Vai trò chi ngân sách nhà nước với mục tiêu giảm nghèo

MỤC LỤC PHẦN I LỜI MỞ ĐẦU 1 PHẦN II NỘI DUNG 2 CHƯƠNG I MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN LIÊN QUAN ĐẾN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC 2 1 1 Lý luận chung về Ngân sách nhà nước 2 1 1 1 Khái niệm Ngân sách nhà nước 2 1 1 2. MỤC LỤCPHẦN I: LỜI MỞ ĐẦU1PHẦN II: NỘI DUNG2CHƯƠNG I: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN LIÊN QUAN ĐẾN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC21.1. Lý luận chung về Ngân sách nhà nước21.1.1. Khái niệm Ngân sách nhà nước21.1.2. Đặc điểm của Ngân sách nhà nước21.1.2. Vai trò của Ngân sách nhà nước31.2. Chi ngân sách Nhà nước51.2.1. Khái niệm chi ngân sách Nhà nước51.2.2. Đặc điểm chi ngân sách Nhà nước51.2.3. Vai trò chi ngân sách Nhà nước với mục tiêu giảm nghèo6CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VỚI MỤC TIÊU XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO72.1. Thực trạng chi ngân sách Nhà nước nhằm xóa đói giảm nghèo72.1.1. Thực trạng chi ngân sách nhà nước72.1.2. Một số khó khăn trong công tác xóa đói giảm nghèo82.2. Đánh giá về việc chi ngân sách nhà nước nhằm xóa đói giảm nghèo92.3. Một số giải pháp nhằm chi Ngân sách nhà nước hiệu quả với mục tiêu xóa đói giảm nghèo102.3.1. Cần tiếp tục quán triệt sâu sắc chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về công tác xóa đói giảm nghèo và phát triển kinh tế tư nhân.102.3.2. Trên cơ sở quan điểm, đường lối của Đảng, cần thiết phải có những đổi mới trong quan điểm xây dựng chính sách giảm nghèo.112.3.3. Đổi mới công tác tổ chức, thực hiện các chương trình, dự án, chính sách giảm nghèo; nâng cao trình độ, kỹ năng cho đội ngũ cán bộ thực hiện công tác giảm nghèo122.3.4. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền về công tác giảm nghèo, xử lý nghiêm minh các trường hợp trục lợi chính sách, vi phạm pháp luật.12KẾT LUẬN13TÀI LIỆU THAM KHẢO14  PHẦN I: LỜI MỞ ĐẦUNgày nay kinh tế thị trường càng phát triển thì vị trí, vai trò của tài chính Nhà nước ngày càng quan trọng đối với sự phát triển kinh tế xã hội. Vì vậy, xây dựng nền tài chính tự chủ vững mạnh là yêu cầu cơ bản cấp bách trong thời kỳ công nghiệp hóa hiện đại hóa ở nước ta, trong đó Ngân sách Nhà nước đóng vai trò chủ đạo trong nền kinh tế quốc gia.Ngân sách Nhà nước là nơi tập trung quỹ tiền tệ lớn nhất trong nền kinh tế, có mối quan hệ chặt chẽ với tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân cùng mối quan hệ khăng khít với tất cả các khâu của hệ thống tài chính. Ngân sách Nhà nước là công cụ huy động nguồn tài chính để đmả bảo cho các chi tiêu của Nhà nước, và là công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế, đảm bảo cho sự ổn định, phát triển đồng đều giữa các nền kinh tế, và đảm bảo thu nhập cho người dân. Cùng với đó, xác định công tác giảm nghèo bền vững là chủ trương lớn, quan trọng, nhất quán thường xuyên của Đảng, Nhà nước trong quá trình thực hiện công cuộc đổi mới, xây dựng và phát triển đất nước. Trên cơ sở nhận thức được tầm quan trọng của Ngân sách Nhà nước, tác giả đã chọn đề tài “ Vai trò chi ngân sách Nhà nước với mục tiêu giảm nghèo” để có cái nhìn sâu và rộng hơn. PHẦN II: NỘI DUNGCHƯƠNG I: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN LIÊN QUAN ĐẾN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC1.1. Lý luận chung về Ngân sách nhà nước1.1.1. Khái niệm Ngân sách nhà nướcTrong hệ thống tài chính thống nhất, ngân sách nhà nước (NSNN) là khâu tài chính tập trung giữ vị trí chủ đạo. NSNN cũng là khâu tài chính được hình thành sớm nhất, nó ra đời, tồn tại và phát triển gắn liền với sự ra đời của hệ thống quản lý nhà nước và sự phát triển của kinh tế hàng hoá, tiền tệ. Song quan niệm về NSNN thì lại chưa được thống nhất.Theo quan niệm của những nhà nghiên cứu kinh tế cổ điển, NSNN là một văn kiện tài chính, mô tả các khoản thu và chi cuả chính phủ, được thiết lập hàng năm.Các nhà kinh tế học hiện đại cũng đưa ra nhiều định nghĩa. Các nhà kinh tế Nga cho rằng: NSNN là bảng liệt kê các khoản thu, chi bằng tiền trong một giai đoạn nhất định của Nhà nước. 1.1.2. Đặc điểm của Ngân sách nhà nướcHoạt động thu chi của ngân sách nhà nước luôn gắn chặt với quyền lực kinh tế chính trị của nhà nước, và việc thực hiện các chức năng của nhà nước, được nhà nước tiến hành trên cơ sở những luật lệ nhất định;Hoạt động ngân sách nhà nước là hoạt động phân phối lại các nguồn tài chính, nó thể hiện ở hai lãnh vực thu và chi của nhà nước;Ngân sách nhà nước luôn gắn chặt với sở hữu nhà nước, luôn chứa đựng những lợi ích chung, lợi ích công cộng;Ngân sách nhà nước cũng có những đặc điểm như các quỹ tiền tệ khác. Nét khác biệt của ngân sách nhà nước với tư cách là một quỹ tiền tệ tập trung của nhà nước, nó được chia thành nhiều quỹ nhỏ có tác dụng riêng, sau đó mới được chi dùng cho những mục đích đã định;Hoạt động thu chi của ngân sách nhà nước được thực hiện theo nguyên tắc không hoàn trả trực tiếp là chủ yếu.1.1.2. Vai trò của Ngân sách nhà nướcNgân sách nhà nước có vai trò rất quan trọng trong toàn bộ hoạt động kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng và đối ngoại của đất nước. Cần hiểu rằng, vai trò của ngân sách nhà nước luôn gắn liền với vai trò của nhà nước theo từng giai đoạn nhất định. Đối với nền kinh tế thị trường, ngân sách nhà nước đảm nhận vai trò quản lý vĩ mô đối với toàn bộ nền kinh tế, xã hội.Ngân sách nhà nước là công cụ điều chỉnh vĩ mô nền kinh tế xã hội, định hướng phát triển sản xuất, điều tiết thị trường, bình ổn giá cả, điều chỉnh đời sống xã hội.Huy động các nguồn tài chính để đảm bảo nhu cầu chi tiêu của NSNN

