Tiết 1 2 PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH Tiết 98 CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP Tiếng Việt I LÍ THUYẾT 1 Thành phần tình thái Thành phần tình thái được dùng để thể hiện cách nhìn của người nói đối với sự việc được nó[.]
Trang 1Tiết 98 CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP
Tiếng Việt
1.Thành phần tình thái.
- Thành phần tình thái được dùng để thể hiện cách nhìn của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu
- Một số từ tình thái thường gặp: có lẽ, hình như, có vẻ như, hầu như, …chắc chắn, chắc
là, chắc hẳn…à, ư, hử…
2 Thành phần cảm thán.
- Thành phần cảm thán được dùng để bộc lộ tâm lí của người nói ( Vui, buồn, mừng, giận ): ôi, ơi, chao ôi…
- Các thành phần tình thái và thành phần cảm thán là những bộ phận không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu nên gọi là thành phần biệt lập
II Luyện tập Hướng dẫn đáp án các bài tập ttrong sgk
Bài tập 1 Tìm các thành phần tình thái và cảm thán
a.Có lẽ
b.Chao ôi
c Hình như
d.Chã nhẽ
Bài tập 2
Xếp các từ theo mức độ tăng dần: Như; hình như; có vẽ như; có lẽ; chắc là; chắc hẳn; chắc chắn
Bài tập 3
Theo tính huyết thống thì tình cảm cha con là một trong những tình cảm thiêng liêng và cao quý nhất thì sự việc anh mong đợi con là tất nhiên sẽ xẩy ra
Trang 2CHUẨN BỊ HÀNH TRANG VÀO THẾ KỶ MỚI
( Vũ Khoan)
I Tìm hiểu chung.
1 Đọc 2 lần
2.Từ khó
3.Kiểu loại văn bản
Nghị luận về một vấn đề xã hội- giáo dục
4.Bố cục
3 phần
II Đọc- hiểu văn bản.
1.Phần mở bài
- Đối tượng: Lớp trẻ Việt Nam
- Nội dung: Cái mạnh yếu, của con người Việt Nam
- Mục đích: Rèn luyện thói quen tốt để bước vào thế kỷ mới
2.Phần thân bài- giải quyết vấn đề
a.Những đòi hỏi của thế kỷ mới
- Bối cảnh thế giới: khoa học công nghệ phát triển, hội nhập
- Nhiệm vụ đặt ra cho chúng ta: thoát khỏi nghèo, lạc hậu, tiếp cận kt tri thức
b Vai của con người trong việc chuẩn bị hành trang vào tk mới
- Chuẩn bị về con người là quan trọng nhất vì con nguoif vốn là động lực phát triển của lịch sử
b.Những điểm mạnh và những điểm yếu của con người Việt Nam
*Điểm mạnh
- Cần cù, sáng tạo
- Đoàn kết trong kháng chiến
- Thích ứng nhanh, nhạy bén với cái mới
=>Đáp ứng yêu cầu sáng tạo của xã hội hiện đại
* Điểm yếu:
- Yếu khả năng thực hành
- Thiếu đức tính tỉ mĩ và kỷ luật trong lao động
- Đố kị trong làm ăn kinh tế
Thiếu coi trọng chữ tín
=>Không thích ứng với nền kinh tế tri thức
3.Phần kết bài
- Lấp đầy hành trang bằng những điểm mạnh
-Vứt bỏ những điểm yếu
Trang 3Văn bản: MÙA XUÂN NHO NHỎ
( Thanh Hải)
I.TÌM HIỂU CHUNG:
1 Tác giả:
-Thanh Hải tên thật là Phạm Bá Ngoãn (1930-1980), quê ở huyện Phong Điền, Thừa Thiên - Huế
- Là nhà thơ cách mạng
2.Tác phẩm:
a Hoàn cảnh sang tác:Viết tháng 11/1980, khi nhà thơ đang nằm trên giường bệnh
-không bao lâu trước khi ông qua đời
b Thể thơ: 5 tiếng, nhịp 3/2 hoặc 2/3
II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:
1.Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên , đất trời
- Mùa xuân:
+ dòng sông xanh
+ bông hoa tím biếc
+ tiếng chim.chiền chiện hót vang trời
-> Hình ảnh quen thuộc, gần gũi
-> Gợi lên không gian cao rộng
- Giọt long lanh tôi hứng
Hình ảnh ẩn dụ, sự chuyển đổi cảm giác từ thị giác đến thính giác và xúc giác
