Tuy nhien , tnuc te cho tMy rang khOng thieu nhilng nha nghien cuu co nhh?uaong gop khoa hoc quan , tronq nhllng khang co allqe bling cap ceo, va trong chieu ngllqc I~/, cOng khang it nq
Trang 1nquai co bling cIacI?t cIlIqc cI{/ta ' chuccacNCKH aQcI~p Tuy nhien , tnuc te cho tMy rang khOng thieu nhilng nha nghien cuu co nhh?uaong gop khoa hoc quan , tronq nhllng khang co allqe bling cap ceo, va trong chieu ngllqc I~/, cOng khang it nquai co bang cap cao nhat nhlf_ngva , n khang co au nang luc nghien cuu Vi the',tieu ch i bang cap cOngchila mot trong s6'nhieu cIieukitln can thiet ban cIau
me thai
De co tM lam NCKH, trinh cIQkhoa hoc chuyen nganh cue nglloi nghien cuu phili du de xac dinh nhung van de con bo ng6 cnue co toi giai aap khoa hoc thoe cIang Trinh
aa chuyen man cua nha nghien cuu chlla cao se khien hQ x~c ainh va'ncIenghien cuu khOngphI) hqp (pertinent), va
do a6, nghien cuu cua hQkhang co gia trioKhoa hQchitln a~i allqc xay dl/ng tren quan ni~m cho rang kie'n thuc khoa hoc chila tam thOi va no khang ngung philt trien , tu
it cIen ~hieu, tu don gia~ cIenphuc t~p Sl/ philt t r il3'nao
cM yeu la thOng qua can allong NCKH, vi ml,lc tieu cua NCKH la san sinh ra kie ' n thu e moi Vi the , nha khoa hQc phili co cIu kien thucaephil! h i ~n ra ranh gioi giila " cili cIabiet " cua khoa hQCva cai chlla biet De ' a~t allqc a i eu nay , mai cil nhan phili tl/ hQcae b6'sung kie ' n , thu~ khoa hQc chuyen nganh Vi the NCKH lu6nMt afJu bang tl/ hoc tll cIao tao ae ' nang cao trinh aQ chuyen m a n.
1.2.Kien'thuc vephu'dng phcip NCKH
Tu nhieu th$p ky nay,phUong phap NCKH c6 nhieu tian bo Ion lao,va n6 dB.tra thanh mQt nganh khoa hoc theo d'ung nghia.Kien thuc ve phuong phap NCKH cOn mang tinh chat cua kian thuc khoa hoc n6i chung: no cOng phattrien, cOng dUQcdieu chlnh, bo sung thuang xuyen,TheoJ.Beillerot (1991) a cac nUoc phUong Tay,
W khoa hoc» dUQcdung chung voiW nghien cu
I cAc VEU TO T~O THANH N ANG Life NGHIEN cuu
KHOA Hoe
KMi ni$m «nang luc » (tiang Anh:competence) dau
tien ducc nha nqon ngG'hoc nguoi My N, Chomsky su dl.mg
de chi nang luc nqon ngG'cua mot thanh vien trong mot
cQngdong ngon ngG'nao d6, de doi tap voi khai niern«ngG'
thi»(performance)tuc la kat qua cua mot heat dQng ngon
ngu, Saudo, cac nha Iy luan day hoc nqcai ngG'sir dunq
rQng raithuat ngu nay de chi mQt nang luc nao do trong
qua trinh IInhhQinqon ngu dich.Trong Iy luan day hoc n6i
chung,khai niem«nang h,(c" c6 nhieu dinh nghia khac
nhau Tuy nhieln,cac dinh nghia nay c6 diem chung sau
day: d6 la« sl,lkethQpcua nhieu kian thuc, ky nang va thai
dQ phu hQp voimQt tinh huong nao d6»(Uy ban CQng
dong CMu Au,'2005, tr.3)
Ve nang Il/c nghien cuu,theo A:'eberova, d6 la mi?t ~$
thong rna va kt'\ong ngung phat tMn, bao gom cac kien
thuc tuyen bovakien thuc quy trinh trong IInh vl/c nghien
cuu,cac thai dQva sl,lsan sang cua ca nhiin cho phep cac
giang vien thl/c hi$n mQtnghien cuu giao dvc trong khuon
kho ho?t dQng nghe nghi$p cua ho(2008, tr.61) N6i mQt
cach tong quat, cOng nhU moi nang h,(c khac, nang h,(c
NCKH bao gom 3 tMnh t6 chu yau: kien thuc, ky nang va
thai do
1.KIENTHUC
1.1.Kien thuc khoa hQcchuyen nganh
Deco the tien h8.nhm Q tNCKH,cacca nh8.nphili codu
kien thuc ve chu yfm nganh c u minh Tren nguyen tac, nglloi
co bang cap ca ng cao thi k ie n thUc chuyen nganh cang
phong phu Trang htl th6'ngcIaot ? o cua cac qua ' cgia , tie'n S I
la bang cap cao nh a t n chu a n nh ?, i1nang Il/c t6'i thieuma
Nghj quye ' t Hi)i nghj Trung ucmg 8 khoa XI ve f)oi mdi can ban, toan dien giao dl.l~v~,da~ ti,l~ ~, dii~e'ra nhi~m vv ph.H trie'n nghien cuu khoa hoc (NCKH), trong.~oco~hc:ah~c gia~=.V, , the, phat trien n,ang II/c NCKH cho di)i ngu giang vien la mi)t trong nhung mve, tieu c~u yeu cu,amC)1co sci dao t?O,d?1~.C)c~a ~?O dJng nham nang cao kha nang sang teo khoa hQC.Decothe phat trien nang II/c NCKH cua dQIng,:, g/~ng vien, 'ca ' nphai xsc djnh cec ye ' u to ca'u thanh nang II/c !,CKH, va nhung ~ieu ~~i~n kh~ch qua~ th~C)cve , phuong di~n to chac - quanIYde'nang II/c do pMt trien DoJahai mQt cua van de co ~, qua~h! khang khit vat nhau, thieu mi)t trong hai mQt, nhung no II/c cai thi~n hi~n tr?ngsekhOngcodU(/c ket qua tot d~p.
