Giáo án Ngữ văn lớp 6 (Học kỳ 1)

Giáo án Ngữ văn lớp 6 (Học kỳ 1) có nội dung gồm 64 tiết học môn Ngữ văn lớp 6. Mỗi bài học sẽ có phần mục tiêu, chuẩn bị bài, các hoạt động trên lớp và lưu ý giúp quý thầy cô dễ dàng sử dụng và lên kế hoạch giảng dạy chi tiết. Mời quý thầy cô cùng tham khảo giáo án.

Tu nầ  1 – Bài 1

Ti tế  1 – H ngướ  d nẫ  đ c ọ thêm – Văn b n:ả

CON R NG, CHÁUỒ  TIÊN BÁNH CH NG,Ư  BÁNH GI YẦ

(Truy nệ  truy nề  thuy t)ế

I. M cụ  tiêu c nầ  đ t:ạ  Qua bài h c, HSọ  c n:ầ

1 Ki n ế th c:ứ

­ HS bi tế  khái ni mệ  th  ể lo iạ   truy nề  thuy t.ế

­ HS bi tế  đượ  nhân v t,c ậ  sự ki n,ệ  c tố  truy nệ  trong tác ph mẩ  thu cộ  thể lo iạ  truy nề  thuy tế   giai đo nạ  đ u.ầ

­ HS  th yấ   đượ   bóng  dáng  l chc ị   sử  th iờ   kì  d ngự   nướ   c ac ủ   dân  t cộ   ta  trong 

m tộ  tác ph mẩ   văn h cọ  dân gian th iờ  kì d ngự  nướ  và trong 1 tác ph mc ẩ  thu cộ  nhóm truy nề  thuy tế  th iờ   kì Hùng Vương

­ HS hi uể  đượ  quan ni mc ệ  c aủ   ngườ   Vi ti ệ  cổ  về nòi gi ngố  dân  t cộ  qua truy nề   thuy tế   “Con R ngồ  cháu Tiên;

­ HS hi uể  đượ  cách gi ic ả  thích c aủ  ngườ  Vi ti ệ  cổ về m tộ  phong t cụ  và quan 

ni m ệ đề cao  lao đ ng, ộ đề cao nghề nông – m tộ  nét đ pẹ  văn hóa c aủ  ngườ  i

Vi t.ệ

2 Kỹ năng:

­ HS đ cọ  di nễ  c m,ả  đ c –ọ  hi uể  đượ  1 văn b nc ả  truy nề  thuy tế

­ HS nh nậ  ra đượ  nh ngc ữ  sự vi cệ  chính c aủ  truy nệ

­ HS  nh nậ   ra  đượ   nh ngc ữ   nét  đ pẹ   về  các  chi  ti tế   tưở   tng ượ   kỳ  ong ả  tiêu  bi uể   trong truy n.ệ

1.Giáo viên: tranh  nhả  liên quan đ nế  bài h cọ

2 H cọ  sinh: Sách ng  vănữ  6 t pậ  1, vở vi t, bàiế  so nạ  theo câu h iỏ  sgk

III CÁC PHƯƠNG PHÁP, KĨ THU TẬ  D YẠ  H C:Ọ

­ Phươ  pháp: ho tng ạ  đ ngộ  nhóm, thị ph m,ạ  luy nệ   t pậ   – th cự  hành, gi ngả  bình, thuy tế   trình

­ Kĩ thu t:ậ  th oả  lu nậ  nhóm, đ tặ  câu h i, đ ngỏ ộ  não

­ HS chia s ẻ

­ GV gi iớ  thi uệ  bài.

M cặ   cho  th i ờ   gian  đ ng ằ   đ ng/Không ẵ   gian  mênh  mông,  vượ   qua  nh ngt ữ   l aự   l cọ  

kh tắ   khe c aủ  l chị  s ,ử  ngườ  Vi ti ệ  x aư  và nay v nẫ  luôn tự hào kể về ngu nồ  g cố  con 

R ngồ  cháu  Tiên c aủ  mình. Ngượ  th ic ờ  gian, về v iớ  ngày x aử  ngày x aư , cô trò chúng 

ta  cùng  khám  phá vẻ đ pẹ  c aủ  truy nề  thuy tế  CRCT để c mả  nh nậ  và tự hào về c iộ  ngu nồ  dân t c.ộ

2 Ho tạ  đ ngộ  hình thành ki nế  th cứ  m i:ớ

Ho tạ  đ ngộ  c aủ  GV – HS N iộ  dung

HĐ  1:  Tìm  hi uể   truy nề   thuy tế   Con 

* Tóm  t t:ắ   L c ạ   Long  Quân  nòi  r ng ồ   và 

Âu  Cơ  dòng  Tiên  g p ặ   nhau  và  nên  duyên 

vợ  ch ng ồ   Âu  Cơ  mang  thai  và  sinh  ra  1 

b c ọ   trăm  tr ng ứ   nở  ra  100  ng ườ   con  trai  i

h ng ồ   hào  khoẻ  manh.  L c ạ   Long  Quân  không  thể  s ng ố   lâu  trên  c n ạ   nên  đành  từ 

bi t ệ   vợ  mang  theo  50  ng ườ   con  xu ng i ố  

bi n, ể  50 ng ườ  con còn l i i ạ  theo mẹ lên non. 

Ng ườ   con  cả  đ i ượ   tôn  lên  làm  vua,  l y c ấ  

hi u ệ   là  Hùng  V ươ ng,   đ t ặ  tên n ướ  là Văn  c Lang.

