Giáo án Ngữ văn lớp 7 (Học kỳ 1) sẽ bao gồm các bài học Ngữ văn dành cho học sinh lớp 7. Mỗi bài học sẽ có phần mục tiêu, chuẩn bị bài, các hoạt động trên lớp và lưu ý giúp quý thầy cô dễ dàng sử dụng và lên kế hoạch giảng dạy chi tiết. Mời quý thầy cô cùng tham khảo giáo án.
Trang 1 HS hi uể đ cượ tình c mả thiêng liêng, cao đ pẹ c aủ cha mẹ đ iố v iớ con cái.
HS bi tế đượ vai trò to l nc ớ c aủ nhà trườ đ ing ố v iớ cu cộ đ iờ m iỗ cá nhân
Bi tế đượ NT miêu tả di nc ễ bi nế tâm lí nhân v tậ
Năng l c:ự Tự h c, gi iọ ả quy tế v nấ đ ,ề s ử d ngụ ngôn ng , h pữ ợ tác
Ph mẩ ch t:ấ s ngố yêu thương, trung th c, ự tự tin, s ngố tự ch ,ủ t ự l p.ậ
HS hát t pậ thể bài hát: Mái trườ m nng ế yêu. G iọ HS nêu c mả nh nậ
c aủ mình về mái trường. GV nh nậ xét, vào bài m iớ
2.2 Các ho tạ đ ngộ hình thành ki nế th c.ứ
Trang 2* Em có hi uể bi tế gì v ề tác giả Lí Lan?
I Đ cọ và tìm hi u ể chung
1. Tác giả
Lý Lan (1957) là m tộ nhà văn, d chị giả
Trang 3 HS trình bày 1 phút
GV bổ sung TËp truyÖn thiÕu nhi
“Ngôi nhà trong c :ỏ (1984) – đượ gi ic ả
thưở VH thi ung ế nhi c aủ H iộ NVVN;
thi t,ế khi thủ th ,ỉ âu y mế (nhìn con
ng ),ủ khi b iồ h iồ (h iồ tưở quá ng
mẹ trong đêm không ngủ trướ ngày c
khai trườ l nng ầ đ uầ tiên c aủ con
Trang 4tr ẻ n iổ ti ng,ế GV d yạ Anh văn. Quê: T nhỉ Bình Dương.
Trang 5 Cho hs th o ả lu n ậ theo c p ặ
? So sánh tâm tr ngạ c aủ 2 mẹ con?
Trang 6Tâm tr ngạ c aủ 2 mẹ con trong
cho con ng , ủ xem l i ạ nh ng ữ thứ
đã chu n ẩ bị cho con tr n ằ tr c ọ ko
ngủ đ ượ ko t p c, ậ trung vào vi c ệ
Trang 7ngày đ u ầ tiên b ướ vào l p c ớ 1 c a ủ
con, tùy bút CTMR ko nói nhi u ề về
đ a ứ con mà t p ậ trung nói về tâm
? Ngoài vi cệ lo l ng,ắ h iồ h p,ộ chu nẩ
bị cho con thì còn nguyên nhân nào
n aữ khi nế cho đêm nay mẹ ko ngủ
đc?
? Chi ti tế nào trong vb ch ngứ tỏ kỉ
ni mệ ngày khai trườ đ ung ầ tiên để
l iạ d uấ nấ sâu đ mậ trong lòng m ?ẹ
? Em có nh nậ xét gì về cách dùng
từ c aủ tgiả trong đo nạ văn này?
? Qua đó em th yấ đượ tâm tr ngc ạ
gì c aủ ngườ mẹ trong đêm trc ngày i
khai trg đ uầ tiên c aủ con?
