NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM HỌC VIỆN NGÂN HÀNG BÀI TẬP LỚN MÔN CÔNG CỤ PHÁI SINH Nhóm thực hiện nhóm 5 Lớp thu2 ca 3 4 d5 Phần I Bài tập 1 Khái quát về công ty cổ phần Vinacafe Biên Hòa 1 Tên công ty.
Trang 1NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM
HỌC VIỆN NGÂN HÀNG
BÀI TẬP LỚN MÔN : CÔNG CỤ PHÁI SINH
Nhóm thực hiện : nhóm 5 Lớp : thu2 ca 3.4 d5
Trang 2Phần I: Bài tập 1
Khái quát về công ty cổ phần Vinacafe Biên Hòa
1.Tên công ty : CÔNG TY CỔ PHẦN VINACAFÉ BIÊN HÒA
Trang 3Ngày 28/01/2011, toàn bộ 26.579.135 cổ phiếu của công ty CP vinacafe Biên Hòa, tương đương 100% vốn điều lệ 265.791.350.000 đồng, chính thức niêm yết tài sàn Giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh – HOSE với mã chứng khoán VCF Trong ngày giao dịch đầu tiên , giá khởi điểm của mỗi cổ phiếu VCF là 50.000 đồng
Tháng 9/2011, công ty cổ phần Hàng tiêu dùng Masan chào mua công khai cổ phiếu VCF Tính đến nay Masan đang nắm giữ 53.2% vốn điều lệ của Vinacafe Biên Hòa
6 Các sản phẩm chính :
Cà phê rang xay, Cà phê hòa tan, Ngũ cốc dinh dưỡng Trong đó có những sản phẩm nổi tiếng như Cà phê xay Heritage Absolute, Cà phê xay Heritage Crown, Wake - Up Café Hương Chồn, Wake- up Café Sài Gòn, nước tang lực vị café Wake- up 247
7 Hệ thống phân phối
Hệ thống phân phối của Vinacafé Biên Hòa có mặt ở hầu hết các tỉnh thành trong
cả nước với hàng trăm nhà phân phối, hàng trăm điểm bán lẻ Vinacafé Biên Hòa đã đăng
ký thương hiệu ở 70 quốc gia và xuất khẩu thường xuyên đến 20 quốc gia trên thế giới, trong đó có các thị trường khó tính như: Mỹ, Nhật, Châu Âu, Vinacafé Biên Hòa đã được công nhận là doanh nghiệp xuất khẩu uy tín trong nhiều năm, được các đối tác nước ngoài đánh giá cao về tính chuyên nghiệp và chất lượng sản phẩm
Trong vài năm trở lại đây, thị trường cà phê được chiếm lĩnh bởi Vincafe Biên Hòa – Nestle - Trung Nguyên.Trong đó, Vinacafé vẫn là thương hiệu chiếm vị trí số một với khoảng 33% thị phần, theo số liệu của Euromonitor tính đến năm 2011, Nestcafe nắm giữ khoảng 31% thị phần ,thương hiệu Trung Nguyên và cà phê hòa tan G7 hiện nắm giữ khoảng 18% thị phần.Tốc độ tăng trưởng trong những năm gần đây của Vinacafe Biên hòa đã giảm so với trước kia nhưng công ty vẫn luôn chiếm vị trí cao trong top 50 công
ty kinh doanh hiệu quả nhất Việt Nam
8 Định hướng phát triển
- Các mục tiêu chủ yếu của công ty :
• Duy trì vị trí dẫn đầu tại thị trường cà phê Việt Nam
Trang 4• Xuất khẩu cà phe chế biến đến các thị trường trọng điểm
• Từng bước thâm nhập thị trường non-coffee và các sản phẩm thực phẩm khác
• Đưa ra thị trường nhiều sản phẩm mới , làm cho cà phê trở thành mộ thức uống được ưa huộng và sử dụng hàng ngày khắp Việt Nam
• Phát triển thương hiệu VINACAFE Biên Hòa rộng khắp, lớn mạnh, đủ tầm phát triển
- Tầm nhìn
“Hơn 45 năm qua , vinacafe luôn đam mê sang tạo mang đến tinh hoa thưởng thức cho người yêu cà phê Với nhiệt huyết đó, chúng tôi luôn tiên phong và dẫn dắt sự phát triển của ngành thực uống cà phê Việt Nam bằng cách đem lại các sản phẩm mới lạ độc đáo nhưng vẫn đậm phong cách vượt thời gian của vinacafe’’
I Phân tích ngành cà phê
1 Tổng quan ngành cà phê thế giới
Mỗi ngày có khoảng 2,5 tỷ ly cà phê được tiêu thụ trên thế giới và cà phê cũng là sản phẩm đứng thứ 5 trên thế giới về giá trị tiêu thụ.Trên thế giới hiện nay có khoảng hơn 25 triệu người trồng cà phê.Thị trường cà phê thế giới đã tăng lên gấp đôi trong 10 năm trở lại đây
Có nhiều loại cà phê nhưng chỉ có 2 loại cà phê có ý nghĩa kinh tế.Loại thứ nhất có tên thông thường trong tiếng việt là cà phê chè (tên khoa học coffee Arabica) đại diện cho khoảng 61%các sản phẩm cà phê trên thế giới.Loại thứ 2 là cà phê vối (tên khoa học coffee robusta) chiếm gần 39% các sản phẩm cà phê.Ngoài ra còn có coffea liberica và coffee excelsa với sản lượng không đáng kể Việt Nam hiện đang là nước sản xuất và xuất khẩu coffee robusta lớn nhất, tiếp đó là Bờ Biển Ngà, Indonesia và Uganda
Trang 5Mỹ, La Tinh, Đông Phi, bán đảo Ả rập hay Châu Á Hạt cà phê Robusta được trông nhiều
ở Tây và Trung phi,phần lớn Đông nam á
dịch toàn cầu cao nhất
Những yếu tố ảnh hưởng,chi phối ngành cà phê
Cà phê thế giới được giao dịch trên thị trường hàng hóa thế giới,cụ thể là hai sàn giao dịch nông sản tại New York và London do đó giá cà phê trên thế giới bị ảnh hưởng
và chi phối bởi diễn biến giao dịch trên các sở giao dịch hàng hóa nông sản Đây cũng là nguyên nhân khiến cho ngành cà phê thế giới có độ nhạy cảm cao trong mối quan hệ với tình hình kinh tế thế giới
Cà phê là nông sản phẩm nên chịu tác động lớn từ diễn biến thời tiết Hai giống cây cà phê chính là Arabica và Robusta yêu cầu những điều kiện thời tiết riêng biệt Trong khi