* Chú thích: (sgk)

2. Tìm hi u ể chung văn b n:ả

­ Thể lo i:ạ  truy nệ  truy nề  thuy tế

Là  lo iạ   truy nệ   dân  gian  kể  về  các  nhân 

v tậ   và  sự  ki nệ   có  liên  quan  đ nế   l chị   sự 

th iờ   quá  khứ  ,  thườ   có  y ung ế   tố  tưở  ng

tượng,  kì  o.ả   Truy nề   thuy tế   thể  hi nệ  

­> Gi iớ  thi uệ  L cạ  Long Quân và Âu Cơ+Ph nầ  2:   Ti pế  theor iồ  chia tay nhau lên đường

­> Chuy nệ  sinh nở kì lạ c aủ  Âu Cơ và 

cu cộ  chia tay, chia con

+Ph nầ  3: Còn l i:ạ  K tế  thúc truy nệ  và ý nghĩa c aủ  ngu nồ  g cố  ngườ  Vi t.i ệ

­ Chia l pớ  thành 2 nhóm: th oả  lu nậ  3p

+  Nhóm  1:  tìm  các  chi  ti tế   nói  lên 

đ cặ  đi mể  về ngu nồ  g c,ố  ngo iạ  hình, tài 

năng,  công  lao c aủ   nhân  v t L cậ ạ   Long 

Quân

+  Nhóm  2:  tìm  các  chi  ti tế   nói  lên 

đ cặ   đi mể   về  ngu nồ   g c,  ố ngo iạ   hình, 

bình thườ  hay khác thng ường?

? Em nh nậ  ra NT gì đượ  sử d ng?c ụ

GV  bình:  Theo  quan  ni m   ệ ph ươ   ng Đông,  R ng ồ   và  Tiên  là  bi u ể   t ượ   ng cho  vẻ  đ p ẹ   cao  sang,  toàn  bích.  R ng ồ  

đ ng ứ   đ u ầ   trong tứ linh bi u ể  t ượ  cho  ng

sự hùng  m nh ạ  Tiên là bi u ể  t ượ  c a ng ủ  

ng ườ  đàn  bà đ p, i ẹ  nhân t , ừ  có phép lạ. 

L i ờ   kể  ng n ắ   g n, ọ   k  chút  khoa  tr ươ   ng này  v n ẫ   k  gi u ấ   n i ổ   ni m ề   tự  hào  c a ủ  

ng ườ   x a i ư   khi  nói  về  tổ  tiên,  cha  mẹ  mình.  Vẻ  đ p ẹ   tuy  là  kì  l , ạ   phi  th ườ   ng

nh ng ư   l i ạ   vô  cùng  g n ầ   gũi.  Nét  đ p ẹ  

nh t ấ   c a ủ   LLQ  và  ÂC  chính  là  t m ấ   lòng đ i ố   v i ớ  dân, đc  thể hi n ệ   ở  nh ng ữ   hành  đ ng ộ   dũng  c m ả   và  cao  c ả   Vẻ 

đ p ẹ   c a ủ   bố  R ng ồ  mẹ  Tiên  chính là  sự 

k t ế   tinh  cho  vẻ  đ p ẹ   c a ủ   dân  t c ộ    Vi t ệ   Nam. (bài phân tích c a ủ  TĐS)

? Sự ki nệ  ti pế  theo trong ph nầ  2 

ra  đi uề   gì  kì  lạ  đ pẹ   đẽ  n a?ữ   Hãy  tìm 

nh ngữ   chi  ti tế   miêu  tả  chuy nệ   sinh 

truy nệ   cho  em  hi uể   đượ   tình  c m,c ả  

thái  độ  gì  c aủ   tác  giả  dân  gian  về 

ngu nồ   g cố   dân t cộ  ta?

2.  Di nễ  bi n ế truy n:ệ

a K tế   duyên:  L cạ   Long  Quân  nòi R ngồ  (vùng  bi n)ể   k tế   duyên  Âu  Cơ  dòng 

Th nầ  Nông (vùng núi)

­>  Sự  k tế   h pợ   tuy tệ   v iờ   c aủ   hai  gi ngố  nòi đ pẹ  đ , ẽ tài gi iỏ  và phi thường

b Sinh  n :ở   Âu  Cơ  sinh  b c ọ   trăm  tr ng, ứ  

nở  ra  trăm ng ườ   con  khoẻ  đ p…, không i ẹ  

c n ầ   bú  m m, ớ   l n ớ   nhanh  như  th i, ổ   kh e ỏ  

m nh ạ   như th n ầ

+  NT:  Chi  ti tế   tưở   tng ượ   kì  l ,ng ạ   hoang 

đường, giàu ý nghĩa

­> M iọ  ngườ  Vi ti ệ  ta đ uề  là anh em ru tộ  

th tị  do  cùng  m tộ   cha  mẹ  sinh  ra  (đ ng ồ   bào).

­> Chung dòng gi ngố  R ng­tiênồ  cao quý

Thể hi n ệ  ni mề  tự hào, tôn kính v   ề

nòi gi ngố  cao quý c aủ  dân t cộ  Vi tệ  (con cháu c aủ  nh ngữ  vị th n ầ  đ pẹ  nh t, ấ

t ưở  t ng ượ  bay b ng ng ổ  c a ủ  ng ườ  x a i ư  

đã sáng t o ạ  ra 1 hình  nh ả  kì l , ạ  hoang 

đ ườ  nh ng ng ư  r t ấ  giàu ý nghĩa . (Bài 

c a ủ  TĐS)

Và các con  ạ   trong nh ng ữ  th i ờ  kh c ắ   thiêng liêng c a ủ  tháng 8 l ch ị  sử này,  chúng ta l i ạ  nh   ớ t i ớ  Ng ườ i, trong  giờ  phút thiêng liêng, gi a ữ  qu ng ả  tr ườ   ng

Ba đình l ch ị  s  c ử ờ và hoa rỡ đã nh c ắ  

l i ạ  hai ti ng ế  ”đ ng ồ  bào”thiêng liêng 

ru t ộ  th tị từ câu chuy n ệ  bố R ng, ồ  mẹ  Tiên trong nh ng ữ  ngày m  n ở ướ  xa  c

x a ư

GV: R ng ồ  quen ở d ướ  n i ướ c, không  thể 

ở  mãi  trên  c n ạ   Tiên  quen  sông  trên 

c n, ạ   không  thể  theo  ch ng ồ   ra  ch n ố  

t c ộ   Vi t ệ   Nam  sinh  s ng ố   trên  kh p ắ   đ t ấ  

n ướ   đ t c, ấ   n ướ   đc  khai  phá,  mở  c

mnagtheo  cả  hai  h ướ   bi n ng ể   và  r ng, ừ  

tinh  th n ầ   đoàn k t ế  gi a ữ  các dân t c ộ  đã 

đ ượ  hình t c ượ   hóa b ng ng ằ  câu chuy n ệ  

? Vi cệ  k tế  thúc câu chuy nệ  như v yậ  có 

3.  K tế   thúc  truy n:ệ   Cu cộ   chia  tay   và ngu nồ  g cố  con R ngồ  cháu tiên

­ ”50  ng ườ   con  lên  r ng, i ừ   50  ng ườ   con  i

xu ng ố  núi”