M C L Ụ Ụ

PH N I: L I M Đ U Ầ Ờ Ở Ầ 1

PH N II: N I DUNG Ầ Ộ 2

CH ƯƠ NG I: M T S KHÁI NI M C B N LIÊN QUAN Đ N Ộ Ố Ệ Ơ Ả Ế NGÂN SÁCH NHÀ N ƯỚ 2 C 1.1 Lý lu n chung v Ngân sách nhà n ậ ề ướ 2 c

1.1.1 Khái ni m Ngân sách nhà nệ ướ 2c 1.1.2 Đ c đi m c a Ngân sách nhà nặ ể ủ ướ 2c 1.1.2 Vai trò c a Ngân sách nhà nủ ướ 3c

1.2 Chi ngân sách Nhà n ướ 5 c

1.2.1 Khái ni m chi ngân sách Nhà nệ ướ 5c 1.2.2 Đ c đi m chi ngân sách Nhà nặ ể ướ 5c 1.2.3 Vai trò chi ngân sách Nhà nước v i m c tiêu gi m nghèoớ ụ ả 6

CH ƯƠ NG II: TH C TR NG CHI NGÂN SÁCH NHÀ N Ự Ạ ƯỚ C V I Ớ

M C TIÊU XÓA ĐÓI GI M NGHÈO Ụ Ả 7 2.1 Th c tr ng chi ngân sách Nhà n ự ạ ướ c nh m xóa đói gi m nghèo ằ ả 7