PGS.TS NGUT TRAN THANH AI
Truong Dai hoc Can Tho
21
Trang 2van de rna nha khoa hoc quan tam Vi the, vi$c tl/ hoc ve
pturonqphap NCKH la dieu kien bat buoc doi vo: nha khoa
hoc
Tuy nhien, hien nay c6 nhieu each hieu I$ch lac ve
phucnq phap NCKH, dac biet la phucnq phap nghien cuu
trong cac nqanh xa h¢i, nhan van va giao due, khien heat
d¢ng nay c6 nhieu bien tuonq Vi the, de phan tfch cac yeu
toanh huong d6n nang luc NCKH, khonq the khong ban
ve phuonq phap NCKH
1.2.1 NCKH theo chua ' nmucquae te (con 99i la nghien
cuu« han lam »)
Truce het, tu « nqhien cuu »trong tieng Viet cOng
nhu « research» trong tieng Anh va « recherche» trong
tieng Phap khong nhat thiet c6 nghTa la NCKH Trong
cuoc song hang ngay cOng nhu trong hoat d¢ng nghe
nghi$ , ai ai cOng deu da co nhieu Ian phai nghien cuu cai
gi d6, de tim giai phap cho cac van de va kho khan ma ho
gi[lp phai Theo nghTa nay, « nghien cuu » la m¢t qua
trinh suy nghT de t<;tOra cai ma minh can 86 la nghien cuu
« doi thuong » ;ml,lc tieu cua n6 la giai quyet nhClng Vl,l
vi$c trong cu¢c song hang ngay chu khong c6 kha nang
xay dl/ng kien thuc moi
Trong khi do , NCKH la me')tquy trinh ch~t cM bao gam
nhieu cong dOEjin , nhieu thao tac va nhieu yeu c8U khac
nhau Trong Tv dien Nghien cuu khoa hoc, Lefranqois
(1991) dinh nghTa hOEjitde')ng nay nhLl sau: NCKH la « mQi
hOEjitd¢ng co h~ thOng va ch~t che bao ham me')fphLldng
phap lu?n nghien c(iu phu hqp voi me')tM van de nham tim
hie ' u m¢t hi~n tLlqng , giai thich hi~n tLlqng va kham pha me')t
s6'quy lu?t NCKH la ndi d6'i chie ' u giila nhilng tien gia dinh
If' thuyet va thl/c te nhLl no dLlqc cam nh?n " (Lefranqois R ,
1991 , tr , 14 7 )
Theo Beiilerot, xet 0goc d¢ hO<;ltd¢ng nghien cuu va
hOi,lt d¢ng tri tu$, NCKH bao gam cac tieu chi sau day:
- tieu chi 1: do la m¢t ho<;ttd¢ng san sinh ra kien.thuc
moi
- tieu chi 2: d6 la m¢t quy trinh·chi[lt che ;
- tieu chi 3: phai c6 cong bo ket qua;
- tieu chi 4: phai c6 nhi).nxet phe phan ve nguon goc,
phLidng phap, cach thuc tien hanh cua nghien cuu ;
-tieu chi 5:phai co tfnh h$ thong trong vi$c thu thi).p dO'
li~u ;
- tieu chi 6: phai c6 dien giai nghien cuu thea cac IV
niuyet hi~n hanh khi xay dl/ng van de nghien cuu cOng nhU
khi dien giai cac dO' li$u nghien cuu (Beillerot J., 1991,
tr.19,21)
Tac gia nay gOi ba tieu chi dau la ba tieu chi toi thieu can
phai c6 cua mot NCKH, va ba tieu chi sau la cac tieu chi
nham detuyen chon cac nghien cuu « chuiln I> :nguoi ta co
the chap nh$n m¢t nghien cuu khong h9i du cac tieu chuan
4,5va6,nhLing khong the chap nh$n cac nghien cuu thieu
mot trong ba tieu chidau tien, 8ay chinh la 10<;tinghien cuu
ma cac di,li hoc can phai huan IUY$n cho sinh vien, de hO co
dLiQCkien thuc chuiln ve NCKH, t<;tothanh nen tang vClng
chac cho hOi,lt d¢ng khoa hoc sau nay cua hO
1.2.2 Nghien cuu " ct)ng d6'ng »
Xu huang «dan chu h6a », «d<;li chung hoa » cua
nharn tim kiern cac giai phap cai thien thuc tranq, Vi the,
NCKH nhat la trong ITnhVl/C xa h¢i, cOng c6 nhieu chuye
d¢ng: ben canh cac loai hinh nqhien cuu theo chuan quoc