­>  Đ tấ   nướ   đc ượ   mở  mang  về  cả  hai c

hướng:  Bi nể   và  r ng,ừ   ngườ   Vi ti ệ   sinh 

s ngố  trên m iọ  mi nề  tổ qu c.ố

­ Khi  có  vi n ệ   thì  giúp  đ   ỡ nhau  đ ng ừ   quên 

đ aị   danh  có  th c,ự   tên  nướ   Vi tc ệ   ta 

từ  bu iổ   sơ  khai.  Vì  thế  nên  truy nề  

thuy tế  ko  chỉ  có  nh ngữ   chi  ti tế   tưở  ng

GV cho h cọ  sinh phát hi nệ  nhanh 

III. T ngổ  k t:ế a) Nghệ thu t: ậ

­ Truy nệ  có nhi uề  chi ti tế  tưở  tng ượng, 

­ KT: đ tặ  câu h i, TL nhóm, ỏ đ ngộ  não

tr i ờ   đ t ấ   cùng  Tiên  V ươ   và  nh ng ườ   ng ngôi  cho  chàng.  Từ  đó  n ướ   ta  có  t c c ụ   làm  bánh  ch ng, ư   bánh gi y ầ  vào ngày T t ế

1.b Chú thích (sgk)

2. Tìm hi u ể chung văn b n:ả

­ Thể lo i:ạ  Truy nệ  truy nề  thuy tế

nhi uề   l nầ  xâm  l nấ  bờ cõi, nhờ phúc  mấ  

tiên  vươ   mà  vua  Hùng  đã  đ ung ề   đánh 

đu iổ   đượ  thiên hạ thái bình, thì rõ ràng c,

ngườ   n ii ố   ngôi  vua  là  ph iả   n iố   đc  chí 

vua  –  ti pế   t cụ   gi  ữ đc  cho  đ tấ   nc  thái 

bình, nd no  m.ấ

II) Phân tích1) Hùng Vương ch nọ  người n iố  ngôi

­ Hoàn  c nh:ả   gi cặ   giã  đã  yên,  vua  đã già, mu nố  truy nề  ngôi

­ Ý  đ nh:ị   ngườ   n ii ố   ngôi  ta  ph iả   n iố  

đượ  chí ta, không nh tc ấ  thi tế  ph iả  là con 

trưởng

+  “Ai  n iố   đượ   chí  ta,  không  nh tc ấ  

thi tế  ph iả  là con trưởng”

­>  là  quan  ni mệ   đúng  đ n,ắ   phù  h pợ   v iớ  

sự nghi pệ  xây d ngự  và b oả  vệ đât nước

­  Hình  th c:ứ   “Nhân  lễ  Tiên  vương có Tiên vươ  ch ngng ứ  giám” ­> cu cộ  thi

? Các lang chu nẩ  bị lễ Tiên vươ  ntn?ng

? Lang Liêu g pặ  khó khăn ra sao?

? Ai đã giúp đ  ỡ LL ?

2) Vi cệ  chu nẩ  bị c a ủ  các lang:

­ Các  lang:  đua  nhau làm  cỗ  th tậ   h u điậ  tìm  c aủ   quý  trên  r ng,ừ   dướ   bi n aii ể   cũng 

mu nố  ngôi báu về mình

­ Lang Liêu:

+  mồ  côi,  nghèo,  chỉ  có  khoai  lúa  (thi tệ  thòi  h nơ   các  lang  khác  ­>  thử  thách  v iớ  chàng)

+ LL đượ  th nc ầ  báo m ngộ

không  chỉ  v i ớ   Lang  Liêu  mà  đ i ố   v i ớ   cả 

câu  chuy n ệ   Ý  th n ầ   là  lòng  dân.  Ng ườ   i

dân  có  tư  t ưở   tr ng ng ọ   nông,  yêu  quý 

lao  đ ng ộ   Tr ng ồ   tr t ọ   chăn  nuôi  là 

nghề  chính  c a ủ   n ướ   ta  lúc  b y c ấ   gi ờ  

20  ng ườ   con  c a i ủ   vua  Hùng,  th n ầ  

không  báo  m ng ộ   cho  ai  mà chỉ tìm đ n ế  

m t ộ   ng ườ   duy  nh t: i ấ   Lang  Liêu  b i ở   chỉ 

có  chàng  m i ớ   th c ự   hi n ệ   đ ượ   vi c c ệ   mà 

th n ầ   mu n ố   20  Lang  chỉ  có  chàng  là 

luôn  chăm  lo  vi c ệ   đ ng ồ   áng,  tr ng ồ   lúa 

tr ng ồ   khoai,  g n ầ   gũi  nhân  dân.  Ng ườ   i

n i ố   ngôi,  n i ố   chí  vua  chăm  lo  vi c ệ   c y ầ  

c y ấ  k thể là ai khác ngoài chàng.

