LA01 060 phat trin ngun nhan lc cht

CH NGă 2:ă PH NGă PHỄPă NGHIểNă C Uă V Nă Đ ă PHỄTă TRI Nă NGU NăNHỂNăL CăCH TăL NGăCAOăTRONGăB IăC NHăH IăNH Pă KINHăT ăQU CăT ă .... Nhómăgi iăpháp phátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngă

B GIÁO D CăVÀăĐÀOăT O

-

PHỄTăTRI NăNGU NăNHỂNăL Că

H IăNH PăKINHăT ăQU C T ă ăTHÀNHăPH ăH ăCHệăMINH

Tp Hồ Chí Minh ậ Nĕmă2014

B GIÁO D CăVÀăĐÀOăT O

-

PHỄTăTRI NăNGU NăNHỂNăL Că

H IăNH PăKINHăT ăQU C T ă ăTHÀNHăPH ăH ăCHệăMINH

Chuyên ngành: Kinh t Chính tr ị

Mã s ố: 62310102

Tp H ồ Chí Minh ậ Nĕmă2014

L IăCAMăĐOAN

Tôiăxinăcamăđoanărằngăđâyălàăcôngătrìnhănghiênăc uăc aăriêngătôi.ăCácăsốăli uănêuătrongălu năánălàătrungăthựcăvàăch aătừngăđ căcôngăbốătrongăcácăcôngătrìnhăkhác

Tp Hồ Chí Minh, ngày 28 tháng 12 năm 2014

Tácăgi

M CăL C

Trangăph ăbìa

L iăcamăđoan i

M căl c ii

Danhăm căcácăchữăvi tătắt vi

Danhăm căcácăb ng,ăhìnhăv ,ăđồăthị vii

M ăĐ Uă 1

CH NGă1 C ăS ăLụăLU NăVÀăTH CăTI NăV ăPHỄTăTRI NăNGU Nă NHỂNăL CăCH TăL NGăCAOăTRONGăB IăC NH H IăNH PăKINHă T ăQU CăT 14

1.1.ăKháiăni măvàăcácătiêuăchíăđánhăgiáănguồnănhânălực ch tăl ngăcaoătrongăbốiă c nhăHNKTQTă 14

1.1.1 Phátătriểnănguồnănhânălựcăvàănguồnănhânălựcăch tăl ngăcao 14

1.1.2.ăHộiănh păkinhăt ăquốcăt ăvàăyêuăcầuăđốiăvớiăphátătriểnănguồnănhânălựcăch tă l ngăcaoă 27

1.1.3 Nhữngăy uătốă nhăh ngăđ năphátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoătrongă th iăkỳăHNKTQTă ăkhíaăc nhăcungăcầuălaoăđộng 33

1.2.ăMộtăsốălỦăthuy tăvềăvaiătròăc aănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoătrongăphátătriểnă vàăhộiănh păquốcăt 45

1.2.1.ăLỦăthuy tăvềănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoălàăy uătốătrực ti p c aăquáătrìnhă s năxu tă 45

1.2.2.ăLỦăthuy tăvềăvốnănhânălựcăvàătĕngătr ngăkinhăt 50

1.2.3.ăLỦăthuy tăvềăíchăl iăc aăvi căđầuăt ăvàoăvốnănhânălực 52

1.2.4.ăLỦăthuy tăvềăvaiătròăc aănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoătrongăhộiănh păquốcă t ă 55

1.3.ăNhữngăbàiăhọcărútăraătừăvi cănghiênăc uăkinhănghi măc aăcácăn ớcăHànăQuốc,ă TrungăQuốcăvàăMalaysiaă 58

1.3.1.ăBàiăhọcăkinhănghi măvềăđàoăt oănguồnănhânălựcăch tăl ngăcao 58

1.3.2.ăBàiăhọcăkinhănghi măvềăsửăd ngănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoă 59 Tóm tắtăch ơngă1ă

CH NGă 2:ă PH NGă PHỄPă NGHIểNă C Uă V Nă Đ ă PHỄTă TRI Nă NGU NăNHỂNăL CăCH TăL NGăCAOăTRONGăB IăC NHăH IăNH Pă

KINHăT ăQU CăT ă 62

2.1 Khung phân tích 62

2.2.ăPh ơngăphápăti păc năv năđềănghiênăc u 62

2.2.1.ăPh ơngăphápălu năduyăv tăbi năch ngăvàăduyăv tălịchăsử 63

2.2.2.ăPh ơngăphápăti păc năliênăngành 65

2.2.3.ăPh ơngăphápăti păc năđiểm 65

2.2.4.ăPh ơngăphápănghiênăc uătàiăli u 65

2.2.5.ăPh ơngăphápăphânătíchăvàătổngăh p 66

2.2.6.ăPh ơngăphápăsoăsánh,ăđốiăchi u 66

2.3.ăPh ơngăphápănghiênăc uăđịnh tínhăvàăđịnhăl ng 66

2.3.1 Nghiênăc uăđịnhătính 66

2.3.2.ăPh ơngăphápănghiênăc uăđịnhăl ng 69

2.4.ăH ăthốngăthôngătin,ădữăli uănghiênăc u 72

2.4.1.ăThôngătinăth ăc p 72

2.4.2.ăThôngătinăsơăc p 72

2.5.ăQuyătrìnhănghiênăc u 74

Tómătắtăch ơngă2 CH NGă 3 TH Că TR NGă PHỄTă TRI Nă NGU Nă NHỂNă L Că CH Tă L NGă CAOă TRONGă B Iă C NHă H Iă NH Pă KINHă T ă QU Că T ă ă THÀNHăPH ăH ăCHệăMINH 76

3.1.ăTổngăquanăvềăsựăphátătriểnăkinhăt ăvàăti nătrìnhăhộiănh păquốcăt ăc aăTP.HCM 76

3.1.1.ăTổngăquanăvềăsựăphátătriểnăkinhăt ăăc aăTP.HCM 76

3.1.2.ăKháiăquátăvềăti nătrìnhăhộiănh păkinhăt ăquốcăt ăc aăTP.HCM 78

3.2 Phân tích thựcătr ngăphátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoă ăTP.HCMă 81

3.2.1.ăThựcătr ngănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoă ăkhíaăc nhăcungălaoăđộng 81

3.2.1.1.ăTìnhăhìnhăđàoăt oănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoă ăTP.HCMăhi nănayă 81

3.2.1.2 Y uătố khoaăhọcăcôngăngh ăđốiăvớiăphátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngă caoă ăTP.HCM 92

3.2.1.3.ăY uătốăvĕnăhoáăvàăxưăhộiătrongăđộiăngũănhânălựcăch tăl ngăcaoă ăTP.HCM

94

3.2.1.4.ă Chínhă sáchă c aă Nhàă n ớcă đốiă vớiă nguồnă nhână lựcă ch tă l ngă caoă ă TP.HCM 95

3.2.2 Thựcătr ngănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoă ăkhíaăc nhăcầuălaoăđộng 96

3.2.2.1 Qui mô, cơăc uănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoă 96

3.2.2.2 Ch tăl ngănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoă ăTP.HCMăhi nănayă 103

3.2.2.3.ăChínhăsáchăsửăd ngăđốiăvớiălaoăđộngăch tăl ngăcaoăhi nănayă ăTP.HCM 112

3.3 Nhữngă v nă đềă đặtă raă đốiă vớiă phátă triểnă nguồnă nhână lựcă ch tă l ngă caoă ă TP.HCMătrongăbốiăc nhăHNKTQTă 114

3.3.1 Nhữngăb tăc păđốiăvớiăphátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoă ăTP.HCMă trongăbốiăc nhăHNKTQTă ăkhíaăc nhăcungălaoăđộng 114

3.3.2 Nhữngăb tăc păđốiăvớiăphátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoă ăTP.HCMă trongăbốiăc nhăHNKTQTă ăkhíaăc nhăcầuălaoăđộng 116

3.3.3 Nguyênănhânăc aănhữngătồnăt iătrongăphátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngă caoă ăTP.HCM 119

Tómătắtăch ơngă3 CH NGă 4.ă QUANă ĐI M,ă PH NGă H NGă VÀă M Tă S ă GI Iă PHỄPă PHỄTă TRI Nă NGU Nă NHỂNă L Că CH Tă L NGă CAOă TRONGă B Iă C NHăH IăNH PăKINHăT ăQU CăT ă ăTHÀNHăPH ăH ăCHệăMINH

123

4.1.ă Nhữngă quană điểmă ch ă đ oă trongă phátă triểnă nguồnă nhână lựcă ch tă l ngă caoă trongăbốiăc nhăhộiănh păkinhăt ăquốcăt ăc aăTP.HCM 123

4.1.1.ăXácăđịnhăvaiătròăquy tăđịnhăc aăvi căphátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngă cao 123

4.1.2.ăHo chăđịnhăchínhăsáchăphátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoămộtăcáchă h pălỦă 124

4.1.3.ăC iăcáchăgiáoăd căphùăh păvớiăyêuăcầuăc aăđổiămớiă 125

4.1.4.ăCóăchi năl căbồiăd ỡng,ăsửăd ngăvàăphátătriểnăh pălỦăvàăđồngăbộ 126

4.2.ăPh ơngăh ớng,ăm cătiêuăphátătriểnănguồnănhânălựcănhằmăđápă ngăyêuăcầuăhộiă

nh păquốcăt ăc aăTP.HCMă 127

4.2.1.ăPh ơngăh ớngăcơăb nă 127

4.2.2.ăNhữngăm cătiêuăch ăy u 129

4.3.ăMộtăsốăgi iăphápăc păthi tănhằmăphátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoăđápă ngăyêuăcầuăhộiănh păkinhăt quốcăt ătrênăđịaăbànăTP.HCMă 130

4.3.1 Nhómăgi iăpháp phátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoă ăkhíaăc nhăcungă laoăđộngătrongăbốiăc nh hộiănh păkinhăt ăquốcăt ătrênăđịaăbànăTP.HCM 130

4.3.1.1 Gi iăphápăvềăgiáoăd căđàoăt oăđốiăvớiăphátătriểnăNNLCLC 130

4.3.1.2 Gi iăphápăvềăkhoaăhọcăcôngăngh ăđốiăvớiăphátătriểnăNNLC 135

4.3.1.3 Gi iăphápăvềăchínhăsáchăc aănhàăn ớcăđốiăvớiăphátătriểnăNNLCLC 137

4.3.2.ăNhómăgi iăpháp phátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoă ăkhíaăc nhăcầuă laoăđộngătrongăbốiăc nh hộiănh păkinhăt ăquốcăt ătrênăđịaăbànăTP.HCM 139

4.3.2.1 Gi iăphápăvềăquiămôăcơăc uăđốiăvớiăphátătriểnăNNLCLC 139

4.3.2.2 Gi iăphápăvềăch tăl ngăđốiăvớiăphátătriểnăNNLCLC 141

4.3.2.3 Gi iăphápăvềăchínhăsáchăsửăd ngăđốiăvớiăphátătriểnăNNLCLC 147

Tóm tắtăch ơngă4 K TăLU Nă 153

DANHăM CăCÔNGăTRÌNHăC AăTÁCăGI 156

TĨIăLI UăTHAMăKH Oă 157

PH ăL C

DANHăM CăCỄCăCH ăVI TăT T

1 BCHTW : BanăCh păhànhăTrungă ơng

9 HNKTQT : Hộiănh păkinhăt ăquốcăt

10 KCX-KCN : Khuăch ăxu t,ăkhuăcôngănghi p

DANHăM CăCỄCăB NG,ăBI U,ăHÌNHăV

B ngă3.1.ăTổngăh păgiáoăviênăvàăhọcăsinhătrungăc păchuyênănghi p 84

B ngă3.2.ăQuiămôăđàoăt oăđ iăhọc,ăcaoăđẳngăh ăchính qui phân theo nhóm ngành 88

B ngă3.3 Doanhănghi păđangăho tăđộngă(th iăđiểmă31/12/2011) 96

B ngă3.4.ăSốăli uălaoăđộngăậ vi călàmăTP.HCMăgiaiăđo nă(2000-2009) 96

B ngă3.5.ăChỉăsốăcơăc uăcungănhânălựcătheoătrìnhăđộănghề 102

B ngă3.6.ăThốngăkêămôăt ăđiểmăđánhăgiáăc aăcácădoanhănghi păvềăthểălực 104

B ngă3.7.ăTỷăl ălaoăđộngăđangălàmăvi căđưăquaăđàoăt oă(%) 105

B ngă3.8.ăThốngăkêămôăt ăđiểmăđánhăgiáăc aăcácădoanhănghi păvềătríătu 106

B ngă3.9.ăThốngăkêămôăt ăđiểmăđánhăgiáăc aăcácădoanhănghi păvềănhânăcách 108

B ngă3.10.ăThốngăkêămôăt ăđiểmăđánhăgiáăc aăcácădoanhănghi păvềătínhănĕngăđộngă xưăhội 111

Biểuăđồă3.1.ăĐánhăgiáătổngăh păch tăl ngăgiáoăd căvàănguồnănhânălựcă ămộtăsốă n ớcăchâuăÁ 83

Biểuăđồă3.2.ăBiểuăđồăthểăhi năcácănhuăcầuăc aălaoăđộngăch tăl ngăcaoăt iăTP.HCM 113

Hình 2.1 Khung phân tích 62

Hìnhă2.2.ăQuiătrìnhănghiênăc u 74

Hi nă nay,ă côngă ngh ă Vi tă Namă ă m că trungă bìnhă kém Trong các ngành côngănghi p,ăh ăthốngămáyămócăthi tăbịăl căh uătừă2ăđ nă4ăth ăh ăsoăvớiăth ăgiới Tìnhătr ngăthi uăcôngănhânăkỹăthu t,ăđặcăbi tălàăcôngănhânăb căcaoălàănhânătốătrựcă

ti pă nhăh ngăđ năquáătrìnhăthựcăhi năchuyểnăgiaoăcôngăngh ,ălàmăgi măhi uăsu tăsửăd ngăc aăthi tăbịăcôngăngh

Trongăcơăc uătrìnhăđộăc aălựcăl ngălaoăđộngăc aăn ớcăta,ătỷăl ălaoăđộngă

đ căđàoăt oăkhôngăchỉăquáăth pămàăcònăr tăb tăh pălỦ.ăChúngătaăthi uăc ăcánăbộătrênăđ iăhọc,ăđ iăhọc,ătrungăhọcăchuyênănghi păvàăcôngănhânăkỹăthu tălànhănghề,ă

nh ngăthi uăh tănghiêmătrọngăhơnăc ălàăchuyênăgiaăđầuăngànhăvàăcôngănhânălànhănghềăậ kỹăthu t viên (LêăVĕnăToàn,ă2007)

Báoăcáoăchínhătrịăc aăBanăCh păHànhătrungă ơngăkhoáăIXăt iăđ iăhộiăđ iăbiểuătoànăquốcălầnăth ăXăc aăĐ ngăcũngăxácăđịnhărằngăconăđ ngăcôngănghi păhoá,ăhi nă

đ iăhoáăc aăn ớcătaăcầnăvàăcóăthểărútăngắnăth iăgianăsoăvớiăcácăn ớcăđiătr ớc,ăvàămuốnăv yăthìăph iăphátăhuyănguồnălựcătríătu ăvàăs căm nhătinhăthầnăc aăng iăVi tăNamăthôngăquaăgiáoăd căvàăđàoăt o,ăkhoaăhọc,ăcôngăngh ,ăgắnăvớiăhộiănh păquốcăt ,ă

phátăhuyă l iăth ăc aăđ tăn ớc,ă gắnăcôngănghi păhoá,ăhi năđ iă hoáă vớiăkinhăt ătriă

th c,ăt năd ngămọiăkh ănĕngăđểăđ tătrìnhăđộătiênăti n,ăhi năđ iăvềăkhoaăhọcăvàăcôngăngh