visn, dong thai nang cao Vthuc ve vai tro quyet dinh cua
ho trong su phat trien cua thuc dia Chfnh vi the rna nhieu chucnq trlnh nghien cuu c¢ng dong dUQc cac t6 chuc true thucc l.ien.Hiep quoc va cac to chuc phi chfnh phu tai tro yeu cau s& dl,mg phudng phap nghien cuu hanh d¢ng (Ac-tion Research), nqhien cuu can thiep (Interven(Ac-tion Research) nharn huy d¢ng nhieu ca nhan tai thuc dja tham gia VaG cac hoat d¢ng dieu tra tharn do thuc dja de giai quyet cac van de tai cho l.oai hinh nqhien cuu nay chi co the dUQC cong nh$rJ)a NCKH khi ket qua nghien cuu cucc khai quat tro thanh kien thuc mang tfnh chat pho quat, co the dUQC
ap dl,mg cho nhO'ng trL1ang hQptUdng tl/. Trong ITnh Vl/C khoa hoc giao dl,lc, nghien cuu c¢ng dong dUQc trien khai duai d<;lng«nghien cuu sU ph<;lmung dl,mg»hoi[lc«nghien cuu ung dl,lng »trong giao dl,lc
1.2.3 Bien M:Jng can chan chlnh trong NCKH
Khi de C$p den hO<;ltd¢ng NCKH 0Vi$t l\iam, nhieu nha khoa hoc da bao d¢ng ve chat IUQng kem coi cua cac cong trinh nghien cuu va cac lu$n an tien sT trong cac truang d<;lihoc GS Hoang Tl,ly da tUng phat bieu gay gilt nhu sau: « C6 nhO'ng cong trinh khoa hoc, nhO'ng lu$n van tien sTcua ta ngay ca ve nhO'ng nganh hoc thu$t co tfnh quoc te nhU khoa hoc cd ban, kinh te, V.V , neu xet theo tieu chuiln thong thuang 0 cac nuac thi tham chi chi la nhO'ngma giay I¢n.8¢i ngO gi$o sU cua ta thi nhieu nguai hO'udanh va thl/c, so kha dong duai xa chuiln ml/C quoc te binh thuang nhat » (Hoang Tl,Jy,2007)
Nhieu nha khoa hoc da phan tfchva chi ra cac nguyen nhan cd ban cua thl/c tr9ng tren 86 la h$u qua cua nhO'ng quan ni$m sai lam trong NCKH: « LU$n diem nghien cuu ung dl,lng khong can phai co cong bo quoc te cOng chinh la
do m¢t so chuc sac dau nganh dl/ng len de bi$n minh cho cac de tai kinh phi Ion nhung ket qua ngheo nan! [ J
Thi).m chi m¢t chu tich hoi dong nghien cuu cd ban nganh con di xa hdn vai lui).n c:ti8m "Nghien cuu cd ban lam cd so
cho nghien cuu LIng dl,Jng khong can phai co cong bo quoc
the.o chu quan cua minh » (Ph<;lm 8uc Chinh, 2008) Hi$n nay dang pho bien r¢ng rai suy nghT la nghien cuu ung dl,Jng nham ml,JCdich giai quyet m¢t van de Cl,Jthe nay sinh tU thl/c te khach quan, va vi the, nghien CLlu chi de ra cac bi$n phap giai quyet ma thai That ra, 10<;tinghien cuu
do tuy rat pho bien trong xa h¢i, 0nhieu cap d¢, do nhieu IOiili nguai tien hanh, nhung no khong phai la NCKH, vi no khong co VnghTa khoa hoc, vin khong dua ra dUQc kien thuc da dUQc khai quat hoa GOi khuynh hL1ang tren la
« cach lam khoa hoc nghi$ du», nhieu nha khoa hoc cho rang d6 la h$ qua cua cung cach quan IV cua thai bao cap; n6 lam chat IUQng NCKH ngay cang toi te, va la Il/c can cho vi$c h¢i nhi).p the giai cua NCKH cua dat nL1ac Rieng trong ITnh vl/c khoa hQc giao dl,lc , gan day cDng
da co nhilng nh?n xet chinh thuc cua Be')Giao dl,lC va Dao
Trang 3chirnq gia thuyet (nghien cuu giai thich) Ngay nay, cong ngh$ thong tin dong mot vai tro rat quan tronq trong NCKH, ngay ca trong cac nqanh khoa hoc xa h9i va nhan van Vi the, nha nghien cuu phai biet each su dl,lng nhieu phan rnern phan tich 8ay la mot ho tro ky thuat rat quan tronq, tao IQi the dang ke khi cong bo qucc teo
