Bác đã kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, giữa phương Đông và phương Tây, xưa và nay, dân tộc và quốc tếNghệ thuật đối lập Sự hiểu biết sâu,rộng về các dân tộc và văn hóa thế giới n[r]
Trang 1Tuần 01
Tiết 01,02
Ngày soạn: 20/08/2011
Ngày dạy: /08/2011
Phong cách Hồ Chí Minh
Lê Anh Trà
-A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức
- Cách làm bài thuyết minh về một thử đồ dùng ( cái quạt, cái bút, cái kéo,…)
- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuẩt trong thuyết minh
2 Kỹ năng
- Xác định yêu cầu của đề bài thuyết minh về một đồ dùng cụ thể
- Lập dàn ý chi tiết và viết phần Mở bài cho bài văn thuyết minh (có sử dụng một số biện pháp
nghệ thuật) về một đồ dùng
B CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ:
1 Giáo viên: - “Đức tính giản dị của Bác Hồ” (lớp 7)
- Những lời thơ về Bác
- Tranh ảnh, bài viết về nơi ở, và nơi làm việc của Bác
- Cuốn sách “Bác Hồ kính yêu”
2 Học sinh: - Đọc bài “Đức tính giản dị của Bác Hồ”
- Đọc tác phẩm và xem kĩ phần chú thích
- Trả lời các câu hỏi trong “Đọc hiểu VB” (Trang 8 SGK)
- Sưu tầm tranh ảnh, bài viết về nơi ở và làm việc của Bác.
C CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC:
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ: ( phút)
3 Bài mới:
Hoạt động 1: Giới thiệu bài
Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho HS.
Trang 2Phương pháp: Thuyết trình.
Thời gian: 3 phút.
Giới thiệu bài: Bác Hồ của chúng ta không những là nhà yêu nước, nhà cách mạng vĩ đại
mà Người còn là một trong 3 bậc tài danh được công nhận là Danh nhân văn hoá Thế giới.Vẻ đẹp
văn hoá chính là nét nổi bật trong phong cách HCM Ở các lớp dưới các em đã được tìm hiểu một
số văn bản viết về Hồ Chí Minh, giờ hôm nay với văn bản, Phong cách Hồ Chí Min,h chúng ta sẽ
hiểu rõ hơn phong cách sống và làm việc của Bác.
Hoạt động 2: Tìm hiểu chung về văn bản
Mục tiêu: HS nắm được những nét chính về tác giả, tác phẩm.
Phương pháp: Vấn đáp tái hiện, thuyết trình.
Thời gian: 12 phút.
Hãy giới thiệu về tác giả Lê Anh Trà ? I/ Tìm hiểu chung
1 Tác giả: Lê Anh Trà
Hãy nêu cách đọc văn bản ? 2 Tác phẩm.
Trích trong "Phong cách Hồ Chí Minh, cái vĩ đại gắn với cái giản dị", nhân dịp 100 năm ngày sinh của Bác Hồ
- GV đọc mẫu
Hướng dẫn HS tìm hiểu các chú thích
2, 3, 5, 6, 7, 9, 10 ?
VB được viết theo thể loại nào? -Thuộc văn bản nhật dụng
Văn bản có thể chia làm mấy phần ?
Nêu nội dung từng phần ? 3 Đọc- Tìm hiểu chú thích- Bố cục:
- P1 ( Từ đầu ” rất hiện đại” ) : Sự tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại của HCM
- P2 (còn lại) : Nét đẹp trong lối sống HCM
Em hãy nêu chủ đề của văn bản Chủ đề:
Văn bản đề cập đến vấn đề : sự hội nhập với thế giới và bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc
Hoạt động 3: Tìm hiểu chi tiết
Trang 3Mục tiêu: HS hiểu, cảm thụ được giá trị nội dung và nghệ thuật tác phẩm.
Phương pháp: Vấn đáp tìm tòi; thuyết trình; đọc sáng tạo tái hiện hình tượng.
Thời gian: 60 phút.
Thế nào là “cuộc đời đầy truân
chuyên”?
Dựa vào những hiểu biết cuộc đời hoạt
động của Bác ,em hãy tóm tắt ngắn gọn
quá trình ra đi tìm đường cứu nước của
Người?
