Trong khơng gian với hệ tọa độ , viết phương trình chính tắc của mặt cầu cĩ Lời giải Chọn B Tâm mặt cầu chính là trung điểm của , với.. Trong không gian với hệ trục tọa độ , cho hai đi
Trang 1Cách giải:
Ứng dụng của tích vô hướng:
, Với
Ứng dụng của tích có hướng
Ba vectơ đồng phẳng Bốn điểm Ạ B, C, D tạo thành tứ diện Diện tích hình bình hành:
Tính diện tích tam giác:
1 Trong không gian , cho , Gọi là trung điểm của ,
đoạn có độ dài bằng
Lời giải
Chọn A
2 Trong không gian , tích vô hướng của hai vectơ và
bằng
Lời giải
Trang 2Tính độ dài đường cao của hình chóp
Lời giải Chọn A
Trang 3của hai vectơ và bằng
Trang 4Câu 4: Trong không gian , cho và Giá trị của bằng
Lời giải Chọn C
Câu 5: Trong không gian với hệ tọa độ , cho vectơ và Tính tích
vô hướng của và
Lời giải Chọn D
Câu 7: Trong không gian với hệ tọa độ , cho hai véc tơ và
Với giá trị nào của sau đây thì ?
Lời giải
Chọn C
Trang 5Câu 8: Trong không gian , cho Chu vi tam giác bằng
Lời giải Chọn A
nên chu vi tam giác bằng
Câu 9: Trong không gian với hệ tọa độ , cho hình lập phương có
Lời giải Chọn C
Câu 10: Trong không gian Oxyz, cho ba điểm A(1;0;0), B(0;0;1) và C(2;1;1) Diện tích
của tam giác ABC là.
Trang 6Câu 11: Trong không gian , cho tam giác với , , .
Số đo góc của tam giác là
Lời giải Chọn B
Câu 14: Trong không gian với hệ trục tọa độ cho hai điểm ,
Tính độ dài đoạn thẳng
Trang 7C D
Lời giải Chọn B
Ta có là hình chiếu của trên
Câu 16: Trong không gian với hệ tọa độ , cho , Độ dài là
Lời giải Chọn D
Trang 8Câu 18: Trong không gian , cho hai vectơ và Gọi là tập
hợp các giá trị để hai vectơ và tạo với nhau một góc
Số phần tử của là
Lời giải Chọn D
Trang 9Mặt khác, hình thang vuông tại và , suy ra
Trang 10
không đổi nên lớn nhất khi đạt giá trị lớn nhất.
Câu 21: Trong không gian với hệ trục tọa độ , cho điểm Biết rằng có hai
điểm , phân biệt thuộc trục sao cho các đường thẳng , cùng tạovới đường thẳng chứa trục một góc Tổng các hoành độ hai điểm , tìm được là
Lời giải Chọn D
Trang 11
Do có nên cân tại
+) Nếu một trong hai vectơ và là vectơ thì ta có
Trang 12+) Nếu cả hai vectơ và đều khác vectơ Khi đó ta có
Câu 23: Trong không gian với hệ trục tọa độ , cho ba véctơ
Câu nào sau đây đúng?
Câu 24: Trong không gian , cho các điểm , , Biết đường
thẳng vuông góc với mặt phẳng và cắt đường thẳng
tại điểm thỏa mãn và tứ diện có thể tích bằng Tổng
bằng
Lời giải Chọn C
Trang 13Ta có:
Ta có
Loại vì không thỏa Do đó vậy
Tập hợp các giá trị của để bốn điểm , , , đồng phẳng làtập con của tập nào sau?
Câu 26: Trong không gian với hệ tọa độ , cho , , Tính
diện tích của tam giác
Trang 14Câu 27: Trong không gian , cho bốn điểm , , , .
Tìm tất cả giá trị thực của tham số để , , , là bốn đỉnh của một hình tứdiện
Lời giải Chọn C
Để , , , là bốn đỉnh của một hình tứ diện khi
Câu 28: Trong không gian với hệ tọa độ , cho bốn điểm , ,
và Hỏi có tất cả bao nhiêu mặt phẳng cách đều bốn điểm đó?
A 7 mặt phẳng B 4 mặt phẳng.
C Có vô số mặt phẳng D 1 mặt phẳng.