1.2.6 Ky nang phe phsn
Ky nang phe phan dua tren sl,1doi chieu giO'a kien thuc hi$n.h~nh voi thucte khachquan, de phathi$n ra SI,1bat I\,ICcya kien truro hi$n hanh trong vi$c Ii; giai thuc teoKhoa
hochi$n dai dua trennguyen Ii;lakien thuc cua nhan lcai
thi luon lac hau vel thuc te, vi v~y, nhan loai luon luon phai
ph at hl$n ra nhO'ng cho khiern khuyet do de khong ngung
bo sung kien thuc mdi, bang each «phat chap, nhan viec xem xet lai Ii; thuyet, du cho no da hoan chlrin aen dau chang nua »(Le Thanh Khoi, 2001)
1 ' : '2.7.Ky nang I?p tu?n
NCKH dl/a tren nen tang thuyet pht,Jc bang cac la lu~n va chung minh NhO'ng I~p lu~n phai d\,la tren co so khoa hQc dii dUQc c9n9 dong khoa hoc cong nh~n, chu khong phai dl,1a tren cam nghi chu quan, hay tren i; kien cLia dam dong Ky nang I~p lu~n ch€tng nhO'ng giup nha khoa hQc xay d\,lng lu~n diem cua minh m9t cach ch~t che, thuyet phl,.lc, ma con co the giup hQ phat hi$n ra nhO'ng bat c~p giO'a Ii; thuyet va thl,1cte, lam nen tang cho nhung phat hl$n khoa hQc co i; nghia
1.2.8 Ky nang vie't bai bao (belo cao) khoa hQc
M9t cong trinh nghien cuu phai dUQc ket thuc bang bal bao ho~c bao cao khoa hoc Vi$c trinh bay bai viet doi hoi nha nghien cuu phai co ky nang thong tin, viet nhO'ng gi can viet, the hl$n chinh xac ban chat cLia sl,1vi$c sao cho nguai dQc nao cling hieu giong nhau Ngay nay, nha khoa hoc co nhieu dip tham dl/ dien dan khoa hoc quoc te, va nhat la vai tro cong bo quoc te ngay cang co i; nghia quan trQng, nen ky nang dien d<;ltbang ngo<;li ngu la khong the thieu dUQc, nhat la tleng Anh
1.3 Thai de} va ph~m chat clIa nha khoa hQc
Ti;Jpchi Nature dfl tien Mnh dMu tra ve cacyeu to dan den tMnh cong cua m¢t nha khoa hQc Sau day la ke't qua dieu tramachung tacothe' tham kMo de'ra suc pha'n da'u: 1.3.1 Sang tt;lOraytLlang moi hay phLlong phap moi
Nha khoa hoc phai co sang kien, biet t<;lOra cai m~i, Neu chI I~p l<;IinhO'ng ngUai khac lam, hay leo dec theo chan ngUai khac thi rat kho thanh cong
1.3.2 Ma r¢ng kien thuc va dja ht;lt nghien cuu
Trong khi t~p trung vaG mQt van de, nha khoa hoc cling can nghi aen vi$Cma r(mg van de nghien cuu; doc nhieu de co them thong tin; su dt,lng nhieu phuong phap nghien cuu; tim nhO'ng cO che mdL
1.3.3 Kien tri theo duo'iytLlang
T~p trung VaG m9t van de chinh; khong dau hang trudc kho khan; Iuc nao cling tim cach doi pho vdi kho khan,
1.3.4 ChQn de' tairnaxii h¢i quan tam va co tac d¢ng de'n thl/C tien
Khong ai muon theo duoi nhO'ng de tal vo bo, ch€tng lien quan gi den xii h(>i.Do do, nhung de tai dUQc xa h(>i quan tam la nhO'ng de tai co tac d(>ng thl/c tien, va la yeu
to rat quan trQng de t<;lOdau an va thanh cong,
1.3.5 D¢cl?p va tanh dt;lo chuyen nganh.
t;;10:«Phlldng phep nqhien cuu, quy trlnh, ky thu~t nghien
ctJu [trong khoa hoc giao due Vi~t NamJ con kha lac hau
dan den sai so h$ thong lam cho cac Mit lu~n thie 'u tfnh
thuye't phuc hose tam khai quat khOng cao »(B¢ Gieo due
va £Jao t<;10, 2011, tr.16).
