Mối quan hệ biện chứng cặp phạm trù nguyên nhân và kết quả quan điểm của anhchị về vấn đề thất nghiệp của một bộ phận sinh viên sau khi tốt nghiệp đại học

Vậy nên, thực tế là mỗi một sự vật hiện tượng với tư cách là kết quả đều được sinh ra từ những nguyên nhân khác biệt, ngay cả khi nguyên nhân đó có thể giống nhau về mặt chủng loại.. Mối

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP.HCM

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

TIỂU LUẬN Chủ đề: Mối quan hệ biện chứng cặp phạm trù nguyên nhân và kết quả Quan điểm của anh/chị

về vấn đề thất nghiệp của một bộ phận Sinh viên sau khi tốt nghiệp Đại học, Cao đẳng ở Việt Nam hiện nay ?

Thứ 4, ngày 29 tháng 6 năm 2022 Danh sách thành viên nhóm 4:

ST

1 Trương Thị Yến Nhi 200536

2 Nguyễn Phạm Yến

3 Nguyễn Thị Hồng

51

61

21

1 Khái niệm nguyên nhân kết quả.

Nguyên nhân và kết quả là một cặp phạm trù trong phép

biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác-Lenin và là một trong những nội dung của nguyên lý về mối liên hệ phổ biến dùng để chỉ mối quan hệ biện chứng hai phạm trù

Nguyên nhân là phạm trù dùng để chỉ sự tác động lẫn nhau

giữa các mặt trong cùng một sự vật hoặc giữa các sự vật với nhau, gây ra một biến đổi nhất định nào đó

Kết quả là một phạm trù dùng để chỉ những biến đổi xuất hiện

do tác động lẫn nhau giữa các mặt trong một sự vật hoặc giữa các sự vật với nhau gây ra

2 Các tính chất của cặp phạm trù nguyên nhân-kết quả:

 Tính khách quan: Bản thân sự vật luôn có mối liên hệ nhân quả, điều này không phụ thuộc vào ý thức của con người

Dù con người có nhận thức được hay không, thì các sự vật vẫn tác động lẫn nhau và sự tác động đó tất yếu gây nên biến đổi nhất định Con người chỉ phản ánh vào trong đầu

óc mình những tác động và những biến đổi, tức là mối liên

hệ nhân quả của hiện thực, chứ không thể sáng tạo ra mối liên hệ nhân quả của hiện thực từ trong đầu mình

 Tính phổ biến: Thể hiện ở chỗ mọi sự vật, hiện tượng trong

tự nhiên và trong xã hội đều có nguyên nhân nhất định gây ra Không có hiện tượng nào không có nguyên nhân, chỉ có điều là nguyên nhân đó đã được nhận thức hay chưa mà thôi Đồng thời vấn đề nhận thức của con người

về mối liên hệ nhân quả với vấn đề tồn tại cảu mối liên hệ

đó trong hiện thực là sai lầm

 Tính tất yếu: Thể hiện ở một điểm là cùng một nguyên nhân như nhau, trong những điều kiện giống nhau sẽ nhất định sinh ra những kết quả như nhau Tuy nhiên, ở thế giới vật chất không thể có những tác động hoàn toàn như nhau được, cũng không bao giờ có những điều kiện hoàn toàn giống nhau Vậy nên, thực tế là mỗi một sự vật hiện tượng với tư cách là kết quả đều được sinh ra từ những nguyên nhân khác biệt, ngay cả khi nguyên nhân đó có thể giống nhau về mặt chủng loại Bên cạnh đó, các điều kiện không bao giờ có thể được lặp lại hoàn toàn, do đó kết quả bao giờ cũng rất độc đáo Nguyên nhân tác động trong những điều kiện, hoàn cảnh ít khác nhau bao nhiêu thì kết quả do chúng gây ra giống nhau bấy nhiêu

3 Mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân-kết quả



 Nguyên nhân sinh ra kết quả nên nguyên nhân luôn luôn có trước

kết quả, còn kết quả bao giờ cũng xuất hiện sau khi nguyên nhân đã xuất hiện và bắt đầu tác động:

Ở đây cần phải phân biệt không phải một sự vật nào đó trước sự vật thứ hai, thì tác động của nó đã được coi là nguyên nhân của hiện tượng thứ hai.

