Ngày soạn 04/9/2014 Tr ường THCS Thạch Kim Giáo án Lịch sử 7 Ngày soạn 04/02/2022 Ngày dạy /02/2022 Tiết 43 Bài 23 KINH TẾ, VĂN HÓA THẾ KỈ XVI XVIII I KINH TẾ I Mục tiêu bài học 1 Kiến thức Sự khác nh[.]
Trang 1Ngày soạn: 04/02/2022 Ngày dạy: /02/2022 Tiết 43 Bài 23
KINH TẾ, VĂN HÓA THẾ KỈ XVI-XVIII
I KINH TẾ.
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức: - Sự khác nhau của kinh tế nông nghiệp và kinh tế hàng hóa ở hai miền
đất nước Nguyên nhân dẫn đến sự khác nhau đó
- Mặc dù chiến tranh PK thường xuyên xảy ra và kéo dài nhưng nền kinh tế có những bước tiến đáng kể, đặc biệt là Đàng Trong
2 Kĩ năng: Nhận biết được các địa danh trên bản đồ Việt Nam.
- Nhận xét được trình độ phát triển của lịch sử dân tộc từ TK XVI-XVIII
3 Thái độ: : Tôn trọng, có ý thức giữ gìn, những sáng tạo nghệ thuật của ông cha thể
hiện sức sống tinh thần của dân tộc
GDMT: - Thăng Long TK XVII
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên: Bản đồ Việt Nam; Một số tranh ảnh về bến cảng, Kinh kì, Hội An.
2 Học sinh: Sưu tầm tư liệu có liên quan đến bài học
III Tiến trình hoạt động dạy - học:
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ: Em có nhận xét gì về tính chất của cuộc chiến tranh Nam-Bắc
triều?
- Cuộc chiến tranh Trịnh-Nguyễn đã dẫn đến hậu quả gì?
3 Bài mới:
- GV yêu cầu HS đọc mục 1 SGK
HS thảo luận (4 phút): Hãy so sánh kinh tế
nông nghiệp giữa Đàng Trong và Đàng Ngoài?
- Ở Đàng Ngoài chúa Trịnh có quan tâm đến
phát triển nông nghiệp không?
-Ruộng đất công bị cường hào đem cầm bán có
ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và đời
sống nhân dân như thế nào?
=>Theo em nông nghiệp và đời sống nông dân
ở Đàng Ngoài như thế nào?
-Chúa Nguyễn có biện pháp gì để khuyến khích
khai hoang? Mục đích và kết quả của chính
sách đó?
- Chúa Nguyễn đã làm gì để mở rộng đất đai,
xây dựng cát cứ?
- Phủ Gia Định gồm mấy dinh, thuộc những
tỉnh nào bây giờ?
- GV treo bản đồ HS xác định
1 Nông nghiệp
* Đàng ngoài:
-Sản xuất nông nghiệp bị tàn phá nghiêm trọng
- Chính quyền Lê-Trịnh ít quan tâm đến thuỷ lợi và tổ chức khai hoang
- Ruộng đất công bị cường hào đem cầm bán
-Ruộng đất bỏ hoang, mất mùa đói kém xảy ra dồn dập, nông dân bỏ làng đi nơi khác
=> Kinh tế nông nghiệp giảm sút,đời sống Nông dân đói khổ
* Đàng trong:
- Chúa Nguyễn ra sức khai thác vùng Thuận- Quảng đế củng cố cát
cứ
-Tổ chức di dân khai hoang,cấp nông cụ, lương ăn, lập thành làng ấp
Trang 2- Những biện pháp của chúa Nguyễn có tác
dụng gì?
- Sự phát triển của sản xuất có ảnh hưởng như
thế nào đến tình hình xã hội?
=>Nhận xét kinh tế nông nghiệp Đàng trong
như thế nào?
GV:Phân tích sự khác nhau kinh tế nông nghiệp
giữa Đàng Trong và Đàng Ngoài?
- Ở TK XVII TCN phát triển như thế nào?