1.2.1 H~ tho'ng cacky nang NCKH
8e co the lam NCKH duoc, nguoi nghien cuu phal
lam chLiducc nhieu phucnq phapnghien cuu khacnhau,
tuy theo tlnhchat cuade tai,rnuc lieu nqhien cuu, each
tiep can nqhie n cuu Bao trurn ca c phuonq phap do la
phuonq phap khoa hoc, duocGS Le Thanh Kho i dinh
nghia nhU sau:
"Phuong phap khoa hoc chu yeu khong dua ra ket luan
nao rna khong co chung cu ;phai duatren nhO'ng ket qua
cu the, dUQC kiem soat mot each khach quan chu khong
phai dua tren nhO'ng i; kien ca nhan thucnq xuat phatW
kinh nghi$m han hep ;phai phan bietnhO'ng dO' li$U va sl,1
dien dich nhung dO' li$u dq, khong go cac SI,1vi$c vaG Ii;
thuyet ma phai dieu chinh Ii; thuyet cho phu hQp vdi s\,l
viec ;phai co Unh phe phan, nghia la phai chap nh~n vi$C
xem xet l<;IiIi; thuyet, du cho no dii hOEln chInh den dau
chang nO'a» (Le Thanh Khoi, 1981, dan l<;IiWTsafak G.,
2001, tr.77)
8e co the thl,1chi$n dUQc phuong phap khoa hQc, ngUai
lam cong tac nghien cuu phai co nhieu ky nang khac nhau,
trong so do co cac ky nang co tam quan trQng d~c bi$t
trong NCKH:
1.2.2 Ky nang xay dl/ng dil' tai nghien cuu
Xay dl,1ng de tai nghien cuu la m(>t ky nang vo cung
quan trQng, vi no quyet dinh S\,l thanh Gong hay that b<;li
cLla nghien cuu 8e tai nghien cuu khong phai la cai co
san, ma la ket qua cLia ca m(>t qua trinh phuc t<;lPva bi$n
chung, WnhO'ng ghi nh~n co dUQc trong qua trinh linh hoi
kien thuc chuyen nganh den ky nang quan sat va phan Uch
thl,1cte, va vi$c doi chieu nhung phan Uch do vdi tinh tr<;lng
kien thuc hien t<;li,de phat hi$n van de nghien cuu
1.2.3.Kynang thiilt ke nghien cuu
Thiet ke m9t cong trinh nghien cuu phai tUong ung vdi
ml,lc lieu nghien cuu cLia de tai, 10<;lidO' li$u dinh thu th~p,
phuong phap phan Uch Khong co m9t cong thuc co dinh
nhu cac cong thuc toan hQc de nguai nghien cuu r~p khuon
cho mQi nghien cuu khac nhau Vi the, nha nghien cuu
phai co ky nang thiet ke nghien cuu de co the tien hanh
m9t cach d9C I~p
1.2.4 Ky nang thu th?p dO'Ii~u
NCKH hi$n o<;liphai dl,1a vaG nhO'ng dO' li$u thUang
nghi$m (empiric data) Vi the, vi$C thu th~p dO'li$u la cong
dO<;lnrat quan trong, d~c biet la trong nghien cuu xa h9i
nhan van va giao dl,lc Khoa hQc giao dl,lc co doi tUQng
nghien cuu rat phuc t<;lP,nhU cac moi quan h$ giO'a con
nguai, giO'a con nguai vdi cac h$ thong t~ chuc xii h(>i, cac
hanh vi, thai d9 , nen ngUai nghien cuu phai co ky nang
to chuc thu th~p du li$u sao cho dam bao tfnh khach quan
khoa hoc
1.2.5 Ky nang pMn rith dO' Ii~u va SU' dl,mg cong CI,I
phan rich
Phan tich dO' li$u nham ml,lC dich lam noi b~t nhung
d~c diem, d~c tinh, tinh chat cLia doi tUQng nghien cuu
(nghien cuu mo tal ho~c nham giup nguai nghien cuu kiem
23
Trang 4nghTatv tao cho minh mot"tnronq phai"va dong vai tro
chu tri du an nghien cuu
1.3.6 Thu hut thi}' h~ nghien cuusinh ma!
Mqt yeu to quan tronq la dao tao the h$ tiep noi MQt
nha khoa hoc khonq de lai the h~ tiep noi thi khong the
xem la thanh conq ducc
1.3.7 Hl1Prae
£)e tang kha nang thanh cong,nha khoa hoc can phai
hop tac vdi cac dong nghi$p trong va nqoai chuyen nqanh
HQPtac cOngla mot each thuc tuyet vai d§ coy tuong mdi,
1.3 8 Cong bo ' quac te
Trong khoa hoc c6 mQtcong thuc noi tieng la Research
=Experiments + Publication (Nqhien cuu=Thi nghi$m +
Cong be).Khong co cong bo se khong dU'Qccong nhan la
« nha khoa hoc» hay« nha nghien cuu»
1.3.9 Cogiai thu,(1ng
Nhung giai thU'ongla mot tin hi$u cua thanh conq
1.3.10 Thu hut tiJi tTf)
dcac nVoc Australia va My, ngU'aita co the do lU'ang
thanh cong qua so tien ma nha khoa hoc thu hutWcaccd
quan tai trQ khoa hoc.Tuy nhien,cach danh gia nay gi;lp
phai sl/ phan doi cua nhieu ngU'ai
II NHUNG OIEU K I~N CAN CHO VIEC PHAT TRIEN
NANG LtJC N G HIEN cL)'u
1 TV'do hQcthu~t
TI/ do hoc thu~t la dieu ki~n tien quyet de phat trien
khoa hoc,nhat la trong cac nganh xii hqi,nhan van va
giao d!,lc TI/ do hoc thu~t bao ham '1 nghla la nha khoa
hoc dU'Qctoan quyen quyet d!nh minh se nghien cuu cai gi,
va co the cong bo ket qua ma anh ta tim ra ma khong b!