2.1.1 Th c tr ng chi ngân sách nhà nự ạ ướ 7c 2.1.2 M t s khó khăn trong công tác xóa đói gi m nghèoộ ố ả 8

2.2 Đánh giá v vi c chi ngân sách nhà n ề ệ ướ c nh m xóa đói gi m ằ ả nghèo 9 2.3 M t s gi i pháp nh m chi Ngân sách nhà n ộ ố ả ằ ướ c hi u qu v i ệ ả ớ

m c tiêu xóa đói gi m nghèo ụ ả 10

2.3.1 C n ti p t c quán tri t sâu s c ch trầ ế ụ ệ ắ ủ ương, đường l i c aố ủ

Đ ng và Nhà nả ước v công tác xóa đói gi m nghèo và phát tri nề ả ể kinh t t nhân.ế ư 10 2.3.2 Trên c s quan đi m, đơ ở ể ường l i c a Đ ng, c n thi t ph i cóố ủ ả ầ ế ả

nh ng đ i m i trong quan đi m xây d ng chính sách gi m nghèo.ữ ổ ớ ể ự ả 11 2.3.3 Đ i m i công tác t ch c, th c hi n các chổ ớ ổ ứ ự ệ ương trình, d án,ự chính sách gi m nghèo; nâng cao trình đ , k năng cho đ i ngũ cánả ộ ỹ ộ

b th c hi n công tác gi m nghèoộ ự ệ ả 12 2.3.4 Đ y m nh công tác tuyên truy n v công tác gi m nghèo, xẩ ạ ề ề ả ử

lý nghiêm minh các trường h p tr c l i chính sách, vi ph m phápợ ụ ợ ạ

lu t.ậ 12

K T LU N Ế Ậ 13 TÀI LI U THAM KH O Ệ Ả 14

PH N I: L I M Đ U Ầ Ờ Ở Ầ

Ngày nay kinh t th trế ị ường càng phát tri n thì v trí, vai trò c a tàiể ị ủ chính Nhà nước ngày càng quan tr ng đ i v i s phát tri n kinh t xã h i.ọ ố ớ ự ể ế ộ

Vì v y, xây d ng n n tài chính t ch v ng m nh là yêu c u c b n c pậ ự ề ự ủ ữ ạ ầ ơ ả ấ bách trong th i kỳ công nghi p hóa hi n đ i hóa nờ ệ ệ ạ ở ước ta, trong đó Ngân sách Nhà nước đóng vai trò ch đ o trong n n kinh t qu c gia.ủ ạ ề ế ố

Ngân sách Nhà nước là n i t p trung qu ti n t l n nh t trong n nơ ậ ỹ ề ệ ớ ấ ề kinh t , có m i quan h ch t ch v i t ng s n ph m xã h i và thu nh pế ố ệ ặ ẽ ớ ổ ả ẩ ộ ậ

qu c dân cùng m i quan h khăng khít v i t t c các khâu c a h th ng tàiố ố ệ ớ ấ ả ủ ệ ố chính Ngân sách Nhà nước là công c huy đ ng ngu n tài chính đ đmụ ộ ồ ể ả

b o cho các chi tiêu c a Nhà nả ủ ước, và là công c đi u ti t vĩ mô n n kinhụ ề ế ề

t , đ m b o cho s n đ nh, phát tri n đ ng đ u gi a các n n kinh t , vàế ả ả ự ổ ị ể ồ ề ữ ề ế

đ m b o thu nh p cho ngả ả ậ ười dân

Cùng v i đó, xác đ nh công tác gi m nghèo b n v ng là ch trớ ị ả ề ữ ủ ương

l n, quan tr ng, nh t quán thớ ọ ấ ường xuyên c a Đ ng, Nhà nủ ả ước trong quá trình th c hi n công cu c đ i m i, xây d ng và phát tri n đ t nự ệ ộ ổ ớ ự ể ấ ước

Trên c s nh n th c đơ ở ậ ứ ượ ầc t m quan tr ng c a Ngân sách Nhà nọ ủ ước, tác gi đã ch n đ tài “ ả ọ ề Vai trò chi ngân sách Nhà n ướ c v i m c tiêu ớ ụ

gi m nghèo ả ” đ có cái nhìn sâu và r ng h n.ể ộ ơ

PH N II: N I DUNG Ầ Ộ

CH ƯƠ NG I: M T S KHÁI NI M C B N LIÊN QUAN Đ N Ộ Ố Ệ Ơ Ả Ế

NGÂN SÁCH NHÀ N ƯỚ C 1.1 Lý lu n chung v Ngân sách nhà n ậ ề ướ c

1.1.1 Khái ni m Ngân sách nhà n ệ ướ c

Trong h th ng tài chính th ng nh t, ngân sách nhà nệ ố ố ấ ước (NSNN) là khâu tài chính t p trung gi v trí ch đ o NSNN cũng là khâu tài chínhậ ữ ị ủ ạ