- HS quan sát H 51-thảo luận nhóm nhận xét
về sản phẩm gốm Bát Tràng
- GV: Cùng với Gốm mặt hàng đường nước ta
rất tốt và bán chạy
- Ở địa phương em có nghề thủ công nào tiêu
biểu?
- Hoạt động thương nghiệp phát triển như thế
nào?
-Chợ xuất hiện nhiều chứng tỏ gì?
GDMT: - Thăng Long TK XVII
- HS:đọc phần chữ in nhỏ SGK Trang 111
+Em có nhận xét gì về các phố phường?
=> Thăng Long : Đẹp,rộng, lát gạch Xếp theo
thành hàng
+ Tại sao Hội An trở thành cảng lớn nhất ở
Đàng Trong?
=>Đây là trung tâm buôn bán,trao đổi hàng
hoá,gần biển thuận lợi cho các thuyền buôn
nước ngoài ra vào
GV:Nhận xét H52:Phố xá đông đúc,tấp
nập,nhộn nhịp,thuyền bè qua lại đông đúc,thuận
lợi và rất gần bờ
-Tình hình ngoại thương như thế nào?
+Chúa Trịnh và chúa Nguyễn có thái độ như thế
nào trong việc buôn bán với nước ngoài
+Vì sao giai đoạn sau chúa Nguyễn - Trịnh chủ
trương hạn chế ngoại thương?
- Năm1698 đặt phủ Gia Định mở rộng xuống vùng đất Mỹ Tho, Hà Tiên, lập thôn xóm mới ở đồng bằng Sông Cửu Long
=> Nông nghiệp phát triển,đời sống nông dân ổn định
2 Sự phát triển của nghề thủ công và buôn bán
* Thủ công nghiệp :
- Xuất hiện thêm nhiều làng thủ công: Dệt vải lụa,gốm,rèn sắt -Nhiều làng thủ công nổi tiếng như Gốm Thổ Hà(Bắc Giang),Bát Tràng(Hà Nội)…Các làng làm đường mía ở Quảng Nam
* Thương nghiệp:
-Xuất hiện nhiều chợ, phố xá, các
đô thị Ở Đàng Ngoài có Thăng Long,Phố Hiến,ở Đàng Trong có Thanh Hà,Hội An,Gia Định
-Trong thế kỉ XVII ngoại thương phát triển,nửa sau thế kỉ XVIII thì hạn chế
4.Củng cố
- Kinh tế nông nghiệp Đàng Trong - Đàng Ngoài khác nhau như thế nào?
- Thủ công nghiệp và thương nghiệp có bước phát triển như thế nào?
5 Hướng dẫn học ở nhà:
- Học bài cũ trả lời câu hỏi sgk
- Sưu tầm tranh ảnh, tài liệu TK XVI-XVIII để học tiếp phần II Văn hóa
Trang 3Ngày soạn: 05/02/2022 Ngày dạy: /2/2022 Tiết 44 Bài 23
KINH TẾ, VĂN HÓA THẾ KỈ XVI-XVIII
II VĂN HÓA
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức: - Tuy Nho giáo vẫn được chính quyền PK đề cao, nhưng nhân dân
trong làng xã luôn bảo tồn và phát huy nếp sống văn hóa truyền thông của dân tộc
- Đạo Thiên chúa được truyền bá vào nước ta đồng thời với việc thương nhân châu Âu đến nước ta tìm nguồn lợi và tài nguyên Chữ Quốc ngữ ra đời xuất phát từ nhu cầu truyền đạo của các Nho sĩ
2 Kĩ năng: - Mô tả một lễ hội hoặc một vài trò chơi tiêu biểu trong lễ hội ở làng
mình
3 Thái độ: Hiểu được truyền thống văn hóa của dân tộc luôn phát triển trong bất kì
hoàn cảnh nào
- Bồi dưỡng ý thức bảo vệ truyền thống văn hóa dân tộc
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên: Tranh ảnh về các công trình kiến trúc chùa chiền thời kì này
2 Học sinh: Sưu tầm tư liệu có liên quan đến bài học
III Tiến trình hoạt động dạy - học:
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ: - Nhận xét tình hình kinh tế nông nghiệp Đàng Trong và Đàng
Ngoài?