cà phê Arabica là một chủng cà phê ở vùng khí hậu cao, lạnh, có mưa nhiều, được trồng tốt nhất ở độ cao trên 1000 mét so với mặt nước biển thì Robusta lại thích hợp với khí hậu nhiệt đới nóng ẩm Vụ thu hoạch cà phê phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện khí hậu và đặc tính tự nhiên của cây cà phê thông thường sau một vụ được mùa thì sản lượng thu hoạch cà phê của năm tiếp theo sẽ giảm sút
Trong khi các thị trường tiêu thụ cà phê truyền thống như Bắc Âu, Mỹ, Nhật Bản giữ mức độ tăng trưởng thấp và ổn định, thì các thị trường mới nổi như Brazil, Trung Quốc, Việt Nam, Indonesia và Philippines đang có được sự gia tăng về nhu cầu tiêu thụ nội địa đáng chú ý với tốc độ gia tăng ấn tượng Xu hướng tăng trưởng mạnh trong tiêu dùng
cà phê của các nước đang phát triển sẽ mang tính quyết định tới diễn biến ngành cà phê thế giới trong những năm tới đây
Trang 6Diễn biến giá cà phê những năm gần đây
Ngân hàng Commorzbank, Macquarie, Rabobank dự báo giá cà phê chè (Arabica) xuống 95-105 cent/lb, tương đương 46-47 triệu đồng Việt Nam cho 1 tấn vào quý 4-2014, và do
đó giá cà phê vối khoảng 35-36 triệu đồng/tấn Trên thực tế, thị trường cà phê 6 tháng đầu năm 2014 đã có những diễn biến trái chiều với những dự báo của các tổ chức và các chuyên gia, khi giá cà phê trên thị trường thế giới quay đầu tăng từ cuối năm 2013, sản lượng sản xuất cà phê, lượng cà phê tồn kho đều giảm, tiêu dùng cà phê vẫn tăng ổn định
Giá cà phê thế giới sau khi xuống mức thấp nhất vào tháng 11-2013 đã tăng mạnh và dao động khá mạnh trong quí I-2014 Chỉ trong 5 tháng , giá cà phê ICO (qui đổi của các loại
cà phê trên thị trường thế giới) trung bình tháng 4-2014 đã tăng 68,9% so với tháng
11-2013, giá cà phê Robusta tăng 32,4%, cà phê Arabica tăng mạnh hơn tới 86% Giá cà phê hiện nay đang ở mức cao nhất kể từ tháng 3-2012 tới nay, nhưng mới chỉ bằng khoảng 70% so với giá trung bình tháng 4-2011 Mức chênh lệch giữa giá cà phê Arabica Brazil
so với cà phê Robusta theo tính toán của ICO đã tăng từ 18,1%, đã tăng lên 44,6%, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức chênh lệch 156% vào tháng 4 năm 2011
Theo dự báo về giá cả hàng hóa bố công gần đây của IMF, giá cà phê Arabica từ nay đến năm 2015 tương đối ổn định theo hướng tăng nhẹ 1,5-2% trong mỗi quý, hoặc tăng
khoảng 7% trong 12 tháng tới Cụ thể giá cà phê Arabica phổ biến sẽ ở mức 195-198 cent/ld, tương đương 4300-4400 USD/ tấn giá cà phê Robusta có thể giảm nhẹ từ mức 95-100 cent/lb hiện nay xuống 94-98 cent/ld
Trang 7Dự báo ngành cà phê thế giới niên vụ 2014/15
Theo dự đoán của Hội đồng Cà phê Quốc gia Brazil (NCC), sản lượng cà phê năm
2014 và 2016 có thể chỉ đạt 40 triệu bao 60kg mỗi năm Dự báo của NCC cũng cho hay, niên vụ năm nay thấp hơn 20% so với số liệu ban đầu do ảnh hưởng của hạn hán tới Brazil Được biết, niên vụ năm ngoái, sản lượng cà phê Brazil đạt 49,1 triệu bao (theo số liệu của Cơ quan dự báo mùa vụ Conab).Hiện tại, Terra Forte, một trong những nhà xuất khẩu cà phê lớn nhất Brazil, cũng đã hạ thấp 14% dự báo sản lượng cà phê niên vụ năm nay xuống 45,8 triệu bao.Và mặc dù sản lượng được dự báo sẽ tăng cao hơn tại các nước sản xuất khác trên thế giới, tuy nhiên mức tăng này chưa đủ để bù đắp cho sự sụt giảm của Brazil Mới đây, Tổ chức Cà phê Thế giới (ICO) cũng đã đưa ra nhận định, 2014-
2015 sẽ là năm ngành cà phê gặp phải tình trạng thiếu nguồn cung lớn nhất trong 9 năm qua
2 Tổng quan ngành cà phê Việt Nam
Cây cà phê được người Pháp đưa vào Việt Nam từ những năm 1850 Tuy nhiên, hoạt động sản xuất được thực hiện manh mún và thiếu tổ chức cho đến năm 1975 khi bắt đầu
có những đợt di dân từ khu vực đồng bằng và duyên hải ven biển đến vùng cao nguyên, nơi có điều kiện thích hợp để trồng cà phê Hoạt động sản xuất có được mở rộng tuy nhiên vẫn rất nhỏ lẻ Đến năm 1986, khi công cuộc đổi mới được tiến hành, cây cà phê mới được đưa vào quy hoạch và tổ chức sản xuất quy mô lớn, tập trung Đến năm 1988, Việt Nam trở thành nước xuất khẩu cà phê lớn thứ tư toàn thế giới (chiếm 6.5% sản lượng thế giới), đứng sau Brazil, Colombia và xấp xỉ bằng Indonesia
Việt Nam là thành viên mới nhất trong danh sách xếp hạng những quốc gia sản xuất cà phê lớn nhất thế giới Tham gia vào thị trường này từ những năm 1990, Việt Nam hiện xếp thứ hai toàn thế giới sau Brazil về tổng sản lượng cà phê và là quốc gia xuất khẩu cà phê Robusta lớn nhất thế giới Thị trường cà phê Robusta giá rẻ khiến vị thế của Việt Nam trên thị trường cà phê thế giới tăng nhanh Với mức tăng trưởng tương đối ổn định
về sản lượng cũng như giá trị xuất khẩu trong những năm trở lại đây, ngành cà phê Việt Nam tiếp tục củng cố vị trí thứ hai trên thế giới về trồng và sản xuất cà phê Trong ba năm trở lại đây,diện tích và sản lựợng cà phê không có biến động mạnh Tính đến năm