được hình thành s m nh t, nó ra đ i, t n t i và phát tri n g n li n v i sớ ấ ờ ồ ạ ể ắ ề ớ ự

ra đ i c a h th ng qu n lý nhà nờ ủ ệ ố ả ước và s phát tri n c a kinh t hàngự ể ủ ế hoá, ti n t Song quan ni m v NSNN thì l i ch a đề ệ ệ ề ạ ư ược th ng nh t.ố ấ

Theo quan ni m c a nh ng nhà nghiên c u kinh t c đi n, NSNN làệ ủ ữ ứ ế ổ ể

m t văn ki n tài chính, mô t các kho n thu và chi cu chính ph , độ ệ ả ả ả ủ ược thi t l p hàng năm.ế ậ

Các nhà kinh t h c hi n đ i cũng đ a ra nhi u đ nh nghĩa Các nhàế ọ ệ ạ ư ề ị kinh t Nga cho r ng: NSNN là b ng li t kê các kho n thu, chi b ng ti nế ằ ả ệ ả ằ ề trong m t giai đo n nh t đ nh c a Nhà nộ ạ ấ ị ủ ước

1.1.2 Đ c đi m c a Ngân sách nhà n ặ ể ủ ướ c

Ho t đ ng thu chi c a ngân sách nhà nạ ộ ủ ước luôn g n ch t v i quy nắ ặ ớ ề

l c kinh t - chính tr c a nhà nự ế ị ủ ước, và vi c th c hi n các ch c năng c aệ ự ệ ứ ủ nhà nước, được nhà nước ti n hành trên c s nh ng lu t l nh t đ nh;ế ơ ở ữ ậ ệ ấ ị

Ho t đ ng ngân sách nhà nạ ộ ước là ho t đ ng phân ph i l i các ngu nạ ộ ố ạ ồ tài chính, nó th hi n hai lãnh v c thu và chi c a nhà nể ệ ở ự ủ ước;

Ngân sách nhà nước luôn g n ch t v i s h u nhà nắ ặ ớ ở ữ ước, luôn ch aứ

đ ng nh ng l i ích chung, l i ích công c ng;ự ữ ợ ợ ộ

Ngân sách nhà nước cũng có nh ng đ c đi m nh các qu ti n tữ ặ ể ư ỹ ề ệ khác Nét khác bi t c a ngân sách nhà nệ ủ ước v i t cách là m t qu ti n tớ ư ộ ỹ ề ệ

t p trung c a nhà nậ ủ ước, nó được chia thành nhi u qu nh có tác d ngề ỹ ỏ ụ riêng, sau đó m i đớ ược chi dùng cho nh ng m c đích đã đ nh;ữ ụ ị

Ho t đ ng thu chi c a ngân sách nhà nạ ộ ủ ước được th c hi n theoự ệ nguyên t c không hoàn tr tr c ti p là ch y u.ắ ả ự ế ủ ế

1.1.2 Vai trò c a Ngân sách nhà n ủ ướ c

Ngân sách nhà nước có vai trò r t quan tr ng trong toàn b ho t đ ngấ ọ ộ ạ ộ kinh t , xã h i, an ninh, qu c phòng và đ i ngo i c a đ t nế ộ ố ố ạ ủ ấ ước C n hi uầ ể

r ng, vai trò c a ngân sách nhà nằ ủ ước luôn g n li n v i vai trò c a nhà nắ ề ớ ủ ước theo t ng giai đo n nh t đ nh Đ i v i n n kinh t th trừ ạ ấ ị ố ớ ề ế ị ường, ngân sách nhà nước đ m nh n vai trò qu n lý vĩ mô đ i v i toàn b n n kinh t , xãả ậ ả ố ớ ộ ề ế

h i.ộ

Ngân sách nhà nước là công c đi u ch nh vĩ mô n n kinh t xã h i,ụ ề ỉ ề ế ộ

đ nh hị ướng phát tri n s n xu t, đi u ti t th trể ả ấ ề ế ị ường, bình n giá c , đi uổ ả ề

ch nh đ i s ng xã h i.ỉ ờ ố ộ

Huy đ ng các ngu n tài chính đ đ m b o nhu c u chi tiêu c a NSNN ộ ồ ể ả ả ầ ủ

M c đ ng viên các ngu n tài chính t các ch th trong ngu n kinhứ ộ ồ ừ ủ ể ồ

t đòi h i ph i h p lí n u m c đ ng viên quá cao ho c quá th p thì s nhế ỏ ả ợ ế ứ ộ ặ ấ ẽ ả

hưởng đ n s phát tri n c a n n kinh t , vì v y c n ph i xác đ nh m cế ự ể ủ ề ế ậ ầ ả ị ứ huy đ ng vào ngân sách nhà nộ ước m t cách phù h p v i kh năng đóng gópộ ợ ớ ả tài chính c a các ch th trong n n kinh t ủ ủ ể ề ế