Lời giải
Chọn A
Ta có , suy ra bốn điểm , , , không đồng phẳng
Gọi là mặt phẳng cách đều bốn điểm , , ,
TH1: Có một điểm nằm khác phía với ba điểm còn lại so với Có bốn mặt phẳng thỏa mãn
TH2: Mỗi phía của mặt phẳng có hai điểm Có ba mặt phẳng thỏa mãn
Vậy có bảy mặt phẳng thỏa mãn
Trang 15Cách giải:
Phương trình mặt cầu tâm và cĩ bán kính cĩ dạng Phương trình là phương trình của mặt cầu nếu
Khi đĩ tâm của mặt cầu là và bán kính
Xác định các yếu tố của một mặt cầu
▣
Dạng ④
Câu 1 Trong khơng gian với hệ tọa độ , viết phương trình chính tắc của mặt cầu cĩ
Lời giải Chọn B
Tâm mặt cầu chính là trung điểm của , với
Câu 2 Trong khơng gian với hệ tọa độ , cho mặt cầu
Trang 16Câu 3 Trong không gian với hệ trục tọa độ , cho hai điểm , .
Viết phương trình mặt cầu đường kính
Câu 4. Trong không gian , mặt phẳng cắt trục và đường
thẳng lần lượt tại , Phương trình mặt cầu đường kính là
Lời giải Chọn A
Trang 17Câu 5 Cho mặt cầu Khẳng định nào sau đây luôn đúng
với mọi số thực ?
A luôn tiếp xúc với trục B luôn tiếp xúc với trục
C luôn tiếp xúc với trục D luôn đi qua gốc tọa độ
Lời giải
Chọn C
Mặt cầu có tâm , bán kính Gọi là hình chiếu của trên thì , mặt cầu tiếp xúc với
Câu 6 Trong không gian với hệ tọa độ , cho , , Bán kính
mặt cầu nội tiếp tứ diện bằng
Lời giải Chọn D
Dễ thấy là hình chóp đều, đều cạnh
_Bài tập rèn luyện
• Dạng 1: Xác định tâm, bán kính, diện tích, thể tích của cầu
1 Trong không gian với hệ tọa độ cho mặt cầu có phương trình
Tìm bán kính của mặt cầu
Trang 18Lời giải Chọn B
Ta có:
Vậy mặt cầu có tâm và bán kính
2 Trong không gian , tọa độ tâm và bán kính của mặt cầu
Mặt cầu có tâm
Trang 194 Trong không gian , cho mặt cầu Tọa độ tâm
của mặt cầu là Tính
Lời giải Chọn D
Trang 20Lời giải Chọn B
Tâm của có tọa độ là
Lời giải Chọn C
Từ phương trình mặt cầu suy ra, tọa độ tâm mặt cầu là
10 Cho mặt cầu có bán kính Thể tích của mặt cầu đã cho bằng
Lời giải Chọn A
Thể tích của mặt cầu đã cho bằng
của mặt cầu bằng
Lời giải
Chọn B
Trang 21Ta có: , nên bán kính mặt cầu bằng 3.
cầu bằng
Lời giải Chọn B
cầu ngoại tiếp hình chóp là
Trang 2214 Trong không gian , có tất cả bao nhiêu giá trị nguyên của để phương
Lời giải Chọn A
Ta có:
Phương trình đã cho là phương trình của mặt cầu khi và chỉ khi thỏa
15 Trong không gian với hệ tọa độ , tính bán kính của mặt cầu :
Trang 23Chọn D
với mọi số thực ?
A luôn tiếp xúc với trục B luôn đi qua gốc tọa độ
C luôn tiếp xúc với trục D luôn tiếp xúc với trục
Lời giải Chọn A
Mặt cầu có tâm , bán kính Gọi là hình chiếu của trên thì , mặt cầu tiếp xúc với
bán kính là
Lời giải Chọn C
.Vậy bán kính mặt cầu là
của mặt cầu
Lời giải Chọn B
Trang 24+ Ta có:
Vậy bán kính của mặt cầu đã cho
21 Trong không gian , cho mặt cầu tâm đi qua hai điểm và sao
cho tam giác có diện tích bằng Khi đó diện tích mặt cầu bằng
Lời giải Chọn C
Gọi bán kính của mặt cầu của là Ta có
.Vậy diện tích mặt cầu là Chọn C
Trang 2522 Trong không gian với hệ tọa độ , cho , , Bán kính
mặt cầu nội tiếp tứ diện bằng
Lời giải Chọn C
Dễ thấy là hình chóp đều, đều cạnh
23 Trong không gian với hệ trục tọa độ , cho hai điểm ,
Biết rằng tập hợp các điểm trong không gian thỏa mãn đẳng thức
là một mặt cầu Tọa độ tâm và bán kính của mặt cầu là
Trang 26là phương trình của mặt cầu , có tâm
và bán kính
• Dạng 2: Viết phương trình mặt cầu
24 Trong các phương trình sau, phương trình nào không phải là phương trình mặt
cầu?
Lời giải Chọn B
Trang 2727 Trong không gian , mặt cầu có tâm và đi qua điểm .