can tro hay 10ng?i b! che tai £)6 chinh la moi trU'angcan
thiet cho ho?t dQng khoa hoc " Moi trU'angkhoa hoc la sl/
tl,! chu cua nha khoa hoc TI,!chu cua nha khoa hoc khong
phai W noi suong, d6 khong chI la ton trong ma la di;lt
nguon h,lcnhU'the nEW, cai do cap bach nhu y dU'Qc,nhU'
thl/c nghi~m » (Ngo Sao Chau,2013)
2Cd che quan Iy phai thong thoang, khfch I~
HoGttdQng khoa hoc la mQt d?ng lao dQng sang tGto
di;lc bi~t,khong giong cong vi~c cua ngvai nong dan canh
tac dat dai hay ngvai ky su xay dl,!ng.Nhung ngU'ainay c6
th§ biet kha chinh xac ket qua cong vi§c cua hOtrU'ockhi
bat tay vao vi~c,neu hOco du cac dieu ki$n can thiet cho
vi~c cua hO.Cong vi~c cua nha khoa hoc thi hoan toan
khac:vi hOtim kiem nhung dieu chU'aai biet (tim kiem cai
moil, nen hO khong the cam ket bat cu dieu gi ve ket qua
nghien cuu cua minh trU'ockhi nghien cuu ket thuc Rang
bUQchOvao cac thu tl,JChanh chinh se gay tro ngGtikhong
it cho vi~c nghien cUu Vi the,cac trU'angdGtihoc can phai
cocdche thong thoang va khich 1$de cac nha khoa hoc
yen tam nghien cUu
3 Lay ngLiai nghien cuu lam trung fiim
Trong ho?t dqng khoa hoc, vai tro cua ngU'ai nghien
cuu la toi quan trong,vi khong ai co the lam thay ho Vi
the, moi bi~n phap phai hU'ongdenviec t?Odieu ki$n thu$n
IQicho nha nghien cuu,xem hOla nhan v~t trung tam,chu
khong phai lay Sl/ ti$n IOicua nha quan 1'1khoa hoc lam
Trong mot toa dam t8 chuc ngay 16 / 12 / 2013 tai Dai hoc Oucc gia Ha NQi, GS Ngo Bao CMu dii nhan xet:«
Nguyen tac lam khoa hoc 0 dau cOng giong nhau Chi
khac,0nucc phat tri§n co truyen thong co Ie khong can ai giang cho ban ve quy trinh hay pharn chat can co vi notv
nhien nhu th~roi Vi$t Nam chua co truyen thong nhU'v~y
» (2013) vi chua co truyen thong lam khoa hoc «bai ban» nhU'cac nuoc phat tri§n nen chunq ta can phai hoc tap mot each nghiem tuc va day du thl rndi co th§ cai thien dan dan narrg luc nqhien cuu cua dQi ngOgiang vien,Dua theo cac phan tich tren, chunq toi de ra mot so giai phap sau day:
1 Co bien phap khuyen khfch cac tien si lam NCKH Can cpbien phap khuyen khich phu hQPva thoa dang
de cac gi'ang vien c6 bang tien si tiep tuc tl,! dao tao va tham gia NCKH:c6 bang tien sl chi me: la budc dau tien tren con (MJng khoa hoc £)oi voi cac dai hoc phU'dngTay,
cac tan tien SI phai trai qua giai d01;ln«h~u tien SI»
(postdoc) de lam quen voi moi truong nghien cuu chuyen nghi~p.dVi~t Nam, khong c6cd che d6, nen ngU'oic6 bang tien sTcan phai tl,! hoc de nang cao trinh dq va ky nang nghien cuu de co the ho?t dQngkhoa hQcdqc I~p va c6 hi$u qua
2 Tang cuang gui giang vien di dao t~o tien si TGtodieu ki$n thu~n IQi de nhieu giang vien theo hoc chU'dngtrinh dao t1;lOtien sT,nhat la theo hoc tGiicac tnfong dGtihoc nU'ocngoai Du bang cap khong phai la yeu to quyet d!nh nang h,lcnghien cuu, nhU'ngn6 la dieu ki$n tot nhat de giang vien tiep c$n kien thuc khoa hoc va ren luY$n ky nang nghien cuu.Can t~n dl,Jngkinh nghi$m dao tGtocua cac d<;lihoc nU'ocngoai de bo sung cho chuang trinh va phudng phap dao t?O trong nU'oc