Trang 8 Mẹ nôn nao nghĩ về ngày khai
trườ năm x ang ư c a ủ chính mình
Cứ nh m ắ m t ắ l i ạ là mẹ d ườ ng như nghe ti ng ế đ c ọ bài tr m ầ
b ng: ổ “H ng ằ năm, c ứ vào cu i ố thu… dài và h p ẹ ”
Mẹ còn nhớ sự nôn nao, h i ồ
h p n i ộ ỗ ch i ơ v i, h t ơ ố ho ng ả
+ NT: Sd nhi uề đ ngộ từ chỉ tr ngạ thái: háo h c,ứ tr nằ tr c,ọ xao xuy n,ế h iồ h p,ộ h tố ho ng,ả nôn naođể miêu tả di nễ bi nế tâm
tr ngạ nhân v t.ậ
> Mẹ thao th c, ứ nôn nao, tri n ề
miên trong suy nghĩ về th i ờ thơ
u
ấ c a ủ mình
Trang 9em bé bây gi ) ờ đ a ư đ n ế tr ườ ng
C m ả giác ch i ơ v i ơ h t ố ho ng ả khi
nhìn ng ườ mẹ đ ng i ứ ngoài cánh c ng ổ
tr ườ đã in sâu mãi cho đ n ng ế t n ậ bây
gi ờ
Sau khi h iồ tưở l ing ạ q/khứ v iớ ~
kỉ ni mệ đ pẹ về ngày đ uầ tiên đi
h cọ c aủ mình, ngườ mẹ ng mi ầ thổ
lộ mong mu nố gì v ề con?
? L iờ văn trong bài có ph iả là l iờ
ngườ mẹ đang nói tr ci ự ti pế v iớ con
không? Theo em ngườ mẹ đang tâm i
sự v iớ ai? Cách vi tế này có tác d ngụ
gì? (HS khá
gi i)ỏ
GV gi ngả : Xuyên su t ố bài văn,
nhân v t ậ ng ườ mẹ là nhân v t i ậ
tâm tr ng, ạ ngôn ngữ đ c ộ tho i ạ n i ộ
tâm là chủ đ o ạ Cho nên ng ườ mẹ i
nói th m ầ v i ớ con cũng là đang nói
Trang 10x a ư đã t ng ừ như th ế
+ NT: ngôn ngữ đ cộ tho iạ n iộ tâm, nói b ngằ l iờ tr cự ti pế 1 cách
Trang 11chung và ngườ mẹ VN nói riêng i
luôn là thế – 1 lòng vì con. Đ cứ hi
sinh th mầ l ngặ yấ tự bao đ iờ nay đã
trở nên g nầ gũi v iớ chúng ta qua
? Cu iố bài, ngườ mẹ đã đ ngi ộ viên
con “đi đi con, can đ mả lên, TG này
là c aủ con, bướ qua cánh c ngc ổ trg là
1 TG kì di uệ sẽ mở ra”. Em hi uể
thế nào về “thế gi iớ kì di u”ệ y?ấ
GV: Câu văn nói lên ý nghĩa to l n ớ
Y/ c HS liên hệ đ nế ngày khai trườ ng
c aủ VN( Ngày toàn dân đ aư trẻ đ nế
trường )
? Qua tìm hi uể vb em c mả nh nậ ntn về
Trang 12> Nhà trườ là môi trng ườ ng
gd cụ con ngườ toàn di n,i ệ phù
Trang 13ngườ m ?i ẹ
HS nêu c mả nh nậ
G bình: Thông qua nh ngữ suy nghĩ
c aủ ngườ mẹ về con, về giáo d ci ụ
ta th yấ vb chính là bài ca về tình m uẫ
t ,ử s ự tin tưởng, hi v ngọ vào b uầ tr iờ
tri th cứ n iơ nhà trường, xh đ iố v iớ
con mình
th ươ ng, lo l ng, ắ làm t t ấ th y ả vì con.
Bà coi tr ng ọ vai trò c a ủ nhà tr ườ ng
đ i ố v i ớ xh nói chung và con mình nói riêng.