2014 tổng diện tích cà phê hiện đang khai thác khoảng 530.000 ha, trong đó tập trung ở 5 tỉnh Tây Nguyên với khoảng trên 510.000 ha
Trang 8Ngành cà phê Việt Nam giữ tốc độ tăng trưởng tương đối ổn định về cả sản lượng sản xuất, lượng xuất khẩu cũng như tiêu dùng nội địa Tỷ trọng sản lượng cà phê Arabica vẫn
ở mức khiêm tốn so với cà phê Robusta khi tỷ trọng hai sản phẩm này lần lượt là 2.56%
và 97.44% Đáng chú ý là tốc độ tiêu thụ cà phê nội địa đang có mức tăng trưởng tương đối cao
Những thuận lợi đối với ngành Cà phê Việt Nam
Ngành cà phê hòa tan hứa hẹn nhiều triển vọng khi người tiêu dùng ngày càng đánh giá cao sự tiện lợi của dòng sản phẩm này Thị trường cà phê Việt Nam hiện được phân chia thành 2 phân khúc rõ ràng: cà phê rang xay (cà phê phin) chiếm khoảng 2/3 sản lượng cà phê được tiêu thụ tại VN và cà phê hoà tan chiếm 1/3 Tốc độ tăng trưởng của ngành cà phê hòa tan trên thế giới nói chung và tiêu thụ nội địa nói riêng tiếp tục hứa hẹn đem lại thành công cho ngành cà phê Việt Nam
Trong khi các nước xuất khẩu lớn như Brazil và Indonesia có khuynh hướng giảm sản lượng xuất khẩu cà phê Robusta và chuyển hướng sang sản xuất cà phê Arabica, ngành
cà phê Việt Nam lại có tốc độ chuyển hướng tương đối chậm, tuy nhiên đây sẽ là một lợi thế Khi mà tốc độ tăng trưởng nhu cầu cà phê hòa tan (nguyên liệu đầu vào là Robusta) đạt mức tăng trưởng hai con số và giá cà phê rang xay Arabica ngày càng tăng mạnh ngành cà phê Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn do hiện nay Việt Nam đang xuất khẩu tới hơn 90% tổng sản lượng Robusta thu hoạch trong nước
Những thách thức đối với ngành cà phê Việt Nam
Thị trường cà phê Robusta giá rẻ khiến vị thế của Việt Nam trên thị trường cà phê thế giới tăng nhanh, tuy nhiên cái giá phải trả ở đây là mất đi rừng và những biến đổi khác về môi trường Sự phụ thuộc quá nhiều vào xuất khẩu nên cà phê Việt Nam,theo
dự báo của BMI, sẽ biến động theo cầu và giá cả cà phê Robusta thế giới
Những thách thức mà ngành cà phê Việt Nam đang phải đối mặt trong tương lai gần bao gồm: Diện tích cà phê đang trở nên già cỗi, năm 2013 diện tích cây cà phê già cỗi cho năng suất thấp đã lên đến 30% và còn tiếp tục tăng
Dự báo ngành cà phê Việt Nam niên vụ 2014/2015
Trang 9Theo hiệp hội cà phê ca cao Việt Nam sản lượng cà phê của Việt Nam niên vụ tới 2014/2015 có thể giảm 1,3% so với niên vụ trước, xuống khoảng 23 triệu bao (60kg/bao)
do hạn hán đầu năm và mưa xối xả trong những tháng gần đây Ba năm liên tiếp trở lại
đây, tại các địa bàn trọng điểm trồng cà phê ở Tây Nguyên như: Đăk Lăk, Lâm Đồng, Gia Lai, sản lượng cà phê đều giảm từ 10-15% Mặt khác các chuyên gia dự báo, niên vụ
cà phê 2014-2015, sản lượng toàn vùng còn giảm đến 20% Theo phân tích của các
chuyên gia kinh tế, sản lượng cà phê giảm do nhiều nguyên nhân, nhưng nguyên nhân chủ yếu được xác định là do sự ảnh hưởng bất lợi của thời tiết Đặc biệt tình trạng khô hạn thiếu nước tưới cho cây cà phê kéo dài nhiều năm nay Mùa khô năm 2013, thực tế lượng nước tưới chỉ đảm bảo 60% diện tích trồng cà phê Bên cạnh đó, diện tích cà phê ở Tây Nguyên đều đã có thời gian canh tác từ 20-30 năm, chiếm khoảng 30% diện tích Cà phê già cỗi kéo theo năng suất, sản lượng giảm dần theo từng niên vụ Điều này đã ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình xuất khẩu cà phê vốn được xem là mặt hàng nông sản chủ lực ở Tây Nguyên
II Phân tích công ty Vinacafe Biên Hòa
1 Phân tích điểm mạnh, điểm yếu bằng SWOT
- Thương hiệu uy tín, lâu năm
- Có thị phần lớn ( 40%
thị phần)
- Hương vị đặc trưng phù hợp với thị hiếu người Việt
- Chủ yếu tiêu thụ trong nước doanh thu xuất khẩu hàng năm 7- 8% tổng doanh thu
- Trong điều kiện ngành thực phẩm nước uống cạnh tranh khốc liệt nhưng quảng cáo truyền thông chưa đầu tư mạnh
- Thu hút lượng khách hàng lớn trong nước
có nhu cầu phù hợp,
mở rộng thị trường
-Cạnh tranh gây gắt trên thị trường cà phê trong nước , với nhiều tên tuổi như Trung nguyên, Nescsfe…
-Đặc diểm của hàng hóa nông sản phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết nên giá nguyên liệu đầu vào diễn biến thất thường
Trang 102 Phân tích khái quát tình hình hoạt động kinh doanh của công ty từ năm 2011 đến nay
Một số chỉ tiêu cơ bản đánh giá hoạt động kinh doanh của công ty
năm 2014 Doanh thu 1.585,57 tỷ 2.114,66 tỷ 2.298,67 tỷ 1.217,19 tỷ Lợi nhuận thuần
- Doanh thu tăng từ 1.585, 57 tỷ VND ( 2011 ) đến 2.298,67 tỷ ( 2013 ) tương
đương tỷ lệ là 44.97 %, đạt tỷ lệ tăng trưởng bình quân 14,99%/năm Doanh thu 6 tháng đầu năm của công ty là 1.217,19 tỷ, tăng 373,93 tỷ (44,34 % ) so với cùng kì năm ngoái, hoàn thành kế hoạch năm 2014, cho thấy tình hình kinh doanh của doanh nghiệp đang ở giai đoạn tăng trưởng tốt
- Lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp đến chủ yếu từ hoạt động kinh doanh
chính của doanh nghiệp cho thấy sư vũng mạnh trong tăng trưởng từ năm
2011 đến năm 2013 lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp tăng nhẹ khoảng 17,
Trang 1185 %, tuy nhiên so với năm 2012 lợi nhuận của năm 2012 bị giảm 14,31 % trong khi doanh thu tăng 8,7%, cho thấy việc lợi nhuận của doanh nghiệp bị giảm chủ yếu do yếu tố khách quan giá nguyên liệu năm 2013 tăng trong khi giá bán tăng châm hơn không đủ bù đắp
- Về hiệu quả quản lý
• Hệ số ROA: Xét trong giai đoạn 2011-2013, trong năm 2011-2013,ta thấy ROA của Vinacafé BH có xu hướng tăng ,từ 27,29% lên 30,57% Sau đó chứng kiến sự sụt giảm trong ROA năm 2013,chỉ còn 18,96%.Nguyên nhân là do:Trong giai đoạn 2011-2012, ROA của Vinacafé BH tăng là vì giá bán mặt hàng cà phê tăng cao trong giai đoạn này đã làm cho doanh thu tăng lên (năm 2012 tăng 35% so với 2011).Tiếp đến năm 2013, ROA của công ty Vinacafé BH giảm mạnh.Nguyên nhân chính là do giá mua cà phê nguyên liệu tăng cao, trong khi giá cà phê bán ra bình quân của năm 2013 tăng chậm so với năm đã dẫn đến việc giá vốn hàng bán tăng và lợi nhuận thuần chỉ tăng nhưng thấp hơn năm 2012.Sáu tháng đầu năm 2014 tỷ số này vẫn ở mức cao 25,05 % Tuy nhiên, nhìn chung ROA của Vinacafé BH vẫn cao hơn ROA trung bình của toàn ngành (5,6%)
• Hệ số ROE : Nhìn chung,trong giai đoạn 2011-2012, ROE của Vinacafé
BH có sự tăng trưởng khá cao và ổn định, tuy nhiên sang năm 2013, chỉ tiêu ROE có sự sụt giảm mạnh từ 35,58% xuống còn 24,98% Sự suy giảm đột ngột của ROE cũng là một dấu hiệu báo hiệu một thời kỳ kinh doanh khó khăn, và nhiều thách thức đang ở phía trước, do đó đòi hỏi ban lãnh đạo công ty không ngừng phải nghiên cứu để đề ra chiến lược kinh doanh hợp lý và tìm hiểu mọi nguyên nhân gây kìm hãm sự phát triển của công ty để ngăn chặn kịp thời ngay từ lúc nó vừa mới bắt đầu Nhằm tránh cho Vinacafé BH khỏi rơi vào những khó khăn tài chính
từ môi trường kinh doanh đầy , rủi ro, biến động
- Về sức mạnh tài chính
Theo trên có thể thấy doanh nghiệp chủ yếu sử dụng vống chủ sở hữu, năm
2011, 2012 doanh nghiệp hoàn toàn không sử dụng nợ vay, đến năm 2013 hệ
số nợ/ VCSH là 0,2, và 6 tháng đầu năm 2014 là 0.07 Nhưng cơ cấu nợ của doanh nghiệp chủ yếu là nợ ngắn hạn , phục vụ cho việc mua nguyên liệu đầu
Trang 12vào Tuy nhiên đối với đặc thù doanh nghiệp chế biến sản xuất thì cơ cấu nợ của Vinacafe BH không cao Hơn nữa các hế số khă năng thanh toán nợ của doanh nghiệp luôn ở mức cao , tuy có xu hướng giảm mạnh qua các năm nhưng vẫn cao hơn mức trung bình ngành Qua đó có thể thấy sức mạnh tài chính vững mạnh của công ty trước các điều kiện kinh doanh bất lợi của thị trường trong thời gian này
Tóm lại : Qua các chỉ tiêu trên có thể thấy tình hình hoạt động kinh doanh của
doanh nghiệp tăng trưởng ổn định và bền vững, các chỉ số tài chính ở mức cao so với các doanh nghiệp cùng ngành, đảm bảo tình hình tài chính ổn định , khả năng thanh khoản tốt trong điều kiện kinh tế đang có dấu hiệu khởi sắc sau cuộc khủng hoảng năm 2008
III Phân tích rủi ro trong hoạt động kinh doanh của công ty Vinacafe Biên
Hòa
Việt Nam là quốc gia có tổng kim ngạch xuất khẩu cafe lớn thứ hai trên thế giới với 38-40% sản lượng cafe xuất khẩu chỉ sau Brazil Xuất nhập khẩu giúp doanh nghiệp hòa nhập sâu với thị trường quốc tế và kèm theo đó là danh mục các rủi ro sẽ tăng thêm và nó bắt nguồn từ các yếu tố quốc tế.Mọi sự thay đổi của các biến số kinh tế vi mô, vĩ mô hay môi trường khu vực, thế giới sẽ đều có tác động trực tiếp và gián tiếp tới việc kinh doanh, tình hình tài chính và triển vọng trong tương lai của doanh nghiệp Việc xác định các yếu tố rủi ro đó để đưa ra phương
án phòng ngừa là công việc không thể thiếu của công ty
1 Rủi ro về kinh tế
Các chỉ số kinh tế thường được dùng để đo lường, phản ánh sức khỏe kinh tế của một quốc gia như tốc độ tăng trưởng GDP, lãi suất, tỷ giá hối đoái, lạm phát…Sự thay đổi của các yếu tố này thường mang tính tác động hệ thống tới các chủ thể tham gia nền kinh tế
1.1 Tốc độ tăng trưởng kinh tế
Trước cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới vào nửa cuối năm 2008 ,Việt Nam được đánh giá là một trong nước đang phát triển có tốc độ tăng trưởng kinh tế khá cao
và ổn định so với khu vực Tuy nhiên sau cuộc khủng hoảng đó và tiếp tới là cuộc
Trang 13khủng hoàng nợ công Châu Âu đã là xu hướng giảm dần từ năm 2006-2013 như biểu đồ dưới đây
Nguồn dữ liệu: Tổng cục thống kê
Tuy những sản phẩm của công ty gần như là các sản phẩm tiêu dùng thiết yếu nhưng với thị trường tiêu thụ nội địa là chủ yếu thì hoạt động kinh doanh của công