?  Trướ   l ic ờ   báo  m ngộ   c a  ủ th n, Langầ  

Liêu  đã  b tắ   tay  vào  quá  trình  chu nẩ   bị 

đượ  quy nc ề  kế vị vua cha là x ngứ  đáng

­ y uế   tố  th nầ   kì  giúp  cho  tài  năng 

con  ngườ   phát  tri n,i ể   đ cứ   độ  t aỏ   sáng 

chứ  k  làm  họ  nhỏ  bé  đi  trướ   uy  l cc ự   c aủ  

th nầ

­ Chàng ch n ọ  g o ạ  dùng lá dong gói  hình vuông­ bánh ch ng ư

­   đồ  lên  giã  nhuy n ễ   n n ặ   hình  tròn­  bánh gi y ầ

=> nhi uề  nguyên li u, nhi uệ ề  công đo nạ

? K tế  quả c aủ  cu cộ  thi tài gi aữ  các lang

?  Vì  sao  trong  muôn  ngàn  lễ  v tậ   quý 

vua  ch nọ  2 th  ứ bánh c aủ  LL để tế Tr i,ờ  

Đ tấ  và Tiên vương? (th oả  lu nậ  c p).ặ

­  Vì:  Lễ  v tậ   dâng  Tiên  vươ   là  lễ ng

3)  Sự  l a ự   ch nọ   c aủ   vua  Hùng  và  t cụ  làm bánh ch ngư  bánh giày:

b tậ   gí  trị  c aủ   h tạ   go ,  ạ ti pế   n iố   truy nề  

?  Ý  nghĩa  c aủ   truy nề   thuy tế   ”Bánh 

2) ND:

­ Truy nệ   đã  gi iả   thích  ngu nồ   g cố   c aủ  bánh  ch ng,ư   bánh  gi yầ   1  cách  thi  vị  và 

­ Thể  hi nệ   nh ngữ   đ o  ạ lí  truy nề   th ngố  ttruy nề   th ngố   t tố  đ pẹ   c aủ  dt  VN:  yêu  lao 

đ ng,ộ   đoàn  k t,ế   tôn  kính  tôt  tiên,  u ngố  

nướ  nhớ ngu n.c ồBài 1: (sgk/ 5): Em bi tế  nh ngữ  truy nệ  nào 

c a ủ các dt khác   ở VN cũng gi oả  thích ngu nồ   g cố  dt tươ  tự nh  truy nng ư ệ  “Con 

R ng,ồ  cháu Tiên” ? Sự gi ngố  nhau đó 

kh ngẳ  đ nhị  đi uề   gì?

G iợ  ý:

­ Ngườ  Mi ườ  có truy nng ệ  “Quả tr ngứ  

to nở ra con người”. Ngườ  Khơ mú i

­ Vi tế  đo nạ  văn gi iớ  thi uệ  v  ề t cụ  l  làmệ  bánh ch ng,ư  bánh giày c aủ  dân t cộ  ta

5 Ho tạ  đ ngộ  tìm tòi, mở r ng: ộ

­ S uư  t mầ  truy nệ  “Quả b uầ  m ”,ẹ  “Quả 

tr ngứ  to nở ra con ngườ  Chia sẻ và kể i”.chuy nệ   cho gia đình, b nạ  bè

­ Đ cọ  và k  ể tóm t t.ắ  H cọ  ghi nhớ

­ So n:ạ  Từ và c u ấ  t o  ạ từ c a ủ  TV.

­ Phươ  pháp : luy nng ệ  t pậ  ­ th cự  hành, thị ph m,ạ  ho tạ  đ ngộ  nhóm, trò ch iơ

­ Kĩ thu tậ  : th oả  lu nậ  nhóm, chia nhóm, v nấ  đáp

c Từ  ghép  chỉ  quan  hệ  thân  thu c:ộ   C uậ  

m ,ợ  anh em, chú cháu 

Bài t pậ  2Khả năng s pắ  x p:ế

­ Theo gi iớ  tính (Nam/n ):ữ  ông bà; cha m ;ẹ  anh ch ,ị cô c u, ậ cô chú, chú thím, c uậ  m , ợ

­ Theo quan h  thệ ứ b cậ  trên dướ  Bác cháu, i:chị em, cha con, cháu ch t, ắ

­ Theo quan h  ệ n iộ  ngo i:ạ  cô c u, ậ chú dì, 

Bài 3:

­ Cách  chế  bi n:ế   bánh  rán,  bánh  nướng, bánh h p, bánhấ  nhúng…

4 Ho tạ  đ ngộ  v nậ  d ngụ :

­ Vi tế  đo nạ  văn gi iớ  thi uệ  v  ề b nả  thân (kho ngả  7 – 10 câu) r iồ  chia sẻ v iớ  b nạ  cùng bàn

­ L pậ  b ngả  phân lo iạ  từ đ n, ơ từ ghép, từ láy có trong đo nạ  văn trên

­ Vẽ s  ơ đồ tư duy về : C u ấ t oạ  từ ti ngế  Vi t.ệ

­ HS l aự  ch nọ  đượ  phc ươ  th cng ứ  bi uể  đ tạ  phù h pợ  v iớ  m cụ  đích giao ti p.ế

­ HS nh nậ  ra: ki uể  văn b nả  ở m tộ  văn b nả  cho trướ căn cứ vào phc  ươ  th cng ứ  bi uể  đ t,ạ

­ HS nh nậ  ra đượ   tác d ngc: ụ  cuả vi cệ  l aự  ch nọ  phươ  th cng ứ  bi uể  đ tạ  ở m tộ  đo nạ  văn cụ  th ể

2. H cọ  sinh: H cọ  bài cũ, chu nẩ  bị bài m iớ

III CÁC PHƯƠNG PHÁP, KĨ THU TẬ  D YẠ  H C:Ọ

­ Phươ  pháp: v nng ấ  đáp, ho tạ  đ ngộ  nhóm, luy nệ  t pậ  – th cự  hành, tr c ự quan