2) ND:
Tình c mả sâu n ngặ c aủ ngườ mẹ i
đ iố v iớ con
Vai trò to l nớ c aủ nhà trườ đ ing ố
v iớ cu cộ s ngố m iỗ con người
* Ghi nhớ SGK/tr 92.3 Ho tạ đ ngộ luy nệ t pậ
Tâm tr ngạ c aủ ngườ mẹ trong đêm tri ướ ngày khai trc ườ đ ung ầ tiên c aủ con đượ c
kh cắ h aọ ntn? Vì sao mẹ l iạ có tâm tr ngạ như th ?ế
M tộ b nạ cho r ngằ có r t ấ nhi uề ngày khai trườ nh ngng ư ngày khai trườ đ ung ầ tiên để vào l pớ 1 là ngày đ c ặ bi t nh t?ệ ấ Em có tán thành ý ki nế đó không? Vì sao?
Trang 14Ngày so n:ạ
Trang 15 HS Bi tế đượ sơ gi nc ả về tác giả Étmônđô đ ơ Amixi
Hi uể đượ cách giáo d cc ụ v aừ nghiêm kh c,ắ v aừ tế nh , ị có lí và có tình c aủ ngườ cha ikhi con m cắ l i.ỗ
Bi tế nghệ thu tậ bi u ể c mả tr c ự ti pế qua hình th cứ m tộ b cứ th ư
2 Kỹ năng:
Đ cọ – hi uể m tộ văn b nả vi tế dướ hình th ci ứ m tộ b cứ th ư
Phân tích m tộ số chi ti tế liên quan đ nế hình nhả ngườ cha (tác giả b ci ứ th )ư và ngườ i
? Tâm tr ngạ c aủ ngườ mẹ trong đêm tri ước ngày khai trườ đ ung ầ tiên c aủ con đượ c
kh cắ h aọ ntn? Qua đó em hi uể đượ đi uc ề gì về tình c mả c a ủ ngườ m ?i ẹ
Trang 17? Nêu xu tấ xứ c aủ văn b nả “Mẹ tôi”?
? văn b nả vi tế dướ hình th ci ứ nào?
? Văn b nả là 1 b cứ thư ngườ bố i
g iử cho con, nh ngư t iạ sao tác giả
Trang 18ti pế trong câu chuy nệ nh ngư là tiêu
đi mể mà các nhân v tậ khác hướ ng
Trang 19? T iạ sao bố c aủ Enricô không
m ngắ tr cự ti pế E mà l iạ vi tế th ?ư
Hs gi i ả thích, liên hệ đ n ế b n ả thân.
Gv: t/c mả sâu s cắ thườ tế nhị và ng
kín đáo, nhi uề khi không nói tr cự
ti pế đc. Vi tế thư là chỉ nói riêng cho
ngườ đ ci ọ thư bi t,ế trong tình hu ngố
này v aừ giữ đc kín đáo, v aừ ko làm
ngườ m ci ắ l iỗ m tấ lòng tự tr ng.ọ
Đây chính là bài h cọ về cách ngứ xử
thông minh trong gđ, ở nhà trg và toàn
xh
? Tìm nh ngữ chi ti tế nói về thái độ
c aủ bố trướ l ic ỗ l mầ c a ủ Enricô?
Trang 20> Là vi cệ làm sai trái, xúc ph mạ t iớ mẹ
Bố vi tế th choư Enricô
2 B cứ thư c a ủ b ố Enricô:
* Thái độ c a ủ b : ố
+ Sự h n ỗ láo c a ủ con như m t ộ nhát dao đâm vào tim bố v y! ậ
+ bố ko thể nén đc c n ơ t c ứ gi n ậ
+ Con mà xúc ph m đ n ạ ế mẹ ? ư
NT: bi u c mể ả b ngằ nhi uề ki uể câu: c mả thán, nghi v n,ấ kh ngẳ đ nh;ị
s ử d ngụ so sánh giàu hình nhả > làm cho l iờ văn trở nên linh ho t,ạ sinh
đ ng,ộ giàu hình nh.ả
> B ố đau đ n, ớ t c ứ gi n, ậ th t ấ
v ng ọ tr ướ c n i ỗ l m ầ c a ủ con.