3 Nang cao trlnh de}ngoi,li ngll cho giang vien C6 bi~n phap kha thi nang cao trinh dQ ngo?i ngu cho giang vien de ho c6 the tiep c~n nguon tU'li~u bang tieng nuoc ngoai cOng nhU'giao luu hocthu$t voi gioi khoa hoc nuoc ngoai Ngay nay, vi$c nam vung tieng Anh la mqt dieu ki~n vo cung thu~n IQicho giang vien,vi da so cac tGtP chi trong danh m!,lClSI duQc tinh la cong bo quoc te deu bang tieng Anh
4 Tang cLiang t~p huan phudng phap nghien cuu cho giang vien tre
Tang cU'onggiang dGty,t$p huan ve phuong phap NCKH cho hoc vien cao hoc va giang vien tre de ho c6 cai nhin toan di~n han ve phU'dngphap NCKH, tGtotien de tot cho hOtiep t!,lc tim hieu sau hdn
5 Cai tien cd che danh gia khoa hQc theo chu§n mV'cquac te
Can phai cai tien co che danh gia'khoa hoc theo chuan ml/c quoc te de tUng bU'occhuan h6a chat 1U'(;1ngcac cong trinh khoa hoc va lu~n van tot nghi~p
6 Cai tien ne}idung giang di,lYman phudng phap NCKH
Cai tien nQi dung giang dC;lymo'n phU'dngphap NCKH
o b$c d?i hoc va cao hoc de sinh vien nam bat dVQcchua
( Xem tiep trang 27)
Trang 5Beillerot J. 1991.La " recherche ", essai d ' an a ly se Trong t?PchiR!3cherchee\ Fo.rmatio.n, sO' 9, tr.1 7- 31
BQ Giao dl,lc va Dao t?O , 2011.Ky yeu HQi th o quoc gia ve klio.a hQc giao dl,lc Vi$t Nam, hQi t M o to chuc Va G cac 23 va 24 thang 02 nam 2011 t?i Ha i PhO ng
Oarr i ulat P , 2012 Dao t<;lotie ' n sf:DO'id ie n vOi t h l/ c t e '.
Ba i aang tren baoTia Sang, ngay 26 / 11 / 201 2 t ? i h tt p :// www tiasang com v n l
Oefault asp x? tabid= 113&CategorylD=6&News = 9 00 truy c~p ngay 28 / 11 / 2012
Hoang Tl,ly , 2007 Nam mOi , chuYen cO : C il n mQt fi l m nhin chie ' nILlgcne ' umuO'nvl/c giao dl,lc va khoa h Q cai l en T?p chiTia Sang ngay 2 1 1 2007
Le f ram:;ois , R 1991 DictiQnnaire de la recherche
scientifique Lennoxville : Nemesis
Nguy e t hi TtJ Huy , 2011 Bai giang b~c a ? i hQ c ha y
hanh trlnh suy ng a m BaoTia Sang, http ://t i asa ng com vn l Oefault aspx ? tabid= 113&News=4749&Cat egorylD=6 t r uy
c~p ngay 2 / 11 / 2012
Nguyen van Twin, 2012 To chat cLla mQt n a kho.a hQc thanh congo Sai dii dU'qc dang tqi http://
nguyenvantua net/science/4-sCience/ 1585-tQ-chat-cua-mQt-nha-kho.a-ho.c-thanh-cQng truy c$p ngay 23 / 11 / 20 1
Phi;lm Duc Chinh, 2008 Xac I$p dinh che mai de dU'a kho.a hQC tien len Sai dang ti;li http://www.decc.co.m.vn/
ho.t-ng-khac/11-nghien-cu-kho.a-hc/11 7-xac-Ip-nh-ch-mi-a
-kho.a-hc-tin-Ien truy ci;lp ngay 7 / 10/2013
.eberova Alena, 2008 La competence de recherche et son deve/oppement aupres des etudiants - tuturs enseignants en Repub/ique tcheque, trong tt;1pchiRecher
-che & Formation, n.59,pp 59 - 74.
TsafakG.,2001 Comprendre les sciences deI'educatio.n
L ' Harmattan , Paris
Oy ban CQng aong cMu Au , 2005 Reco.mmandatio.n
du Parlement eUro.peen et du co.nseil sur les Co.mpete ces
cles pour I'educatio.n et laformatiQn tQutau IQng de la vie
Bruxelle s.