K ăthừaăquanăđiểmăphátătriển,ăt iăĐ iăhộiăĐ ngătoànăquốcălầnăth ăXI,ăĐ ngătaă

ti pă t căxácăđịnh:ă “phátăhuyă tốiăđaănhână tốă conăng i;ăcoiăconăng iălàăch ăthể,ănguồnălựcăch ăy uăvàălàăm cătiêuăc aăsựăphátătriển”;ă“Phátătriểnănhanhănguồnănhânălực,ănh tălàănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoălàămộtăđộtăpháăchi năl c…”,ă“Nângăcaoă

ch tăl ngănguồnănhânălực,ăđổi mớiătoànădi năvàăphátătriểnănhanhăgiáoăd căđàoăt o”ă(Đ ngăCộngăs năVi tăNam,ă2011)

Từănhiềuănĕmăqua,ăthànhăphốăHồăChíăMinhăđưăxácăđịnhănguồnănhânălựcălàămộtătrongănhữngănhânătốăt oănềnăt ngăchoăvi căphátătriểnăkinhăt ă- xưăhội.ăVìăth ,ă

ch ătr ơngăphátătriểnănguồnănhânălựcăđưăđ căĐ ngăbộăthànhăphốăđềăraătừăĐ iăhộiălầnăth ăVIIă(2001-2005)ăvàălầnăth ăVIIIă(2006-2010)

Đ iăhộiăĐ ngăbộăthànhăphốăHồăChíăMinhălầnăth ăIX,ănhi măkỳă2010-2015ăđưăphânătíchănhiềuănhuăcầuăc păbáchăph iătáiăc uătrúcăkinhăt ăc aăthànhăphốăHồăChíăMinhătrongăgiaiăđo năđ nănĕmă2015ăvàătầmănhìnăđ nănĕmă2020,ăxácăđịnhăphátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoăchínhălàă mộtătrongă sáuăch ơngătrìnhăđộtă pháăc aăthànhăphốăHồăChíăMinh.ă(Đ ngăbộăthànhăphốăHồăChíăMinh,ă2010)

Trongăđiềuăki năhộiănh păkinhăt ăquốcăt ,ăyêuăcầuăvềănguồnănhânălựcăậ mộtă

y uătốăthenăchốtăvàăquy tăđịnhă- hi năđangăđặtăraăchoănềnăkinhăt ăn ớcătaănóiăchungăcũngănh ăchoăthànhăphốăHồăChíăMinhănhữngăv năđềănanăgi i,ăc păbách:ăSốăl ngălaoăđộngăthìăd ăthừa,ănh ngăch tăl ngănguồnălao độngăthìăl iăkhôngăđápă ng,ăyêuăcầu laoăđộngăch tăxám,ălaoăđộngăcóătrìnhăđộăchuyênămôn,ătayănghềăluônăthi uăh t.ă

H ăthốngăgiáoăd c,ăđàoăt oătuyăđưăđ căc iăti n,ăti păc năvớiăh ăthốngăquốcăt ,ăch tă

l ngăđộiăngũăgiáoăviênăđưăđ cănângălênămộtăb ớc,ătuyănhiênăch tăl ngăgiáoăd căvàăđàoăt oăv năcònănhiềuăb tăc pătr ớcăyêuăcầuăphátătriểnăkinhăt ăc aăđ tăn ớc.ăĐiềuăđóăs ăh năch ăkh ănĕngăcungă ngănguồnănhânălựcăchoămộtăthịătr ngăvớiăyêuăcầuăphátătriểnăcaoăvềăch tănhằmăph căv ăchoăquáătrìnhăcôngănghi păhoá,ăhi năđ iăhoáăvàăhộiănh păkinhăt ăquốcăt ăc aăthànhăphố.ă(Nguy năTrầnăD ơng,ă2005)

Từăthựcătr ngăvàăyêuăcầuăphátătriểnănguồnănhânălựcănêuătrên,ătácăgi ăquy tăđịnhăchọnăđềătài: “Phátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoătrongăbốiăc nh hộiănh păkinhăt ăquốcă ăthànhăphốăHồăChíăMinh”ălàmălu năánăti năsỹăchuyênăngànhăkinhăt ăchínhătrị

1.ăB iăc nh nghiênăc uăvƠălỦădoăch năđ ătƠi

1.1 Nh ngăcôngătrìnhănghiênăc uăv ăngu nănhơnăl căvƠăngu nănhơnăl căch tă

l ngăcaoătrongăb iăc nh h iănh păkinhăt qu căt

Tácăgi ăNguy n BáăNgọcăvàăTrầnăVĕnăHoană(2002)ăchoărằngăquáătrìnhătoànăcầuăhoáăcóătínhăch tăhaiămặt,ăvừaăt oăraăcơăhội,ăvừaăđặtăraănhữngătháchăth căđốiăvớiăcácăn ớcăđangăphátătriển.ăLaoăđộngăVi tăNamăcóătr ăthànhănguồnălựcăquy tăđịnhăsựăthànhăcôngătrongăthamăgiaăhộiănh păquốcăt ăhayătr ăthànhăràoăc nătrongăti nătrìnhăđuổiăkịpăcácăn ớcătiênăti n,ăđềuătuỳăthuộcăvàoăỦăchíăv ơnălênăc aădânătộcăVi tăNam.ăTácăgi ăcũngăđềăc păđ nătácăđộngăc aătoànăcầuăhoáăđốiăvớiălaoăđộng,ăvi călàm,ăvớiă

v năđềăphátătriểnănguồnănhânălựcăc aăVi t Namănh :ădiăchuyểnălaoăđộngătrênăthịă

tr ngălaoăđộngătrongăn ớcăvàăquốcăt ;ăbi năđổiălaoăđộngăvàăth tănghi păd ớiătácăđộngăc aătoànăcầuăhoáăkinhăt ;ătácăđộngăđ năc iăcáchăthểăch ,ăquanăh ălaoăđộng,ăđiềuă

ki nălaoăđộngăvàăcácăv năđềăxưăhộiăc aălaoăđộngă ăVi tăNam

Tácăgi ăPh măThịăThuăHằng (2008)ăvàăHoàngăVĕnăChâuă(2009) đềuăđánhăgiáătổngăquanăvềămôiătr ngăkinhădoanhăc aăVi tăNamă2007,ăphânătíchăcácăho tăđộngă

s năxu tăkinhădoanhăc aădoanhănghi pătrênă4ăkhíaăc nh:ălaoăđộng,ătàiăchính,ăcôngăngh ăvàăti păc năthịătr ngătrongă6ăngànhă(d tămay,ăxâyădựng,ăduălịch,ăngânăhàng,ă

b oăhiểm,ăs năxu tăch ăbi năthựcăphẩm)ăbịă nhăh ngănhiềuănh tăc aăvi căVi tăNamăgiaănh păWTOătừăcácăv năđềălaoăđộngăvàăphátătriểnănguồnănhânălực.ă Cácătácăgi ă

nh năđịnhăthịătr ngălaoăđộngăVi tăNamăs ăti păt căthi uăh tăvàăkhanăhi mănguồnănhânălựcăcaoăc păqu nălỦătr ălên.ăSauăkhiăcuộcăkh ngăho ngătàiăchínhăquaăđi,ăkhiăcácădoanhănghi păti năhànhătáiăc uătrúcăvàănhuăcầuănhânălựcăcóăch tăl ngăcaoătĕngălênăthìăchắcăchắnăsựăm tăcânăđốiăcungă- cầuătrênăthịătr ngălaoăđộngăs ădi năraăngàyăcàngătrầmătrọngăhơnăn uănh ăVi tăNamăkhôngăcóănhữngăbi năphápăhữuăhi uăgi iăquy tăv năđềănày.ăNguyênănhânăc aăvi cănàyălàădoăcácădoanhănghi păthi uăthôngătină

vềăthịătr ngălaoăđộngăvàăch aăti păc nămộtăcáchăhi uăqu ăđ căvớiăcácădịchăv ăđàoă

t o;ănhiềuădoanhănghi păch aătíchăcựcăthamăgiaăvàoăcácăch ơngătrìnhăđàoăt o;ăcácăsinhăviênăđưăkhôngăđ căđịnhăh ớngătốtătrongăvi căchọnătr ng,ăchọnăngànhănghềătheoăhọc.ă

Tácăgi ăNguy năThịăThanhăLiênă(2011)ăđưăđánhăgiáănhữngăđiểmăm nhăc aăTP.HCMătrongăphátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoălàăt pătrungănhiềuătr ngăĐH,ăCĐ danhăti ngăc aăc ăn ớc;ălàăđịaăph ơngălàmătốtăcôngătácădựăbáoănguồnănhânălựcăvàăsànăgiaoădịchăvi călàm;ăNhiềuătr ngăĐH,ăCĐătrongăthànhăphốănh ăĐHăBáchăKhoa,ă ĐH S ă ph mă Kỹă thu t,ă CĐă LỦă Tựă Trọngă đưă h pă tácă liênă k tă vớiă doanhănghi pătrongăvàăngoàiăn ớcăvềănhuăcầuălaoăđộng.ăĐồngăth iătácăgi ăcũngăphânătíchănhữngăh năch ăc aăTP.HCMălàăcungălaoăđộngăv năch aăđápă ngănhuăcầuăc ăvềăsốă

l ngăvàăch tăl ng,ătrongăđóăthi u h tăm nhălàăkhuăvựcăngo iăthành.ăTácăgi ăbàiă

vi tă choă rằngă nguyênă nhână chínhă c aă v nă đềă làă mốiă quană h ă giữaă nhàă tr ngă vàădoanhănghi păch aăth tăsựăchặtăch ,ăvàăsựăđầuăt ăchoăquáătrìnhăchuyểnăđổiăc aăthànhăphốăch aătheoăkịpănhuăcầuăxưăhội Từăđóătácăgi ăcácăgi iăphápălàătáiăc uătrúcănhânălựcăthànhăphố,ăxâyădựngăcơăs ăv tăch tăkỹăthu tăchoătr ngăhọcătheoăh ớngăhi nă

đ i,ătĕngăc ngăliênăk tăgiữaănhàătr ngăvàădoanhănghi păđồngăth iănângăcaoăvaiătròă

qu nălỦăc aănhàăn ớcăvềăphátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ng cao

Tácăgi ăĐàmă Nguy nă ThuỳăD ơngă(2004)ăđ aăra nhữngănhânătốă tácăđộngă

đ nănguồnălaoăđộngănh ăvịătríăđịaălỦăc aălưnhăthổ,ăđiềuăki năt ănhiênăvàătàiănguyênăthiên nhiên,ădânăsốăvàănguồnălaoăđộng,ălịchăsửăkhaiăthácălưnhăthổ,ăcơăs ăh ătầng,ă

đ ngălốiăphátătriểnăkinhăt ăc aăĐ ngăvàăNhàăn ớc,ăGiáoăd c,ăyăt ăTrongăđóătácăgi ăchoărằngăgiáoăd căcóăvaiătròăquanătrọngănh tăđốiăvớiăsựăphátătriểnătiềmănĕngăc aăconă

ng i.ăNĕngăsu tălaoăđộngăkhôngăchỉăph ăthuộcăvàoăs căkhoẻăng iălaoăđộng,ăvàoăcôngăngh ăs năxu tămàăcònăph ăthuộcănhiềuăvàoătrìnhăđộăhiểuăbi tăc aăng iălaoăđộng.ăK tăqu ăgiáoăd călàătĕngălựcăl ngălaoăđộngă

Cácă tácă gi ă Francis Green, David Ashton, Donna James, Johnny Sung (1999) đềăxu tămột gi i thích mới vềăvaiătrò c a nhà n ớc trongăvi căhìnhăthành kỹănĕng, với ba nềnăkinhăt ăĐông Á mới côngănghi păhóa Thay vì nhìnăth y nhà n ớc

là y uătốăbênăngoài chỉăđơnăgi nălà khắcăph c, nhómătácăgi gi iăthích nhà n ớc phù

h p với vi căcungăc p và nhu cầu choăcácăkỹănĕng trongămột nền kinh t phátătriểnănhanh chóng Vai trò này cóăthể là tốt hơn mộtăchi năl c cho phép các tổ ch c giáo

d c vàăđàoăt o đ căthúcăđẩyăb i quá trình tựătrị.ăBàiăvi tăxemăxétăcácăcơăch ăchínhătrịăgiúpăchoăvi căđ măb oăsựăphátătriểnăc aăgiáoăd căvàăhìnhăthànhăcácăchínhăsáchăđàoăt oătuânătheoănhữngăm nhăl nhăc aăsựătĕngătr ngăkinhăt

Trongătácăphẩmă“T ăduyăl iăt ơngălai”ădoăRowanăGibsonăbiênăt pă(2002)ăcácănhàănghiênăc uăchoărằng:ăTừngăngócăngáchătrongălốiăt ăduyăc aăkỷănguyênăcôngănghi pă bâyă gi ă đâyă đangă đ că xemă xétă l iă kỹă l ỡngă vàă đ că tuă chỉnhă mộtă cáchă

m nhăm ăThôngăquaăquanăđiểmăcácănhàănghiênăc u,ăđưăcóă6ătổngăk tăđặcăbi tăquanătrọngăđểăthựcăhi nănhữngăb ớcăt ăduyăl iăt ơngălai:ă(1)ăT ăduyăl iăcácănguyênătắc,ă(2)ăT ăduyăl iăv năđềăc nhătranh,ă(3)ăT ăduyăl iăsựăkiểmăsoátăvàătínhăph căt p,ă(4)ă

T ăduyăl iăvaiătròălưnhăđ o,ă(5)ăT ăduyăl iăthịătr ng,ă(6)ăT ăduyăl iăth ăgiới.ăNhữngătổngăk tămangătínhătri tălỦănàyăgiúpămọiăng iănhìnăth ăgiớiăvớiămộtănh năth cămớiămẻ,ăđồngăth iăcũngăgiúpănêuăraănhữngăhànhăđộngăc ăthểăđểăgiànhăđ cănhữngăthành côngătrongăth iăđ iătoànăcầuăhoáăvớiănềnăkinhăt ătriăth c

Ti pănốiănhữngănghiênăc uănày,ătácăgi ăJohnăNaisbittă(2009)ăđưănghiênăc uăvàătổngăk tă11ălốiăt ăduyăc aăt ơngălaiăchoănhữngăaiămuốnăthamăgiaăvàoăđộiăngũănguồnănhânălựcăch tăl ngăcao.ăDùăđềăra quanăđiểmăph iăt ăduyăl iăt ơngălaiăhayă

ph iăcóălốiăt ăduyăc aăt ơngălaiănh ngăcácănhàănghiênăc uăđềuăthốngănh tăvớiănhauărằng,ăđóăph iălàăt ăduyăsángăt o.ăNh ăv y,ăkhiăđềăraănhữngăyêuăcầuăđốiăvớiănguồnănhânălựcăch tăl ngăcao,ăcácătácăgi ăđưănh năm nhătớiănhữngăsángăt oăđểăđ tătớiăđỉnhăcaoănh tătrênăconăđ ngăphátătriểnă ăth iăđ iăngàyănay