Trang 21hi sinh b nả thân mình vì con. Đó là thứ
t/c vô đi uề ki nệ mà ngườ mẹ nào i
cũng dành cho con mình. Nhà thơ Chế
Lan Viên cũng t ngừ vi t:ế “Con dù
l n c aớ ủ m ẹ Đi h tế đ i theoờ con”.
+ Gi ngọ văn tha thi t,ế trân tr ngọ
H/a mẹ hi nệ lên qua l iờ c aủ bố nên
m ẹ
Trang 22 Khi đã khôn l n,…con ớ sẽ mong c
ướ tha thi t…t i ế ộ nghi p…cay ệ đ ng ắ nhớ l i ạ
~ lúc đã làm mẹ bu n phi n… ồ ề
Trang 23? Em có nh nậ xét gì về l iờ văn
trong đo nạ ngườ bố khuyên nhủ Eni
ricô ? Ki uể câu nào đc sử d ngụ chủ
khi r i ờ xa mẹ vĩnh vi n ễ thì ta m i ớ
th m ấ thía đ ượ đi u c ề đó. Lúc vui, lúc
bu n, ồ em có thể tìm đ n ế b n ạ bè đ ng ồ
trang l a ứ để chia s ẻ Càng l n ớ lên,
m i ố quan hệ càng nhi u, ề đôi khi mình
lãng quên m t ấ m t ộ ánh m t ắ d u ị
hi n ề v n ẫ đang dõi theo mình t ng ừ
phút. Cho đ n ế khi ko còn mẹ n a, ữ ta
m i ớ gi t ậ mình
? K tế thúc đo nạ văn xúc đ ngộ này,
bố Enricô còn nh nắ nhủ gì cho em
Trang 24 Ngườ bố phân tích, gi ngi ả gi iả để
En ricô hi uể ra l iỗ l mầ c a ủ mình
* Yêu c u ầ c aủ bố Enricô:
Không bao giờ con đ ượ th t c ố ra
l i ờ nói n ng ặ v i ớ m ẹ
Con ph i ả xin l i ỗ m ẹ
Hãy c u ầ xin mẹ hôn con.
Trang 25? Em có nh nậ xét gì về gi ngọ đi uệ
Trang 272.3 Ho tạ đ ngộ luy nệ t pậ
? C mả nh nậ c aủ em về nhân v tậ bố Enricô?
Ch nọ và h cọ thu cộ m tộ đo nạ trong thư c aủ bố Enricô có n iộ dung thể hi nệ vai trò
vô cùng l nớ lao c aủ ngườ m ?i ẹ Gi iả thích vì sao em chọ đo nạ văn đó
2.4 Ho tạ đ ngộ v nậ d ngụ
Qua l iỗ l mầ c a ủ Enricô, theo em làm con ph iả cư xử ntn v iớ cha mẹ ?
Đ cọ di nễ c mả đo nạ thư thể hi nệ vai trò l nớ lao c aủ ngườ m i ẹ
Kể l iạ sự ân h nậ c aủ em trong m tộ l nầ lỡ gây l mầ l iỗ để bố mẹ bu n.ồ
Trang 28 Có ý th cứ sử d ngụ từ ghép, trân tr ngọ ngôn từ ti ngế Vi tệ
4 Năng l cự và ph mẩ ch tấ :
Ph mẩ ch t:ấ trung th c, ự tự tin, yêu đ tấ nước
Năng l c:ự Tự h c, gi iọ ả quy tế v nấ đ ,ề sử d ngụ ngôn ng , h pữ ợ tác
Trang 29ph cứ b Qu nầ áo,
tr mầ b ngổ
Trang 30làm ti ngế chính, ti ngế phụ không?