Ví dụ, ngày là sự nối tiếp của đêm nhưng không phải là nguyên nhân của đêm Ở đây sự phân biệt không phải là thời gian mà là mối liên hệ hiện thực giữa nguyên nhân và kết quả Hai hiện tượng, hiện tượng trước không phải là nguyên nhân của hiện tượng sau chỉ là ở chỗ sự tác động của nó không có liên quan gì đến sự xuẩt hiện của hiện tượng sau Còn trong quan hệ nhân quả, thì bao giờ sự tác động của nguyên nhân là cái sinh ra kết quả Sự kế tục giữa các mùa ở trong năm cũng như vậy Đó là hậu quả của những vị trí khác nhau của trái đất so với mặt trời, chứ không phải mùa xuân sinh ra mùa hè, mùa hè sinh ra mùa thu,…

Vấn đề thứ hai cần chú ý là sự kế tiếp nhau của nguyên nhân và kết quả trong mối quan hệ nhân quả không có nghĩa là nguyên nhân sinh ra xong rồi thì kết quả nảy sinh Trái lại, nguyên nhân vừa tác động thì sự

hình thành của kết quả đã có thể được coi như là bắt đầu, cho đến khi kết quả

hình thành như một sự vật, hiện tượng nó vẫn còn nhận tác động của nguyên nhân, và như vậy nó vẫn còn đang tiếp tục biến đổi do tác động của nguyên nhân

Tóm lại, người ta không thể nhìn quan hệ nhân quả như là sự đứt đoạn

mà là trong sự vận động biến đổi liên tục của thế giới vật chất, của sự tác động qua laij lẫn nhau giữa các sự vật hiện tượng Việc nguyên nhân sinh ra kết quả còn có một yếu tố nữa, đó là điều kiện Không phải cứ có

sự tác động là có ngay kết quả, phải ở trong những điều kiện nhất định thì có thể mới có kết quả Ví dụ: Trở lại các quá trình sinh – hóa ở trong cây nảy mầm chúng ta thấy rằng, nếu một hạt tốt có đầy đủ khả năng để sinh ra một cái mầm tốt, nhưng nếu có được độ ẩm, ánh sáng, nhiệt độ đầy đủ thì cũng không bao giờ có cái mầm xuất hiện Điều kiện có vai trò rất quan trọng, làm cho nguyên nhân nào sinh ra kết quả nào Có thể cùng một nguyên nhân, cùng một khả năng tác động như nhau nhưng ở trong những điều kiện khác nhau thì nó đưa lại những hậu quả khác nhau Ví dụ: Hai cái nhân tốt như nhau, nhưng với những điều kiện như nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng khác nhau thì hai cái mầm mọc ra cũng có chất lượng khác nhau

Vấn đề còn trở nên phức tạp hơn khi có nhiều nguyên nhân cùng tác động một lúc, khi đó thì kết quả ra sao còn tùy thuộc ở việc mối quan hệ giữa các nguyên nhân với nhau là như thế nào

Ví dụ: Sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa của chúng ta sẽ hoàn thành trong tương lai, chắc chắn phải chịu sự tác động của các nguyên nhân như quá trình phát triển kinh tế bên trong, đồng thời là nguyên nhân của thị trường thế giới nói chung, tức là nhịp độ phát triển của kinh tế thế giới, những điều kiện thuận lợi mà kinh tế thế giới đem lại cho chúng ta, những thách thức, mà chúng