ty ít nhiều cũng gặp những ảnh hưởng tiêu cực từ sự suy giảm kinh tế trong những năm qua Cụ thể là công việc kinh doanh của công ty sẽ gặp khó khăn hơn trong việc tiêu thụ sản phẩm do nhu cầu của toàn xã hội giảm theo nền kinh tế và đòi hỏi công ty sẽ phải có nguồn lực tài chính cũng như gia tăng các biện pháp kích cầu để đạt được thành công
1.2 Lạm phát
Lạm phát là yếu tố ảnh hưởng tới toàn bộ các chủ thể trong nền kinh tế thông qua
sự tăng lên hay giảm đi của giá cả, từ đó làm thay đổi lượng cung cầu của các mặt hàng trong nền kinh tế Ngành thực phẩm vốn là một ngành rất nhạy cảm với chỉ
số lạm phát của nền kinh tế Lạm phát tăng cao làm chi phí đầu vào như nguyên liệu, nhiên liệu hoặc tiêu cực hơn là gây ra các cuộc bãi công đòi tăng lương của công nhân tăng, dẫn đến giá bán tăng gây khó khăn trong việc kinh doanh của công ty Đầu vào tăng đòi hỏi công ty phải có một chiến lược quản lý chi phí hiệu quả hoặc sẵn sàng hy sinh lợi nhuận để giữ thị phần
Trong những năm qua lạm phát ở Việt Nam có lúc lên đến hai con số khiến công
ty phải tăng giá bán đầu ra tuy nhiên do lượng khách lớn cùng giá trị cốt lõi của sản phẩm đã không làm thị trường rời bỏ sản phẩm của Vinacafe Tuy nhiên lợi
Trang 14nhuận công ty cũng bị ảnh hưởng tiêu cực một phần nên cũng cần phải có những phương án giảm thiểu rủi ro từ lạm phát
1.3 Lãi suất
Lãi suất những năm gần đây tuy có nhiều sự điều chỉnh để phù hợp với tình hình kinh tế và ảnh hưởng trực tiếp tới chi phí đi vay hay chi phí đầu vào của các doanh nghiệp Tuy vậy do cơ cấu vay nợ rất thấp ( hệ số nợ năm 2011, 2012 của công ty
là 0.00, năm 2013 là 0.2-nguồn số liệu: stockbiz.vn) nên hoạt động của công ty hầu như không bị ảnh hưởng bởi lãi suất trên thị trường hay Vinacafe Biên Hòa hầu như không bị phơi nhiễm rủi ro lãi suất
2 Rủi ro ngành
2.1 Rủi ro về giá nguyên liệu
Vinacafe Biên Hòa là công ty thuộc nhóm ngành sản xuất chế biến nông sản , chi phí sản xuất chiếm đến 80% doanh thu thuần trong đó chi phí nguyên liệu đầu vào
là chủ yếu Vì vậy sự biến động của giá cà phê nguyên liệu tác động rất lớn đến lợi nhuận của công ty
Trong tình hình giá cà phê nguyên liệu có xu hướng tăng cao như hiện nay làm doanh nghiệp phải tăng giá bán sản phẩm từ 25- 30 % so với những năm trước Việc giá cà phê nguyên liệu tăng lên một phần là do ảnh hưởng của lạm phát, và cũng là tình hình chung của thế giới khi giá nông sản có xu hướng ngày một tăng lên trong những năm trở lại đây, điều đó làm cho người tiêu dùng chấp nhận một
sự gia tăng về giá ở mức tương đối
Mặt khác tình hình khan hiếm nguyên liệu đầu vào cũng là rủi ro cho công ty Hiên nay chủ yếu nguồn cung cà phê nguyên liệu lớn nhất trong nước là khu vực Tây Nguyên, nhưng phần lớn sản lượng ở đây (40 – 50%) được các thương lái nước ngoài thu mua từ đầu vụ khi giá cà phê còn thấp để cung cấp cho các công ty sản xuất ở nước ngoài hoặc đầu cơ làm đẩy giá cà phê nguyên liệu cuối vụ lên cao.Vì thế công ty phải có những chính sách thích hợp để phòng ngừa rủi ro giá tăng mặt đồng thời đảm bảo đủ nguồn nguyên liệu đáp ứng công suất của nhà máy
Trong mùa vụ 2013/2014, đặc biệt cuối vụ giá cà phê nhân xô tại các tỉnh Tây Nguyên thay đổi thất thường, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc ước tính
Trang 15giá kì hạn của cà phê, làm tăng rủi ro cho doanh nghiệp trong việc kí kết cá hợp đồng giao sau , đặc biệt với các hợp đồng có giá trị lớn
2.2 Rủi ro cạnh tranh và thị trường tiêu thụ
Giá nguyên liệu tăng cao buộc công ty Vinacafe Biên Hòa phải tăng giá bán trong điều kiện người dân đang cắt giảm tiêu dùng cùng sự cạnh tranh quyết liệt từ các đối thủ cạnh tranh sẽ là một thách thức cho Vinacafe Biên Hòa trong việc tiêu thụ sản phẩm của mình
Hiện nay trên thị trường cà phê Việt Nam có sự cạnh tranh quyết liệt của ba
thương hiệu cà phê lớn đó là : Vinacafe Biên Hòa , Nestle và Trung Nguyên Trong khi Vinacafe Biên Hòa và Nestle tập trung vào thị trường cà phê hòa tan thì Trung Nguyên tập trung nhiều hơn vào thị trường cà phê rang xay Tuy nhiên sau khi Trung Nguyên mua lại nhà máy sản xuất cà phê hò tan của Vinamilk vào năm
2009 thì công ty này đã tăng sản lượng cà phê hòa tan của mình lên đến 3.000 tấn/ năm Ngoài ra trên thị trường tiêu thụ cà phê hòa tan có một số gương mặt tiêu biểu như : maccoffe, rockcafe…
Ngoài ra, Vinacafe Biên hòa còn phải đối mặt vói sự xuất hiện của các dòng săn phẩm cà phê mới có khả năng cạnh tranh cao như : cà phê lon Birdy ( sản phẩm của Ajinomoto Việt Nam ), cà phê chai Vip (Tân Hiệp Phát) và các hãng
cà phee ngoại nhập cũng đang được ưa thích trên thị trường như : Starburks… Mặt khác, trong khi sản phẩm chính của vinacafe là sản phẩm cà phê hòa tan thì hiện tại thị trường trong nước đang có sự cạnh tranh khốc liệt của các đối thủ cạnh tranh nhằm giành thị trường tiêu thụ của dòng sản phẩm này Một mặt những năm