­ Kĩ thu t:ậ  đ tặ  câu h i, th oỏ ả  lu nậ  nhóm, chia nhóm

­ GV chi uế  m uẫ  1 bài th ,ơ  1 bài văn, 1 câu văn

­ GV th oả  lu nậ  trao đ iổ  cho HS nh nậ  di nệ  văn b n.ả

­ GV gi iớ  thi uệ  bài

2 Ho tạ  đ ngộ  hình thành ki nế  th cứ  m i:ớ

HO TẠ  Đ NGỘ  C AỦ  GV – HS N IỘ  DUNG C NẦ  Đ TẠ

HĐ  1:  Tìm  hi uể   chung  về  văn  b n ả   và 

phương th cứ  bi uể  đ t.ạ

­ Phươ  pháp: v nng ấ  đáp

­ KT: đ tặ  câu h i.ỏ

?  Trong  đ iờ   s ng,ố   khi  có  1  tư  tưởng,    t.c, 

nguy nệ   v ngọ   (mu nố   khuyên  nh ,ủ   bày tỏ 

­  GV  gi ng:ả  Các  em  nói  và  vi tế   như  v yậ  là 

các  em  đã  dùng  phươ   ti nng ệ   ngôn  từ  để 

bi uể   đ tạ   đi uề   mình  mu nố   nói.  Nhờ  phươ  ng

ti nệ   ngôn  từ  mà  mẹ  hi uể   đượ   đi uc ề   em 

mu nố  nói, b nạ   nh nậ   đượ   nh ngc ữ   tình  c mả  

mà  em  gưỉ g m.ắ  Đó chính là giao ti p.ế

­ GV  ch t:ố   đó  là  m iố   quan  hệ  hai  chi uề  

gi aữ  ngườ  truy ni ề  đ tạ  và ngườ  ti pi ế  nh n.ậ

?  Đ cọ   báo  và  xem  truy nề   hình  có  ph iả   là 

thế nào là giao ti p?ế ­ Hình th c: ho tứ ạ  đ ngộ

­ M cụ  đích:  truy n ề  đ t, ạ  ti p ế  nh n ậ  

m tộ  tư tưởng, tình c m,ả  nguy nệ  v ngọ

­ Phươ  ti n:ng ệ  ngôn từ

­ Quan sát bài ca dao trong SGK (c)

­ GV tổ ch cứ  th oả  lu nậ  nhóm l n:ớ

? Bài ca dao có n iộ  dung gì?

?  Bài  ca  dao  được  làm  theo  thể  thơ  gì? 

Hai câu l cụ  và bát liên k tế  v iớ  nhau ntn?

dung:  báo  cáo  thành  tích  năm  h c ọ   tr ướ   c,

ph ươ  h ng ướ   năm h c  ng ọ m i ớ

­ N iộ   dung:  Khuyên  chúng  ta  ph i ả  

có l p ậ  tr ườ  kiên đ nh ng ị

­ Hình  th c:ứ   Bài  cd  làm  theo  thể  thơ l c ụ  bát, có liên k t  ế ch t ặ  ch : ẽ  Về hình th c: ứ  V n ầ  ên

.  Về  n i ộ   dung,  ý  nghĩa:  Câu  sau 

cho  t ngừ   ki uể   văn  b nả   và  phươ   th cng ứ  

giao ti pế Ví dụ

s  ự vi cệ Truy n:ệ  T mấ  Cám

sự v t,ậ  con người +  Miêu t  ả c nhả

5 Thuy tế  minh Gi iớ thi uệ đ cặ Từ đ nơ  thu cố  ch aữ  

6 Hành chính công  Trình  bày  ý  m iớ   Đ nơ   t ,ừ báo  cáo, 

b. Nh n ậ  xét:

­  Có  6  ki uể   văn  b nả   thườ   g png ặ   v iớ  

3 Ho tạ  đ ngộ  luy nệ  t p:ậ

­ Phươ  pháp: luy nng ệ  t pậ  th cự  hành, v nấ  đáp – g iợ  m ,ở  ho tạ  đ ngộ  nhóm

­ Kĩ thu t:ậ  th oả  lu nậ  nhóm, chia nhóm, đ tặ  câu h iỏ

GV  chi uế   m uẫ   đo nạ   văn,  đo nạ   thơ 

trong bài

?  Các  đo nạ   văn,  thơ  dướ   đây  thu ci ộ  

phươ  th cng ứ  bi uể  đ tạ  nào ? D aự  trên cơ 

sở nào đ  emể  đ aư  ra k tế  lu nậ  đó ?

(  G iợ   ý:  D aự   vào  n iộ   dung  và  m cụ   đích

II. Luy nệ  t p:ậ

Bài t pậ  1­SGK trang 17

a.  Phươ   th cng ứ   bi uể   đ t:ạ   Tự  sự  (  vì 

đo nạ  văn trình bày di nễ  bi nế  c aủ  chu iỗ  

sự vi c:ệ   T mấ   và  Cám  đượ   sai  đi  b tc ắ  tôm  tép  và  Cám  đã  trút  h tế   giỏ  tôm tép  c aủ  T m)ấ

­ HS bi t:ế  Nh ngữ  sự ki nệ  và di tích ph nả  ánh l chị  sử đ uấ  tranh gi  ữ nướ c ac  ủ  ông cha ta đượ  kể trong m tc ộ  tác ph mẩ  truy nề  thuy tế

2 Kỹ năng:

­ HS th cự  hi nệ  đượ  Đ cc: ọ  – hi uể  văn b nả  truy nề  thuy tế  theo đ cặ  tr ngư  thể lo iạ

­ HS th cự  hi nệ   đượ  thao tác phân tích m tc ộ  vài chi ti tế  nghệ thu tậ  kì  oả  trong văn b n.ả   N mắ  b tắ  tác ph mẩ  thông qua h  ệ th ngố  các sự vi cệ  đượ  kể theo trình tự c

­ Năng l c:ự  sử d ngụ  ngôn ng , ữ sáng t o, giaoạ  ti p, h pế ợ  tác

­ Ph mẩ  ch t:ấ  tự l p,ậ  tự tin, tự ch ,ủ  yêu quê hươ  đ tng ấ  nướ  có trách nhi mc, ệ  

­ H cọ  sinh : H cọ  bài cũ, chu nẩ  bị bài m iớ

III PHƯƠNG PHÁP, KĨ THU TẬ  D YẠ  H C:Ọ

­ Phươ  pháp: ho tng ạ  đ ngộ  nhóm, đ tặ  và gi iả  quy tế  v nấ  đ ,ề  đàm tho i,ạ  thuy tế  trình, thị  ph m.ạ

­ Kĩ thu t:ậ  chia nhóm, giao nhi mệ  v ,ụ  đ tặ  câu h i, đ ngỏ ộ  não

­ GV chi uế  video l  ễ h iộ  làng Gióng.

