là trục trơn nhiều bậc nên khi trục làm việc chịu nhiều ứng suất và momen xoắn do đó trục dễ bị cong gãy, nứt để kiểm tra độ cong của trục ba ta đưa trục lên bàn máp sau đó kiểm tra bằng cách nhìn ánh sáng lọt qua khe hở ở đường tiếp xúc với bàn máp hoặc dùng căn lá lùa vào khe hở đó. Nếu trục bị cong ta dùng phương pháp nắn trục,có hai phương pháp nắn trục đó là nắn nóng và nắn nguội . dưới đây là sơ đồ nắn nóng trụ
Hình 13: Nắn nóng trục và kiểm tra bằng đồng hồ so
Do ba trục trên hộp tốc độ là trục lớn nên ta phải dùng phương pháp nắn nóng .trục được gá trên hai mũi tâm hoặc cặp trong mâm cặp và luymet tĩnh trên máy tiện , phần cong lồi của trục hướng lên trên.
Phương pháp nắn trục bị gãy sửa chữa theo chương V sách công nghệ sửa chữa máy công cụ .
Nếu trục bị nứt để kiểm tra khe nứt ta dùng dầu lửa. ngâm trục khoảng 20-40 phút trong dầu lửa sau đó lau thật sạch bề mặt và rắc lên đó một lớp mỏng bột phấn trắng hoặc dùng phấn sát trực tiếp vào chi tiết khi đó tại chỗ bị nứt sau một thời gian phấn sẽ đậm lại do hút dầu tại khe nứt.
Đối vói trục dẫn hướng, các tay gạt của cơ cấu dẫn tốc độ khi bị cong gãy có thể sủa chữa bằng cách nắn hoặc hàn nối trục sau đó gia công cơ. Nếu trục không sửa được thì thay mới, đo đó trục dẫn hướng dài nên khi nắn ta dùng phương pháp nắn nguội . phương pháp nắn xem sách công nghệ sửa chữa máy công cụ, để bảo dưỡng máy ta thương xuyên cho dầu vào trục dẫn hướng. với ngàm gạt của cơ cấu chuyển động chính. Nếu ngàm gạt bị gãy ta hàn đắp sau đó gia công cơ. Một phương pháp khác để sửa chữa ngàm gạt là ta gia công một bên của ngàm gạt sau đó khoan lỗ chốt để bắt chốt mỏ ngàm vói thân ngàm
Chương 3 : Xây dựng quy trình phục hồi chi tiêt điển hình.