Trang 16gần đây nhu cầu thị trường trong nước sắp đạt tới điểm bão hòa ,mà thị trường chính của vinacafe Biên Hòa là thị trường nội địa, chưa chú trọng tới xuất khẩu, đây cũng là một thách thức cho Vinacafe trong cuộc chiến thị phần cũng như tìm kiếm thị trường tiềm năng mới
3 Rủi ro khác
Các rủi ro khác như thiên tai, hỏa hoạn , dịch họa… là những rủi ro bất khả kháng của bất kì công ty nào, đặc biệt của những công ty về sản xuất và chế biến nông sản như Vinacafe Nguồn cung nguyên liệu chính của Vinacafe là từ trong nước , khu vực trung nguyên, hơn nữa đây là khu vực tình hình thời tiết bất ổn ảnh hưởng tới chất lượng cũng như sản lượng cà phê nguyên liệu khó thể kiểm soát
IV Các vấn đề về giả định hợp đồng xuất khẩu cà phê của Vinacafe Biên Hòa
1 Các giả định trong hợp đồng gốc- hợp đồng xuất khẩu cà phê sang Mỹ
Nội dung cơ bản của hợp đồng xuất khẩu cà phê
✓ Hàng hóa: Cà phê hạt Robusta loại 1 năm 2015
Trang 17Tính theo giá FOB tại cảng Sài Gòn
- Giá tính theo ngày giao hàng ( giá tại cảng Sài Gòn) : 10/01/2015
- Đồng tiền thanh toán : USD
✓ Đóng gói: Theo bao, mỗi bao nặng 50kg (trừ bì),tổng cộng 20.000 bao
- Đánh dấu hàng yêu cầu :cà phê hạt Robusta Việt Nam
- Giao hàng từng phần : không được phép
- Chuyển tải : không được phép
- Gửi hàng qua bên thứ ba : được phép
- Kiểm tra: trọng lượng và chất lượng tải cảng
- Thông báo giao hàng : thông báo trước ít nhất 1 ngày là tàu của bên mua đã đến cảng
- Trong vòng 2 ngày sau khi giao hàng bên bán thông báo đầy đủ thông tin cho bên mua được biết
✓ Thanh toán
Sau khi có đầy đủ hóa đơn chứng từ người mua phải thanh toán 100% giá trị hóa đơn vào tài khoản người bán
Trang 18Hóa đơn bao gồm :
- Hóa đơn thương mại đã kí kết trước đó
- Hóa đơn giao hàng tại cảng và các chứng từ liên quan
- Chứng từ xuất xứ cà phê Việt Nam, nhãn hiệu
- Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật do cơ quan được ủy quyền
Sự thay đổi tỷ giá ngoại tệ so với nội tệ làm thay đổi giá trị kỳ vọng của các khoản thu chi ngoại tệ trong tương lai khiến cho hiệu quả hoạt động của công ty bị ảnh hưởng đáng kể và nghiêm trọng hơn có thẻ làm đảo lộn kết quả kinh doanh
Theo dự đoán chung thì tình hình tỷ giá từ giờ đến cuối năm là tương đối ổn định
và không có nhiều biến động Tuy nhiên, vẫn có thể tiềm ẩn nhưng biến động khó lường do một số nguyên nhân sau:
+ Thứ nhất, căng thẳng ở biển Đông tạo nên tâm lý bất ổn trên thị trường
+ Thứ hai, khi tỷ giá rất ổn định trước đó, nhiều ngân hàng sử dụng trạng thái âm
ngoại tệ để hưởng chênh lệch lãi suất giữa VND với USD Họ kỳ vọng và tin tưởng tỷ giá sẽ không biến động nhiều Nhưng khi có thay đổi tâm lý trên thị trường, các ngân hàng phải đóng trạng thái lại, tạo nên áp lực nhất định
+ Thứ ba, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu cũng kỳ vọng tỷ giá không nhiều biến
động nên bán kỳ hạn, bán trước mặc dù doanh thu chưa về Việc bán này là tốt cho
Trang 19họ, giúp họ hưởng thêm phần chênh lệch lãi suất giữa VND với USD Khi có biến động, họ cũng đóng lại các hợp đồng trước hạn Khi đóng như vậy thì ngân hàng phải làm ở chiều ngược lại, đi ra thị trường để mua ngoại tệ
+ Thứ tư, bản thân khi nhìn vào trạng thái ngoại tệ của các ngân hàng hiện nay, ẩn
trong đó là sản phẩm mà họ đã chào khoảng hai năm trở lại đây: cho vay VND với lãi suất USD Các ngân hàng phải làm âm trạng thái, dùng VND chuyển đổi được
để cho vay.Có hai trạng thái, trạng thái chuyển đổi USD để lấy VND cho vay, trạng thái mua bán ngoại tệ Khi nhìn tổng trạng thái của các ngân hàng thì thấy vẫn cân bằng, nhưng ở trạng thái chuyển đổi để lấy VND thì nó đã âm đáng kể, ngân hàng giữ một trạng thái dương cho danh mục kinh doanh ngoại tệ Nhìn tổng thể thì khá cân bằng, nhưng khi phải đóng trạng thái chuyển đổi thì cũng ảnh hưởng nhất định đến thị trường
2.2 Rủi ro nguyên liệu đầu vào
Bất cứ hàng hóa nào cũng có giá trị được xác định thông qua cung cầu.Do
đó khi có sự bất ổn trong cung cầu sẽ ảnh hưởng đến giá cả.Với hạt cafe, một loại nông sản, cũng dễ bị tác động bởi nguồn cung.Khi nông dân được mùa thì giá cả
có xu hướng giảm còn khi mất mùa thì giá cả tăng
Theo một số dự đoán cũng như thông tin mà công ty tìm được, dự báo bốn tháng cuối năm (tháng 9-2014) nguồn cafe để xuất khẩu từ Việt nam sẽ quá ít ỏi, đặc biệt
là cận kề cuối năm 2014.Trong số ít ỏi lại chủ yếu là hàng hóa đã có trong hợp đồng để tất toán từ trước.Nguồn cung mới ở Việt Nam hầu như không có nếu các
đầu nậu quốc tế tiếp tục găm giá như hiện nay Theo đó công ty sẽ phải đứng
trước 2 rủi ro về nguyên liệu đầu vào :
Một là , nếu công ty không có kế hoạch cụ thể về nguồn nguyên liệu thì có
thể công ty sẽ không đủ nguyên liệu để sản xuất phục vụ cho đơn hàng xuất khẩu,