ta phải vượt qua để xây dựng nền kinh tế tự chủ trong hòa nhập Vì vậy, xem xét kết quả này chúng ta vừa phải xem xét trước hết là sự tác động qua lại giữa hai nguyên nhân là sự phát triển, vận động của nên kinh tế ở trong nước và diễn biến của nên kinh tế toàn cầu, mỗi bên có những vai trò riêng biệt vad đương nhiên chúng ta khẳng định rằng, nguyên nhân ở bên trong, những tác động nội tại của nền kinh tế nước ta, tinh thần độc lập tự chủ và những kết quả do bản thân nỗ lực của nền kinh tế Việt Nam đem lại mới là những nguyên nhân chủ yếu, đóng góp vào sự phát triển của đất nước, sự hoàn thành quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa của đất nước ta Xét nền kinh tế trong nước, chúng ta lại còn có thể tiếp tục phân chia nguyên nhân đó thành những nguyên nhân như là: sự tác động, vai trò của mỗi thành phần kinh tế trong thời kỳ đổi mới vào trong thời kỳ công nghiệp hóa – hiện đại hóa Hiện nay, năm thành phần đổi mới và trong thời kỳ công nghệp hóa – hiện đại hóa Hiện nay, năm thành phần

kinh tế cơ bản của chúng ta là kinh tế tập thể, kinh tế tự bản tư nhân, trong đó gồm cả tư bản nước ngoài, kinh tế sản xuất hàng hóa nhỏ và kinh tế tự cung tự cấp ở những vùng còn chưa phát triển được kinh tế hàng hóa, tất cả những thành phần kinh tế này đều có những vai trò nhất định trong sự phát triển của kinh tế Việt Nam Tuy nhiên chúng ta thấy rằng, nền kinh tế quốc doanh bao giờ cũng nắm vai trò chủ yếu do chỗ chúng ta đinh hướng phát triển kinh tế và định hướng xã hội chủ nghĩa, những ngành kinh tế chủ chốt có vai trò cơ bản tác động đến nền kinh tế quốc dân điều thuộc khu vực quốc doanh, do đó hiển nhiên thành phần kinh tế này luôn đóng vai trò chủ đạo, phát huy những tác đụng của nó làm cho kinh tế Việt Nam ngày càng trở nên hiện đại



 Nguyên nhân sinh ra kết quả, nhưng kết quả không hoàn toàn thụ

động, nó vẫn có khả năng tác động trở lại nguyên nhân:

Cần chú ý là tác động này là hai nghĩa, cả tác động tích cực hoặc tác động tiêu cực Ví dụ: Trình độ dân trí thấp là do nền kinh tế kém phát triển

gây ra, nếu không đủ đầu tư cho việc nâng cao dân trí của nhân dân, đầu tư giáo dục không đầy đủ Đến lượt mình, dân trí thấp với tư cách là kết quả lại tác động trở lại với quá trình phát triển kinh tế và xã hội của đất nước, làm cho kinh tế kém phát triển và dân trí sẽ lại tiếp tục thấp xuống Ngược lại, trình độ dân trí cao vốn là kết quả của sự phát triển xã hội cả về chính trị, kinh tế, văn hóa…làm cho nền giáo dục quốc dân cũng phát triển đầy đủ, khi

đó nó sẽ đem lại một kết quả là tầng lớp trí thức và một đội ngũ lao động với trình độ cao, tay ngề vững và điều đó chắc chắn làm cho kinh tế quốc dân càng phát triển tốt hơn

Vấn đề tác động trở lại của kết quả đối với nguyên nhân có một ý nghĩa thực tễn rất quan trọng Nó làm cho người ta phải dự kiến rất đầy đủ những hậu quả chẳng hanh như hậu quả của một chính sách xã hội Vd:

Trong vấn đề đầu tư, một trong những yếu tố tạo ra nguyên nhâ phát triển nền kinh tế đất nước Việc đầu tư có thể mang lại những hậu quả lớn, làm cho kinh tế phát triển rất cao nếu đúng đắn Vd: Người ta đầu tư vào những ngành mũi nhọn có tác dụng làm thay đổi căn bản nền kinh tế, vì chỉ một thời gian ngắn sau, nền kinh tế quốc dân đã có một động lực lớn như là công nghệ thông tin, bưu chính viễn thông, công nghệ tin học…Nhũng kết quả do

sự đầu tư đúng đắn đó làm cho các ngành kinh tế như công nghiệp, thủy sản, nông nghiệp…có những sự phát triển vượt bậc, khi có đó lại tạo điều kiện cho việc tái đầu tư ngày càng tốt hơn với lực lượng tài chính, lực lượng vật chất ngày càng to lớn hơn Rồi khi đó, trong một chu kỳ khác, sự đầu tư đúng đắn lai làm cho các ngành khoa học mới ra đời, cứ như thế một chu trình đầu tư mang lại một kinh tế xã hội sâu sắc hơn