-1 em phát biểu-em khác bổ sung (Năm
1911 Người ra đi với 2 bàn tay
trắng,sang các nước Pháp, Đức, Thái
Lan làm đủ mọi nghề,đến Liên Xô
Người gặp CN Mác Lê Nin )
II Đọc- hiểu văn bản:
1 Sự tiếp thu văn hoá nhân loại của Hồ Chí Minh:
Những tinh hoa văn hoá nhân loại đến
với HCM trong hoàn cảnh nào ?
- Trong cuộc đời hoạt động CM, HCM đã đi qua nhiều nơi, tiếp xúc với nhiều nền văn hoá
H: Để có được vốn tri thức sâu rộng ấy,
Người đã làm những gì? - Tiếp thu mọi cái đẹp và cái hay đồng thời phê phán
những tiêu cực của chủ nghĩa tư bản
Động lực nào đã giúp Người tiếp thu
vốn tri thức của nhân loại ?
- Những ảnh hưởng quốc tế đã nhào nặn với cái gốc dân tộc…Trở thành một nhân cách Việt Nam
Em hiểu như thế nào về sự “nhào nặn”
của nguồn văn hoá quốc tế và văn hoá
dân tộc của Bác?
?Nhận xét nghệ thuật sử dụng trong
đoạn văn này?
- Đó là sự đan xen kết hợp bổ sung sáng tạo hài hoà hai nguồn văn hoá trong tri thức văn hoá HCM
-Dùng NT )( kết hợp kể với lời bình
Từ đó em hiểu gì về vẻ đẹp trong
phong cách Hồ Chí Minh ?
GV: Đó là kiểu mẫu của tinh thần tiếp
nhận văn hoá ở HCM: biết thừa kế và
phát triển các giá trị văn hoá.
-Dùng NT )( kết hợp kể với lời bình -> HCM tiếp thu tinh hoa văn hoá dựa trên nền tảng văn hoá dân tộc
Sự hiểu biết sâu, rộng về các dân tộc và văn hoá thế giới nhào nặn nên cốt cách văn hoá dân tộc Hồ Chí Minh.
Theo dõi phần hai, nêu nội dung chính 2 Nét đẹp trong lối sống Hồ Chí Minh:
Ơ cương vị lãnh đạo cao nhất của
Đảng và Nhà nước, Chủ tịch HCM có
lối sống như thế nào?
Em có nhận xét gì về lối sống ấy của
Người?
- Nơi ở, nơi làm việc: nhà sàn đơn sơ
- Trang phục: quần áo bà ba nâu, áo trấn thủ, đôi dép lốp…giản dị
- Tư trang: vài chiếc va li con
- Ăn uống: cá kho, rau luộc, dưa ghém, cà muối cháo hoa Đạm bạc
Trang 4GV: yêu cầu hs treo tranh sưu tầm về
nơi ở,nơi làm việc của Bác-gv đưa ra
tranh về khu nhà sàn-Phủ Chủ Tịch (Hà
Nội)
Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ
thuật nào để nói về lối sống của Bác ?
Tác dụng ?
- Nghệ thuật đối lập -làm nổi bật vẻ đẹp trong lối sống của Bác.-> Giản dị và thanh cao
Vì sao có thể nói lối sống của Bác là sự
kết hợp giữa giản dị và thanh cao ? Đây không phải lối sống khắc khổ của những người tự vui trong cảnh nghèo cũng không phải tự thần thánh
hoá làm cho khác người - Đây là lối sống có văn hoá
đã trở thành quan niệm thẩm mỹ: cái đẹp là sự giản
dị, tự nhiên
Sống có văn hoá
Em đã học văn bản nào nói về lối sống
giản dị của Bác ? Kể thêm một vài câu
chuyện về lối sống giản dị của Bác?
GV:Kể câu chuyện
-“Đức tính giản dị của Bác Hồ”, “Ngắm trăng”, “Tức cảnh Pác Bó”
Ở phần cuối văn bản, tác giả đã so sánh
lối sống của Bác với Nguyễn Trãi và
Nguyễn Bỉnh Khiêm Theo em có điểm
gì giống và khác giữa lối sống của Bác
và các vị hiền triết ?
+ Giống: Giản dị, thanh cao
+ Khác: Bác gắn bó chia sẻ khó khăn cùng nhân dân, cùng CM
* Lối sống của Bác rất dân tộc, rất Việt
Nam tạo ra phong cách HCM.
* Lối sống của Bác rất dân tộc, rất Việt Nam tạo ra phong cách HCM.