ph cứ c p c p
Ti ngế phụ có thể thay đ iổ
Ti ngế chính đ ngứ trướ ti ngc, ế phụ đ ngứ sau
Trang 31=> Nghĩa c aủ t ”ừ bà ngo i”ạ h pẹ
Trang 32 T ghép đ ngẳ l p:ậ chài l i,ớ cây c ,ỏ m
b Nói thế là đúng “áo dài” từ ghép chính phụ chỉ tên m tộ loài áo (danh t )ừ
c Nói như thế là đượ vì “ cà chua” c,
là tên m tộ loài cây quả chú không ph iả
là quả cà có vị chua
Trang 332.4 Ho tạ đ ngộ v nậ d ng:ụ
Trang 34Vi tế m tộ đo nạ văn ng nắ trong đó có sử d ngụ các lo iạ từ ghép, chỉ rõ các từ ghép đó2.5 Ho tạ đ ngộ tìm tòi mở r ng: ộ
HS Hi uể rõ mu nố đ tạ đượ m cc ụ đích giao ti pế vb ph iả có sự liên k tế
Hi uể đượ có liên k tc ế v ề n iộ dung ý nghĩa và hình th cứ ngôn ng ữ
Trang 35 Cho hs xem m tộ số tranh nhả có tác d ngụ liên k t:ế C u,ầ k tế c uấ hạ
t ng ầ Nh nậ xét các từ v aừ tìm GV vào bài
2) Các ho tạ đ ngộ hình thành ki nế th c.ứ
Trang 36theo em EnriCô đã hi uể bố mu nố nói
I Liên k tế và phương ti nệ liên
Trang 373 Ho tạ đ ngộ luy nệ t pậ
Ho tạ đ ngộ c aủ gv và hs N iộ dung c nầ đ tạ
Trang 40 HS hi uể được cái hay c a ủ chuy nệ là cáchở k chânể th tậ và c mả đ ngộ
+ Năng l c:ự Tự h c, ọ sử d ngụ ngôn ng ,ữ giao ti p, h pế ợ tác
+ Ph mẩ ch t:ấ Yêu gia đình, yêu quê hương, s ngố tự ch , ủ tự tin
Ki mể tra bài cũ Vì sao khi đ cọ th c aư ủ bố Enricô " xúc đ ngộ vô cùng"?
Nêu nh ngữ nét đ cặ s cắ về n iộ dung và nghệ thu tậ c aủ văn b nả "M ẹ tôi"?
Trang 41 Tác ph mẩ đượ trao gi ic ả nhì trong
cu cộ thi thơ văn vi tế về quy nề trẻ em
tổ ch cứ t iạ Th yụ Đi nể 1992
Trang 42? Các em đã đ cọ và so nạ bài ở nhà,
hãy tóm t tắ c tố truy nệ c aủ truy nệ ?
Trang 43Th yủ luôn bên nhau.
> Búp bê là đồ ch i ơ thân thi t ế
c a ủ tu i ổ th , ơ không thể tách r i, ờ
như bi u ể t ượ ng cho chính tc
g n ắ bó y th ươ ng c a ủ 2 ae.
Vì: Bố mẹ li hôn
Trang 44GV bình: n iỗ đau chia c tắ này ko
chỉ c aủ riêng ngườ l n,i ớ nó ahưở ng
Thuỷ và Thành có tâm tr ngạ ntn ? Nêu
nh ngữ chi ti tế bi uể hi nệ tâm tr ngạ đó ?