Qu n lý đi u ti t vĩ mô n n kinh t ả ề ế ề ế

Ngân sách nhà nước là công c đ nh hụ ị ướng hình thành c c u kinh tơ ấ ế

m i, kích thích phát tri n s n xu t kinh doanh và ch ng đ c quy n.ớ ể ả ấ ố ộ ề

Trước h t, Chính ph s hế ủ ẽ ướng ho t đ ng c a các ch th trongạ ộ ủ ủ ể

n n kinh t đi vào qu đ o mà chính ph đã ho ch đ nh đ hình thành cề ế ỹ ạ ủ ạ ị ể ơ

c u kinh t t i u, t o đi u ki n cho n n kinh t phát tri n n đ nh và b nấ ế ố ư ạ ề ệ ề ế ể ổ ị ề

v ng.ữ

Thông qua ho t đ ng chi Ngân sách, Nhà nạ ộ ướ ẽc s cung c p kinh phíấ

đ u t cho c s k t c u h t ng, hình thành các doanh nghi p thu c cácầ ư ơ ở ế ấ ạ ầ ệ ộ ngành then ch t trên c s đó t o môi trố ơ ở ạ ường và đi u ki n thu n l i cho sề ệ ậ ợ ự

ra đ i và phát tri n các doanh nghi p thu c m i thành ph n kinh t (có thờ ể ệ ộ ọ ầ ế ể

th y rõ nh t t m quan tr ng c a đi n l c, vi n thông, hàng không đ n ho tấ ấ ầ ọ ủ ệ ự ễ ế ạ

đ ng kinh doanh c a các Doanh nghi p) Bên c nh đó, vi c c p v n hìnhộ ủ ệ ạ ệ ấ ố thành các doanh nghi p Nhà nệ ước là m t trong nh ng bi n pháp căn b n độ ữ ệ ả ể

ch ng đ c quy n và gi cho th trố ộ ề ữ ị ường kh i r i vào tình tr ng c nh tranhỏ ơ ạ ạ không hoàn h o Và trong nh ng đi u ki n c th , ngu n kinh phí trongả ữ ề ệ ụ ể ồ ngân sách cũng có th để ược s d ng đ h tr cho s phát tri n c a cácử ụ ể ỗ ợ ự ể ủ doanh nghi p, đ m b o tính n đ nh v c c u ho c chu n b cho vi cệ ả ả ổ ị ề ơ ấ ặ ẩ ị ệ chuy n sang c c u m i h p lý h n Thông qua ho t đ ng thu, b ng vi cể ơ ấ ớ ợ ơ ạ ộ ằ ệ huy đ ng ngu n tài chính thông qua thu , ngân sách nhà nộ ồ ế ước đ m b oả ả

th c hi n vai trò đ nh hự ệ ị ướng đ u t , kích thích ho c h n ch s n xu t kinhầ ư ặ ạ ế ả ấ doanh

V m t kinh t ề ặ ế

Kích thích s tăng trự ưởng kinh t theo s đ nh hế ự ị ướng phát tri n kinhể

t xã h i thông qua các công c thu và thu su t c a nhà nế ộ ụ ế ế ấ ủ ước s gópẽ

ph n kích thích s n xu t phát tri n thu hút s đ u t c a các doanhầ ả ấ ể ự ầ ư ủ nghi p.ngoài ra nhà nệ ước còn dùng ngân sách nhà nước đ u t vào c sầ ư ơ ở

h t ng t o đi u ki n và môi trạ ầ ạ ề ệ ường thu n l i cho các doanh nghi p ho tậ ợ ệ ạ

đ ngộ

V m t xã h i ề ặ ộ

Vai trò đi u ti t thu nh p gi a các t ng l p dân c trong xã h i.Trề ế ậ ữ ầ ớ ư ộ ợ giúp tr c ti p dành cho nh ng ngự ế ữ ười có thu nh p th p hay có hoàn c nhậ ấ ả

