Tiểu Luận Đề Tài Vấn Đề Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm Từ Góc Nhìn Của Cặp Phạm Trù Nguyên Nhân Và Kết Quả.pdf

1 HỌC VIỆN CHÍNH SÁCH VÀ PHÁT TRIỂN KHOA CƠ BẢN – BỘ MÔN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ *** TIỂU LUẬN MÔN TRIẾT HỌC Đề tài VẤN ĐỀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM TỪ GÓC NHÌN CỦA CẶP PHẠM TRÙ NGUYÊN NHÂN VÀ KẾT QUẢ Người[.]

HỌC VIỆN CHÍNH SÁCH VÀ PHÁT TRIỂN KHOA CƠ BẢN – BỘ MÔN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

-*** -

TIỂU LUẬN MÔN TRIẾT HỌC

Đề tài:

VẤN ĐỀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM TỪ GÓC NHÌN CỦA CẶP PHẠM TRÙ NGUYÊN NHÂN VÀ KẾT QUẢ

Người thực hiện: Trịnh Thu Phương Lớp: KTĐN CLC 13.2

Người hướng dẫn: TS Nguyễn Tiến Hùng

HÀ NỘI, THÁNG 12 NĂM 2022

STT NỘI DUNG TRANG

1 PHẦN MỞ ĐẦU 3

2

CHƯƠNG I: QUAN ĐIỂM CỦA TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN VỀ CẶP PHẠM TRÙ NGUYÊN NHÂN VÀ KẾT QUẢ

6

3

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ CỦA AN TOÀN THỰC PHẨM

11

4

CHƯƠNG III: CÁC GIẢI PHÁP CHO VẤN

ĐỀ AN TOÀN THỰC PHẨM

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

An toàn thực phẩm là vấn đề có tầm quan trọng đặc biệt, được tiếp cận với thực phẩm an toàn đang trở thành quyền cơ bản đối với mỗi con người Ngộ độc thực phẩm và các bệnh do thực phẩm kém chất lượng gây ra không chỉ ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe và cuộc sống của mỗi người, mà còn gây nhiều thiệt hại lớn về kinh

tế, đặc biệt là gánh nặng chi phí cho chăm sóc sức khỏe An toàn thực phẩm không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người mà còn liên quan chặt chẽ đến năng suất, hiệu quả phát triển kinh tế, thương mại, du lịch và an sinh xã hội Thực phẩm

an toàn đóng góp to lớn trong việc cải thiện sức khỏe, chất lượng cuộc sống của con người Đảm bảo an toàn thực phẩm góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói giảm nghèo và hội nhập quốc tế

Vệ sinh an toàn thực phẩm trên thế giới nói chung và của Việt Nam nói riêng đang tạo nhiều lo lắng cho người dân Việc sản xuất các sản phẩm kém chất lượng hoặc do quy trình chế biến hoặc do nhiễm độc từ môi trường,… đang gây ảnh hưởng xấu đến xuất khẩu và tiêu dùng Nếu công tác đảm bảo an toàn thực phẩm không được cải thiện theo hướng tích cực thì hậu quả mà các thế hệ mai sau phải gánh chịu

là hết sức to lớn Với ý nghĩa lý luận và thực tiễn như vậy, tác giả đã chọn đề tài:

“Vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm từ góc nhìn của cặp phạm trù nguyên nhân, kết quả”

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của tiểu luận

 Mục đích của đề tài

Giúp mọi người biết được về thực trạng, nguyên nhân, thành tựu và các hạn chế của vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm, tránh bị ngộ độc do ăn phải thức ăn bị ô nhiễm hoặc có chất độc Đồng thời thấy được vấn đề đó qua góc nhìn của cặp phạm trù nguyên nhân – kết quả trong triết học

 Nhiệm vụ của đề tài

- Nêu bật cơ sở lý luận mà đề tài đề cập

- Phân tích thực trạng an toàn thực phẩm

- Đề xuất một số giải pháp nhằm giải quyết các vấn đề về vệ sinh an toàn thực

phẩm có hiệu quả

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của tiểu luận

 Đối tượng nghiên cứu

Tiểu luận tập trung nghiên cứu vấn đề bảo vệ môi trường nước ở ngoại thành Hà Nội