? Vi cệ tg xen vào gi aữ c nhả chia
đồ ch iơ c aủ 2 anh em 1 khung c nhả
Trang 46Gv bình: Vi cệ Thành nhớ l iạ nh ngữ
t.c yêu thươ gi ang ữ 2 ae càng tô đ mậ
thêm sự đau xót, b tấ l cự c aủ 2 ae
(Mâu thu nẫ gi aữ hi nệ th cự và mơ ướ c
> tăng thêm n iỗ xót xa trong lòng
tủ đ tặsang 2 phía
Tru tréo,
gi nậ dữ
“sao anh ác th ”ế
Đ tặ con Vệ Sĩ vào c nhạ con Em Nhỏ
B ngỗ vui vẻ
“anh xem chúng đang cườ kìa”i+ Cách kể chân thành, c mả xúc chân th tậ
=> Hình nhả 2 con bb tượ tr ngng ư cho tình anh em không tách r i,ờ b nề
ch t,ặ không thể chia rẽ c aủ Thành và Thu ỷ
TI TẾ 2
Ho tạ đ ngộ c aủ GV và HS N iộ dung c nầ đ tạ
Trang 47PP: V n ấ đáp, th o ả nhóm, gi ng ả bình
II. Phân tích ( ti p)ế
1. Cu c ộ chia búp bê
Trang 48T, như nhìn th yấ nướ m tc ắ lăn dài
trên má em, như ch mạ đc t iớ n iỗ đau
se s tắ trong lòng em, và cũng nhòa lệ
như chính mình đang bị đau đ nớ như
th ế Còn gì đau đ nớ h nơ khi còn cha
mẹ anh em mà ko đc s ngố cùng nhau
l ng ặ b t ậ lên khóc thút thít"
> Vì: Trườ h cng ọ là n iơ ghi d uấ
nh ngữ ni mề vui c aủ Th yủ và em hi uể
s pắ ph iả xa mãi mãi v iớ n iơ này, em
sẽ không còn đượ đi h cc ọ n a…ữ
* Cô giáo:
Ôm ch t ặ l y ấ em cô th ươ em l m ng ắ
T ng ặ cây bút, quy n ể s …s ng ổ ử s t, ố tái m t, n ặ ướ c m t ắ giàn gi a ụ
Trang 49 GV: Em ng cạ nhiên vì trong tâm
h nồ mình đang n iổ dông bão khi s pắ
đ nế lúc ph iả chia tay em gái bé nhỏ
yêu thươ c ang ủ mình, cả đ tấ tr iờ như
s pụ đổ trong tâm h nồ em, v yậ mà TG
xung quanh l iạ v nẫ bt
? Trong đo nạ văn này tác giả đã sử
d ngụ nghệ thu tậ miêu t ả nhân v tậ ntn?
bu n ồ sâu th m, ẳ tr ng ạ thái th t ấ
v ng ọ bơ vơ c a ủ nhân v t ậ
3. Cu c ộ chia tay c a ủ hai anh em Thành + c mả th yấ cu cộ ch.tay đ t ộ
ng t ộ quá
Thuỷ+ Như ng i ườ m t ấ h n, ồ m t ặ tái xanh như tàu lá
+ Ch y ạ v i ộ vào nhà ghì l y ấ con búp bê + Khóc n c ứ lên, n m ắ tay áo tôi d n ặ dò
Trang 50? K tế thúc truy n,ệ Thuỷ đã l aự ch nọ
cách gi iả quy tế ntn?
? Qua chi ti tế này em c mả nh nậ đc gì
về nv Th y?ủ
GV bình: Từ đây khi n ế ng ườ đ c i ọ
th y ấ vô cùng xúc đ ng ộ và sự chia tay
? Cu cộ chia tay c aủ T & T di nễ ra
trong nướ m t,c ắ nh ngư qua đó l iạ sáng
lên nh ngữ tình c mả đáng trân tr ng.ọ
Theo em đó là tình c mả gì ?
HS tự nêu c mả nh nậ
GVbình: Thông qua hình nhả bi uể
tượ là búp bê câu chuy nng ệ về thế
gi iớ tâm h nồ c aủ trẻ thơ đã đượ d ngc ự
lên Cu cộ chia tay đau đ nớ và c mả
đ ngộ c aủ 2 anh em khi nế ngườ đ ci ọ
th m ấ thía r ng:ằ t/c , hp gđ là vô cùng
quý giá. M iỗ chúng ta c nầ b oả v ,ệ
giữ gìn, ko nên làm t nổ h iạ đ nế
l ng ắ cho anh song ph i ả ch u ị n i ỗ đau kh , ổ b t ấ h nh ạ ko đáng có.
> Là thông đi pệ v iớ toàn xh: “ Hãy
vì h nhạ phúc tr ẻ th ”.ơ
T/c anh em thiêng liêng, g n ắ bó
ko th ể tách r i ờ
III. T ngổ k tế