 Nguyên nhân – kết quả có thể hoán đổi vị trí cho nhau:

Nguyên nhân kết quả có thể hoán đổi vị trí cho nhau theo 2 ý dưới dây:

 Thứ nhất, nguyên nhân sinh ra kết quả, nhưng bản thân nguyên nhân khi sinh ra kết quả lại đã là kết quả của một mối quan hệ nhân – quả trước đó

 Ngược lại, kết quả với tư cách là kết quả được sinh ra từ một nguyên nhân nhưng bản thân nó không dừng lại Nó lại tiếp tục tác động, và sự tác động của nó lại gây ra những kết quả khác

Nói một cách khác, có thể tóm lại trong chuỗi nhân – quả: A sinh ra B,

B sinh ra C, C sinh ra D…thì mỗi cái đều là nguyên nhân ở trong một mối quan hệ này, nhưng đồng thời lại là kết quả ở một mối quan hệ khác

Vd: Sự phân phối thu nhập không công bằng dẫn tới mâu thuẫn trong

xã hội Nhưng mâu thuẫn xã hội làm nãy sinh những tệ nạn xã hội Những tệ nạn xã hội lại làm cho nền kinh tế xã hội phát triển chậm lại Thứ hai, đó chính là ý nghĩa đã dduocj xét ở khía cạnh trên, tức là nguyên nhân sinh ra kết quả, nhưng kết quả lại có khả năng tác động trở lại đối với nguyên nhân Trong mối quan hệ này, khi kết quả năng tác động trở lại đối với nguyên nhân Trong mối quan hệ này, khi kết quả tác động trở lại với nguyên nhân thì kết quả lại có tư cách là nguyên nhân chứ không phải là kết quả nữa Do đó có thể nói có sự hoán đổi vị trí giữa nguyên nhân và kết quả và kết quả ngày trong cùng một mối quan hệ nhân – quả Chúng ta có thể lấy lại những ví dụ

về dân trí và giáo dục đối với sự phát triển của nền kinh tế quốc dân vừa được dẫn ra ở trên Vì vậy, Ph Ăng – ghen nói rằng, nguyên nhân

và kết quả là những khái niệm cỉ có ý nghĩa là nguyên nhân và kết quả khi được áp dụng vào một trường hợp riêng biết nhất định Hay nói cách khác, một hiện tượng nào đấy được coi là nguyên nhân hay kết quả bao giờ cũng ở trong một quan hệ xác định cụ thể

 Cùng một nguyên nhân có thể gây ra nhiều kết quả khác nhau tùy

thuộc vào hoàn cảnh cụ thể Ngược lại, cùng một kết quả có thể được gây nên bởi những nguyên nhân khác nhau tác động riêng lẻ hoặc cùng một lúc:

Vd: Trường hợp chặt phá rừng bừa bãi ở trên đầu nguồn có thể sinh ra nhiều kết quả Sự thay đổi sinh tháu ở bản thân vùng đó làm cho quỹ gen động vật và thực vật bị biến đổi, sự cân bằng sinh thái bị phá vỡ gây ra sự thay đổi khí hậu ở chính bản than vùng rừng đầu nguồn Thứ hai, nó là

nguyên nhân gây ra những trận lụt, thậm chí là những trận lũ quét gây ra rất nhiều thiệt hại cho đời sống kinh tế - xã hội không chỉ ở vùng cao mà còn ở vùng đồng bằng Thứ ba, nó gây ra những hậu quả làm xáo trộn đồi sống xã hội của cư daan, almf ảnh hưởng đến tình hình xã hội chung của toàn quốc Thứ tư, nó làm cho ngân sách quốc gia bị ảnh hưởng do phải chi trả cho những thiệt hại mà thiên nhiên và xã hội đã đưa đến Như thế

là một nguyên nhân có thể sinh ra nhiều kết quả

 Kết quả không bao giờ được to hơn nguyên nhân:

Vấn đề này đã được Hegel đề cập đến trong cuốn logic của ông, đó là một phát hiện rất tài tình Kết quả không bao giờ to hơn nguyên nhân, chỉ cần dựa vào định luật bảo toàn và chuyển hóa năng lượng của Lô – mô – nô – xốp cũng có thể đi đến kết luận này Một kết quả được xem xét như là cái được sinh ra từ sự tác động thì bản thân nó không thể nào lại lớn hơn tác động được.

Do đó, nếu chúng ta đun nước ở ngoài trời nắng thì nước sẽ nhanh sôi hơn, nhanh nóng hơn bởi vì nó còn được tiếp thu ánh sáng mặt trời Vd, cùng một độ củi khoảng 3000 calo là đã có thể nâng được nhiệt độ nước: 3kg nước lên một độ Nhưng nếu để nó ở ngoài trời nắng thì người ta thấy rằng, chỉ cần 2800 calo chẳng hạn Vì vậy, khi thấy kết quả to hơn nguyên nhân thì lập tức chúng ta phải tìm những nguyên nhân khác bổ sung để làm nên kết quả mà chúng có được Điều này có ý nghĩa, nhân được kết quả to hơn sự tác động, thì chúng ta biết rằng phải đi tìm những nguyên nhân khác để bổ sung cho kết quả đó, qua quá trình đó chúng ta phát hiện thêm được những mối liên hệ mới Và những làn hoạt động tiếp theo, chúng ta có thể sử dụng những nguyên nhân mới mà chúng ta phát hiện được vào trong quá trình hoạt động của chúng ta

4 Ý nghĩa phương pháp luận:

Thứ nhất, Nếu bất kỳ sự vật, hiện tượng nào cũng có nguyên nhân và do nguyên nhân quyết định, thì để nhận thức được những sự vật, hiện tượng ấy nhất thiết phải tìm ra nguyên nhân xuất hiện; muốn lạo bỏ một sự vật, hiện tượng nào đó không cần thiết, thì phải loại bỏ nguyên nhân sinh ra nó

Thứ hai, xét về mặt thời gian, nguyên nhân có trước kết quả nên khi tìm nguyên nhân của một sự vật, hiện tượng cần tìm ở các sự vật, hiện tượng nó liên hệ xảy

ra trước khi sự vật, hiện tượng xuất hiện Trong thời gian hoặc mối quan hệ nào

đó, vì nguyên nhân và kết quả có thể đổi chỗ cho nhau, chuyển hóa lẫn nhau nên để nhật thức của một sự vật, hiện tượng và để xét định phương hướng đúng cho hoạt động thực tiển nghiên cứu sự vật, hiện tượng đó trong mối quan hệ nó giữ vai trò là kết quả, cũng như mối quan hệ nó giữ vai trò là nguyên nhân, sản sinh ra nhưng kết quả nhất định

Thứ ba, một sự vật, hiện tượng có thể do nhiều nguyên nhân sinh ra và quyết định, nên khi nghiên cứu sự vật, hiện tượng đó không vội kết luận về nguyên nhân đã sinh ra nó; khi muốn gây ra một sự vật, hiện tượng có ích cho thực tiển cần phải lựa chọn phương pháp với điều kiện, hoàn cảnh cụ thể chứ không rập khuôn theo phương pháp cũ Trong số các nguyên nhân sinh ra sự vật, hiện tượng có nguyên nhân chủ yếu và nguyên nhân thứ yếu, nguyên nhân bên trong

và nguyên nhân bên ngoài, bên trong nhận thức vào hành động cần dựa vào nguyên nhân chủ yếu và nguyên nhân bên trong