Trongăcôngătrình:ăB yătriăth căt tăy uăchoănềnăgiáoăd căt ơngălai,ăsauăkhiă

nh năm nhăvaiătròătrungătâmăc aăgiáoăd căđốiăvớiăconăng iătrongăxưăhộiăngàyănay,ă

tácăgi ăEdgarăMorină(2008)ăđưălu năgi iăvềăb yătriăth căcầnăph iătr ăthànhănềnăt ngătrongănềnăgiáoăd căt ơngălaiăđểănhữngăbộăócăđ căđàoăt oătốt,ăcóăkh ănĕngăsángăt oăcao,ăđóălà:ăSựăđuôiămùăc aănh năth c:ăSaiălầmăvàă oăt ng;ăNhữngănguyênătắcăđểăcóămộtănh năth căđúngăđắn;ăVềăhoànăc nhăconăng i;ăCĕnăc ớcăđịaăcầu;ăĐ ơngăđầuă

vớiănhữngăb tăxácăđịnh;ăSựăthôngăc m;ăĐ oălỦăc aănhânălo i.ăB yătriăth cănàyăchoăphépăk tăn păt tăc ăcácăbộămônăhi năcó,ăthúcăđẩyăsựăphátătriểnăc aănguồnănhânălựcă

ch tăl ngăcaoăvớiăkh ănĕngăđápă ngănhữngătháchăth căc aăcuộcăsốngăcáănhân,ăvĕnăhoáăvàăxưăhộiăc aăt ơngălai

1.2.ăNh ngănh năđ nhăv ăngu nănhơnăl căch tăl ngăcaoătrongăgiaiăđo năhi nă nay ăVi tăNam

Tácă gi ă Đ că V ngă (2008)ă choă rằngă nguồnă nhână lựcă Vi tă Namă đ că xácăđịnhăgồmănguồnănhânălựcătừănôngădân,ăcôngănhân,ătríăth c,ăcôngăch căviênăch căvàăcóănhữngăđặcăđiểmăchungălàănguồnănhânălựcă ăVi tăNamăkháădồiădào,ănh ngăch aă

đ căsựăquanătâmăđúngăm c,ăch aăđ căquyăho ch,ăch aăđ căkhaiăthác,ăđàoăt oăthìănửaăv i,ănhiềuăng iăch aăđ căđàoăt o;ăCh tăl ngănguồnănhânălựcăch aăcao,ă

d năđ nătìnhătr ngămâuăthu năgiữaăl ngăvàăch t;ăSựăk tăh p,ăbổăsung,ăđanăxenăgiữaănguồnănhânălựcătừănôngădân,ăcôngănhân,ătríăth c,ăch aătốt,ăcònăchiaăcắt,ăthi uăsựăcộngălựcăđểăcùngănhauăthựcăhi năm cătiêuăchungălàăxâyădựngăvàăb oăv ăđ tăn ớc.ăTừăđó,ătácăgi ăđưăđềăxu tă10ăgi iăphápăphátătriểnănguồnănhânălựcăVi tăNamă(CầnăcoiănguồnănhânălựcălàătàiănguyênăquỦăgiáănh tăc aăVi tăNam;ănângăcaoăch tăl ngăconă

ng iăvàăch tăl ngăcuộcăsống;ăNhàăn ớcăph iăcóăk ăho chăphốiă h păt oă nguồnănhână lựcă từă nôngă dân,ă côngă nhân,ă tríă th c;ă cóă k ă ho chă khaiă thác,ă đàoă t o,ă bồiă

d ỡng,ăsửăd ngăcácănguồnănhânălựcăchoăđúng;ăhằngănĕm,ăNhàăn ớcăcầnătổngăk tăvềălỦălu năvàăthựcăti năvềănguồnănhânălựcă ăVi tăNam,ăđánhăgiáăđúngămặtăđ c,ămặtă

ch aăđ c,ăkịpăth iărútăraănhữngăkinhănghi m,ătrênăcơăs ăđóămàăxâyădựngăchínhăsáchămớiăvàăđiềuăchỉnhăchínhăsáchăđưăcóăvềănguồnănhânălựcă ăVi tăNam )ăTácăgi ăcũngăki nănghịăChínhăph ăvàăcácăcơăquanăch cănĕngăph iăcóăchínhăsách,ăbi năphápă

k tăh păth tătốtăgiữaăđàoăt oăvàăsửăd ngătrongătổngăthểăphátătriểnăkinhăt ăc aăđ tă

n ớc,ăđápă ngăcóăhi uăqu ănguồnălaoăđộngăcóăch tăl ngăcaoăchoăyêuăcầuăphátătriểnă

c aănềnăkinhăt

Tácăgi ăNguy năThanhăTuyền vàăcộngăsự (2002) khẳngăđịnh conăđ ngăhộiă

nh păđốiăvớiăVi tăNamălàăt tăy u Xâyădựngăđ căchoămìnhănhữngăy uătốăngàyăcàngă

m nhăc aăkinhăt ătriăth călàăcáchăduyănh tăđểăcóăđ cănĕngălựcăc nhătranh,ăvàăh pă

tácămộtăcáchăbìnhăđẳngătrongăsựăhộiănh păđó.ăĐốiăvớiăVi tăNam,ăchuyểnăsangăth iă

đ iănềnăkinhăt ătriăth călàăxuăh ớngăkhôngăthểăđ oăng c.ăPh iăcóăt ăduyăc aănềnăkinhăt ătriăth căngayăc ăkhiăđangă ătrongăgiaiăđo năphátătriểnănềnăkinhăt ăhữuăhìnhă(côngănghi păhoá)ăđểăchíăítăkhiăch aăthểăbắtăkịpăvàoănềnăkinhăt ătriăth căthìăcũngăt oăraăđ cănhữngătiềnăđềăđểăti pănh năcóăhi uăqu ăcácăhi uă ngătácăđộngăc aănềnăkinhă

t ătriăth cătrongătoànăcầuăhoá.ăTừăđóăcácătácăgi ăcũngăđềăxu tăsáuăgi iăphápăcĕnăb năđểăti năđ nănềnăkinhăt ătriăth călà:ăĐẩyănhanhăhộiănh păvàoănềnăkinhăt ătoànăcầu,ănắmăbắtănhữngăcơăhộiăc aănóăđểănhanhăchóngăđểăti nănhanh;ăĐầuăt ăvàoăgiáoăd c,ăphátătriểnănguồnăvốnăconăng iăđểătĕngănĕngălựcăh păth ăvàăsửăd ngătriăth c;ăĐầuăt ăchoăkhoaăhọcăvàăcôngăngh ăđểăt oăraătriăth căc aăchínhămình;ăĐầuăt ăvàoăh ătầngăthôngă tină đểă t oă điềuă ki nă d ă dàngă choă vi că thuă nh nă l nă h pă th ă triă th c;ă Tĕngă

c ngăđổiămớiăchínhăsáchăvàăthi tăch ăđểăti păt căthựcăthi phátătriểnănềnăkinhăt ăm ;ă

và kinhăt ătriăth căh ớngătớiămộtăxưăhộiăm ,ădânăch ărộngărãi

Tácăgi ăLêăThịăNgână(2002)ăchoărằngănângăcaoăch tăl ngănguồnănhânălựcă

ti păc năkinhăt ătriăth c làănângăcaoănĕngălựcăthểăch tăvàănĕngălựcătinhăthầnăsángăt o,ătìmă ki m,ă phátă hi nă thôngă tină vàă v tă ch tă hoáă thôngă tină thànhă s nă phẩmă vàă côngăngh ămới.ăDoăđó,ăkh ănĕngăsángăt oăđổiămớiălàăđặcăđiểmănổiăb căc aăch tăl ngănguồnănhânălựcăti păc năkinhăt ătriăth c.ăQuaăđóătácăgi ăcũngăxácăđịnhăđiểmăy uăc aă

Vi tăNamătrongăquáătrìnhăcôngănghi păhoá,ăhi năđ iăhoáărútăngắn,ăti păc năkinhăt ătriă

th călàăcơăs ăh ătầngăchoăkinhăt ătriăth căcònăănhiềuăy uăkém,ănguồnănhânălựcăch aăđápă ngăyêuăcầuăc aăsựăphátătriển,ăcònăthi uăvềăsốăl ngăvàăch tăl ng.ăTácăgi ăchoărằngăđểăti păc năđ căkinhăt ătriăth căph iăđồngăth iăti năhànhăvi căt oădựngăcơăs ă

h ătầngăbanăđầuăchoăkinhăt ătriăth căvàănângăcaoăch tăl ngănguồnănhânălực

Cùngăquanăđiểmăkhiănghiênăc uănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoătácăgi ăTrầnăVĕnăHùngă(2012)ăchoărằngăđiềuăki năđểăt oăđ căl iăth ăc nhătranhătrongăth iăđ iăngàyănayălàăđầuăt ăphátătriểnănguồnănhânălựcăcóăch tăl ngăcaoăđiăđôiăvớiăc uătrúcă

l iănềnăkinhăt ăC nhătranhăkinhăt ăhiểuătheoănghƿaărộngăchínhălàăc nh tranhăvềăgiáoă

d căđàoăt oăvàăkhoaăhọcăcôngăngh ăTuyănhiên,ăđểăcóăđ cănh ăv yăv năđềăcơăb nălàă ph iă cóă đầuă t ă x ngă đángă vàoă giáoă d că đàoă t o,ă t că làă đầuă t ă vàoă nguồnă tàiă

nguyênăconăng i,ăđàoăt oănguồnănhânălựcăcóănĕngălựcătríătu ăvàătayănghềăcao,ăcóă

kh nĕngăti pănh năvàăsángăt oătriăth căvàăcôngăngh ămới

Nhìnănh nănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoăthôngăquaăgiáoăd căậ đàoăt o,ătácă

gi ăNguy năTrungă(2012)ănh năđịnh ch tăl ngăc aăcôngătácăgi ngăd yă ăn ớcătaă

đ căđánhăgiáăthôngăquaăch ơngătrìnhăgi ngăd y,ăng iăd y,ăch tăl ngănhàătr ng.ăTácăgi ăcungăc păchoăng iăđọcăthôngătinăđángăchúăỦăvềăch tăl ngăđàoăt oă ăn ớcătaăthôngăquaăđánhăgiáăc aăcácăch ădoanhănghi păVi tăNamăđốiăvớiănhữngălaoăđộngă

đ căđàoăt oăquaăcácăcơăs ăđàoăt oătrongăn ớc:ă(a)ăhọăph iăđàoăt oăl iăhầuăh tămọiă

ng iă ă mọiăc pă b că ậ họcănghề,ăđ iă học,ă sauăđ iăhọcă - màăhọănh năvàoădoanhănghi păc aămình,ă(b)ăhọăkhôngătinăt ngăvàoăh ăthốngăđ iăhọcăvàăcácăvi nănghiênă

c uăc aătrongăn ớc,ăvìăch tăl ngăgi ngăd yăth p;ănộiădungăth păvàăl căh u;ăkh nĕngănghiênăc uănghèoănàn;ăsáchăv ăvàăthi tăbịăđềuăthi u,ăkhôngăđồngăbộ,ăcũăkỹ,ă

y uăvềăngo iăngữ,ănĕngălựcătổăch căvàăqu nălỦăth p

Tácăgi ăĐàmăNguy năThuỳăD ơngă(2004)ăcũngăchoărằngănguồnănhânălựcălàănguồnălựcăm nhănh t,ăquanătrọngănh tătrongăcácănguồnălựcăc aăsựăphátătriển.ăĐóăkhôngăchỉălàăđộngălựcămàăcònălàăm cătiêuăc aăsựăphátătriển,ălàăh ớngăvàoăph căv ă

l iăíchăconăng i.ăTuyănhiên,ăv năđềăphátăhuyăs căm nhăc aănguồnălựcănàyănh ăth ănàoăcònătuỳăthuộcăvàoănhiềuăy uătố,ăđặcăbi tăvàoătrìnhăđộăvàăkỹănĕngăsửăd ngănguồnălaoăđộng.ăTácăgi ăđưăchoăth yăđ cănguồnălaoăđộngăc aăthànhăphốăcóăquiămôălớnă

nh tăc ăn ớc,ăchi mă77%ătổngănguồnălaoăđộng;ă7,9%ădânăsốătrongăđộătuổiălaoăđộngăvàă6,6%ădânăsốăho tăđộngăkinhăt ăc aăc ăn ớc.ăCh tăl ngănguồnălaoăđộngăđưăđ cănâng lênărõăr t:ăvềătrìnhăđộăvĕnăhoáăc aădânăsốăho tăđộngăkinhăt ăchỉăcóă0,5%ăch aă

bi tăchữăvàă10%ăch aătốtănghi pătiểuăhọc,ă8,9%ăđưătốtănghi pătừătiểuăhọcăđ nătrungăhọcăphổăthông;ăvềătrìnhăđộăchuyênămônăkỹăthu tă33%ădânăsốăho tăđộngăkinhăt ăcóătrìnhăđộătừăcôngănhânăkỹăthu tătr ălênăvàăgầnă40%ăquaăđàoăt oănghề,ăđặcăbi tălàălaoăđộngăcóătrìnhăđộăcaoăđẳngătr ălênăngàyăcàngătĕng.ăVềăsửăd ngălaoăđộng,ă93,8%ădânăsốăho tăđộngăt pătrungă ăkhuăvựcăcôngănghi păvàădịchăv ,ăchỉăcóă6,7%ăt pătrungătrongănôngănghi p.ăLaoăđộng ăTP.HCMăcũngăphânăbốăkhôngăđồngăđềuăgiữaăcácăkhuăvựcăkinhăt ăMặcădùăkinhăt ăthànhăphốăphátătriểnăcao,ăhàngănĕmăgi iăquy tăđ că

mộtăsốăl ngălớnălaoăđộngănh ngătỷăl ăng iăth tănghi păc aăTP.HCMăv năcònăkháăcaoă chi mă 6,53%ă tổngă sốă ng iă trongă độă tuổiă lao độngă (soă vớiă Đôngă NamăBộ:4,65%;ăHàăNội:4,61%;ăc ăn ớc:2,1%).ăTừăđóătácăgi ăđưăđ aăraămộtăsốăgi iăphápăvềănguồnălaoăđộngăvàăsửăd ngănguồnălaoăđộng.ăĐốiăvớiănhómăgi iăphápănguồnălaoăđộng,ăchúăỦăvi căđiềuăti tăbi năđộngădânăsốăvàănguồnălaoăđộngănhằmăgi măs c ép tĕngălaoăđộng,ăxâyădựngăchínhăsáchăh pălỦăđốiăvớiălaoăđộngănh păc ,ăđồngăth iănh nă

m nhăđ năvi cănângăcaoăch tăl ngănguồnălaoăđộngănh ăchínhăsáchăgiáoăd căậ đàoă

t o,ă yă t ,ă giáoă d că thểă ch t,ă chínhă sáchă thuă hútă nhână tài.ă Đốiă vớiă nhóm sửă d ngănguồnălaoăđộng,ătácăgi đ aăraă7ăgi iăphápăc ăthể,ătrongăđóăđặcăbi tăchúătrọngăđ nă3ă

gi iă pháp:ă chuyểnă dịchă cơă c uă kinhă t ă h pă lỦ,ă phátă huyă tiềmă nĕngă th ă m nhă c aăthànhăphốăđểăphátătriểnăkinhăt ă- xưăhộiăvàăh pătácăquốcăt ănhằmăthuăhútămọiănguồnălựcănh ăvốn,ă“ch tăxám”,ăkinhănghi măqu nălỦ,ăcôngăngh từăn ớcăngoàiăđểăt oăraănhiềuăvi călàmăchoăng iălaoăđộng

1.3 Đánhăgiáăchungăv ătìnhăhìnhănghiênăc uă

 Ý nghĩa lý luận

- Cácătácăgi ăđưăti păc nămộtăcáchăcóăh ăthốngănhữngăv năđềălỦălu năcơăb nă

nh :ăỦănghƿaăvàătầmăquanătrọngămangătínhăquy tăđịnhăc aăv năđềănhânălựcăvàăphátătriểnănguồnănhânălựcătrongăquáătrìnhăCNH,HĐH;ăVaiătròăquanătrọngăvàăquy tăđịnhă

c aăgiáoăd căvàăđàoăt oătrongăphátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcao,ăquyămôălớnăvàăh pălỦăvềăcơăc uăngànhănghềăph căv ăyêuăcầuăphátătriểnăkinhăt ăVi tăNam