đo đó công ty sẽ bị phạt hợp đồng, đồng thời ảnh hưởng tới uy tín của công ty đối với các bạn hàng
Hai là, giá nguyên liệu đầu vào tăng cao, ảnh hưởng tới lợi nhuận của
doanh nghiệp
Trang 20Ngoài ra còn có yếu tố rủi ro do chi phí vận chuyển nội địa tăng: Cước chuyên chở nội địa tăng gấp ba lần do chính sách siết chặt xe chở quá tải, cước vận tải đường biển được báo tăng lên mức cao nhất tính từ tháng 6 đến tháng 8/2014, và dự đoán tiếp tục tăng,công ty có nguy cơ phải bù lỗ một khoản tiền khá lớn cho khoản tăng ngoài dự kiến này
2.3 Rủi ro biến động giá cà phê xuất khẩu
Giá giao dịch được xác định bằng giá giao ngay tại thời điểm giao hàng ngày 10/12/2014, hơn nữa giá cả được xác định theo cung cầu thị trường ,biến đọng thất thường khó có thể dự đoán nên với hợp đồng này công ty Vinacafe Biên Hòa đang đứng trước rủi ro giá giảm làm giảm lợi nhuận của công ty
2.4 Thời gian giao hàng bị chậm, có thể dẫn đến chi phí tăng, đặc biệt có thể
ảnh hưởng đến chất lượng cafe
Hiện nay, hầu hết các lô cà phê giao cho nhà nhập khẩu bằng container, mà
đã giao hàng bằng container thì không thể giao hàng ngay tại mạn tàu, mà phải giao hàng cho ngưòi chuyên chở tại các bãi để container ( còn gọi là CY –
Container Yard ), hay tại các trạm giao hàng lẻ ( gọi là CFS – Container Freight Station ) ở trên bờ, việc kiểm tra kiểm đếm giữa hai bên và cả việc thông quan của
cơ quan Hải quan đều diễn ra tại CY hay CFS, và đây chính là lan can tàu của bên bán theo đúng nghĩa của hàng bán container
Dẫn chiếu việc này bởi vì thông thường từ lúc giao container cho người chuyên chở tại CY cho đến lúc nhận được vận đơn của hãng tàu phải mất từ 5 đến 7 ngày, mùa xuất khẩu cao điểm phải mất đến 10 ngày, có khi còn lâu hơn; Đây chính là thiệt hại của công ty vì hàng đã giao cho nhà nhập khẩu nhưng chưa thể lấy được tiền, chưa kể trường hợp nhà nhập khẩu chưa thuê được tàu, hàng container phải nằm chờ Vì container chưa được xếp lên tàu thì nhà xuất khẩu chưa nhận được vận đơn của hãng tàu để xin chứng nhận hàng hoá ( C/O ) và gửi hồ sơ cho nhà nhập khẩu để nhận tiền từ Ngân hàng, trong khi công ty vì phải vay Ngân hàng, thời gian chịu lãi tăng lên
Hơn nữa,thời gian giao hàng chậm có thể làm chất lượng cafe bị giảm đi,
có thể vi phạm đến quy định trong hợp đồng.Trong trường hợp này, có thể công ty
Trang 21sẽ bị chịu phạt hợp đồng hoặc sẽ phải chấp nhận thêm một số điều khoản bất lợi được bổ sung thêm sau đó của đối tác
2.5 .Rủi ro chính trị
Một sự biến động về chính trị, kinh tế của quốc gia thì chính sách xuất khẩu của DN vào quốc gia này có thể thay đổi.Họ có thể cần nhập khẩu nhiều hơn hoặc cắt giảm khối lượng.Một nền kinh tế chính trị ổn định thì việc đảm bảo các thông
lệ về xuất nhập khẩu sẽ được coi trọng, còn nếu bất ổn thì tiềm ẩn những nguy cơ trong việc thực hiện hợp đồng mà DN dễ bị động trong trường hợp có rủi ro tranh chấp
3 Các phương án phòng ngừa rủi ro bằng phái sinh
3.1 Phòng ngừa rủi ro giá nguyên liệu đầu vào
Tình hình giá cà phê trên thị trường Việt Nam thường bất ổn và dao động tùy thuộc vào tình hình giá cả cà phê trên thị trường thế giới và tình hình thời tiết Năm nào thời tiết tốt và giá cà phê thị trường thế giới giảm thì giá cà phê trong nước giảm theo khiến nông dân trồng cà phê bị thiệt hại Ngược lại, năm nào thời tiết không tốt và giá cà phê thị trường thế giới tăng thì giá cà phê trong nước tăng theo khiến các nhà xuất khẩu cà phê khó khăn khi thu mua cà phê của nông dân
Để tránh tình trạng bất ổn công ty Vinacafe có thể thương lượng và ký kết hợp đồng mua cà phê kỳ hạn với nông dân
Hợp đồng kỳ hạn Hợp đồng kì hạn là một thoả thuận giữa hai bên về việc mua hay bán một tài sản nào đó vào một thời điểm định trước trong tương lai.Như vậy công ty có thể công ty sẽ bị tổn thất khi giá cà phê giảm so với giá kì hạn nhưng công ty có thể cố định đươc chi phí cũng như dự toán được chi phí cần phải chi ra
Ví dụ vào đầu vụ, Vinacafe ký hợp đồng kỳ hạn 6 tháng mua của ông X 20 tấn cà phê với giá là 40 triệu đồng/tấn Sau 6 tháng ông X phải bán cho Vinacafe 20 tấn
cà phê với giá thỏa thuận trước là 40 triệu đồng/tấn và Vinacafe phải mua 20 tấn
cà phê của ông X với giá đó, cho dù giá gạo trên thị trường sau ba tháng là bao nhiêu đi nữa Với giá thỏa thuận biết trước và cố định, cả ông X và Vinacafe đều
có được sự yên tâm khỏi phải lo lắng về sự biến động giá cả cà phê trên thị trường
Trang 22Qua việc ký hợp đồng kỳ hạn Vinacafe sẽ cố định được chi phí nguyên liệu ban đầu đảm bảo lợi nhuận sau này của doanh nghiệp, đồng thời cũng chắc chắn được việc đảm bảo đủ nguyên liệu đầu vào để sản xuất cho đơn hàng, vì công ty hoàn toàn có thể dự toán được số lượng nguyên liệu cần thiết
3.2 Phòng ngừa rủi ro giá bán sản phẩm trên thị trường