đ c bi t nh chi v tr c p xã h i, tr c p gián ti p dặ ệ ư ề ợ ấ ộ ợ ấ ế ưới hình th c tr giáứ ợ cho các m t hàng thi t y u, các kho n chi phí đ th c hi n chính sách dânặ ế ế ả ể ự ệ

s , chính sách vi c làm, ch ng mù ch , h tr đ ng bào bão l t.ố ệ ố ữ ỗ ợ ồ ụ

V m t th tr ề ặ ị ườ ng

Nhà nướ ẽ ử ục s s d ng ngân sách nhà nước nh m t công c đ gópư ộ ụ ể

ph n bình n giá c và ki m ch l m phát Nhà nầ ổ ả ề ế ạ ước ch đi u ti t nh ngỉ ề ế ữ

m t hàng quan tr ng nh ng m t hàng mang tính ch t chi n lặ ọ ữ ặ ấ ế ược C chơ ế

đi u ti t thông qua tr giá, đi u ch nh thu su t thu xu t nh p kh u, dề ế ợ ề ỉ ế ấ ế ấ ậ ẩ ự

tr qu c gia Th trữ ố ị ường v n s c lao đ ng: thông qua phát hành trái phi uố ứ ộ ế

và chi tiêu c a chính ph Ki m ch l m phát: Cùng v i ngân hàng trungủ ủ ề ế ạ ớ

ng v i chính sách ti n t thích h p NSNN góp ph n đi u ti t thông qua

chính sách thu và chi tiêu c a chính ph ế ủ ủ

1.2 Chi ngân sách Nhà n ướ c

1.2.1 Khái ni m chi ngân sách Nhà n ệ ướ c

Chi ngân sách nhà nước là vi c phân ph i và s d ng qu ngân sáchệ ố ử ụ ỹ nhà nước nh m đ m b o th c hi n ch c năng c a nhà nằ ả ả ự ệ ứ ủ ước theo nh ngữ nguyên t c nh t đ nh.ắ ấ ị

Chi ngân sách nhà nước là quá trình phân ph i l i các ngu n tài chínhố ạ ồ

đã đượ ậc t p trung vào ngân sách nhà nước và đ a chúng đ n m c đích sư ế ụ ử

d ng Do đó, Chi ngân sách nhà nụ ước là nh ng vi c c th không ch d ngữ ệ ụ ể ỉ ừ

l i trên các đ nh hạ ị ướng mà ph i phân b cho t ng m c tiêu, t ng ho tả ổ ừ ụ ừ ạ

đ ng và t ng công vi c thu c ch c năng c a nhà nộ ừ ệ ộ ứ ủ ước

1.2.2 Đ c đi m chi ngân sách Nhà n ặ ể ướ c

Chi ngân sách nhà nước g n v i b máy nhà nắ ớ ộ ước và nh ng nhi mữ ệ

v kinh t , chính tr , xã h i mà nhà nụ ế ị ộ ước đ m đả ương trong t ng th i kỳ;ừ ờ

Chi ngân sách nhà nước g n v i quy n l c nhà nắ ớ ề ự ước, mang tích ch tấ pháp lí cao;

Các kho n chi c a ngân sách nhà nả ủ ước được xem xét hi u qu trênệ ả

t m vĩ mô;ầ

Các kho n chi c a ngân sách nhà nả ủ ước mang tính ch t không hoàn trấ ả

tr c ti p là ch y u;ự ế ủ ế

Các kho n chi c a ngân sách nhà nả ủ ước g n ch t v i s v n đ ngắ ặ ớ ự ậ ộ

c a các ph m trù giá tr khác nh giá c , lãi su t, t giá h i đoái, ti nủ ạ ị ư ả ấ ỷ ố ề

lương, tín d ng ụ

1.2.3 Vai trò chi ngân sách Nhà n ướ ớ c v i m c tiêu gi m nghèo ụ ả

V n đ chênh l ch gi a các vùng mi n v phát tri n kinh t xã h iấ ề ệ ữ ề ề ể ế ộ cũng được gi i quy t có hi u qu thông qua các công c đi u ti t, trong đóả ế ệ ả ụ ề ế chi NSNN đóng vai trò thu hút đ u t , thu hút ngu n nhân l c: nh chínhầ ư ồ ự ư sách ti n lề ương, ph c p u đãi đ thu hút ngu n nhân l c c v s lụ ấ ư ể ồ ự ả ề ố ượng

và ch t lấ ượng đ n nh ng vùng xa, khó khăn, kém phát tri n, m t đ dân sế ữ ể ậ ộ ố

th p Chính ph tài tr đ u t công trình h t ng kinh t nh đấ ủ ợ ầ ư ạ ầ ế ư ường cao

t c, sân bay, công trình công c ng, th m chí h th ng nhà t o nên s cố ộ ậ ệ ố ở ạ ứ