- Cácănhàănghiênăc uătrongăvàăngoàiăn ớcăđềuădùngănhữngăthu tăngữăđaăd ngăđểăchỉănguồnănhânălựcăch tăl ngăcao.ăĐóălàănguồnănhânălựcătríătu ,ănguồnănhânălựcătàiănĕng,ăđộiăngũătriăth c,ăđộiăngũăkhoaăhọcnhữngăthu tăngữănàyăh ớngătới nhữngănhómăđốiăt ngăkhácănhauătrongănguồnănhânălựcăch tăl ngăcao.ăĐiềuăđóăgiúpăchoă

ng iăđọcăcóămộtăcáchănhìnătổngăquátăvềănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoătrongăbốiă

c nhăhộiănh păkinhăt ăquốcăt

- Cácăcôngătrìnhănghiênăc uătrongăn ớcăđềuăkhẳngăđịnhăvaiătròătoălớnăc aănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoăđốiăvớiăquáătrìnhăCNH,HĐHăvàăhộiănh păkinhăt ăquốcăt ăc aăVi tăNam.ăĐóălàăchìaăkhoáăchi mălƿnhănhữngăđỉnhăcaoăc aăkhoaăhọc,ăkỹă

thu tăvàăcôngăngh ătrênăconăđ ngăphátătriển,ăchốngănguyăcơăt tăh u,ălàăkhâuăđộtăphá nhằmăthựcăhi năthắngăl iăcácăm cătiêuăchi năl căphátătriểnăkinhăt -xưăhộiăgiaiă

đo nă2010-2020ăvàăt oăraăb ớcăphátătriểnăthầnăkỳăc aăVi tăNam

- Khiăbànăvềănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoătrongănềnăkinhăt ,ătinhăthầnăcơă

b nătoátălênătừănhữngăcôngătrìnhăkểătrênălàăsựănh năm nhătớiăyêuăcầuăvềăvi căconă

ng iăph iăthayăđổiăt ăduyăđểăthíchă ngăvàălàmăch ănhữngăxuăh ớngăphátătriểnăr tămớiăvàăđầyăb tăng ătrongăth iăđ iăngàyănay

- Bằngăvi căv năd ngăph ơngăphápăti păc năh ăthốngăvàăph ơngăphápăti pă

c năthịătr ng,ăcácăbàiăvi tăđưăgópăphầnăbổăsungăvàăphátătriểnălỦălu năvềămốiăquană

h ăbi năch ngăgiữaăchuyểnădịchăcơăc uăkinhăt ă- dịchăchuyểnănhuăcầuănhânălựcăậ và điềuăchỉnhănhuăcầuăđàoăt oănhânălựcătrongăđiềuăki năkinhăt ăthịătr ng

 Ý nghĩa thực tiễn

- Các tác gi ăđưăphânătíchă ănhữngăkhíaăc nhăvàăgócăđộăkhácănhauăvềăthựcă

tr ngănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoă ăVi tăNam.ăNhữngăthựcătr ngăđóăliênăquanătớiăsốăl ng,ăcơăc uăvàăkh ănĕngăđápă ngăyêuăcầuăc aănhữngăcôngăvi căđòiăhỏiătrìnhăđộăcao.ăT tăc ănhữngănghiênăc uăđềuăkhẳngăđịnhărằngănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoă

c aăVi tăNamăch aăđápă ngăđ căyêuăcầuăc aăquáătrìnhăCNH,HĐHăvàăquáătrìnhăhộiă

nh păkinhăt ăquốcăt ă ăVi tăNamăhi nănay

- Nhữngătàiăli uătrênăđưăphátăho ăđ căb cătranhăphátătriểnănguồnănhânălựcă

c aăVi tăNam nóiăchung,ăvớiănétăch ăy uălàăthựcătr ngăvàănhuăcầuănguồnănhânălực,ăcũngănh ăh năch ăc aăh ăthốngăgiáoăd căvàăđàoăt oăcầnăđ căkhắcăph cămộtăcáchă

hi uăqu ăđểătừăđóăđ aăraănhữngăgi iăphápăvềănguồnănhânălựcăchoăVi tăNam

- Cácătácăgi ănghiênăc uăcũngăđưăđề xu tămộtăsốăgi iăphápăvềăgiáoăd căậ đàoă

t oănhằmăphátătriểnănguồnănhânălựcănh :ăphátătriểnăgiáoăd căđàoăt oăđápă ngătheoănhuăcầuăc aăthịătr ng,ăđổiămớiănộiădung,ăch ơngătrìnhăvàăcáchăth căgi ngăd yă ăcácăb căhọc.ăCóăchínhăsáchă uăđưătrongăvi cătrọngăd ng nhân tài

1.4 Nh ngăv năđ ăđặtăraăchoălu năán

- Cácătácăgi ăn ớcăngoàiăcóănhữngăcáchăphânătíchăvàălu năgi iăt ơngăđốiăcuốnăhútăvàăthuy tăph căvềătầmăquanătrọngăc aătriăth căvàătríătu ătrongăquáătrìnhăhìnhă

thànhănềnăkinhăt ătriăth c.ăTừăđóăcácătácăgi ăđặc bi tănh năm nhătớiăv năđềăph iăđổiămớiăt ăduyăđểămỗiăcáănhânătr ănênăch ăđộngăhơnătrongăsựăphátătriểnăm nhăm ăc aă

th iăđ iăngàyănay.ăMặcădùăkháiăni mănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoăkhôngăđ căsửă

d ngănh ngănhữngăthu tăngữănh ădoanhănhân,ăđộiăngũălưnhăđ o,ănhàăkhoaăhọc,ătầngălớpăsángăt o,ăcôngănhânătríăth c,ăcôngănhânătríătu ăđ căcácătácăgi ăsửăd ngănh ămộtăcáchădi năđ tăkhácăvềălựcăl ngănàyăđưăch ngătỏăsựăquanătâmăđặcăbi tătrongănhữngănghiênăc uăc aăcácătácăgi ăđốiăvớiălựcăl ngă uătúăc aăxưăhội- lựcăl ngăquy tăđịnhă

nh tăđ năsựăhìnhăthànhănềnăkinhăt ătriăth cătoànăcầu.ăNhữngănghiênăc uănàyăthểăhi nămốiăquanătâmăđ nănguồnănhânălựcăch tăl ngăcao.ăTuyănhiên,ăđóălàănhữngănghiênă

c uăch ăy uăgắnăvớiăbốiăc nhăkinhăt ă ăcácăn ớcăphátătriểnăhàngăđầuăth ăgiới,ăkhông

ph iălàănhữngănghiênăc uăgắnăvớiăVi tăNam

- Cácănghiênăc uătrongăn ớcăcũngăchỉăđềăc păđ năcácălỦălu năchungăvềăxâyădựng,ăqu nălỦ,ăphátătriểnănguồnănhânălực,ănhữngăy uătốăriêngălẻătácăđộngăđ nănguồnănhânălựcătrongăsuốtăquáătrìnhăhìnhăthànhăvàăphátătriển theoăsựăphátătriểnăc aăkinhăt ăxưăhội.ăCh aăcóăcácănghiênăc uăchỉărõănhữngăy uătốănàoă nhăh ngăđ n nguồnănhânălựcăđápă ngă yêuăcầuă hộiănh păkinhăt ăquốcăt ăt iăTP.HCM Ch aăcóănghiênăc uăphânătíchăc ăthểănhữngănguyênănhână nhăh ngăđ năquáătrìnhăphátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoă ăTP.HCM

- Ho tăđộngăđàoăt oănhânălựcăđưăđ căquanătâmă ănhiềuăquốcăgiaăvàăcóănhiềuăcôngătrình,ăhộiănghị,ăhộiăth oăđềăc păđ nănh ngăvi cănghiênăc uăphátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoă ăkhíaăc nhăcungăvàăcầuălaoăđộngăvàoămộtăvùngălưnhăthổăđặcătr ngănh ăTP.HCMăchoăđ nănayăv năch aăcóăcôngătrìnhănghiênăc uănàoăđềăc pă

đ nămộtăcáchătoànădi n,ăđầyăđ ,ălu năgi iămộtăcáchăsâuăsắc.ă

- Trongăsốăcácănghiênăc u,ăcóămộtăsốănghiênăc uăđềăc păđ năvi cănângăcaoă

ch tăl ngănguồnănhânălựcătrongăgiaiăđo năthựcăhi năcôngănghi păhoá,ăhi năđ iăhoáă

đ tăn ớc,ănh ngăcácănghiênăc uăvềăphátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoăgắnăvớiăhộiănh păkinhăt ăquốcăt ,ănh tălàăsauăkhiăVi tăNamăgiaănh păWTOăv năch aă

đ căđềăc pămộtăcáchăđầyăđ Ch aăcóătácăgi ănghiênăc uăxâyădựngăthangăđoăch tă

l ngănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoădựaătrênănhuăcầuălaoăđộngăt iăTPHCM.ă

- T tăc ănhữngăcôngătrìnhănóiătrên,ă ănhữngăm căđộăkhácănhau,ăđưăgiúpătácă

gi ăcóămộtăsốăt ăli uăvàăki năth căcầnăthi tăđểăcóăthểăhìnhăthànhănhững hiểuăbi tă

chung,ăgiúpăti păc năvàăđiăsâuănghiênăc uăv năđề

2.ăM cătiêuănghiênăc uăc aălu năán

- Phânătíchăthựcătr ngănguồnănhânălựcă ch tăl ngăcaoă vàăphátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoă ăTP.HCMăătrongăbốiăc nhăHNKTQT

- Đánhăgiáăcácănhânătốă nhăh ngăđ năphátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoă ăkhíaăc nhăcungălaoăđộng.ă

- Đánhăgiáăcácănhânătốă nhăh ngăđ năphátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoă ăkhíaăc nhăcầuălaoăđộng

- L pălu năvềăph ơngăpháp,ăm cătiêuăvàăđềăxu t quanăđiểmăvàăgi iăphápăphát triểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoătrongăbốiăc nhăhộiănh păkinhăt ăquốcăt c aăTP.HCM

3 ăĐ iăt ngăph măviăvƠăgi iăh nănghiênăc uă

- Kháchăthểănghiênăc u:ăNguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoătrongălƿnhăvựcăs nă

4 ăĐi măm iăvƠănh ngăđóngăgópăc aălu năánă

4.1 V ph ngădi n h c thu t

H thống hóa những v năđề lý lu n chung về phát triển nguồn nhân lực ch t

l ngăcao,ăcácătiêuăchíăđánhăgiáăvà các y u tố nhăh ngăđ n phát triển nguồn nhân

lực ch tăl ng cao trong th i kỳ HNKTQT hi n nay hai khía c nh cung và cầu lao động t i TP.HCM

Góp phầnăxácăđịnh và ch ng minh các nguyên nhân nhăh ng trực ti păđ n quá trình phát triển nguồn nhân lực ch tăl ng cao trong HNKTQT TP.HCM

4.2 V ph ngădi n th c ti n

K t qu nghiên c u giúp cho các nhà nghiên c u, các nhà ho chăđịnh chính sách có cáchănhìnăđầyăđ và toàn di năhơnăvề cách th c ti p c năđối với nguồn nhân

lực ch tăl ng cao vớiăt ăcáchălàămột bộ ph n c u thành c a lựcăl ng s n xu t

Nh n th căđầyăđ ,ărõăràngăhơnăvề thực tr ng phát triển nguồn nhân lực ch t

l ng cao trong bối c nh HNKTQT TP.HCM Từ đóăđề xu t các gi iăphápălàmăcơă

s cho vi c ho chăđịnh và nâng cao ch tăl ng phát triển nguồn nhân lực ch tăl ng cao TP.HCM hi n nay

5 K t c u lu n án

Ngoài phần m đầu, k t lu n, m c l c, danh m c các chữ vi t tắt, danh m c các b ng, ph l c và tài li u tham kh o; lu năánăđ c bố c c theo 4 ch ơngănh ăsau:

Ch ơngă1:ăCơăs lý lu n về phát triển nguồn nhân lực ch tăl ng cao trong

bối c nh hội nh p kinh t quốc t

Ch ơngă2:ăPh ơngăphápănghiênăc u v năđề phát triển nguồn nhân lực ch t

l ng cao trong bối c nh hội nh p kinh t quốc t

Ch ơngă3: Thực tr ng phát triển nguồn nhân lực ch tăl ng cao trong bối

c nh hội nh p kinh t quốc t TP.HCM

Ch ơngă4:ăQuanăđiểm,ăph ơngăh ớng và một số gi i pháp phát triển nguồn nhân lực ch tăl ng cao trong bối c nh hội nh p kinh t quốc t TP.HCM

CH NGă1

C ăS ăLụăLU NăVÀăTH CăTI NăV ăPHỄTăTRI NăNGU Nă

KINHăT ăQU CăT 1.1 Kháiăni măvƠăcácătiêuăchíăđánhăgiáăngu nănhơnăl căch tăl ngăcaoătrongă

b iăc nhăHNKTQT

1.1.1 Phátătri năngu nănhơnăl căvƠăngu nănhơnăl căch tăl ngăcao

Kháiăni măv ăngu nănhơnăl c

Kháiăni mănguồnănhânălựcăđ căhiểuătheoăhaiănghƿa,ăngoàiănghƿaărộngăđ căhiểuănh ăkháiăni mă“nguồnălựcăconăng i”,ăth ngăcònăđ căhiểuătheoănghƿaăhẹpălàănguồnălaoăđộngă(tổngăsốăng iăđangăcóăvi călàm,ăsốăng iăth tănghi păvàăsốălaoăđộngădựăphòng),ăth măchíăcóăkhiăcònăđ căhiểuălàălựcăl ngălaoăđộngă(sốăng iătrongăđộătuổiălaoăđộngămàăcóăkh ănĕngălaoăđộng).ă

Nguồnă nhână lựcă làă toànă bộă quáă trìnhă chuyênă mônă màă conă ng iă tíchă luỹă

đ c,ănóăđ căđánhăgiáăcaoăvìătiềmănĕngăđemăl iăthuănh pătrongăt ơngălai.ăCũngăgiốngănh ănguồnălựcăv tăch t,ănguồnănhânălựcălàăk tăqu ăđầuăt ătrongăquáăkh ăvớiă

m căđíchăđemăl iăthuănh pătrongăt ơngălaiă(Beggăet.al,ă1995)

TheoăNgânăhàngăth ăgiớiăthìănguồnănhânălựcălàătrìnhăđộălànhănghề,ălàăki nă

th căvàănĕngălựcăc aătoànăbộăcuộcăsốngăcon ng iăhi năcóăhoặcătiềmănĕngăđểăphátătriểnăkinhăt ă- xưăhộiătrongămộtăcộngăđồngă(WB,ă2000)

Nguồnănhânălựcăcầnăđ căhiểuălàăsốăl ngă(sốădân)ăvàăch tăl ngăconăng i,ăbaoăgồmăc ăthểăch tăvàătinhăthần,ăs căkhỏeăvàătríătu ,ănĕngălực,ăphẩmăch tăvàăđ oă

đ căc aăng iălaoăđộng.ăNóălàătổngăthểănguồnănhânălựcăhi năcóăthựcăt ăvàătiềmănĕngă

đ căchuẩnăbịăsẵnăsàngăđểăthamăgiaăphátătriểnăkinhăt ă- xưăhộiăc aămộtăquốcăgiaăhayămộtăđịaăph ơngănàoăđóă(Ph măMinhăH c,ă2001)