 Phạm vi nghiên cứu

Dưới góc độ cặp phạm trù nguyên nhân và kết quả của triết học Mác - Lênin, tiểu luận chỉ tập trung làm rõ vấn đề bảo vệ môi trường nước ở ngoại thành Hà Nội hiện nay

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của tiểu luận

 Cơ sở lý luận

Tiểu luận được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về bảo vệ môi trường nước hiện nay Tiểu luận sẽ kế thừa có chọn lọc các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài đã được công bố

 Phương pháp nghiên cứu

Tiểu luận được nghiên cứu trên lập trường duy vật biện chứng và phương pháp biện chứng duy vật để xem xét những vấn đề đặt ra

5 Những đóng góp mới của đề tài

Đưa ra các giải pháp về vấn đề an toàn thực phẩm

6 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu thành 3 chương:

CHƯƠNG I: QUAN ĐIỂM CỦA TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN VỀ CẶP PHẠM TRÙ NGUYÊN NHÂN VÀ KẾT QUẢ

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ CỦA AN TOÀN THỰC PHẨM CHƯƠNG III: CÁC GIẢI PHÁP CHO VẤN ĐỀ AN TOÀN THỰC PHẨM

CHƯƠNG I

QUAN ĐIỂM CỦA TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN VỀ CẶP PHẠM TRÙ

NGUYÊN NHÂN VÀ KẾT QUẢ

1.1 Khái niệm nguyên nhân và kết quả

Nguyên nhân kết quả là một cặp phạm trù trong phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác-Lênin và là một trong những nội dung của nguyên lý về mối liên hệ

phổ biến dung để chỉ mối quan hệ biện chứng hai phạm trù giữa nguyên nhân là

phậm trù chỉ sự tác động lẫn nhau giữa các mặt trong một sự vật hoặc giữa các sự

vật với nhau, gây ra một biến đổi nhất định nào đó với kết quả là phạm trù chỉ

những biến đổi xuất hiện do tác động lẫn nhau giữa các mặt trong một sự vật hoặc giữa các sự vật gây ra với nhau, qua đó phản ánh mối quan hệ hình thành của các

sự vật, hiện tượng trong hiện thực khách quan

Triết học Mác - Lênin cũng nhấn mạnh khi xem xét nguyên nhân, chúng ta cần phân biệt nguyên nhân với nguyên cớ và nguyên nhân với điều kiện Nguyên

cớ và điều kiện không sinh ra kết quả, mặc dù nó xuất hiện cùng với nguyên nhân

Nội hàm của khái niệm nguyên nhân vừa trình bày đưa lại cho chúng ta nhận thức đầu tiên rất quan trọng, đó là sự vật hiện tượng không bao giờ là chính bản thân nguyên nhân, chỉ có sự tác động của các sự vật hiện tượng mới là nguyên nhân

Mối liên hệ nhân quả là mối liên hệ khách quan của bản thân các sự vật Nó tồn tại ngoài ý muốn của con người, không phụ thuộc vào việc ta có nhận thức được nó hay không Vì mối quan hệ nhân qua là vốn có trong bản thân sự vật nên không thể đồng nhất nó với khả năng tiên đoán

1.2 Mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả

Theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng, nguyên nhân và kết quả có mối quan hệ qua lại như sau:

 Nguyên nhân xuất hiện trước và sản sinh ra kết quả

Nguyên nhân là cái sinh ra kết quả, nên nguyên nhân luôn luôn có trước kết quả, còn kết quả bao giờ cũng xuất hiện sau khi nguyên nhân đã xuất hiện và bắt đầu tác động Tuy nhiên, không phải sự nối tiếp nào về mặt thời gian cũng là biểu hiện mối liên hệ nhân quả Một kết quả có thể do nhiều nguyên nhân sinh ra

Theo quan điểm của Triết học Mác-Lênin, nếu nguyên nhân khác nhau tác động lên sự vật theo cùng một hướng thì sẽ gây nên ảnh hưởng cùng chiều, đẩy nhanh sự hình thành kết quả Nhiều nguyên nhân tác động đồng thời lên sự vật theo các hướng khác nhau, thì sẽ cản trở tác dụng, thậm chí triệt tiêu tác dụng của nhau Điều đó sẽ ngăn cản sự xuất hiện của kết quả