? Xem video này, em bi tế  thêm đượ đi uc  ề  gì?

­ GV và HS trò chuy n, GV ệ d nẫ  vào bài m i.ớ

Chủ đề đánh gi cặ  c u ứ nước là n iộ  dung bao trùm, xuyên su tố  l ch ị văn h cọ  Vi tệ  Nam nói chung, văn h cọ  dân gian Vi tệ  Nam nói riêng. “Thánh Gióng” là truy nệ  dân gian  thể hi nệ  tiêu bi uể  và đ cộ  đáo chủ đ  ề này. Đây là m tộ  câu chuy nệ  hay và h pấ  

­ KT: đ tặ  câu h i, ỏ chia nhóm, TL nhóm

khác  thườ   khi  kể  về  sự  ra  đ ing ờ   c aủ  

Gióng dự báo trướ  đi uc ề  gì về Gióng?

?  Chi  ti tế   kì  lạ  cũng  cho  bi tế   quan 

ni mệ  nào c aủ  nd ta v  ề ngườ  anh hùng?i

?  Sự  ra  đ iờ   c aủ   Gióng  khác  thườ  ng

mà cũng  th tậ   bình  thườ   khi  Gióng  là ng

­ Gióng  xu tấ   thân  từ  nhân  dân  lđ, 

đượ   mang  n ngc ặ   đẻ  đau  b iở   ngườ   mẹ i

chăm chỉ làm ăn và có ti ngế  phúc đ c.ứ  Bà 

mẹ  Gióng  trong  truy nệ   ko  có  tên  riêng. 

Gióng  có  thể  là  con  c aủ   b tấ   kì  ngườ  i

mẹ  nào.  Gióng  là  con  c aủ   1  vị  th n,ầ  

m tộ  con ngườ  kì lạ ( ngi ườ  anh hùng i

có s cứ  kh eỏ  phi thường, giúp dân, 

giúp nước )

­ HS đ cọ  – hi uể  đượ  văn b nc ả  truy nề  thuy tế  theo đ cặ  tr ngư  thể lo iạ

+ HS th cự  hi nệ  thao tác phân tích m tộ  vài chi ti tế  nghệ thu tậ  kì  oả  trong văn b n.ả

+ HS n mắ  b tắ  tác ph mẩ  thông qua hệ th ng ố các sự vi cệ  đượ  kể theo trình tự th ic ờ  gian.I.3 Thái đ :ộ

­ Bi tế  tự hào về truy nề  th ngố  đ uấ  tranh b oả  vệ đ tấ  nướ  ngoan cc ườ  c ang ủ  dân t cộ  ; 

Bi tế   nhớ đ nế  công  nơ  c aủ  nh ngữ  ngườ  anh hùng có công v ii ớ  Tổ qu c.ố

I.4 Năng l c,ự  ph mẩ  ch t:ấ

­ Năng l c:ự  sử d ngụ  ngôn ng , ữ sáng t o, giaoạ  ti p, h pế ợ  tác

­ Ph mẩ  ch t:ấ  tự l p,ậ  tự tin, tự ch ,ủ  yêu quê hươ  đ tng ấ  nướ  có trách nhi mc, ệ  v iớ  

c ngồ   đ ng, đ tồ ấ  nước

II CHU NẨ  B :Ị

II.1. Giáo viên: tranh  nhả  liên quan đ nế  bài h cọ

II.2 H cọ  sinh: Sách ng  vănữ  6 t pậ  1, vở vi t, bàiế  so nạ  theo câu h iỏ  sgk

III PHƯƠNG PHÁP, KĨ THU TẬ  D YẠ  H C:Ọ

­ Phươ  pháp: ho tng ạ  đ ngộ  nhóm, đ tặ  và gi iả  quy tế  v nấ  đ ,ề  đàm tho i,ạ  thuy tế  trình, thị  ph m.ạ

­ Kĩ thu t:ậ  chia nhóm, giao nhi mệ  v ,ụ  đ tặ  câu h i,ỏ  đ ngộ  não

IV T  ỔCH CỨ  CÁC HO TẠ  Đ NGỘ  H CỌ  T PẬ

1.Ho tạ  đ ngộ  kh iở  đ ng:ộ

* n Ổ đ nhị  l p:ớ

* Ki mể  tra bài cũ:

­ Tóm t tắ  ho cặ  kể l iạ  ng nắ  g nọ  truy nệ  “Thánh Gióng”

­ Em có c mả  nh nậ  gì v  sề ự ra đ iờ  c aủ  Gióng?

* Vào bài m i:ớ

GV gi iớ  thi uệ  bài

2 Ho tạ  đ ngộ  hình thành ki nế  th cứ  m i:ớ

HO TẠ  Đ NGỘ  C AỦ  GV ­ HS N IỘ  DUNG C NẦ  Đ TẠ

HĐ 1: Tìm hi uể  chi ti tế  văn b n:ả

­ PP: đàm tho i,ạ  ho tạ  đ ngộ  nhóm

­ KT: đ tặ  câu h i, TL nhómỏ

? Gióng đòi đi đánh gi cặ  trong hoàn c nhả  nào ?

? Thái độ và hành đ ngộ  c aủ  nhà vua?

? Chi ti tế  này nói lên đi uề  gì ở nhà vua?

TL:  Vua  hi n,ề   yêu  nướ   Trong  th ic ờ   kh cắ     đ tấ  

nướ   lâm  nguy  có  hành  đ ngc ộ   k pị   th i,ờ   tin  vào 

lòng  yêu  nướ   tài  năng,  s cc, ứ   m nhạ   c aủ   qu nầ  

chúng nhân dân

* GV tổ ch cứ  th oả  lu nậ  nhóm – 4 phút:

? Nghe ti ngế  rao c aủ  sứ gi , ả Gióng ph nả   ngứ  

và nói gì?