Nguồnănhânălựcălàătổngăthểăcácătiềmănĕngălaoăđộngăc aămộtătổăch c,ămộtăđịaă

ph ơng,ămộtăquốcăgiaătrongăthểăthốngănh tăhữuăcơănĕngălựcăxưăhộiă(thểălực,ătríălực,ănhânăcách)ăvàătínhănĕngăđộngăxưăhộiăc aăconăng iăthuộcăcácănhómăđó,ănh ătínhă

thốngănh tămàănguồnălựcăconăng iăbi năthànhănguồnăvốnăconăng iăđápă ngăyêuăcầuăphátătriểnă(ĐoànăVĕnăKhái,ă2005)

Schultză(1972)ăgi iăthíchăthu tăngữă“nguồnănhânălực”ălàăbaoăgồmănhiềuăthuộcătínhănh ăthểălực,ăsinhăhọc,ătâmălỦăvàăvĕnăhoá cũngănh ăgiáătrịăvĕnăhoáăvàăgiáătrịăkinhă

t c aănhàăs năxu tăvàădịchăv ăkháchăhàng.ă

Nguồn nhânălực,ătheoăcáchăti păc nămới,ăcóănộiăhàmărộngărưiăbaoăgồmăcácă

y uătốăc uăthànhăvềăsốăl ng,ătriăth c,ăkh ănĕngănh năth căvàăti păthuăki năth c,ătínhănĕngăđộngăxưăhội,ăs căsángăt o,ătruyềnăthốngălịchăsửăvàăvĕnăhoá.ăCácăkháiăni mătrênăchoăth yănguồnălực con ng iăkhôngăchỉăđơnăthuầnălàălựcăl ngălaoăđộngăđưăcóăvàă

s ăcó,ămàăcònăbaoăgồmăs căm nhăc aăthểăch t,ătríătu ,ătinhăthầnăc aăcácăcáănhânătrongămộtăcộngăđồng,ămộtăquốcăgiaăđ căđemăraăhoặcăcóăkh ănĕngăđemăraăsửăd ngăvàoăquáătrìnhăphátătriểnăxưăhội

Nh v y,ă xemă xétă d ớiă cácă gócă độă khácă nhauă cóă thểă cóă nhữngă kháiă ni măkhácănhauăvềănguồnănhânălực,ănh ngănhữngăkháiăni mănàyăđềuăthốngănh tănộiădungăcơăb n:ănguồnănhânălựcălàănguồnăcungăc păs călaoăđộngăchoăxưăhội.ăConăng iăvớiă

t ăcáchălàăy uătốăc uăthànhălựcăl ngăs năxu tăgiữăvịătríăhàngăđầu,ălàănguồnălựcăcơă

b năvàănguồnălựcăvôăt năc aăsựăphátătriểnăkhôngăthểăchỉăđ căxemăxétăđơnăthuầnă ăgócăđộăsốăl ngăhayăch tăl ngămàălàăsựătổngăh păc aăc ăsốăl ngăvàăch tăl ng;ăkhôngăchỉălàăbộăph nădânăsốătrongăđộătuổiălaoăđộngămàălàăcácăth ăh ăconăng iăvớiănhữngătiềmănĕng,ăs căm nhătrongăc iăt oătựănhiên,ăc iăt oăxưăhội

K ăthừaăquanăđiểmăc aăcácătácăgi ănghiênăc uăvềănguồnănhânălực,ătácăgi ăđềă

tàiăchoărằng:ăNguồn nhân lực là tổng thể số lượng và chất lượng con người với

tổng hoà các tiêu chí về trí lực, thể lực và những phẩm chất đạo đức - tinh thần tạo nên năng lực mà bản thân con người và xã hội đã, đang và sẽ huy động vào quá trình lao động sáng tạo vì sự phát triển và tiến bộ xã hội

Phátătri năngu nănhơnăl c

Nadleră&ăNadleră(1990)ăchoărằngăphátătriểnănguồnănhânălựcăvàăgiáoăd căđàoă

t oă làă nhữngă thu tă ngữă cóă cùngă nộiă hàm.ă Haiă tácă gi ă nàyă địnhă nghƿa:ă phátă triểnă

nguồnănhânălựcălàălàmătĕngăkinhănghi măhọcăđ cătrongămộtăkho ngăth iăgianăxácăđịnhăđểătĕngăcơăhộiănângăcaoănĕngălựcăthựcăhi năcôngăvi c

Phátătriểnănguồnănhânălựcălàătổngăthểăcácăhìnhăth c,ăph ơngăpháp,ăchínhăsáchăvàăbi năphápănhằmăhoànăthi năvàănângăcaoăch tăl ngăchoănguồnănhânălựcă(tríătu ,ăthểăch t,ăvàăphẩmăch tătâmălỦăxưăhội)ănhằmăđápă ngăđòiăhỏiăvềănguồnănhânălựcăchoăsựăphátătriểnăkinhăt ăxưăhộiătrongătừngăgiaiăđo năphátătriểnă(BùiăVĕnăNhơn,ă2006)

Trongăkháiăni mănàyăch tăl ngănguồnănhânălựcăđ căgi iăthíchănh ăsau:ă

Thể lực của nguồn nhân lực:ăs căkhỏeăcơăthểăvàăs căkhỏeătinhăthần.ăThểălực

làătr ngătháiăs căkhoẻăthểăch tăc aăconăng i,ălàăđiềuăki năđ măb oăchoăconăng iăphátătriển,ătr ngăthànhămộtăcáchăbìnhăth ng,ăhoặcăcóăthểăđápă ngăđ cănhữngăđòiăhỏiăvềăsựăhaoăphíăs călực,ăthầnăkinh,ăcơăbắpătrongălaoăđộng.ăTríălựcăngàyăcàngăđóngă

vaiătròăquy tăđịnhătrongăsựăphátătriểnănguồnănhânălực,ăsong,ăs căm nhătríătu ăc aăcon ng iăchỉăcóăthểăphátăhuyăđ căl iăth ătrênănềnăthểălựcăkhoẻăm nh.ăChĕmăsócă

s căkhoẻălàămộtănhi măv ăr tăcơăb năđểănângăcaoăch tăl ngănguồnănhânălực,ăt oătiềnăđềăphátăhuyăcóăhi uăqu ătiềmănĕngăconăng i

Trí lực của nguồn nhân lực: làătrìnhăđộăvĕnăhóa,ăchuyênămônăkỹăthu tăvàăkỹă

nĕngălaoăđộngăthựcăhànhăc aăng iălaoăđộng.ăĐóălàănĕngălựcăc aătríătu ,ăquy tăđịnhăphầnălớnăkh ănĕngălaoăđộngăsángăt oăc aăconăng i.ăTríătu ă đ căxemălàă y uătốăquanătrọngăhàngăđầuăc aănguồnănhânălực,ăkhaiăthácăvàăphátăhuyătiềmănĕngătríătu ătr ăthànhăyêuăcầuăquanătrọngănh tăc aăvi căphátăhuyănguồnălựcăconăng i.ăNóăbaoăgồmătrìnhăđộătổngăh pătừăvĕnăhoá,ăchuyênămôn,ăkỹăthu t,ăkỹănĕngălaoăđộng.ăTrìnhăđộăvĕnăhoá,ăvớiănềnăt ngăhọcăv nănh tăđịnhălàăcơăs ăchoăphátătriểnătrìnhăđộăchuyênămônăkỹăthu t.ăTrìnhăđộăchuyênămônăkỹăthu tăđ măb oăchoănguồnănhânălựcăho tăđộngămangătínhăchuyênămônăhoáăvàăchuyênănghi păhoá.ăKỹănĕngălaoăđộngătheoătừngănghànhănghề,ălƿnhăvựcălàămộtăyêuăcầuăđặcăbi tăquanătrọngătrongăphátătriểnănguồnănhânălựcă ăxưăhộiăcôngănghi p

Phẩm chất tâm lý xã hội: cònăđ căgọiălàătâmălực,ăchínhălàătácăphong,ătinhă

thầnăậ Ủăth cătrongălaoăđộngănh :ătácăphongăcôngănghi pă(khẩnătr ơng,ăđúngăgi ăv.v.),ăcóăỦăth cătựăgiácăcao,ăcóăniềmăsayă mêănghềănghi păchuyênămôn,ăsángăt o,ă

nĕngăđộngătrongăcôngăvi c;ăcóăkh ănĕngăchuyểnăđổiăcôngăvi căcaoăthíchă ngăvớiănhữngăthayăđổiătrongălƿnhăvựcăcôngăngh ăvàăqu nălỦ.ăă

Ngàyănay,ăcáiăđemăl iăl iăth ăchoănguồnănhânălựcăngoàiătríălựcăvàăthểălực,ăcònăph iătínhăđ năphẩmăch tăđ oăđ c,ănhânăcáchăconăng i.ăPhátătriểnănhânăcách,ă

đ oăđ căđemăl iăchoăconăng iăkh ănĕngăthựcăhi nătốtăcácăch cănĕngăxưăhội,ănângăcaoănĕngălựcăsángăt oăc aăhọătrongăho tăđộngăthựcăti năxưăhội.ăDoăv y,ăphátătriểnănguồnănhânălực,ăngoàiăvi căquanătâmănângăcaoămặtăbằngăvàădânătrí,ănângăcaoăs căkhoẻăchoămỗiăconăng i,ăchoăcộngăđồngăxưăhội,ăthìăcầnăcoiătrọngăxâyădựngăđ oăđ c,ănhân cách, lý t ngăchoăconăng i

Chỉ tiêu tổng hợp: tổăch căphátătriểnăliênăh păquốcăđưăkhuy nănghịăvàăđ aăraă

chỉăsốăđểăđánhăgiáăsựăphátătriểnăconăng iăHDI.ăTheoăph ơngăphápănàyăthìăsựăphátătriểnă conă ng iă đ că xácă địnhă theoă baă y uă tốă cơă b nă vàă tổngă h pă nh t:ă 1.ă S căkhỏe,tuổiăthọăbìnhăquânăc aădânăsố;ă2.ăTrìnhăđộăhọcăv n:ăTỷăl ădânăsốăbi tăchữ,ăsốănĕmăđiăhọcăc aămộtăng i;ă3.Thuănh p:ătổngăs năphẩmătrongăn ớcăGDP/ng i

Nh ăv y,ăphátătriểnănguồnănhânălựcălàăquáătrìnhăphátătriểnăthểălực,ătríălực,ăkh ănĕngănh năth căvàăti păthuăki năth cătayănghề,ătínhănĕngăđộngăxưăhộiăvàăs căsángă

t oăc aăconăng i;ănềnăvĕnăhoá;ătruyềnăthốngălịchăsửăv.v.ăăVớiăcáchăti păc năphátătriểnătừăgócăđộăxưăhội,ăphátătriểnănguồnănhânălựcălàăquáătrìnhătĕngălênăvềămặtăsốă

l ngă(quyămô)ănguồnănhânălựcăvàănângăcaoăvềămặtăch tăl ngănguồnănhânălực,ăt oăraăcơăc uănguồnănhânălựcăngàyăcàngăh pălỦ.ăVớiăcáchăti păc năphátătriểnătừăgócăđộăcáănhân,ăphátătriểnănguồnănhânălựcălàăquáătrìnhălàmăchoăconăng iătr ngăthành,ăcóănĕngălựcă xưăhộiă(thểălực,ătríălực,ă nhânăcách)ăvàătínhănĕngăđộngăxưăhộiăcaoă(TrầnăXuânăCầu,ă2008)

Khái ni măv ăngu nănhơnăl căch tăl ngăcao

Từăth iăc aăMác,ădùăch aăđềăc păđ năthu tăngữănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoănh ngăMácăđưănêuăraăquanăni măvềănhữngăng iăcóătrìnhăđộ,ăcóăkh ănĕngă ngă

d ngănhữngăthànhătựuăc aăkhoaăhọcăậ kỹăthu tăvàoăs năxu t,ăđóălàănhữngăconăng iăcóănĕngălựcăphátătriểnătoànădi n,ăđ ăs cătinhăthôngăvàănắmănhanhăchóngătoànăbộăh ăthốngăs năxu tătrongăthựcăti n.ă(C.ăMácăvàăPh.ăĔng-ghen,1993)

T iăHộiăNghịăBCHTWălầnăth ă6ăkhoáăIX,ăĐ ngătaălầnăđầuătiênăsửăd ngăthu tăngữănguồnănhânălựcăch tăl ngăcao:ăPhátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoăthôngăquaăconăđ ngăphátătriển,ăgiáoăd căđàoăt o,ăkhoaăhọcăvàăcôngăngh ăchínhălàăkhâuăthenăchốtăđểăn ớcătaăv tăquaătìnhătr ngăn ớcănghèoăvàăkémăphátătriển.ăĐ năĐ iăhộiă

Đ ngătoànăquốcălầnăth ăX,ăĐ ngătaămột lầnănữaănh năm nhăthu tăngữănàyăkhiăđ aăraăđịnhăh ớngăchínhăsáchăt pătrungăphátătriểnănhanhănguồnănhânălựcăch tăl ngăcao:ăTrọngă d ngă nhână tài,ă cácă nhàă khoaă họcă đầuă nghành,ă tổngă côngă trìnhă s ,ă kỹă s ă

tr ng,ăkƿăthu tăviênălànhănghềăvàăCNKTăcóătayănghềăcao Có chính sách thu hút cácănhàăkhoaăhọcăcôngăngh ăgiỏiătrongăn ớcăvàăngoàiăn ớc,ătrongăcộngăđồngăng iă

Vi tăđịnhăc ă ăn ớcăngoài.ăNh ăv yătheoăquanăni măc aăĐ ng,ănguồnănhânălựcăch tă

l ngăcaoăbaoăgồmăđộiăngũăcácănhàăkhoaăhọcăvàăcôngăngh ,ăcácăcôngătrìnhăs ,ăkỹă

s ,ăcácăcôngănhânăkỹăthu tăcóătayănghềăcao.ă

Khiăbànătớiăthu tăngữănguồnănhânălựcăch tăl ngăcao,ăđ iătừăđiểnăKinhăt ăthịă

tr ngăc aăTrungăQuốcăchoărằng,ăđóălàănhữngăng i,ătrongăđiềuăki năxưăhộiănh tăđịnh,ăcóătriăth căchuyênămônănh tăđịnh,ăcóănĕngălựcăvàăkỹănĕngăcao,ăvớiătínhălaoăđộngăsángăt oăc aăb năthânătrongăđiềuăki năho tăđộngăxưăhội,ăcóăkh ănĕngăgópăphầnăcốngăhi nănàoăđóăđốiăvớiăsựăphátătriểnăc aă xưăhộiă(d nătheoăNguy năĐìnhăLu n,ă2003)

Trongălƿnhăvựcăxưăhộiănhânăvĕn,ăcácănhàănghiênăc uăVi tăNamăcũngăđưăbắtăđầuăhìnhăthànhănênănhữngăquanăni măxungăquanhăv năđềănguồnănhânălựcăch tăl ngăcao.ăPh măMinhăH că(2003)ăchoărằngănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoălàăđộiăngũănhânălựcăcóătrìnhăđộăvàănĕngălựcăcao,ălàălựcăl ngăxungăkíchăti pănh năchuyểnăgiaoăcôngăngh ătiênăti n,ăthựcăhi năcóăk tăqu ăvi că ngăd ngăvàoăđiềuăki năn ớcăta,ălàăh t nhânălƿnhăvựcăc aămìnhăvàoăCNH,HĐHăđ căm ărộngătheoăkiểuă“v tădầuăloang”ăbằngăcáchăd nădắtănhữngăbộăph năcôngănhânăcóătrìnhăđộăvàănĕngălựcăth păhơn,ăđiălênăvớiătốcăđộănhanh