h p d n đ i v i các thành ph n dân c t các đ a phấ ẫ ố ớ ầ ư ừ ị ương khác Công cụ

h tr ngân sách cho các vùng li n có đi u ki n kém h p d n trên có thỗ ợ ề ề ệ ấ ẫ ể

dướ ại d ng tr c p tr n gói ho c tr c p có m c tiêu m t s qu c giaợ ấ ọ ặ ợ ấ ụ ở ộ ố ố trong th i gian qua cũng làm thay đ i đáng k di n m o nh ng vùng xaờ ổ ể ệ ạ ữ trung tâm, vùng khó khăn v đi u ki n t nhiên, xã h i và gi m b t sề ề ệ ự ộ ả ớ ự chênh l ch gi a các vùng mi n trong m t qu c gia, góp ph n đi u ch nh cệ ữ ề ộ ố ầ ề ỉ ơ

c u kinh t các vùng lãnh th , gi m b t s chênh l ch phát tri n gi a thànhấ ế ổ ả ớ ự ệ ể ữ

th và nông thôn B o v môi trị ả ệ ường và phòng tr các d ch b nh nguy hi mừ ị ệ ể

là nh ng v n đ th i s hi n nay ữ ấ ề ờ ự ệ

Trong c ch th trơ ế ị ường, khi kinh t phát tri n m nh m , toàn c uế ể ạ ẽ ầ hoá đang tr thành xu th t t y u thì môi trở ế ấ ế ường và d ch b nh ch u tác đ ngị ệ ị ộ sâu s c, đe do l n c n đắ ạ ớ ầ ược đ c bi t quan tâm không ch trong ph m viặ ệ ỉ ạ

t ng qu c gia mà còn c n s ph i h p ch t ch gi a các qu c gia thôngừ ố ầ ự ố ợ ặ ẽ ữ ố qua vai trò quan tr ng c a các t ch c mang tính qu c t cho t ng v n đọ ủ ổ ứ ố ế ừ ấ ề

có tính th i đi m Tr giá ch s tác đ ng c a môi trờ ể ả ỗ ự ộ ủ ường và d ch b nhị ệ

trong n n kinh t h i nh p qu c t , m i qu c gia c n dành t tr ng ngânề ế ộ ậ ố ế ỗ ố ầ ỷ ọ sách thích đáng đ gi i quy t hài hoà m i quan h gi a phát tri n kinh tể ả ế ố ệ ữ ể ế

g n v i đ m b o môi trắ ớ ả ả ường thân thi n b n v ng, v i h th ng chăm sócệ ề ữ ớ ệ ố

s c kho và h n ch t i đa s lây lan c a d ch b nh gi a các qu c gia, khuứ ẻ ạ ế ố ự ủ ị ệ ữ ố

v c NSNN t o ra đ ng l c quan tr ng trong chuy n d ch c c u kinh t ự ạ ộ ự ọ ể ị ơ ấ ế

CH ƯƠ NG II: TH C TR NG CHI NGÂN SÁCH NHÀ N Ự Ạ ƯỚ C

V I M C TIÊU XÓA ĐÓI GI M NGHÈO Ớ Ụ Ả 2.1 Th c tr ng chi ngân sách Nhà n ự ạ ướ c nh m xóa đói gi m nghèo ằ ả

2.1.1 Th c tr ng chi ngân sách nhà n ự ạ ướ c

Trong giai đo n 2011 - 2020, m t trong nh ng chính sách chi ngânạ ộ ữ sách nhà nước (NSNN) n i b t là t p trung tăng chi đ m b o an sinh xã h iổ ậ ậ ả ả ộ

và xóa đói, gi m nghèo v i t tr ng chi thả ớ ỷ ọ ường xuyên tăng m nh, nh mạ ằ tăng chi phát tri n con ngể ười (an sinh xã h i và c i cách ti n lộ ả ề ương, bình quân 7%/năm)

Theo th ng kê c a B Tài chính, v chi cho an sinh xã h i, n u nhố ủ ộ ề ộ ế ư năm 2012, t ng chi cho an sinh xã h i b ng 5,88% GDP thì đ n năm 2015ổ ộ ằ ế con s này tăng lên trên 6,6% GDP và 2017 g n 8,58% GDP M c dù trongố ầ ặ