Phong cách Hồ Chí Minh là sự giản dị trong lối sống, sinh hoạt hằng ngày, là cách di dưỡng tinh thần, thể hiện một quan niệm thẩm mĩ cao đẹp.
Hoạt động 4: Tổng kết
Mục tiêu: HS khái quát giá trị nội dung, nghệ thuật của tác phẩm.
Phương pháp: Tổng kết, khái quát.
Thời gian: 5 phút.
III/ Tổng kết:
Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ
thuật nào để làm nổi bật vẻ đẹp phong
cách HCM ?
1 Nghệ thuật:
- Sử dụng ngôn ngữ trang trọng.
- Vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt tự sự, biểu cảm, lập luận.
- Vận dụng các hình thức so sánh, các biện pháp nghệ thuật đối lập.
Từ việc tìm hiểu văn bản “Phong cách
HCM”, hãy nêu nội dung v/b ?
2 Ý nghĩa văn bản:
Bằng cách lập luận chặt chẽ, chứng cứ xác thực, tác
Trang 5giả Lê Anh Trà đã cho thấy cốt cách văn hoá Hồ Chí Minh trong nhận thức và trong hành động Từ đó đặt
ra một vấn đề của thời kì hội nhập: tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại, đồng thời phải ghĩư gìn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc.
Hoạt động 5: Hướng dẫn tự học
Mục tiêu: HS khái quát và khắc sâu kiến thức vừa được học.
Phương pháp: Vấn đáp tái hiện, thuyết trình.
Thời gian: 5 phút.
a Bài vừa học:
- Tìm đọc một số mẩu chuyện về cuộc đời hoạt động của Bác Hồ.
- Tìm hiểu nghĩa của một số từ Hán Việt trong đoạn trích.
b Bài sắp học
Soạn bài:Các phương châm hội thoại
Trang 6Tuần 01
Tiết 01,02
Ngày soạn: 20/08/2011
Ngày dạy: /08/2011
PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH
Lê Anh Trà
A/ MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Giúp HS:
1/ Kiến thức.
- Nắm được một số biểu hiện của phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống và trong sinh hoạt
- Hiểu được ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc
- Bước đầu hiểu được đặc điểm của kiểu bài nghị luận xã hội qua một đoạn văn cụ thể
2/ Kĩ năng.
- Nắm bắt nội dung văn bản nhật dụng thuộc chủ đề hội nhập với thế giới và bảo vệ bản sắc
văn hóa
dân tộc
-Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn đề thuộc lĩnh vực
văn hóa, lối sống
3/ Thái độ.
Từ lòng kính yêu, tự hào về Bác, có ý thức tu dưỡng rèn luyện theo gương Bác
B/ CHUẨN BỊ :
- GV: Soạn giáo án,tranh ảnh, mẩu chuyện về cuộc đời của Bác
- HS: Trả lời các câu hỏi ở SGK
C/ TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG.
1/ Ôn định lớp.
Trang 72/ Kiểm tra bài cũ.
3/Bài mới
Hoạt động 1: Giới thiệu bài
Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho HS.
Phương pháp: Thuyết trình.
Thời gian: 3 phút.
Hồ Chí Minh không chỉ là nhà yêu nước, nhà cách mạng vĩ đại mà còn là danh nhân văn hoá thế
giới (Người được UNESCO phong tặng danh hiệu này năm 1990) Vẻ đẹp văn hoá chính là nét nổi
bật trong phong cách Hồ Chí Minh
Hoạt động 2: Tìm hiểu chung về văn bản
Mục tiêu: HS nắm được những nét chính về tác giả, tác phẩm.
Phương pháp: Vấn đáp tái hiện, thuyết trình.
Thời gian: 12 phút.
GV nêu vài nét về tác giả
I/ Tìm hiểu chung
1-Tác giả
Lê Anh Trà - Nguyên Viện trưởng viện văn hoá Việt Nam
Sinh ngày 02 tháng 4 năm 1927(1922-gia phả) Năm mất: 1999
Quê quán: xã Phổ Minh, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi
Dân tộc: Kinh Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam Học vị: Tiến sĩ
Năm cấp bằng: 1965 Năm được phong PGS: 1984
Trang 8Năm được phong GS: 1991 Một số tác phẩm
Nguyễn Bỉnh Khiêm - nhà thơ triết lý (viết cùng
Lê Trọng Khánh) - Nxb Văn hóa1957
Giáo dục thẩm mỹ và xây dựng con người mới Việt Nam - Nxb Sự thật 1982.