Cùng một nguyên nhân có thể tạo ra nhiều kết quả khác nhau phụ thuộc vào mỗi hàn cảnh Và cùng một kết quả cũng có thể được gây nên từ những nguyên nhân khác nhau tác động riêng lẻ hoặc cùng lúc

Triết học Mác - Lênin khẳng định kết quả sau khi được sinh ra, tác động trở lại đối với nguyên nhân Kết quả do nguyên nhân sinh ra, nhưng sau khi xuất hiện, kết quả lại có tác động trở lại đối với nguyên nhân Sự ảnh hưởng đó có thể diễn ra theo hai hướng hoặc thúc đẩy sự hoạt động của nguyên nhân theo hướng tích cực hoặc cản trở sự hoạt động của nguyên nhân theo hướng tiêu cực

Triết học Mác-Lênin nhấn mạnh khi xem xét mối quan hệ giữa nguyên nhân

và kết quả chúng ta cần phải xem xét kỹ nguyên nhân và kết quả có thể thay đổi vị

trí cho nhau Căn cứ vào tính chất, vai trò của nguyên nhân đối với sự hình thành nên kết quả, nguyên nhân có thể được phân loại thành:

- Nguyên nhân chủ yếu và nguyên nhân thứ yếu

- Nguyên nhân bên trong và nguyên nhân bên ngoài

- Nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan

 Nguyên nhân và kết quả có thể thay đổi vị trí cho nhau

Điều này có nghĩa là một sự vật, hiện tượng nào đó trong mối quan hệ này là nguyên nhân, nhưng trong mố i quan hệ khác lại là kết quả và ngược lại

Nguyên nhân sinh ra kết quả, nhưng chính nó khi sinh ra kết quả lại đã là kết quả ở một mố i quan hệ nhân - quả trước đó Ngược lại, kết quả với tư cách là kết quả được sinh ra từ một nguyên nhân nhưng bản thân nó không dừng lại Nó lại tiếp tục tác động, lại gây ra những kết quả khác Vì vậy, chuỗi nhân quả không có bắ t đầu và không có điểm dừng Ví du ̣ tình trạng thất nghiệp gia tăng dẫn tới sự mâu thuẫn trong xã hội Những mâu thuẫn trong xã hội làm nảy sinh những tệ nạn

xã hội Những tệ nạn xã hội khiến cho xã hội bi ̣ xáo trộn và ảnh hưởng đến sự phát triển của nền kinh tế

Bên cạnh đó , nguyên nhân sinh ra kết quả, nhưng kết quả lại có khả năng tác động trở lại đối với nguyên nhân Trong mối quan hệ này, khi kết quả tác động trở lại với nguyên nhân thì kết quả lại có tư cách là nguyên nhân chứ không phải là kết quả nữa Do đó có thể nói có sự hoán đổi vi ̣ trí giữa nguyên nhân và kết quả ngay trong cù ng một mố i quan hệ nhân quả

Vì vậy, Ph.Ăngghen nhận xét rằng: “Nguyên nhân và kết quả là những khái niệm chỉ có ý nghĩa là nguyên nhân và kết quả khi được áp du ̣ng vào một trường

hợp riêng biệt nhất định.” Nhưng một khi chúng ta nghiên cứu trường hợp riêng biệt ấy trong mố i liên hệ chung củ a nó với toàn bộ thế giới, thì những khái niệm ấy

1.3 Ý nghĩa phương pháp luận

Từ việc phát hiện mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả, Triết học Mác- Lênin đã nêu ra một số ý nghĩa phương pháp luận cho mối quan hệ này để ứng dụng vào thực tiễn và nhận thức, cụ thể như sau:

Mối liên hệ nhân quả có tính kahsch quan và tính phổ biến, nghĩa là không

có sự vật, hiện tượng nào trong thế giới vật chất lại không có nguyên nhân Nhưng không phải con người có thể nhận thức ngay được tất cả các nguyên nhân

Nhiệm vụ của nhận thức khoa học là phải tìm ra nguyên nhân của những hiện tượng trong tự nhiên, xã hội và tư duy để giải thích được những hiện tượng đó Muốn tìm nguyên nhân phải tìm trong thế giới hiện thực, trong bản thân các sự vật,

hiện tương tồn tại trong thế giới vật chất chứ không tưởng tượng từ đầu óc con người, tách rời thế giới hiện thực