3 Bài mới:
- Ở thế kỷ XVI - XVII nước ta có những
tôn giáo nào? Nói rõ sự phát triển của
các tôn giáo đó?
- Vì sao lúc này nho giáo không còn
chiếm địa vị độc tôn?
+ Các thế lực phong kiến tranh giành địa
vị
+ Vua Lê tở thành bù nhìn
- Ở thôn quê có những hình thức sinh
hoạt văn hoá nào?
- Kể tên một số hội làng mà em biết?
- Quan sát H.53, miêu tả gì? Hình thức
sinh hoạt văn hóa có tác dụng gì?
- Đạo Thiên chúa bắt nguồn từ đâu, vì
sao xuất hiện ở nước ta?
- Thái độ của chính quyền Trịnh -
Nguyễn đối với đạo Thiên chúa?
1 Tôn giáo:
- Nho giáo: vẫn được đề cao trong học tập ,thi cử và tuyển chọn quan lại
- Phật giáo, đạo giáo phục hồi và phát triển
- Nhân dân vẫn giữ nếp sống văn hóa truyền thống
- Đạo thiên chúa xuất hiện cuối thế kỷ XVI
2 Sự ra đời chữ quốc ngữ
- Thể kỷ XVII một số giáo sĩ phương tây dùng chữ cái la -tinh ghi âm tiếng việt
Trang 4- Chữ quốc ngữ ra đời trong hoàn cảnh
nào? Mục đích?
- Văn học giai đoạn này gồm mấy bộ
phận
- Kể tên những thành tựu văn học?
- Thơ nôm xuất hiện ngày càng nhiều có
ý nghĩa như thế nào đối với tiếng nói và
văn hóa dân tộc (HS thảo luận)
- Em có nhận xét gì về văn học dân gian
(Thể loại, nội dung)
- Nghệ thuật dân gian gồm mấy loại
hình HS quan sát H.54
- Kể tên một số loại hình nghệ thuật
dân gian mà em biết?
- Hãy trình bày sự phát triển phong
phú và đa dạng của các loại hình nghệ
thuật dân gian ở nước ta vào các TK
XVII- XVIII ?
- HS đọc phần in nghiêng SGK.- Quan
sát H54 và nhận xét
- Vì sao nghệ thuật dân gian thời kì
này phát triển cao?
- ( vì trở thành hình thức sinh hoạt tinh
thần không thể thiếu trong quần chúng
nhân dân sau những ngày lao động vất
vả)
- Đây là thứ chữ viết tiện lợi khoa học, dễ phổ biến
3 Văn học, nghệ thuật dân gian.
a.Văn học:
-Văn học chữ nôm phát triển -Văn học dân gian phát triển với nhiều thể loại phong phú: truyện nôm, truyện tiếu lâm, thơ lục bát
b.Nghệ thuật dân gian:
- Nghệ thuật điêu khắc: điêu khắc gỗ, phật
bà quan âm
- Nghệ thuật sâu khấu: chèo, tuồng đa dạng, phong phú, phản ánh đời sống lao động cần cù, vất vả nhưng đầy lạc quan, lên án kẻ gian nịnh, ca ngợi tình yêu thương con người
4.Củng cố
- TK XVI- XVII nước ta có những tôn giáo nào?
- Ở Tk XVI- XVIII, hệ tư tưởng nào vẫn giữ hệ tư tưởng thống trị trong xã hội nhưng không còn vai trò độc tôn?
- Nêu các tác phẩm văn học tiêu biểu ? Qua đó em hãy cho biết nội dung văn học thòi kì này phản anh điều gì?
5 Hướng dẫn về nhà:
- Học bài cũ, trả lời câu hỏi SGK
- Xem trước bài “Khởi nghĩa nông dân Đàng Ngoài TK XVIII”