Mấy đặc điểm văn hóađồng bằng sông Cửu Long - Chủ biên - Viện Văn hóa xuất bản 1984.
Thỏa mãn nhu cầu văn hóa và nâng cao thị hiếu thẩm mỹ, 1986.
Đường lối văn hóavăn nghệ của Đảng Cộng sản Việt Nam - đồng chủ biên (giáo trình đại học),
Bộ Văn hoá, 1987
Đường vào văn hóa (Tuyển tập chọn lọc), Viện
Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam & Tạp chí Văn
hóa Nghệ thuật xuất bản 1993.
Hồ Chí Minh, tác gia, tác phẩm, nghệ thuật ngôn từ, viết chung, Nxb Giáo dục, 1997.
Nhiều công trình khoa học đã công bố trên các tạp chí khoa học chuyên ngành
Khen thưởng, giải thưởng
Huân chương kháng chiến chống Pháp hạng nhì Huân chương kháng chiến chống Mỹ hạng nhất Huy hiệu chiến sĩ văn hóa
Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng
GV:Bản sắc văn hóa dân tộc kết tinh những giá
trị tinh thần mang tính truyền thồng cảu dân
tộc.trong thời kì hội nhập ngày nay, vấn đề giữ
gìn, bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc ngày càng
trở nên có ý nghĩa
Xuất xứ tác phẩm có gì đáng chú ý ? 2-Tác phẩmTrích Phong cách Hồ Chí Minh cái vĩ đại gắn
Trang 9"Phong"là vẻ bề ngoài,"cách"là cách thức để
trưng bày ra,là cá tính của mỗi người."Phong
Cách"là sự trưng bày những tính cách của bên
trong tâm hồn bạn,thông qua vẻ vẻ bề ngoài
của bạn
Phong là là thói quen , nề nếp , cách là cách
sống Vậy phong cách là cách sống đã trở
thành nề nếp riêng của mỗi người , mỗi gia
đình
Em còn biết những văn bản, tác phẩm nào về Bác
với cái giản dị của Lê Anh Trà.
Trong: Hồ Chí Minh và văn hóa Việt Nam
3-Đọc-chú thích-bố cục
Đọc : Giọng chậm rãi, rõ ràng
Giải thích từ khó
Giải thích thêm từ bất giác, đạm bạc.
- Bất giác : một cách tự nhiên, ngẫu nhiên, không
dự định trước
- Đạm bạc : sơ sài, giản dị, không cầu, bày vẽ.
Kiểu loại
- Văn bản này thuộc loại văn bản gì? Em hiểu gì
về loại văn bản này?
Văn bản được viết theo phương thức biểu đạt
chính nào?
Văn bản nhật dụng
- Phương thức biểu đạt: Nghị luận và biểu cảm
Bố cục : 3 đoạn Đoạn 1 : Từ đầu … rất hiện đại: Quá trình hình thành và điều kỳ lạ của phong cách văn hoá Hồ Chí Minh
+ Đoạn 2 : Tiếp theo… hạ tắm ao : Những vẻ đẹp cụ thể trong phong cách sống và làm việc của Bác Hồ
+ Đoạn 3: Phần còn lại : Bình luận và khẳng định ý nghĩa của phong cách văn hoá Hồ Chí Minh
Hoạt động 3: Tìm hiểu chi tiết
Mục tiêu: HS hiểu, cảm thụ được giá trị nội dung và nghệ thuật tác phẩm.
Phương pháp: Vấn đáp tìm tòi; thuyết trình; đọc sáng tạo tái hiện hình tượng.
Thời gian: 60 phút.
II-Tìm hiểu văn bản
Trang 10Gọi học sinh đọc đoạn 1.
1) Con đường hình thành phong cách văn hóa
Hồ Chí Minh :
? Trong đoạn văn này tác giả đã khái
quát vốn tri thức văn hoá của Bác Hồ như
thế nào? (Thể hiện qua câu văn nào?)
Vốn tri thức văn hoá của Bác: “Có thể nói
ít có vị lãnh tụ nào lại am hiểu nhiều về các dân tộc và nhân dân thế giới, văn hoá thế giới sâu sắc như Hồ Chí Minh
? Nhận xét gì về cách viết của tác giả? So sánh một cách bao quát đan xen
giữa kể và bình luận
? Tác dụng của biện pháp so sánh, kể và
bình luận ở đây?