Vì nguyên nhân luôn xuất hiện trước kết quả nên nếu muốn tìm ra nguyên của một hiện tượng nào đó cần tìm trong những mối liên hệ của những sự kiện đã xảy ra trước khi hiện tượng đó xuất hiện

Một kết quả có thể do nhiều nguyên nhân gây nên, những nguyên nhân đó có vai trò khác nhau trong việc hình thành nên kết quả Do vây, trong hoạt động thực tiễn, chủ thể cần phân loại các nguyên nhân, tìm ra nguyên nhân cơ bản, nguyên nhân chủ yếu, nguyên nhân thứ yếu, nguyên nhân bên trong, nguyên nhân bên ngoài, nguyên nhân khách quan, nguyên nhân chủ quan,… Bên cạnh đó cũng cần nắm được chiều hướng tác động của các nguyên nhân, từ đó có biện pháp thích hợp tạo điều kiện cho nguyên nhân có tác động tích cực đến hoạt động và hạn chế sự hoạt động của nguyên nhân có tác động tiêu cực

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ CỦA AN TOÀN THỰC PHẨM

2.1 Khái quát thực trạng đề tài nghiên cứu

a Thực trạng thực phẩm nước ta hiện nay

Một vấn đề đặt ra từ rất lâu nhưng vẫn chưa có cách giải quyết về vấn đề thị trường thực phẩm an toàn ở Việt Nam.Thực phẩm là nguồn cung cấp dưỡng chất không thể thiếu trong cuộc sống của mỗi con người chúng ta Thực phẩm phong phú, đa dạng có thể là thức ăn, đồ uống bao hàm cả những dạng thuốc bổ sung các chất dinh dưỡng cho cơ thể Tuy nhiên, vấn đề con người đang phải đối mặt hiện nay là thực phẩm không đảm bảo vệ sinh an toàn, không đảm bảo về chất lượng, độ

an toàn trong chế biến và sản xuất

Với thực trạng nhu cầu sử dụng thực phẩm ngày càng cao của người dân thì vấn đề đảm bảo an toàn thực phẩm càng trở nên báo động hơn bao giờ hết Thực phẩm là nguyên nhân chính dẫn đến ngộ độc thực phẩm và gây nên các căn bệnh đặc biệt nguy hiểm từ tiêu chảy cấp đến ung thư Tình hình ngộ độc thực phẩm của nước ta ngày càng gia tăng và nguyên ngân chính là thực phẩm ăn hàng ngày của con người

b Tình hình an toàn thực phẩm ở nước ta hiện nay

Trong những năm gần đây, nền kinh tế của nước ta chuyển sang cơ chế thị trường (tổng thể các yếu tố cung, cầu, giá cả và thị trường cùng các mối quan hệ cơ bản trong môi trường cạnh tranh nhằm mục tiêu duy nhất là lợi nhuận) Các loại thực phẩm sản xuất, chế biến trong nước và nước ngoài nhập vào Việt Nam ngày càng nhiều chủng loại Việc sử dụng các chất phụ gia trong sản xuất càng ngày càng trở nên phổ biến Các loại phẩm màu, đường hóa học đang bị lạm dụng trong pha chế nước giải khát, sản xuất bánh kẹo, chế biến thức ăn sẵn như thịt quay, giò

chả, ô mai… Nhiều loại thịt được bán trên thị trường không thông qua kiểm duyệt

thú y Tình hình sản xuất thức ăn, đồ uống giả, không đảm bảo chất lượng và

không theo đúng thành phần nguyên liệu cũng như quy trình công nghệ đã đăng ký

với cơ quan quản lý Trên thực tế, chỉ cần vào Google, đánh từ khóa "thực phẩm

bẩn", có tới hơn 17 triệu kết quả được trả về chỉ trong 0,47 giây

1

Gần đây nhất, có thể kể đến các vụ việc của một siêu thị ở Hà Nội, một trong các hệ thống siêu thị lớn và đã tồn tại khá lâu ở Việt Nam Sau sự phản ánh của người tiêu dùng, phóng viên đã đến trực tiếp các siêu thị đó để tác nghiệp, kết quả

là hầu hết các mặt hàng hoa quả, thực phẩm và một số đồ gia dụng hoàn toàn không

có tem mác xuất xứ, một số khay thực phẩm còn không có cả hạn sử dụng… Sự nhập nhằng của các siêu thị làm cho thị trường thực phẩm sạch, thực phẩm an toàn