?  L iờ   nói  c aủ   Gióng  v iớ   sứ  giả  có  h p ợ   v iớ  

lẽ  th ường hay là sự khác th ường? NT đc sử 

­ Hoàn  c nh:  ả gi c ặ   Ân  xâm  ph m ạ  

bờ  cõi vua  lo  l ng, tìm ng ắ ườ   tài  i

c u ứ  n ướ c

­ Ti ngế   nói  đ uầ   tiên:  s m ắ   cho  ta 

m t ộ   con  ng a ự   s t, ắ   roi  s t,   ắ áo  giáp 

s t ta ắ  s   ẽ phá tan lũ gi c ặ

+ NT: chi ti tế  tưở  tng ượ  kì  ong ả

­> ti ngế  nói đòi đi đánh gi cặ  c aủ  Gióng bi uể  tượ  cho tinh th nng ầ  yêu nướ  c ac ủ  nhân dân ta

quan  tr ng,ọ   l iờ   yêu  nướ   ý  th cc, ứ   đ iố   v iớ   đ tấ  

nướ   đc ượ   đ tc ặ   lên  hàng  đ u.ầ   Ti ngế   nói  đòi  đi 

đánh gi cặ  c a Gủ  h tế  s cứ  kì lạ b i:ở  đây là câu nói 

đ u ầ  tiên c a ủ   1  đ a ứ   trẻ  lên  ba  và  kì  lạ  h n ơ   là 

để  xin  đi  đánh  gi c, ặ   và  kh ng ẳ   đ nh ị   sẽ  th ng ắ  

gi c ặ   Gióng  là  con  c a ủ   nhân  dân,  đ ượ   sang  c

t o ạ   ra  b i ở   trí  t ưở   t ng ượ   c a ng ủ   nhân  dân.  Vì 

thế  Gióng  là  bi u ể   t ượ   cho  tinh  th n ng ầ   yêu 

n ướ   c a c ủ   nhân  dân:  lúc  bình  th ườ   thì  âm  ng

th m ầ   l ng ặ   lẽ  nh ng ư   khi  n ướ   nhà  g p c ặ   c n ơ  

nguy  bi n ế   thì  s n ẵ   sàng  gi t ế   gi c ặ   Th m ẳ   sâu 

trong  sự  l ng ặ   lẽ  y ấ   là  s c ứ   m nh ạ   c a ủ   tinh  th n ầ  

yêu  n ướ   qu t c ậ   kh i, ở   kiên  c ườ ng   S c ứ   m nh ạ   y ấ  

đã  đ ượ   HCM  t ng c ổ   k t ế   trong  bài  “Lòng  yêu 

n ướ c a c  ủ  nd ta” mà các em sẽ đ ượ  h c c ọ  l p ớ  7.

­  HS  theo  dõi  đo nạ   3  (từ  “Càng  lạ  h nơ   n a…ữ

gi tế  gi c, c uặ ứ  nước”)

?  Sau  hôm  g pặ   sứ  gi ,ả   Gióng  có  đi uề   gì 

khác thườ ?ng

? NT xây d ngự  nh ngữ  chi ti tế  này?

?  Chi  ti tế   bà  con  ai  cũng  vui  lòng  góp  g oạ  

nuôi  Gióng  có  ý  nghĩa  gì?  Em  hãy  phát  bi uể  

suy nghĩ c a ủ mình v  ề chi ti tế  này?

­ HS phát bi u.ể

­ GV bình gi ng.ả

+ Gióng  l n ớ   lên, đ ượ  nuôi  d c ưỡ   b ng ng ằ  nh ng ữ  

cái  bình  th ườ ng, gi n ả   d ,ị  b ng ằ   tc  đùm  b c,   ọ yêu 

th ươ  c a ng ủ  nhân dân. Gióng đâu chỉ là con c a ủ  

1  bà  mẹ  mà  là  con  c a ủ   cả  làng, c a ủ   nhân dân. 

Ngày  nay  ở  h i ộ   Gióng  nd  ta  v n ẫ   tổ  ch c ứ   cu c ộ  

thi  n u ấ   c m, ơ   hái  cà.  V i ớ   nh ng ữ   ho t ạ   đ ng ộ   này, 

d ườ   như  hình  nh ng ả   dân  làng  đùm  b c, ọ   nuôi 

d ưỡ   Gióng  l i ng ạ   hi n ệ   v , ề   nguyên  v n ẹ   trong 

ti m ề   th c ứ   m i ỗ   ng ườ   Chi  ti t i ế   này l i ạ  khi n ế  ta 

nhớ  đ n ế   bao  bà  mẹ  VN  anh  hùng  đã  nuôi 

d ưỡ  bộ đ i ng ộ  ta trong chi n ế  tranh:

+ Hình  nhả  ngườ  mẹ Tà­ôi giã g oi ạ  nuôi quân :

“Mẹ giã g o ạ  mẹ nuôi bộ đ i ộ

Nh p ị  chày nghiêng gi c ấ  ngủ em nghiêng”

+  Hình  nhả   ngườ   mẹ  trong  sự  h ii ồ   tưở   c ang ủ  

Tố  H u,ữ  mang vẻ đ pẹ  c aủ  tình yêu thươ  bao ng

la :

“ B m  ầ yêu con, yêu  luôn đ ng ồ  chí 

B m  ầ quý con, b m ầ   quý anh em.

B m  i,  ầ ơ li n ề  khúc ru t ộ  

m m ề

­ Gióng l n ớ  nhanh như th i ổ   bà con  làng xóm  góp g o ạ  nuôi Gióng

+ NT: Chi ti tế  tưở  tng ượ  kì  ong ả

­>  Gióng  l nớ   lên  nhờ  sự  đùm  b cọ   c aủ  nhân dân

­>  S c ứ   m nh ạ   c a ủ   Gióng  đượ   nuôi  dc ưỡ  ng

b iở  nhân dân, là  s cứ   m nhạ  c aủ  nhân dân

Có con có m , còn ẹ  thêm đ ng ồ  

bào” (“B mầ   i”­Tơ ố H u)ữ

S cứ   m nhạ  c aủ  Gióng chính là s cứ  m nhạ  c aủ  tình đoàn k t.ế

­ HS theo dõi vào đo nạ  cu iố  c aủ  văn b n.ả

? Gióng ra tr nậ  trong hoàn c nhả  nào?