=> Say sưa, ngây ngất trước vẻ đẹp trong trẻo, đầy sức sống của thiên nhiên
2 Cảm xúc về mùa xuân đất nước
người cầm súng
- Mùa xuân + Lộc
người ra đồng
Hình ảnh sóng đôi, điệp ngữ: Biểu trưng cho hai nhiệm vụ bảo vệ và xây dựng đất nước
Trang 4
hối hả
- Tất cả như xôn xao
Điệp ngữ, từ láy, so sánh: Nhịp điệu khẩn trương, hăng say
- Đất nước như vì sao So sánh, liên
Cứ đi lên phía trước tưởng
=> Khẳng định niềm tin vào tương lai; vẻ đẹp hùng vĩ, tràn trề hi vọng của mùa xuân đất nước
3
Suy nghĩ và ước nguyện của nhà thơ
- Ta làm: con chim hót (niềm vui)
cành hoa (vẻ đẹp)
nốt trầm (tài trí đất nước, con người Việt Nam)
- Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc
->Điệp ngữ, ẩn dụ
- Tôi (số ít, riêng) -> “Ta” (số ít + số nhiều, riêng + chung)
=> Điệp ngữ, hình ảnh ẩn dụ: ước nguyện cống hiến cho đời khiêm tốn, thầm lặng mang mùa xuân nho nhỏ của mình vào mùa xuân lớn của dân tộc
4 Lời ngợi ca quê hương, đất nước
- Ngợi ca vẻ đẹp thanh bình, tình nghĩa sâu nặng
- Nam ai, nam bình: bài ca thân thương, mộc mạc ->thể hiện tình cảm sâu nặng với quê hương, đất nước thân yêu
III Tổng kết.
1 Nghệ thuật
Trang 5- Thể thơ năm chữ gần với các điệu dân ca mang âm hưởng nhẹ nhàng, tha thiết.
- Hình ảnh thơ giàu ý nghĩa biểu tượng, khái quát
- Cấu tứ chặt chẽ, giọng điệu thơ biến đổ linh hoạt
2.Ý nghĩa văn bản
Bài thơ thể hiện những rung cảm tinh tế của nhà thơ trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên, đất nước và khát vọng được cống hiến cho đất nước, cho cuộc đời
=================================================
Văn bản: VIẾNG LĂNG BÁC
Viễn Phương
I Tìm hiểu chung.
1.Tác giả
Viễn Phương ( 1928) là một trong những cây bút xuất hiện sớm nhất của lực lượng văn nghệ giải phóng Miền Nam
2.Tác phẩm
-Hoàn cảnh sang tác: “ Viếng lăng Bác” (1976) khi tác giả ra thăm lăng Bác lần đầu tiên
- Xuất xứ: in trong tập thơ
“ Như mây mùa xuân”(1978)
II Đọc- hiểu văn bản.
Trang 61.Cảm xúc ban đầu của tác giả khi đứng trước lăng Bác
- Xưng hô: con- Bác-> gần gũi, thân thương, kính trọng
- NT: nói giảm nói tránh
( “thăm”)
-Hình ảnh: hàng tre xanh xanh, bát ngát, thẳng hàng->vừa là hình ảnh thực vừa là hình ảnh biểu tượng cho con người VN bất khuất, kiên cường
=> Tg xúc động, thái độ chân thành, kính trọng Bác
2 Cảm xúc trước đoàn người vào viếng lăng Bác
- Hình ảnh thực và hình ảnh ẩn dụ sóng đôi:
+ Mặt trời vũ trụ(1) và mặt trời (2) ẩn dụ chỉ Bác
+Hình ảnh thực là dòng người vào lăng, hình ảnh ẩn dụ là “tràng hoa”
Vừa ngợi ca sự vĩ đại và tư tưởng ngời sang của Bác vừa thể hiện lòng thành kính của nhà thơ, của nhân dân với Người
3 Cảm xúc khi vào lăng, nhìn thấy Bác
- giấc ngủ bình yên -> NT:nói giảm, nói tránh về sự ra đi của Bác
- Vầng trăng: biểu tượng cho tâm hồn lãng mạn, cao đẹp -> ngợi ca Bác
- “Trời xanh là mãi mãi”
ẩn dụ khẳng định Bác vẫn sống mãi với non sông, đất nước
Mà sao nghe nhói
“Nhói”: Đau đột ngột, quặn thắt
=> Biểu cảm trực tiếp nỗi đau tinh thần, cảm nhận nỗi đau mất mát trong đáy sâu tâm hồn tác giả về sự ra đi của Bác
4.Cảm xúc khi rời lăng
- Xúc động, bồi hồi, lưu luyến
- Điệp ngữ: muốn làm:
+ Muốn làm con chim
+ Muốn làm bông hoa
+Muốn làm cây tre
=>Mong ước muốn hóa thân để được canh giấc ngủ bình yên cho Bác, thể hiện sự trung hiếu với Bác