Khẳng định vốn tri thức văn hoá của Bác rất sâu rộng
Những tinh hoa văn hóa nhân loại đến với Hồ
Chí Minh trong hoàn cảnh nào?
Hồ Chí Minh làm thế nào để tiếp thu văn hóa
nhân loại ?
Qua lao động mà học hỏi
Ham hiểu biết học làm nghề đến đâu cũng học hỏi
Em hiểu mục đích ra nước ngoài của Hồ Chí Minh là gì ?
Tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại để tìm ra con đường cứu
nước
? Bác có được vốn văn hoá ấy bằng những
con đường nào?
NgườiđihỏikhắpbóngcờchâuMỹ,châuPhi Phi
Cây cỏ trong chiêm bao xanh sắc biếc quê nhà (CHẾ LAN
VIÊN)
" Sau một thời gian ở Anh, năm 1917 Người đến Pháp
và tham gia vào hội "Người Việt Nam yêu nước" Cuối năm
1918 Người tham gia Đảng xã hội Pháp, trở thành một
trong
những người sáng lập ra Đảng Cộng Sản Pháp Người viết "
Bản án chế độ thực dân Pháp" và "Người cùng khổ" để t?
cáo
chính sách cai trị và bóc lột của chủ nghĩa đế quốc ở thuộc
- Trong cuộc đời hoạt động cách mạng,
Hồ Chí Minh đã đi qua nhiều nơi, tiếp súc với nhiều nền văn hoá Cụ thể là:
+ Nói và viết thạo nhiều thứ tiếng ngoại quốc:
Nắm vững phương tiện giao tiếp là ngôn ngữ - công cụ giao tiếp quan trọng
để tìm hiểu và giao lưu văn hoá với các dân tộc trên thê giới
+ Học trong công việc, trong lao động ở mọi lúc, mọi nơi (“Làm nhiều nghề khác nhau”)
+ “Học hỏi, tìm hiểu văn hoá, nghệ thuật đến một mức khá uyên thâm”Học hỏi tìm hiểu đến mức sâu sắc
+ “Chịu ảnh hưởng của tất cả các nền văn hoá, tiếp thu mọi các đẹp, cái hay”Tiếp thu có chọn lọc
+ “Phê phán những tiêu cực của CNTB”
Trang 11Năm 1923, Người đến Liên xô tham dự Đại hội lần thứ nhất
Quốc tế nông dân và được bầu vào đoàn chủ tịch Ban
ThơChếLanViên:
“LuậncươngđếnvớiBácHồvàNgườiđãkhóc khóc
BốnbứctườngimngheBáclậttừngtrangsách gấp,
Cơm áo là đây, hạnh phúc đây rồi !”
? Điều kỳ lạ nhất trong phong cách văn
hoá Hồ Chí Minh là gì? “Tất cả những ảnh hưởng quốc tế đó đãnhào nặn với cái gốc văn hoá dân tộc
để trở thành một nhân cách rất Việt Nam rất hiện đại”
Đó chính là điều kỳ lạ vì Người đã tiếp thu một cách có chọn lọc những tinh hoa văn hoá nước ngoài Trên nền tảng văn hoá dân tộc mà tiếp thu những ảnh hưởng quốc tế Bác đã kết hợp giữa truyền thống
và hiện đại, giữa phương Đông và phương Tây, xưa và nay, dân tộc và quốc tếNghệ thuật đối lập
Sự hiểu biết sâu,rộng về các dân tộc và văn hóa thế giới nhào nặn nên cốt cách văn hóa dân tộc Hồ Chí Minh
2) Nét đẹp trong lối sống của Hồ Chí Minh
Yêu cầu học sinh đọc đoạn 2
Đoạn 1 nói về thời hoạt động nào của Bác ?
Đoạn 2 khi Bác làm gì ?
Bác hoạt động ở nước ngoài
Bác làm chủ tịch nước
Khi trình bày những nét đẹp trong lối sống của
Hồ Chí Minh, tác giả tập trung ở những khía
cạnh nào ?
nơi ở
trang phục
ăn uống
Nơi ở và nơi làm việc của Bác được giới thiệu
Trang phục theo cảm nhận của em ? Trang phục: giản dị
Việc ăn uống của Bác như thế nào ? Ăn uống: đạm bạc, bình dị
Em hãy hình dung về cuộc sống của các vị