5 Tình trạng thất nghiệp của sinh viên mới ra trường hiện nay.

- Từ khi đất nước ta có chính sách mở cửa giao lưu hợp tác với các nước trong khu vực cũng như các nước trên thế giới, kinh tế chuyển sang nền kinh tế nhiều thành phần tự do cạnh tranh phát triễn đã phát huy rất nhiều mặt tích cực Mặt tích cực đáng chú ý là sự cố gắng vươn lên của lớp thanh niên mới để có thể đáp ứng được những yêu cầu, đòi hỏi của công việc Sự mở rộng và phát triển kinh tế thị trường đã thực sự mang lại những

cơ hội việc làm cho những sinh viên có khả năng, có năng lực, linh hoạt Nhưng không phải mọi sinh viên đều có việc làm, và đây cũng là một vấn đề đang nhận được sự quan tâm của xã hội

- Dựa theo thống kê của Bộ LĐTB&XH có khoảng đến 60 % sinh viên ra trường làm trái ngành và theo thống kê của Tổ Chức Lao động quốc tế cho biết năm 2019, tỷ lệ sinh viên mới ra trường thất nghiệp của Việt Nam là 6,9%

- Thất nghiệp là vấn đề phổ biến đối với hầu hết các quốc gia,

kể cả những nước phát triển Làm rõ tỷ lệ thất nghiệp sẽ đánh giá chính xác mức sống và tình hình ổn định kinh tế, chính trị,

xã hội tại quốc gia đó Vậy chúng ta thử đi tìm một vài

nguyên nhân của hiện tượng này

6 Nguyên nhân dẫn đến tình trạng thất nghiệp của sinh viên.

- Bị động khi tìm việc:

Đây là một những trong lỗi thường mắc phải của sinh viên mới

ra trường Thường thì họ sẽ dựa vào hoặc ỷ lại vào bố mẹ, tận dụng các mối quan hệ của bố mẹ hoặc chờ đợi một công ty, cơ

quan nào đó đến tìm mình Dựa dẫm vào mạng internet thái quá Không biết thiết lập mạng lưới quan hệ

- Sinh viên không thực sự có khả năng:

Nhiều sinh viên thi vào một trường Đại học hay cao đẳng nào

đó không phải vì

ham mê, yêu thích hay có năng khiếu mà chỉ vì thi đại lấy một trường để đi học

Cũng có nhiều sinh viên có năng khiếu về chuyên nghành mình theo học nhưng

trong suốt mấy năm học đại học đã không chịu khó học hành, rèn luyện kĩ năng,

học hỏi kinh nghiệm nên khi ra trường không tránh khỏi việc lúng túng khi tiếp

cận với công việc Trong khi xã hội ngày càng đòi hỏi người thực

sự có khả năng làm việc hiệu quả, có chất lượng thì tất yếu những người không có khả năng sẽ bị xã hội tự đào thải

- Sinh viên thiếu kĩ năng khi đi xin việc:

Ngoài vấn đề về bằng cấp và trình độ thì một trong những

nguyên nhân của việc sinh viên không xin được việc làm là do sinh viên yếu kỹ năng, thiếu tự tin và ứng xử vụng về, điều dễ làm các bạn trẻ mất điểm trước nhà tuyển dụng

Nhiều người đứng đầu trong các công ty tuyển dụng việc làm vẫn tâm sự với báo chí rằng phần nhiều các sinh viên khi đi phỏng vấn xin việc đều chưa biết cách ứng xử, thiếu tự tin Nhiều bạn trẻ chưa có kinh nghiệm nhưng khi ứng tuyển lại hay đòi ở những vị trí cao so với khả năng hoặc đưa ra một mức lương mà công ty khó có thể chấp nhận được Điều này khiến ứng viên mất khá nhiều điểm trước nhà tuyển dụng

- Đào tạo nhiều hơn nhu cầu.

Hiện nay có rất nhiều nghành nghề trong các trường Cao đẳng – Đại học được

tuyển sinh và đào tạo ồ ạt, chỉ tiêu đào tạo vượt quá chỉ tiêu tuyển dụng, chính việc đào tạo thiếu tập trung, chuyên môn dẫn đến sinh viên có số lượng nhưng thiếu chất lượng Số lượng