? Ý nghĩa c aủ  chi ti t này?ế

­ HS phát bi uể  c mả  nghĩ về chi ti tế  này

GV  bình:  Sự  v n ươ   vai  c a ủ   G  là  hình  nh ả   đ p ẹ  

đ ẽ   Nó  có  liên  quan  đ n ế   quan  ni m ệ   c a ủ   nhân 

dân  ta:  ng ườ   anh  hùng  ph i i ả   kh ng ổ   lồ  về 

thể  xác,  s c ứ   m nh, ạ   chi n ế   công.  Cái  v ươ   vai  n

c a ủ  Gióng là để đ t ạ  đ n ế  độ phi th ườ   y ng ấ

­ Chi  ti t ế   này  còn  có  ý  nghĩa:  khi  l ch ị   sử  đ t ặ  

ra  v n ấ  đề s ng ố  còn c p ấ  bách, khi l ch ị  sử đòi h i ỏ  

đ t ấ   n ướ   c n c ầ   đ t ạ   đ n ế   t m ầ   vóc  phi  th ườ   thì  ng

dân  t c ộ   có  thể  v t ụ   l n  ớ thay đ i ổ   t m ầ   vóc,  tư  thế 

c a ủ  mình và trở lên phi th ườ ng,  m nh ạ  mẽ

=>Có  thể  nói,  Thánh  Gióng  là  t ượ   đài  b t ng ấ  

hủ  về  sự  tr ưở   thành  v ng ượ   b c, t ậ   về  hùng 

khí,  tinh th n ầ  c a ủ  dân t c ộ  tr ướ  n n c ạ  ngo i ạ  xâm.

­ Liên  h : ệ   Các  em  sẽ  còn  g p ặ   l i ạ   hình  t ượ   ng

m t ộ   nhân  v t ậ   t ươ   tự  như  thế  trong  sử  thi  ng

Đam  Săn  c a ủ  ng ườ  Ê­đê  mà các em sẽ h c i ọ  l p ớ  

10

?  Nhìn  b cứ   tranh  minh  hoạ  trong  sgk,  k tế  

h pợ   ph nầ   cu iố   truy n,ệ   hãy  miêu  tả  l iạ   trân 

chi nế   đ uấ  c a ủ Gióng?

? Đo nạ  văn sử d ngụ  nhi uề  từ lo iạ  nào? Nh pị  văn?

?  Qua  đó  em  có  nx  gì  về  hình  tượ   Gióng ng

3. Gióng đánh gi cặ  và trở v   ề tr iờ

* Gióng ra tr n ậ  đánh gi c ặ

­ Hoàn  c nh:ả   thế  n ướ   nguy,  c

ng ườ  ng i ườ  ho ng i ả  s ợ

­ Gióng  vùng  d y, ậ   v ươ   vai  n

“bi n ế  thành m t ộ  tráng sĩ  ”

+ Chi ti tế  kì  o, ả phi thường, đ pẹ  đẽ

­>  Gióng  là  bi uể   tượ   cho  vẻ ng

các  chi  ti tế   kì  o,ả   truy nề   thuy tế   đã  d ngự   lên 

b cứ   tranh  chi nế   tr nậ   hoành  tráng  và  kì  vĩ  mà 

trung  tâm  là  hình  nhả   ngườ   anh  hùng  đ yi ầ   s cứ  

m nh.ạ  Sự th tậ   l chị   sử  về  chi nế   th ngắ   gi cặ   Ân 

cũng  như  mơ  ướ   về  m tc ộ   ngườ   anh  hùng  vĩ i

đ iạ  đã đượ  hình tc ượ   hóa trong m tng ộ  hình  nhả  

đ pẹ  mà dư âm c aủ  nó còn  sâu l ngắ  đ nế  t nậ  bây 

?  Sau khi th ngắ  gi cặ  Gióng đã làm gì?

? NT tiêu bi uể  đc sd trong chi ti tế  này?

?  Tan gi cặ  Gióng  không  về tri uề  để nh nậ   tướ  c

l cộ   mà l iạ  về tr i?ờ  Ý nghĩa c aủ  chi ti tế  này ?

HS th oả  lu nậ  c pặ  đôi tr  ả l iờ  câu h i.ỏ

GV  bình:  G  là  con  nhà  tr i ờ   xong  nhi m ệ   vụ 

đánh  gi c ặ  t t ấ  nhiên sẽ về tr i ờ  L y ấ  trái núi làm 

bàn đ p ạ   để từ từ bay vào kho ng ả  không gian vô 

t n, ậ   kh ng ổ   lồ  về  gi i ớ   h n ạ   cả  chi u ề   r ng ộ   và 

chi u ề   cao.  ­>  Chi  ti t ế   kì  o, ả   đ p, ẹ   thơ  m ng, ộ  

b t ấ   tử  hóa  ng ườ   anh  hùng  H/a  G  còn  s ngi ố  

mãi trong lòng ng ườ  VN i

?  Em  còn  bi tế   thêm  cái  k tế   nào  khác  về 

truy nệ  Thánh Gi ngọ  đượ  l uc ư  truy nề  trong dân 

gian? (Gióng  cúi  đ uầ   từ  bi tệ   mẹ  r iồ   từ  từ  bay 

lên  tr iờ  khu tấ  gi aữ  nh ngữ  đám mây h ngồ )

GV  mở  r ng:ộ   Truy nề   thuy tế   Thánh  Gióng” 

k tế   thúc  v iớ   hình  nhả   Gióng  cùng  ng aự   bay 

về  tr i.ờ   K chị   b nả   phim  “Ông Gióng” (Tô Hoài) k tế  thúc

­>  b tấ   tử  hóa  ngườ   anh  hùng iThánh Gióng