N9KH la mot hoat d¢ng sang tao di;ic biet, khong gi6ng
voi b'at ky hoat dQng nao khac tronq xa hQi De nang cao
nang Iqc nghien cuu cho dQi ngu can bO khoa hoc, can
phai co su dau tu thich dang va ben bl ve phia cac ca nhan
Ian nha tnronq De ket luan bai viet, chunq toi chia xe suy
nghT cua Nguyen thi Tu Huy sau day:
«Chung nao noi dung nqhien cuu v giang day (1d i hQC6'On chua theo kip thai su nqhien cuu the gioi, kh ng nam bat dU'QCcac van de dang di;it ra cho gioi hoc th at
quoc te chung do van chua the noi tai vi$c hQi nh$p the
giai m¢t cach blnh dang» Nguyen thiTU Huy (2011)
mucAoghiell ciru cua the giOi
(Tiep theo trang 24)
Xay dvng
1 Ken Sain, p M m cMt cua nh[/ng nh8.giao Llutu,San
dich cLla Nguyen Va Nh$t, Nxb Van h6a Sai Gon, TP Ho
Chi Minh, 2009
2 Howard Gardner, 5tLiduy cho tLianglai ,San dich cLla
Di;ing Nguyen Hieu Tru g va To TU'ong Quynh, Nxb Tre
-DT So.o.ks,TP Ho ChiMinh
3 DQnald Kennedy, Nghf a VI,IhQc thu~t ,San dich cLla
Ho.ang Khang, To Di$u Lan va CaQ Le Thanh Hai Nxb Tri
thuc, Ha NQi, 2012
4 Nguyen Canh TQan va cOng sl,l, Qua trinh d r; w- tl/
hQc ,Nxb Giao dl,lc, HaNOi,1998
5 http://lilamahanQi.cQm.vn/vnlTin-kinh-te-xa-ho.i/Lam
-viec-chuyen-nghiep.html (Truyc~p ngay 2 / 12 / 2013)
6 http://archive.saga.vn/view.aspx?id=9213 (Truy c~p
ngay 20 / 12 1 2013)
Vi$c nang cao chat IU'QngdaQ t!;iQad!;ii hQc doi hoi cai
tien, tang nang suatva hieu suat lao d¢ng cLla nhi~u yeu to,
tac nhan va quan h$ TrQng d6, can chu trQng xay dl/ng tfnh
chuyen nghi$p cLla dOi ngu giang vien, van hoa chat IU'Qng
tro.ng cac nhatruong Chat IU'Qngdao t!;iQthe hi$n (1 thanh
quacLlacac qua trinh giao dl,Jc,Wc thanh qua hQc t~p cLla
b n thann U'oihQc.Nhung cai tien Cl,lthe can xuat ph attU
bai hQc,mo hQc,chU'dng trinh daQ t!;io.chu khong dung li;li
(1 van ban hay cac tuyen bo Do d6, phai di;ic bi$t chu trQng
cham 10.xaydl,lng,pMt trien dOi ngu giang vien, v~n hanh
h$ thong quanIytheQchuan van h6a chat IU'Qngdao t!;iQ
nghi$p nay VaQvan hoa dao tao, the che va che dQ trach
nhiern cua cac trU'dng Thee chUng toi, che dQtr ch nhiem
(1 ta hi$n nay nhln chung con ni;'mgve hanh chinh Chang
han,rno hlnh quan Iyqua n an rnanh quyen han cua cac
phong ban,to chuc phuc vu dao t<;1Q,khien cho cac khoa, b¢
men vatUng giang vien khong co tfnhtvtri ca thiet de phat
huy Unh nang dQng tronq cong viec cua minh Kinh nghi$m
cua cac nuoc phat trien, vidu aMy, la phan quyen tri$1 de
ve tUngkhoa, bQ men va giang vien ChQ nen, xay dl,fng lai
che dO trach nhiern la dieu can chu y tronq quan Iy va kiem
scat tfnhchuyen nghi$p cua dQingu giang vien hien nay
Ben canh tfnh chuyen nghi$p laxay dl,fng van hoa chat
ILlQngdao ta , Tu khi chuyen sang dao tao theo h$ thong
tln chi, nhieu trU'dng da sut giam nhanh ve khacn hang, so'
IUQngho so dang ky dl/ tuyen thap dan, so IU'Qngsinh vien
sau tot nqhiep bi th] trU'dng tu chci, solU'Qng hcp dong nqhien
cuu khong nhieu, Sl/ sut giam nay co nguyen nhan chLl ye
la khong xaydl,fng dU'Qcva hoa ch t IU'Qngdao ta Theo
chung toi, xay dl/ng tfnh chuyen nghi$p cLla dQi ngu giang
vi€mva van hoa chat IU'Qngdao.t!;iQlamQt qua trinh lau dai,
c6 tfnh ke thua va ton kem NhU'ng ve lau dai, neu khong
chu tr~>ngdieu nay, sam muOn S8bi nguyen tac thitrU'dng
va nhu ca.u xa hOidaQ thai Do.do,can to chuc nghiem ngi;il
qua Irinh dao t!;iQ,kiem SQatchua chat lU'qng dau ra.Da
den lucphai tU bo loi tU'duy de daive chat IU'Qngatat ca cac
khau.Truoc mat, yeu cau giang d!;iy ahQc t~p nghiem tuc;
khach quan h6a cac cong cl,l chan dQanva do.lU'dng ket qua
hQCt~p;xaydl,lng khoi dong thu~n va cOng dong trach nhi~m
huang tOi van h6a chat lU'qng
27