Ngàyănay,ănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoăcònăđ căhiểuănh ămộtăkháiăni mălàăvốnăconăng i.ăTheoăTrầnăThọăĐ tă(2007)ăvốnăconăng iălàăk tăqu ăc aăquáătrìnhăđầuăt ăvàoăcácăho tăđộngănhằmănângăcaoănĕngăsu tălaoăđộngăcáănhânănh ăgiáoăd c,ă

yăt ,ăđàoăt oăt iăchỗă(on-the-jobătraining).ăTheoăLarocheă(1999),ăkháiăni măvốnăconă

ng iăcóănĕmăkhíaăc nhăđặcătr ng.ă

Th ănh t,ăvốnăconăng iălàămộtălo iăhàngăhóaăb tăkh ăth ơngă(non-tradable) Choădùălàăbẩmăsinhăhayăcóăđ cădoăhọcăt p,ărènăluy n,ănh ngăkỹănĕngăvàăki năth căđềuăhàmăch aătrongăcáănhânămỗiăconăng i.ăVìăconăng iăkhôngăph iălàăhàngăhóaă(ngo iătrừătrongăch ăđộăchi măhữuănôăl ),ănênăkhôngăcóăthịătr ngăchoăphépămuaăbánătàiăs năvốnăconăng i.ă

Th ăhai,ă mặcă dùăvốnă conăng iălàă mộtălo iătàiăs năcáănhân, nh ngăkhôngă

ph iălúcănàoăconăng iăcũngăcóăthểăkiểmăsoátăcácăkênhăvàăcácăcáchăth căđểăcóăđ că

th ătàiăs nănày.ăTrongănhữngănĕmăđầuăc aăcuộcăđ i,ăcácăquy tăđịnhăliênăquanăđ năvốnăconăng iăkhôngădoăch ănhânăc aănóămàădoăchaămẹ,ăthầyăgiáo,ăchínhăph ăvàăc ăxưăhộiănắmăgiữăthôngăquaăcácăthểăch ăgiáoăd căvàăxưăhội.ăĐ năkhiăconăng iătr ngăthành,ăcóăthểătựăch ăvàăđộcăl pătrongăcuộcăsống,ăthìăhọăcóăquyềnăquy tă địnhăquáătrình đầuăt ăvàoăvốnăconăng iăc aămình,ănh ngă nhăh ngătừănhữngăng iăxungăquanh và các khuônăkhổăthểăch ăđ căápăd ngănơiăhọăsinhăsốngăs ăti păt cătácăđộngă

đ năquáătrìnhăhìnhăthànhăvốnăconăng iăc aămỗiăcáănhân,ăc ăvềămặtăl ngăl nămặtă

Th ă t ,ă vốnă conă ng iă vừaă mangă tínhă cộngă đồng,ă vừaă mangă tínhă cáă bi t.ă

Ki năth căcóăthểămangătínhăcộngăđồngăn uăconăng iăsửăd ngăchúngătrongănhiềuă

ho tăđộngăvàăn uăchúngă đ cătruyềnătừăng iănàyă sangăng iăkhácămộtăcáchăd ădàngămàăkhôngălàmăgi mănhiềuăgiáătrị.ăNg căl i,ăvốnăconăng iătr ănênăcáăbi tăn uă

ng iătachỉăsửăd ngănóătrongămộtăsốăítăho tăđộngăvàăn uăvi cătanărưămốiăquanăh ăgiữaăng iălaoăđộngă(ch ăthểămangăvốnăconăng i)ăvàăcôngătyăgâyăraănhữngăm tămátătoălớn.ăă

Cuốiăcùng,ăvốnăconăng iăch aăđựngăc ănhữngăhi uă ngăngo iăsinh.ăKhi nói

đ năcácăhi uă ngălanătỏa,ămộtămặtăchúngătaăcóăthểăhiểuărằngăcáănhânănàyăcóăthểătácăđộngătớiănĕngăsu tălaoăđộngăc aăcácăcáănhânăkhácăvàătácăđộngătớiăl iăsu tăc aăvốnă

v tăch t,ămặtăkhácăvớiăkh ănĕngănh tăđịnh,ămỗiăcáănhânăcóăthểălàmăvi cănĕngăsu tăhơn trongămộtămôiătr ngăcóăm căvốnăconăng iăcao.ăKhíaăc nhănàyăc aăvốnăconă

ng iăgi iăthíchăchoăvi căhìnhăthànhăcũngănh ăvaiătròăquy tăđịnhăc aănhữngătrungătâmăt pătrungăvốnăconăng iăcao,ănh ăcácătr ngăđ iăhọc,ăcácăthànhăphố,ătrungătâmănghiênăc uăhayătổăh păcácăhưngăcôngăngh ăcaoă(víăd ăThungălũngăSilicon),ăđốiăvớiăsựăphátătriểnăvàăti năbộăc aăki năth c,ăcôngăngh ăvàătĕngătr ngăkinhăt

Quană điểm Schultz (1972)ă vốnă conă ng i (human capital) đ că xemch ă

y ulàkh ă nĕngthíchă ng Theoph ơngă phápă này,vốnă conă ng iă làđặcă bi t hữuă íchă trongă vi cđốiă phóă vớiă tìnhă huốngă m tă cână bằng,ă hayă rộngă hơn,với tìnhă huốngă trongă đócóă mộtmôiă tr ngă thayă đổi, vàă ng iă laoă độngph i thíchă ngăvớiđiềuănày

TheoăBùiăThịăNgọcăLană(tríchăd năb iăNguy năThịăThanhăLiên,ă2011)ănhânălựcăch tăl ngăcaoăph iăcóăđ ăki năth căvàăkỹănĕngăchuyênămônănghềănghi p;ălàmă

ch ă đ că cácă thi tă bị,ă côngă ngh ă hi nă đ i;ă sửă d ngă đ că mộtă ngo iă ngữă trongăchuyênămônăgiaoăti p;ăcóăkỹănĕngăxưăhội,ăgiaoăti p,ă ngăxử,ăh pătác,ănĕngălựcăho tăđộngăsángăt o;ătácăphongălaoăđộngăcôngănghi p,ăcóăl ơngătâmănghềănghi păvàăs căkhoẻătốt.ă

TheoăNguy năTrọngăChuẩnă(tríchăd năb iăLêăThịăThanhăMai,ă2011)ăchoărằngănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoălàăkháiăni măchỉălựcăl ngălaoăđộngăcóăhọcăv n,ăcóătrìnhăđộăchuyênămônăcaoăvàănh tălàăcóăkh ănĕngăthíchă ngănhanhăvớiănhữngăthayăđổiănhanhăchóngăc aăcôngăngh ăs năxu t,ălàămộtăy uătốăthenăchốtănhằmăphátătriểnăkinhă

t ăbềnăvững.ă

TheoăĐinhăSơnăHùng,ăvàăTrầnăGiaăTrungăĐỉnhă(2011)ăthìănguồnănhânălựcă

ch tăl ngăcaoălàăkháiăni măđểăchỉănhữngăng i laoăđộngăđưăđ căđàoăt o,ăcóătrìnhăđộăhọcăv n,ătrìnhăđộătayănghềăcaoă(vềăchuyênămôn,ăkỹăthu t)ăt ơngă ngăvớiămộtăngànhănghềăc ăthểătheoătiêuăchíăphânălo iălaoăđộngăvềăchuyênămôn,ăkỹăthu tănh tă

địnhă(đ iăhọc,ătrênăđ iăhọc,ăcaoăđẳng,ălaoăđộngăkỹăthu tălànhănghề)ăvàătrênăthựcăt ăcóăkỹănĕngălaoăđộngăgiỏi.ăNhữngălaoăđộngănàyăcóăkh ănĕngăthíchă ngănhanhăvớiănhữngăthayăđổiăliênăt căc aămôiătr ngăcôngăvi c,ăcóăs căkhoẻăvàăphẩmăch tătốt,ăcóătínhăkỷă

lu t,ăcóăđ oăđ căvàătácăphongănghềănghi p,ămongămuốnăđóngăgópătàiănĕng,ăcôngăs că

c aămìnhăchoăsựăthànhăcông,ăphátătriểnăchungăc aăt păthể.ăCaoăhơnănữa,ăđóălàănhữngălaoăđộngăcóăkh ănĕngăv năd ngănhữngătriăth c,ăkỹănĕngăđưăđ căđàoăt oăvàoăquáătrìnhălaoăđộngăs năxu tănhằmăsángăt o,ăc iăti nănĕngăsu t,ăch tăl ngăvàămangăl i

hi uăqu ăcaoătrongăcôngăvi c

TheoăChuăH oă(2012)ăthìănhânălựcăch tăl ngăcaoătr ớcăh tăph iăđ căthừaă

nh nătrênăthựcăt ,ăkhôngăph iă ăd ngătiềmănĕng.ăĐiềuăđóăcóănghƿaălàănóăkhôngăđồngănghƿaăvớiăhọcăvịăcao.ăNLCLCălàănhữngăng iăcóănĕngălựcăthựcăt ăhoànăthànhănhi mă

v ăđ căgiaoămộtăcáchăxu tăsắcănh t,ăsángăt oăvàăcóăđóngăgópăthựcăsựăhữuăíchăchoăcôngăvi căc aăxưăhội

Nhữngăphẩmăch tănhânăcáchăc aăconăng iămớiălàăy uătốăcơăb oăđ măch tă

l ngănguồnănhânălực.ăSựăphátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoătùyăthuộcăvàoătrìnhăđộăphátătriểnănhânăcáchăt oăthànhănhữngăbộăph năh păthànhăc uătrúcănguồnănhânălực.ăDoăv y,ăgiáoăd cănhânăcáchăph iăđ căthựcăhi nătrongăb tăc ăquáătrìnhănàoăc aăchi năl căphátătriểnănguồnănhânălực.ăNhữngăsuyăthoáiănhânăcáchăbaoăgi ăcũngălàmătổnăth ơngăđ năsựăphátătriểnănguồnănhânălựcă(mộtăt păđoànădoanhănghi păcóăthểăpháăs nănhiềuăkhiăchỉădoămộtănhómăcánăbộălưnhăđ oăsaăvàoătìnhătr ngăthamănhũng)ă(Ph măT tăDong,ă2011)

“Nguồnălựcăđóălàăng iălaoăđộngăcóătríătu ăcao,ăcóătayănghềăthànhăth o,ăcóăphẩmăch tătốtăđẹpăđ căđàoăt oăbồiăd ỡngăvàăphátăhuyăb iămộtănềnăgiáoăd cătiênă

ti năgắnăliềnăvớiămộtănềnăkhoaăhọcăcôngăngh ăhi năđ i”ă(Đ ngăCSVN,ă2006)

Vềătiêuăchí làmănênănộiăhàmăkháiăni m

Tiêuăchíăvềăl ngăcho th yănhânălựcăch tăl ngăcao,ănóiăchungăph iălàătốtăngh pătừăcaoăđẳng- đ iăhọcătr ălên,ănh ngăph iătừăl iăkhá- giỏi.ăTiêuăchíăch tăl ngăthểăhi nă ănĕngălựcălinhăho t,ăsángăt o,ăỦăchíăv tăkhó,ăđ oăđ cănghềănghi păthểă

hi nă tinhă thầnă tráchă nhi mă cao,ă kỷă nĕngă nghềă nghi pă t oă nênă s nă phẩmă cóă ch tă

l ngăkhá,ăvàătốt,ăphùăh păquaăho tăđộngăthựcăt ă“Mộtănguồnănhânălựcăch tăl ngăcao,ăthểăhi nă ătrìnhăđộălànhănghềăc aănguồnănhânălực.”ă(Ph măT tăDong,ă2011)

Tácăgi ăHồăBáăThâm (2012)ăchoărằngănhânălựcăch tăl ngăcaoăph iălàănhânălựcăvớiă4ăđặcătr ngăchính:ăcóătríătu ,ănhânăcách,ătayănghềăv tătrộiăvàăcóănĕngălựcăthựcă t ă hoànă thànhă nhi mă v ă đ că giaoă mộtă cáchă xu tă sắcă nh tă soă vớiă mặtă bằngăchungăphùăh păvớiănềnăkinhăt ă- xưăhộiăhi năđ iămangătínhăch tătriăth c

Hoặcănhânălựcăch tăl ngăcaoăcũngăc uăthànhăcácăphẩmăch t chínhănh :ăi)ă

đ oăđ cănghềănghi p;ăii)ăs căbềnăvàădẻoădaiăvềăthểălực,ătríălực,ăchíălực,ătâmălực; iii) nĕngălực,ăph ơngăpháp,ăkỹ nĕngănghềănghi păthànhăth oăcao,ăiv)ăt oănênăs năphẩmăcóăs căc nhătranhăcaoăsoăvớiămặtăbằngăchung.ăSựăkhácănhauă ăđâyăch ăy uăkhôngăchỉălà sốăl ngămàălàăch tăl ng,ădùăsốăl ngărìnhăbắtăch tăl ng, chuyểnăhóaăthànhă

ch tăl ngăvàăng căl i

N uăc ăthểăhóaăcácătiêuăchíăđó,ăthìătaăth yăcóă6ătiêuăchíăcầnăthi t,ăkhôngăthểăthi u,ăsauăđây:

- Đ oăđ cănghềănghi p:ătinhăthầnăkỷălu t,ăỦăth cătráchănhi m,ătinhăthầnădână

ch ,ăh pătác,ăvàăỦăth căvìăt păthể,ăcộngăđồngăcao

- Nĕngălựcăchuyênămôn:ăđộăthànhăth oănghi păv ăcao

- Kỷă nĕngă xưă hội:ă kỷă nĕngă làmă vi că nhóm,ă kh ă nĕngă thayă đổi,ă thíchă ngănhanh,ăhộiănh păcaoă…

- ụăchíăv tăkhó,ăbềnăbỉ,ănĕngălựcăkìmăch ăb năthân…

- Tinhăthầnăvàăph ơngăphápăđộtăphá,ăsángăki n,ăsángăt oătrongăcôngăvi c…

- Nĕngălựcătựăhọc,ătựărútăbàiăhọcăkinhănghi măb năthân,ăbi tăhọcă hỏiăđồngănghi p,ălàmămớiămình…thể hi nătiềmălựcălàmăvi călâuădài…(nhânălựcăch tăl ngăcaoăkhôngăthểăthi uăkỷănĕngătựăhọc)

- Cuốiăcùngălàănĕngălựcăthựcăt ăt oănênăk tăqu ăcaoăvàăv tătrội,ăcóănĕngălựcă

c nhătranh,ăcóăđóngăgópăthựcăsựăhữuăíchăchoăcôngăvi căc aăxưăhội

Dùăcácănhàănghiênăc uăcóănhữngăgócăđộăti păc năkhácănhauăvềănguồnănhânălựcăch tăl ngăcao,ănh ngătổngăh păl iăcóăthểăth yăđ cănhữngăđặcătr ngăcơăb nă

c aănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoălà:

Mộtă là,ă vaiă tròă vàă tầmă quană trọng:ă Nguồnă nhână lựcă ch tă l ngă caoă làă lựcă

l ngălaoăđộngă uătúăănh t,ăđóngăvaiătròălàăđầuătàuăd nădắtănguồnănhânălựcătrongăxưăhội

Hai là, sốăl ng:ăNguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoăchỉăbaoăgồmămộtăbộăph nănhânălựcătrongătổngăsốănguồnănhânălựcăc aăquốcăgia

Ba là, ch tăl ng:ăNguồnănhân lựcăch tăl ngăcaoăđ căđánhăgiáăthôngăquaăcácătiêuăchíăcơăb năsau:ă(1)ăThểălực,ă(2)ăTríălực,ă(3)ăNhânăcách,ă(4)ăNĕngăđộngăxưăhội