đi u ki n kinh t khó khăn, nh ng chính sách và các kho n chi dành choề ệ ế ư ả lĩnh v c này không b c t gi m; các chính sách xã h i đự ị ắ ả ộ ược th c hi n hi uự ệ ệ

qu ả

Bên c nh đó, vi c chi đ u t phát tri n nông nghi p, nông thôn, nôngạ ệ ầ ư ể ệ dân, th c hi n c i cách ti n lự ệ ả ề ương, không ng ng tăng (năm 2013 tăng 60%ừ

so v i năm 2010) Chi NSNN cho phát tri n nông nghi p và nông thôn hàngớ ể ệ năm có t c đ tăng cao so v i năm trố ộ ớ ước (t tr ng chi nông nghi p và phátỷ ọ ệ tri n nông thôn trong t ng chi NSNN đã tăng t 32,8% năm 2008 lên 41,3%ể ổ ừ năm 2013 và 41,8% năm 2015 Theo Chương trình m c tiêu qu c gia Gi mụ ố ả nghèo nhanh và b n v ng giai đo n 2012 - 2015, tính đ n h t năm 2015,ề ữ ạ ế ế NSNN đã chi trên 60.000 t đ ng h tr mua th b o hi m y t cho các đ iỷ ồ ỗ ợ ẻ ả ể ế ố

tượng chính sách Trong đó 70 tri u lệ ượt người nghèo, dân t c thi u sộ ể ố

được c p phát th b o hi m y t mi n phí, 30% t ng s ngấ ẻ ả ể ế ễ ổ ố ười thu c hộ ộ

c n nghèo tham gia b o hi m y t ậ ả ể ế

Cũng trong giai đo n 2011-2015, đã có trên 10 tri u lạ ệ ượt h c sinhọ

được h tr h c phí v i t ng kinh phí kho ng 35 nghìn t đ ng Nhà nỗ ợ ọ ớ ổ ả ỷ ồ ước cũng dành 5 nghìn t đ ng h tr cho 350 nghìn lao đ ng nghèo h c nghỷ ồ ỗ ợ ộ ọ ề

mi n phí, 10 nghìn lao đ ng thu c các huy n nghèo đễ ộ ộ ệ ược đào t o ngh ,ạ ề giáo d c đ nh hụ ị ướng và đi làm vi c nệ ở ước ngoài Bên c nh đó có kho ngạ ả

100 nghìn lượt người nghèo được tr giúp pháp lý mi n phí; 11 lợ ễ ượt tri uệ

h nghèo độ ược h tr ti n đi n v i kinh phí trên 3,5 nghìn t đ ng.ỗ ợ ề ệ ớ ỷ ồ

Đ c bi t trong 3 năm qua, th c hi n Chặ ệ ự ệ ương trình m c tiêu qu c giaụ ố

gi m nghèo b n v ng giai đo n 2016 - 2020, ngu n NSNN chi cho gi mả ề ữ ạ ồ ả nghèo và an sinh xã h i đã không ng ng tăng lên và phát huy hi u qu ngàyộ ừ ệ ả càng cao C th : Năm 2017, ngân sách đã dành kinh phí th c hi n Chụ ể ự ệ ương trình m c tiêu qu c gia gi m nghèo b n v ng là 7.231 t đ ng (trong đóụ ố ả ề ữ ỷ ồ

v n s nghi p là 2.231 t đ ng; v n đ u t là 5.000 t đ ng) Năm 2018,ố ự ệ ỷ ồ ố ầ ư ỷ ồ ngân sách trung ương (NSTW) đã b trí th c hi n cho chố ự ệ ương trình gi mả nghèo b n v ng là 7.305 t đ ng Năm 2019, NSTW b trí trên 10.400 tề ữ ỷ ồ ố ỷ

đ ng cho Chồ ương trình m c tiêu qu c gia gi m nghèo b n v ng, v n đ iụ ố ả ề ữ ố ố

ng đ a ph ng và các ngu n huy đ ng h p pháp t i 40/63 t nh là 2.177 t

đ ng.ồ

Năm 2020, ngu n NSNN chi cho gi m nghèo b n v ng, đ c bi t làồ ả ề ữ ặ ệ

h tr ngỗ ợ ười nghèo đ i phó v i nh hố ớ ả ưởng c a đ i d ch Covid - 19 đã tăngủ ạ ị lên đáng k và đang phát huy tác d ng l n trong c ng đ ng, xã h i.ể ụ ớ ộ ồ ộ

2.1.2 M t s khó khăn trong công tác xóa đói gi m nghèo ộ ố ả

Báo cáo chính tr c a Ban Ch p hành Trung ị ủ ấ ương Đ ng trình Đ i h iả ạ ộ

đ i bi u toàn qu c l n th XII c a Đ ng nh n m nh: “Chú tr ng các gi iạ ể ố ầ ứ ủ ả ấ ạ ọ ả