ở Việt Nam thực sự gặp nhiều khó khăn khi niềm tin của người tiêu dùng với các sản phẩm này không còn nhiều

Ngoài ra, việc sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật bao gồm thuốc trừ sâu, diệt

cỏ, hóa chất kích thích tăng trưởng và thuốc bảo quản không theo đúng quy định gây ô nhiễm nguồn nước cũng như tồn dư các hóa chất này trong thực phẩm Bên cạnh đó việc bảo quản lương thực thực phẩm không đúng quy cách cũng đã tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm mốc phát triển đã dẫn đến các vụ ngộ độc thực phẩm

Đại diện Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế cho biết, các bệnh do thực phẩm gây nên không chỉ là các bệnh cấp tính do ngộ độc thức ăn mà còn là các bệnh mãn tính do nhiễm và tích lũy các chất độc hại từ môi trường bên ngoài vào thực phẩm, gây rối loạn chuyển hóa các chất trong cơ thể, trong đó có bệnh tim mạch và ung thư

Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới đánh giá các chương trình hành động đảm bảo chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm trên toàn cầu đã xác định được nguyên nhân chính gây tử vong ở trẻ em là các bệnh đường ruột, phổ biến là tiêu chảy Đồng thời cũng nhận thấy nguyên nhân gây các bệnh trên là do thực phẩm bị nhiễm khuẩn Ở Việt Nam, theo thống kê của Bộ Y tế, trong 10 nguyên nhân gây tử vong thì nguyên nhân do vi sinh vật gây bệnh đường ruột đứng thứ 2 (Nguồn: Thực trạng quản lý an toàn thực phẩm: Buồn nhiều hơn vui!)

Có thể thấy thực trạng thực phẩm ở nước ta hiện nay đã tới mức báo động,

đe dọa sức khỏe và cả tính mạng của cộng đồng Hiện nay người dân vẫn chưa an tâm về vệ sinh an toàn thực phẩm Bởi, các loại thực phẩm sản xuất, nuôi trồng, chế biến trong nước và nhập khẩu ngày càng nhiều và đa dạng chủng loại nhưng việc quản lý nhà nước và tính chấp hành pháp luật của một bộ phận nhân dân chưa cao nên nguy cơ tiềm ẩn mất vệ sinh an toàn thực phẩm trở nên phổ biến

c Nguyên nhân dẫn đến việc mất vệ sinh an toàn thực phẩm của nước ta hiện nay

Đối với những thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật như rau, củ, trái cây thì việc mất vệ sinh an toàn thực phẩm là do quá trình trồng trọt, nhiều nông dân đã sử dụng quá nhiều thuốc bảo vệ thực vật, nhiều loại hóa chất phun tưới lên rau củ quả, một lượng hóa chất dư thừa ngấm vào trong đất, ngấm vào nước và phát tán trong không khí gây nên ô nhiễm môi trường

Bên cạnh việc phun hóa chất lên các loại rau của quả thì việc vứt rác thải vô tội vạ ra khắp nơi cũng là một trong những hành động đầu độc môi trường Những loại rác thải như bao bì, vỏ hộp hóa chất bảo quản thực vật, thuốc tăng trưởng hay những loại thực phẩm vứt ra ngoài môi trường mà không bỏ đúng nơi quy định sẽ

bị phân hủy ngoài tự nhiên, trong quá trình phân hủy sẽ sản sinh ra chất độc, vi khuẩn gây bệnh sẽ phát tán ra môi trường xung quanh Đây là một trong những nguyên nhân gây ra dịch bệnh cho cây trồng, vật nuôi

Còn đối với những thực phẩm có nguồn gốc từ động vật thì hiện nay có rất nhiều người sử dụng thức ăn cho động vật, gia súc hay gia cầm là những thức ăn công nghiệp mà trong đó chứa rất nhiều hàm lượng chất kháng sinh, đấy cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến mất vệ sinh an toàn thực phẩm