Xétăvềămặtăkinhăt ăthịătr ngăvàăhộiănh păquốcăt ăthìănguồnănhânălựcăch tă

l ngăcaoăph iăcóănĕngălựcănh năth căvàăthựcăhànhăkinhăt ăthịătr ngăchuyểnădầnătheoănềnăkinhăt ăthịătr ngăhi năđ iă(k tăh păkinhăt ăthịătr ngătựădoăvàăthịătr ngăxưăhội).ăĐiềuăđóăcònăcóăỦănghƿaălàănguồnănhânălựcănàyăcóăkh ănĕngăhộiănh păquốcă

t ,ăt căcóăkh ănĕngăthôngăhiểuăthịătr ngăquốcăt ăvàălàmăvi c/ăđàmăphán,ăh pătácătrongămôiătr ngăđaăvĕnăhóaămàăkhôngăhòaătanăb năsắcădânătộc.ăNguồnănhânălựcă

nh ăth ăkhôngăchỉălàănhữngăconăng iăkinhăt ămàăcònălàănhữngăconăng iăvĕnăhóa,ăconăng iăcóăđ oăđ cănghềănghi păcóătầmănhìnăquốcăt ăvàăhànhăđộngăđi ăph ơng…

Xétăvềă mặtăchínhătrịă - côngădân,ănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoălàănhữngă

ng iă khôngă chỉă cóă tríă tu ,ă cóă vĕnă hóaă nghềă nghi pă màă cònă làă nhữngă côngă dân,ănhữngă ng iă cóă Ủă th că vàă nĕngă lựcă thựcă thiă dână ch ,ă vàă phápă quyền.ă Làmă vi căkhôngăchỉăvìăl iăíchăcaănhânămà cònălàăvìălớiăichăcộngăđồng,ăl iăichăquốcăgiaă(HồăBáăThâm, 2012)

K ăthừaănhữngănh năđịnhătrên,ăcóăthểăkháiăquátărằng:ănguồn nhân lực chất

lượng cao là một bộ phận nhân lực có sức khoẻ đáp ứng yêu cầu, được đào tạo dài hạn, có chuyên môn kỹ thuật cao, có phẩm chất đạo đức tiêu biểu, có khả năng thích ứng nhanh với những thay đổi của công nghệ, biết vận dụng sáng tạo những tri thức những kỹ năng đã được đào tạo vào quá trình lao động sản xuất, đóng góp cho sự phát triển kinh tế xã hội một cách hiệu quả nhất

Theoăđ nhănghĩaătrên,ăch tăl ngăngu nănhơnăl căch tăl ngăcaoăđ că

th ăhi năquaăb nătiêuăchí

(1) Tiêu chí v th l c

Quan ni m về ch tăl ng nguồn nhân lực màăđề tàiăphânătíchălàănĕngălực tinh

thầnăvàănĕngălực thể ch t c a nguồn nhân lực, nghƿa là nói đ n s c m nh và hi u

qu c a những kh nĕngăđó,ătrongăđóănĕngălực thể ch t chi m vị trí quan trọng Tình

tr ng s c khoẻ đ c ph n ánh bằng một h thống các chỉ tiêuăcơăb n về s c khoẻ

nh :ăChiều cao, cân nặng, tuổi thọ, các chỉ tiêu về tình hình b nh t t, các chỉ tiêu về cơăs v t ch tăvàăcácăđiều ki n về b o v vàăchĕmăsócăs c khoẻ.ă(VũăBáăThể, 2005; BùiăVĕnăNhơnă2006).ăCóăs căchịuăđựngădẻoădai,ăđápă ngăquáătrìnhăs năxu tăliênăt c,ăkéoădài;ăcóăcácăthôngăsốănhânăch ngăhọcăđápă ngăđ căcácăh ăthốngăthi tăbịăcông ngh ăđ căs năxu tăphổăbi năvàătraoăđổiătrênăthịătr ngăkhuăvựcăvàăth ăgiới;ăluônătỉnhătáoăvàăs ngăkhoáiătinhăthần.ă(TrầnăXuânăCầu,ăMaiăQuốcăChánh,ă2008)

(2) Tiêu chí v trí l c

Trí lực c a nguồn nhân lực biểu hi n nĕngălực sáng t o, kh nĕngăthíchănghi và kỹ nĕngălaoăđộng nghề nghi p c aăng iălaoăđộng thông qua các chỉ số:

- Trình độ học vấn là chỉ tiêuăđầu tiên biểu hi n trí lực c a nguồn nhân lực Trình

độ học v n c a nguồn nhân lựcăđ căđánhăgiáăquaăcácăchỉ tiêu sau: Tỷ l ng i bi t chữ trong tổng dân số từ 15 tuổi tr lên ho tăđộng kinh t ; tỷ l dân số từ 15 tuổi tr lên

ho tăđộng kinh t cóătrìnhăđộ vĕnăhóaătiểu học, trung họcăcơăs , trung học phổ thông; số nĕmăđiăhọc trung bình c a dân số từ 15 tuổi tr lên ho tăđộng kinh t ; tỷ l dân số điă

học chung các c p: Tiểu học, trung họcăcơăs , trung học phổ thông; tỷ l điăhọcăđúngă

độ tuổi c p tiểu học, trung họcăcơăs , trung học phổ thông (VũăBáăThể,ă2005;ăBùiăVĕnăNhơn,ă2006; TrầnăXuânăCầu,ăMaiăQuốcăChánh,ă2008)

- Trình độ chuyên môn kỹ thuật

Ch tăl ngăc aănguồnănhânălựcăkhôngăchỉăthểăhi nă ătrìnhăđộăhọcăv n,ăquanătrọngăhơnălàătrìnhăđộăchuyênămônăkỹăthu t,ăthôngăquaăsốăl ngăvàăch tăl ngăc aălaoăđộngăđưăqua đàoăt oăvà đ căthểăhi năthôngăquaăcácăchỉătiêuăsoăsánhănh ăsau:ăTỷăl ălaoăđộngăđưăquaăđàoăt oăsoăvớiălựcăl ngălaoăđộngăđangălàmăvi călàă%ăsốălaoăđộngăđưăquaăđàoăt oă(từăsơăc p,ăcôngănhânăkỹăthu tăđ năsauăđ iăhọc)ăsoăvớiălựcăl ngălaoăđộngăđangălàmăvi c;ătrìnhăđộăchuyênămônăkỹăthu tăđ căthểăhi năthôngăquaătỷăl ălaoăđộngă

đ căđàoăt oătheoăc păb căsoăvớiătổngăsốălaoăđộng đangălàmăvi căc aăc ăn ớc,ătừngăvùng,ătừngăngànhăvàăth ăbaălàăcơăc uăcácălo iălaoăđộngăđưăquaăđàoăt oătheoătrìnhăđộăchuyênămônăkỹăthu t,ăc păb căđào t oăthểăhi năcơăc uăsốălao độngăcóătrìnhăđộăĐH,CĐă

- sốălaoăđộngăcóătrình độăTHCNă- sốălaoăđộngălàăcôngănhânăkỹăthu tă(VũăBáăThể, 2005; TrầnăXuânăCầu,ăMaiăQuốcăChánh,ă2008)

- Năng lực và kỹ năng chuyên biệt

Kỹănĕngălaoăđộngă(kh ănĕngăngo iăngữ,ătinăhọc)ătheoătừngănghànhănghề,ălƿnhăvựcălàămộtăyêuăcầuăđặcăbi tăquanătrọngătrongăphátătriểnănguồnănhânălựcă ăxưăhộiăcôngănghi pă(TrầnăXuânăCầu,ăMaiăQuốcăChánh,ă2008;ăNguy năVĕnăDung,ă2011)

(3) Tiêu chí v nhân cách

Nhânăcáchăc aănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoăbiểuăhi nă ătínhătíchăcực,ăcóăỦă

th cătựăgiácăcao,ăcóăniềmăsayămêănghềănghi p,ănĕngăđộngăsángăt o,ăđ oăđ c,ătácăphongă côngă nghi pă (khẩnă tr ơng,ă đúngă gi ),ă lốiă sốngă đúngă mực,ă hòaă đồng trong mỗiăng iălaoăđộng.ăĐóălàăquáătrìnhănângăcaoătrìnhăđộănh năth căcácăgiáătrịăcuộcăsống,ătinhăthầnătráchănhi m,ăkh ănĕngăhòaăh păvớiăcộngăđồng,ăđ uătranhăvớiăcácăt ă

n năxưăhộiăđểăxâyădựngălốiăsốngălànhăm nhăvàăhìnhăthànhătácăphongălaoăđộngăcôngănghi p

Nguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoăph iăcóăđ oăđ cănghềănghi p,ăcóănhânăcách,ăcóăphẩmăch tănổiăb tă(Nguy năVĕnăDung,ă2011)

(4) Tiêu chí v nĕngăđ ng xã h i

Tiêuăchíănĕngăđộng xã hội c a nguồn nhân lực ch tăl ng cao biểu hi n

chỗ linh ho t cao trong công vi c (Nguy năVĕnăDung,ă2011).ăPh i có kh nĕngăv n

d ng ki n th c chung vào công vi c, kh nĕngălàmăvi căđộc l p và làm vi c nhóm

tốt, có kh nĕngăl p k ho ch trong ho tăđộng chuyên môn, có kỹ nĕngăgiaoăti p và

gi i quy t v năđề, ph i luôn thích ng vớiămôiătr ng làm vi căthayăđổi

Phátătri năngu nănhơnăl căch tăl ngăcao:ălàăquáătrìnhăt oăraăsựăbi năđổiă

vềăsốăl ngăvàăch tăl ngănguồnănhânălựcăbiểuăhi nă ăsựăhìnhăthànhăvàăhoànăthi nătừngăb ớcăvềăthểălực,ăki năth căkỹănĕng,ătháiăđộăvàănhânăcáchănghềănghi păđápă ngănhữngănhuăcầuăho tăđộng,ălaoăđộngăc aăcáănhânăvàăsựăphátătriểnăxưăhội.ăPhátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoăliênăquanăchặtăch ăđ năgiáoăd căvàăđàoăt o,ăvìătrìnhăđộă vĕnă hoáă c aă ng iă laoă độngă làă y uă tốă quană trọngă nhă h ngă đ nă ch tă l ngănguồnănhânălực.ăVìăv yăch tăl ngănguồnănhânălựcăchỉăcóăthểăđ cănângăcaoăkhiăgiáoăd căđàoăt oătốt.ăGiáoăd căậ đàoăt oălàămộtămắtăxíchăquanătrọngăc aăquáătrình phátătriểnănguồnănhânălực,ănóăt oănênăsựăchuyểnăbi năvềăch t,ănh ngăđểăcóămộtănhânăcáchănghềănghi păhoànăchỉnhăphùăh păvàăthíchă ngăvớiăvịătríălàmăvi c,ănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoăcònăph iăđ cărènăluy năs c khoẻăvàăcóăvĕnăhoáănghềănghi p

Xâyădựngănhânălựcăch tăl ngăcaoăcóănghƿaălàăxâyădựngăđộiăngũănhânălựcăkhoaăhọcăvàăcôngăngh ,ănh tălàăcácăchuyênăgia,ătổngăcôngătrìnhăs ,ăkỹăs ăđầuăngành,ăcôngănhânăcóătayănghềăcao,ăcóătrìnhăđộăchuyênămônă- kỹăthu tăt ơngăđ ơngăvớiăcácă

n ớcătiênăti nătrongăkhuăvực,ăcó đ ănĕngălựcănghiênăc u,ăti pănh n,ăchuyểnăgiaoăvàăđềăxu tănhữngăgi iăphápăkhoaăhọc,ăcôngăngh ,ăkỹăthu t,ăgi iăquy tănhữngăv năđềăcơă

b năc aăsựănghi păcôngănghi păhóa,ăhi năđ iăhóaăđ tăn ớc;ăxâyădựngăđộiăngũădoanhănhânăqu nălỦădoanhănghi p,ăcóăkh ănĕngătổăch c,ăkh ănĕngăc nhătranh;ăxâyădựngăh ăthốngăcácăcơăs ăđàoăt oănhânălựcătiênăti n,ăhi năđ i,ăđaăd ng,ăcơăc uăngànhănghềăđồngăbộ;ăxâyădựngăsựănghi păgiáoăd cătiênăti n,ăhi năđ iăvàămộtăxưăhộiăhọcăt pătoànă

di năđểăt oănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoă(Đ căV ng, 2008)

Tácăd ngăc aăphátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoăcònălàmăgi măbớtă

đ căsựăgiámăsát,ăvìăđốiăvớiăng iălaoăđộngăđ căđàoăt o,ăhọălàăng iăcóăthểătựăgiámăsát;ăGi măbớtănhữngătaiăn n,ădoănhữngăh năch ăc aăconăng iăhơnălàădoănhữngă

h năch ăc aătrangăbị;ăSựăổnăđịnhăvàănĕngăđộngăc aătổăch cătĕngălên,ăchúngăđ căb oă

đ măcóăhi uăqu ăngayăc ăkhiăthi uănhữngăng iăch ăchốtădoăcóănguồnăđàoăt oădựătrữăđểăthayăth ă

Trongăđiềuăki năti năhànhăcôngănghi păhoá,ăhi năđ iăhoáăvàăhộiănh păkinhăt ăquốcăt ,ănh năm nhănhi măv ăphátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoănh ălàămộtă

ph ơngăh ớngăc ăthểăc aăphátătriểnăconăng i.ăVềămặtăgiáătrị,ăphátătriểnăconăng iălàăgiaătĕngăgiáătrịănóiăchungăc aăconăng i,ăcònăphátătriểnănguồnănhânălựcălàăgiaătĕngăgiáătrịăsửăd ngăc aăcon ng i.ăPhátătriểnănguồnănhânălựcăch ăy uălàăphátătriểnămặtăcôngăc ă ăconăng i,ănh ămộtănguồnătàiănguyên,ămộtănguồnăvốnăvàămộtănguồnăđộngălựcătrongăquáătrìnhăphátătriển.ăTínhăcôngăc ă ăconăng iăkhôngănênăhiểuămộtăcáchămáyămóc,ăb iăvìăch ăthểăc aăcôngăc ănàyăv năchínhălàăconăng iăvớiănhânăcáchă

c aăhọ.ăNgayăc ăkhiăđóngăvaiătròănhânălực,ă conăng iăv nălàă ch ă thểăho tăđộng,ă

tr ớcăh tăđóăv nălàăconăng i,ăm căđíchătốiăcaoăc aăquáătrìnhăphátătriển

Trongănguồnănhânălực,ăch tăl ngăđóngăvaiătròăquy tăđịnhătrong sựăphátătriểnă

c aănềnăkinhăt ăDoăv y,ăphátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoăđóngăvaiătròăvôăcùngăquanătrọngăvàălàăđộngălựcăthúcăđẩyănềnăkinhăt ăxưăhộiăphátătriển

Cóăthểănh năđịnhăphátătriểnănguồnănhânălựcăxưăhộiălàătổngăthểăcácăcơăch ăchính sách và bi năphápăhoànăthi n,ănângăcaoăch tăl ngănguồnănhânălựcă(tríătu ,ăthểă

ch t,ăphẩmăch tătâmălỦ-xưăhội)ăvàăđiềuăchỉnhăh pălỦăvềăsốăl ngănguồnănhânălựcănhằmăđápă ngăyêuăcầu,ăđòiăhỏiăvềănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoăchoăsựăphátătriểnăkinhăt ăxưăhộiătrongătừngăgiaiăđo năphátătriển

Phátătriểnănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoăcũngăgắnăvớiăphátătriểnănguồnănhânălựcăc aăxưăhộiănh ngăt pătrungăkhaiăthácănguồnănhânălựcă ăkhíaăc nhălaoăđộngăch tăxám,ăvớiătrìnhăđộătayănghềăcao,ăcóăkh ănĕngăđápă ngăđ căyêuăcầuăchoăcôngănghi păhoá,ăhi năđ iăhoáăvàăhộiănh păkinhăt ăquốcăt ăQuáătrìnhăphátătriểnănguồnănhânălựcălàăquáătrìnhălàmăbi năđổiăvềăsốăl ng,ăch tăl ngăvàăcơăc uănguồnănhânălựcăđểăngàyăcàngăđápă ngătốtăhơnăyêuăcầuăc aănềnăkinhăt