Công ty đang ở vị thế bán café nên sẽ mong muốn giá tăng, gặp rủi ro khi giá giao ngay vào ngày 10/01/2015 giảm để phòng ngừa rủi ro này công ty
có thể sử dụng hợp đồng bán kì hạn cà phê, hợp đồng bán tương lai cà phê, hoặc hợp đồng quyền chọn trên thị trường phái sinh
cà phê để giảm thiểu các rủi ro do biến động giá mang lại
Hợp đồng kỳ hạn là một thoả thuận giữa hai bên về việc mua hay bán một tài sản nào đó vào một thời điểm định trước trong tương lai Do vậy, trong loại hợp đồng này, ngày kí kết và ngày giao hàng là hoàn toàn tách biệt nhau Khác với hợp đồng quyền chọn, trong đó người giữ hợp đồng có quyền thực hiện hoặc không thực hiện quyền của mình, thì ở hợp đồng kỳ hạn, 2 bên chịu sự ràng buộc pháp lý chặt chẽ phải thực hiện nghĩa vụ hợp đồng, trừ khi cả hai bên thoả thuận hủy hợp đồng Hợp đồng kỳ hạn được giao dịch trên thị trường phi tập trung và thường là giữa hai bên, vì vậy trong trường hợp công ty đã kí kết hợp đồng góc như trên thì công ty có thể phòng ngừa rủi ro giá giảm bằng cách bán một hợp đồng kỳ hạn trên thị trường OTC để bù đắp lỗ khi giá giảm với nội dung :
- Thời gian tất toán hợp đồng : 1/2015
- Loại hàng hóa : Cafe hạt Robusta loại 1
- Số lượng: 1000 tấn
- Giá: giá hợp đồng kỳ hạn vào ngày ký kết hợp đồng 10/9/2014, giả sử là 2078 USD/tấn
Trang 23Như vậy giả sử giá cà phê giao ngay ngày 10/9/2014 là 2068 USD/Tấn
Giá giao ngay vào ngày 10/1/2015 giảm xuống 2060 USD/tấn
Vào ngày 10/01/2015 công ty sẽ bán hàng cho đối tác 1000 tấn với giá giao ngay
là 2060, so với giá giao ngay tại ngày kí kết hợp đồng thì công ty lỗ môt khoản từ hợp đồng gốc (2068- 2060 )* 1000 = 8000USD Tuy nhiên nhờ việc bán hợp đồng
kỳ hạn trên thị trường OTC doanh nghiệp sẽ thu lời được 18.000 USD 2060)*1000 = 18000USD) vào 1/2015 để bù đắp cho khoản lỗ trên Tổng doanh thu thu được của doanh nghiệp vẫn là 2078.000 (=2078*1000) cho dù giá thị trường tăng hay giảm Tuy nhiên doanh nghiệp có thể bị mất đị một khoản lợi nhuận tiềm năng nếu giá giao ngay vào 10.01.2015 tăng cao hơn giá kì hạn ( > 2078USD/ tấn
Hợp đồng tương lai
Hợp đồng tương lai thực chất là một dạng hợp đồng kỳ hạn được tiêu chuẩn hóa nhằm trao đổi một tài sản cụ thể có chất lượng, khối lượng được chuẩn hóa với giá thỏa thuận ngày hôm nay tại một thời điểm cụ thể trong tương lai Một bên đồng ý mua tài sản cơ sở trong tương lai hay bên mua, gọi là trạng thái trường và ngược lại bên bán gọi là trạng thái đoản Thuật ngữ trên phản ánh kỳ vọng cả các bên: người mua hy vọng giá giảm, người bán hy vọng giá tăng
Vinacafe có một hợp đồng xuất khẩu cà phê trong tương lai nên doanh nghiệp sẽ kỳ vọng trong tương lai gía cà phê sẽ tăng Do đó để hạn chế rủi ro giá
cà phê giảm, Vinacafe sẽ bán các hợp đồng tương lai trên các sàn tập trung Các hợp đồng tương lai về cà phê được giao dịch tập trung trên các sàn như CME, ICE, BMF
Tương tự như hợp đồng kì hạn, hợp đồng tương lại cố định thu nhập của doanh nghiệp trước nhũng thay đổi về giá cả của hợp đồng Tuy nhiên hợp đòng tương lai được chuẩn hóa các yêu cầu một cách cụ thê, và thường phải yêu cầu một mức kí quỹ ban đàu để đẩm bảo khả năng thanh toán của cả 2 bên và chi phí khi sử dụng hợp đồng tương lai để tự bảo hiểm cho một khối lượng tài sản cơ sở lớn tốn kém chi phí giao dịch hơn
Trang 24Hợp đồng quyền chọn
Hợp đồng quyền chọn là một hợp đồng cho phép người nắm giữ nó được mua (nếu là quyền chọn mua) hoặc được bán (nếu là quyền chọn bán) một khối lượng hàng hoá cơ sở nhất định tại một mức giá xác định và trong một thời gian nhất định
Có 2 loại quyền chọn là quyền chọn mua và quyền chọn bán tương ứng với
kỳ vọng giá tài sản cơ sở tăng và giảm trong tương lai:
- Người mua quyền chọn mua: có quyền mua tài sản cơ sở vào thời điểm, giá đã thỏa thuận trong hợp đồng và nghĩa vụ trả phí hợp đồng
- Người bán quyền chọn mua: Nghĩa vụ bán tài sản cơ sở khi người mua thực hiện hợp đồng và có quyền nhận phí hợp đồng
- Người mua quyền chọn bán: Có quyền bán tài sản cơ sở vào thời điểm, giá đã thỏa thuận trong hợp đồng và có nghĩa vụ trả phí quyền chọn
- Người bán quyền chọn mua: Có nghĩa vụ mua tài sản cơ sở khi người mua thực hiện hợp đồng và có quyền nhận phí quyền chọn
Trong trường hợp của Vinacafe, doanh nghiệp có thể mua hợp đồng quyền chọn bán với mức phí là x để hạn chế rủi ro khi giá giảm Khi giá giảm, doanh nghiệp
có quyền bán với mức giá đã quy định để cố định doanh thu tối thiểu và khi giá tăng doanh nghiệp có thể không thực hiện hợp đồng để có thể bán với giá cao hơn trên hợp đồng Ví dụ như hợp đồng quyền chọn trên Liffe có những đặc điểm như sau:
- Tên hợp đồng: OPTIONS ON ROBUSTA COFFEE FUTURES
- Hàng hóa: 1 hợp đồng tương lai cà phê Robusta
- Tháng đáo hạn: cùng tháng với hợp đồng tương lai cơ sở
- Ngày đáo hạn: thứ 4 của tuần thứ 3 trong tháng đáo hạn
- Giá: USD/ tấn