1.1.2 H iănh păkinhăt ăqu căt ăvƠăyêuăc uăđ i v iăphátătri năngu nănhơnăl că

ch tăl ngăcao

 H iănh păkinhăt qu căt

H iănh pă kinhăt ăqu căt đ căsửăd ngăđểăchỉăcùngă mộtănộiădungăvớiăỦă

nghƿaălàăquáătrìnhăgắnăk tănềnăkinhăt ăvàăthịătr ngăc aămộtăquốcăgiaăvớiănềnăkinhăt ă

thịătr ngăth ăgiớiăvàăkhuăvựcăthôngăquaăbi năphátătựădoăhoá,ăm ăc aăthịătr ngătrênăcácăc păđộăđơnăph ơngăsongăph ơngăvàăđaăph ơng.ă

Hi nănay,ăkháiăni măhộiănh pă(intergation)ăcóănhiềuăcáchăđịnhănghƿaăkhácănhau.ăTheoăNguy năXuânăThắngă(2007)ăcóăcácăcáchăti păc năvềăhộiănh păkinhăt ă

sauăđây:

Cáchăti păc năth ănh tăthuộcăvềăpháiătheoăt ăt ngăliênăbang.ăPháiănàyăquană

ni măhộiănh păh ớngătớiăs năphẩmăcuốiăcùngălàăhìnhăthànhănhàăn ớcăliênăbangăkiểuăHoaăKỳăvàăTh yăSỹ.ăCáchăti păc nănàyămớiăchỉănhìnănh năhộiănh păgắnăvớiăk tăqu ăcuốiăcùngălàăhìnhăthànhănhàăn ớcăliênăbang,ămàăch aăth yăđ căhộiănh pălàăsựăliênă

k tătrongăquáătrìnhăphátătriển

Cáchă ti pă c nă th ă haiă xemă hộiă nh pă tr ớcă h tă làă sựă liênă k tă cácă quốcă giaăthôngăquaăphátătriểnăcácăluồngăgiaoăl uănh ăth ơngăm i,ăth ătín,ăthôngătin,ăduălịch,ădiătrú,ătừăđóăhìnhăthànhădầnăcácăcộngăđồngăanăninhăh pănh tăkiểuăHoaăKỳăvàălo iăcộngăđồngăđaănguyênăkiểuăTâyăÂu.ăCáchăti păc nănàyăđưănhìnănh năhộiănh pălàămộtăquáătrìnhăliênăk tăvàăđ aăraăđ cănộiădungăc ăthểăc aăsựăliênăk t

Cáchăti păc năth ăbaăthuộcănhữngăng iătheoăpháiătânăch cănĕng.ăPháiănàyăchoărằngăhộiănh păvừaălàăquáătrình,ăvừaălàăs năphẩmăcuốiăcùng.ăĐểăđánhăgiáăquáătrìnhăliênăk t,ănhữngăng iătheoăpháiătânăch cănĕngăchúătrọngăvàoăphânătíchăquáătrìnhăh pătácătrongăvi căho chăđịnhăchínhăsách

ăVi tăNam,ăthu tăngữăhộiănh pă(đ căhiểuălàăhộiănh păkinhăt ăquốcăt )ămớiăchỉăđ căsửăd ngărộngărưiătừăth păniênă1990ătr ăl iăđâyăkhiăn ớcătaăthựcăhi năchínhăsáchăđaăph ơngăhoá,ăđaăd ngăhóaăquanăh ăkinhăt ăđốiăngo i,ăch ăđộngăvàătíchăcựcăhộiănh păkinhăt khuăvựcăvàăth ăgiới.ăTuyănhiênăhi nănayăcóănhữngăđịnhănghƿaăkhácănhauăvềăhộiănh p

TheoăNguy năBáăNgọcăvàăTrầnăVĕnăHoană(2002)ăchoărằngăhộiănh păkinhăt ăquốcăt ălàăquáătrìnhăliênăk tăkinhăt ăcóăm cătiêu,ăđịnhăh ớngăc ăthểăgắnăvớiăph măvi,ă

c păđộăcũngănh ăđiềuăki năc ăthểăc aămỗiăn ớc

Cácăđịnhănghƿaătrênăđưăph năánhănộiădungăquanătrọngăc aăhộiănh păkinhăt ăquốcăt ălàăliênăk tăc aăcácănềnăkinhăt ăcóăm cătiêu,ănh ngăchúngăch aănóiărõăm cătiêu,ăs năphẩmăcuốiăcùngălàăcáiăgì?

Toànăcầuăhoáăkinhăt ălàăxuăth ăkháchăquanădoăsựăphátătriểnăcaoăc aălựcăl ngă

s năxu t,ăc aăphânăcôngălaoăđộngăquốcăt ăquy tăđịnh.ăCònăhộiănh păkinhăt ăthểăhi năsựăthíchă ngăc aăcácănềnăkinhăt ăquốcăgiaăvớiăxuăth ătoànăcầuăhoáăkinhăt ăHộiănh păkinhăt ăquốcăt ălàăquáătrìnhăliênăk tănềnăkinhăt ăvàăthịătr ngăc aătừngăn ớcăvớiăkinhă

t ăkhuăvựcăvàăth ăgiớiăthôngăquaăcácănỗălựcăthựcăhi nătựădoăhoáănềnăkinhăt ăc aămỗiă

n ớcătrênăcácăc păđộăđơnăph ơng,ăsongăph ơngăvàăđaăph ơng.ăHộiănh păkinhăt ăquốcăt ăđ căthựcăhi năthôngăquaăho tăđộngăcóăỦăth c c aăcácăch ăthểăkinhăt ăxưăhộiăvàăc ăng iădân,ătr ớcăh tălàănhàăn ớc.ăNhàăn ớcăch ăđộngăthựcăhi năchínhăsáchătựădoăhoáăkinhăt

Nh ăv yănộiăhàmăc aăkháiăni măhộiănh păkinhăt ăquốcăt ăbaoăgồmănhữngăđiểmăch ăy uăsau:

- Hộiănh păkinhăt ăquốcăt ălàăquáătrình liênăk tănềnăkinhăt ăvàăthịătr ngăc aămỗiăquốcăgiaăvớiăkinhăt ăkhuăvựcăvàăth ăgiới

- Mỗiăquốcăgiaătựănguy năthamăgiaăvàoăcácăđịnhăch /tổăch căkinhăt ăkhuăvựcăvàătoànăcầu,ăthựcăhi năcamăk tăvớiăcácătổăch cămàămìnhăthamăgia

- Mỗiăquốcăgiaăph iăthựcăhi nătựădoăhoáănềnăkinhăt ,ătựădoăhoáăth ơngăm i,ăđầuăt ,ătàiăchínhăvớiăcácăc păđộăđơnăph ơng,ăsongăph ơngăvàăđaăph ơng

Doăđóăcóăthểăhiểuăhộiănh păkinhăt ăquốcăt ălàăquáătrìnhăcácăquốcăgiaăgắnăk tănềnăkinhăt ăc aăn ớcămìnhăvớiăkinhăt ăkhuăvựcăvàăth ăgiớiăbằngăcácănỗălựcăthựcăhi nătựădoăhoáăkinhăt ,ăm ăcửaăkinhăt ătrênăcácăc păđộăđơnăph ơng,ăsongăph ơng,ăđaă

ph ơngăvàăgi măthiểuăsựăkhácăbi tăđểătr ăthànhămộtăbộăph năh păthànhăc aăchỉnhăthểăkinhăt ătoànăcầu.ăHộiănh păkinhăt ăquốcăt ălàăquáătrìnhătrongăđóăhaiăhayănhiềuăchínhăph ăkỦăvớiănhauăcácăhi păđịnhăđểăt oănênăkhuônăkhổăphápălỦăchungăchoăsựăphốiăh păvàăđiềuăchỉnhăquanăh ăkinhăt ăgiữaăcácăn ớc.ăM căđộăhộiănh pătuyăcóăkhácănhau,ănh ngăt tăc ăđềuănhằmăthu năl iăhoáăvàătựădoăhoáăho tăđộngăkinhăt ăđốiăngo iă

c aămỗiăn ớc,ăgópăphầnăsửăd ngăcácănguồnălựcăcóăhi uăqu ăhơnăvàănângăcaoăm căsốngăng iădân

 Cácăđặcătr ngăc ăb năc aăh iănh păkinhăt ăqu căt

Th ănh t,ăhộiănh păkinhăt ăquốcăt ălà sự phát triển cao của phân công lao

động quốc tế.ăDoăsựăphátătriểnăc aăkhoaăhọcă- côngăngh ăvàăquáătrìnhăquốcăt ăhoáă

đ iăsốngăkinhăt ăth ăgiớiăđưălàmăchoăphânăcôngălaoăđộngăquốcăt ăphátătriểnăm nhăc ăchiềuărộngăl năchiềuăsâu.ăĐ năl tănó,ăphânăcôngălaoăđộngăquốcăt ăđưăhìnhăthànhămộtăkhuônăkhổămớiănày,ăcácăquanăh ăkinhăt ăquốcăt ăs ăcóătínhăch tăth ngăxuyênăhơn,ăổnăđịnhăhơnăvàăđ căchúăỦăc ngăcốăhơnăđểăcóăthểăphátătriểnălâuădài

Th ăhai,ăhộiănh păkinhăt ăquốcăt ălà sự phối hợp mang tính chất liên quốc gia

giữaăhaiăhayănhiềuănhàăn ớcăđộcăl p,ăcóăch ăquyềnătrongămộtăhayănhiềuăhi păđịnhă

kinhăt ă- th ơngăm i.ăB iăv y,ănóăth ngăchịuăsựătácăđộngăvàăđiềuăti tăb iăcácăchínhăsáchă c aă cácă chínhă ph ă thànhă viên.ă Nóiă chung,ă nềnă kinhă t ă cácă n ớcă thànhă viênă

th ngăkhôngăgiốngănhauăc ăvềăthểăch ăl năcơăc uăkinhăt ă - xưăhội,ăchoănênăquáătrìnhăhộiănh păkinhăt ăquốcăt ăbổăsungăvàăt oăđiềuăki năchoăcácăquanăh ăkinhăt ăquốcă

t ăphátătriểnămộtăcáchăthu năl iăhơn

Th ăba,ăhội nhập kinh tế khu vực và song phương được xem như một giải

pháp trung hoà giữa hai xu hướng đối lập nhau trên thị trường thế giới: xu hướng

tự do hoá mậu dịch và bảo hộ mậu dịch c aăhaiătr ngăpháiăkinhăt ăđốiăl pănhauăậ

tr ngăpháiăTânăcổăđiểnă(AdamăSmith,ăDavidăRicardo…)ăvàătr ngăpháiăCh ănghƿaădânătộcămớiă(bắtănguồnătừăcácăquanăđiểmăc aăch ănghƿaădânătộcăcổăđiểnănh ăc aăHamilton, List và cácănhàăkinhăt ăĐ căkhác…)

Th ăt ,ăhội nhập kinh tế khu vực và song phương luôn là một hành động tự

giác, tích cực của các thành viên nhằmăphốiăh păvàăđiềuăchỉnhăcácăch ơngătrìnhă

phátătriểnăkinhăt ăvớiănhữngăthỏaăthu năcóăđiăcóăl iăc aăcácăn ớcăthànhăviên Nó là

b ớcăquáăđộătrongăquáătrìnhăv năđộngăc aănềnăkinhăt ăth ăgiớiătheoăxuăh ớngătoànăcầuăhoá

Yêuăc uăđ iăv iăphátătri nănhơnăl căch tăl ngăcaoătrongăHNKTQT

Trongăđiềuăki năHNKTQT,ăsựăraăđ iăvàăphátătriểnănhanhăchóngăcôngăngh ăkỹăthu tăhi năđ iăđư n yăsinhăcáchăphânăchiaămớiăvềăcácăngànhăkinhăt ăNgoàiănôngănghi p,ăcôngănghi p,ădịchăv ătheoăcáchăchiaătruyềnăthống,ăcònăcóăngànhăkinhăt ăth ă

t ălàăcôngăngh ăkỹăthu tăcao.ăĐâyălàăngànhăkinhăt ătr ăcộtăc aăkinhăt ătriăth c,ăsựătồnă

t iăvàăphátătriểnăc aănóăquy tăđịnhătớiătrìnhăđộăphátătriểnăkinhăt ătriăth căc aămỗiăquốcăgia.ăChínhăsựăphânăchiaămớiăvềăcácăngànhăkinhăt ,ătrongăđóăcóăsựăxu tăhi năngànhăcôngăngh ăkỹăthu tăcaoăđưăđặtăraănhuăcầuăr tălớnăvềătriăth căvàătríălực,ăhayănóiămộtăcáchăchínhăxácăhơnălàănhuăcầuăvềănguồnănhânălựcăch tăl ngăcaoă(laoăđộngăkỹăthu t,ăchuyênămônăgiỏi)

Mặtăkhác,ătrongăquáătrìnhăHNKTQT,ăcácăngànhătruyềnăthốngă(nôngănghi p,ăcôngănghi p,ădịchăv )ăcũngăđ căc iăt oăbằngăkhoaăhọc,ăcôngăngh ăcaoăđểăđápă ngăyêuăcầuă ătrìnhăđộăkinhăt ătriăth c.ăVíăd ,ăs năxu tăôătôălàămộtăngànhăcôngănghi pătruyềnăthống,ănh ngănóăcóăthểăs năxu tăraănhữngălo iăôătôămới,ătrongăđóăcóăătớiă60ăậ 70%ăgiáătrịălàădoăđ aăvàoănhữngăv tăli uămới,ănhữngăkỹăthu tătựăđộngăđiềuăkhiển,ăđểă

s năxu tăraănhữngăôătôăcóăđộăan toànăcao,ănhữngăôătôăthôngăminhăkhôngăcầnăng iălái.ăTrongănôngănghi p,ănhiềuătrangătr iănôngănghi pătựăđộngăhoáăhoànătoàn,ăhầuă

nh ăkhôngăcóăng iănôngădânăvàă ăcácătrangătr iăch ăy uălàănhữngănhàăkinhădoanhănôngănghi p

Nh ăv y,ăHộiănh păkinhăt ăquốcăt kéoătheoăsựădịchăchuyểnăcơăc uăkinhăt ătheoăh ớngăhi năđ iăvàăsựăphátătriểnăv tăb căvềătrìnhăđộăápăd ngăkhoaăhọcăậ công ngh ăhi năđ iăc aăcácăngànhătruyềnăthốngătrongănềnăkinhăt ăhộiănh păs ălàmătĕngănhuăcầuălaoăđộngătrongăkhuăvựcăcôngăngh ăkỹăthu tăcao.ăDoăv y,ăcầnăph iăcóămộtăđộiăngũălaoăđộngăcóăch tăl ngăcaoănhằmăđápă ngăkịpăth iănhữngăyêuăcầuăc aăthịă

tr ngătrongăquáătrìnhăchuyểnădịchănày

Hộiănh păkinhăt ăquốcăt ăs ăthuăhútănhiềuădòngăvốnăđầuăt ăvàoăcácăn ớcăđangăphátătriểnănh ăVi tăNam,ăquáătrìnhănàyăm ăraănhiềuăcơăhộiăvi călàmăchoăng iălaoăđộng.ăTuyănhiên,ăsựăđòiăhỏi c aăcácănhàătuyểnăd ng, cácăcôngătyăđaăquốcăgiaăcũngă

r tăkhắcăkhe,ănh tălàăđốiăvớiănhữngăngànhăthâmăd ngăch tăxámăhayănhữngălaoăđộngă