Phương trình của mặt cầu là
Lời giải Chọn A
Ta có mặt cầu có tâm và đi qua điểm
Phương trình của mặt cầu là:
28 Trong không gian , cho hai điểm , Phương trình mặt cầu
có tâm và đi qua là
Lời giải Chọn B
Trang 28Mặt cầu có tâm và đi qua có bán kính là
Lời giải Chọn A
Tâm
Bán kính
30 Trong không gian tọa độ , cho điểm Gọi là mặt cầu chứa có
tâm thuộc tia và bán kính bằng Phương trình mặt cầu là
Lời giải Chọn D
31 Trong không gian , cho hai điểm và Phương trình mặt cầu
đường kính là
Trang 29A B
Lời giải Chọn C
Tâm của mặt cầu là trung điểm của
Bán kính
32 Trong không gian với hệ trục tọa độ , cho hai điểm , Viết
phương trình mặt cầu đường kính
Lời giải Chọn A
Tâm của mặt cầu là trung điểm của Bán kính
33 Trong không gian với hệ tọa độ , cho hai điểm , Viết phương
trình mặt cầu có đường kính
Trang 30C D .
Lời giải Chọn C
Gọi là trung điểm của thì
Lời giải
Chọn C
35 Trong không gian với hệ toạ độ , cho hai điểm , Mặt cầu
đường kính có phương trình là
Lời giải Chọn D
Trang 31Tâm là trung điểm và bán kính
Phương trình mặt phẳng là
Vì mặt cầu tiếp xúc với mặt phẳng có bán kính
37 Trong không gian với hệ tọa độ , mặt cầu có tâm , tiếp xúc với
mặt phẳng tọa độ Phương trình của mặt cầu là
Trang 3239 Trong không gian với hệ trục tọa độ , cho điểm , Mặt cầu
có tâm thuộc trục và đi qua hai điểm có phương trình là
Lời giải Chọn A
Do đi qua hai điểm nên
40 Trong không gian , cho hai điểm , Phương trình của mặt cầu
đi qua 2 điểm , và có tâm thuộc trục là
Trang 33A B
Lời giải Chọn A
Vì mặt cầu có tâm thuộc trục nên gọi tâm mặt cầu là với
Vậy phương trình mặt cầu cần tìm là:
có tâm nằm trên mặt phẳng , đi qua điểm và gốc tọa độ sao cho chu
vi tam giác bằng Phương trình mặt cầu là
Trang 34Chọn D
Cộng vế theo vế và ta suy ra Từ đó, suy ra
Chu vi tam giác bằng nên
42 Trong không gian , cho điểm Mặt phẳng đi qua và cắt các
trục , , tại , , sao cho là trực tâm tam giác Viết phươngtrình mặt cầu tâm và tiếp xúc với mặt phẳng
Lời giải Chọn B
Trang 35Ta có là trực tâm tam giác
Khi đó mặt cầu tâm tiếp xúc mặt phẳng có bán kính
Vậy mặt cầu tâm và tiếp xúc với mặt phẳng là
đều là các số thực dương Biết mặt cầu cắt 3 mặt phẳng tọa độ , ,theo các giao tuyến là các đường tròn có bán kính cùng bằng và mặt
Lời giải Chọn B
Vì mặt cầu cắt 3 mặt phẳng tọa độ theo giao tuyến là các đường tròn có bán kính cùng bằng , ta có:
Trang 36Mặt khác: với là bán kính của đường tròn giao tuyến của mặt cầu và mặt phẳng (2)
đều dương) Gọi theo thứ tự là hình chiếu vuông góc của gốc tọa độ trêncác cạnh và Mặt cầu đi qua các điểm có tâm Khi đómặt cầu đi qua 5 điểm có phương trình là
Lời giải Chọn D
Trang 37Gọi là trung điểm của và là điểm đối xứng với điểm qua
Từ suy ra là tâm mặt cầu đi qua 5 điểm Do đó
Mà là trung điểm của nên ta có
Dựng đường thẳng qua vuông góc với và dựng đường thẳng trongmặt phẳng là đường trung trực của đoạn thẳng Khi đó giao điểm của
và là tâm của mặt cầu đi qua 4 điểm
Trang 38Suy ra , bán kính mặt cầu là
Do đó , bán kính mặt cầu là
• Dạng 3: Vị trí tương đối của hai mặt cầu, điểm với mặt cầu
các điểm cho dưới đây, điểm nào nằm ngoài mặt cầu ?
Lời giải Chọn D
Mặt cầu có tâm , bán kính
Khoảng cách từ các điểm đã cho tới tâm mặt cầu:
đây thuộc mặt cầu ?
Lời giải Chọn C
+ Thay tọa độ điểm vào phương trình mặt cầu ta có
vô lí Loại phương án
Trang 39+ Thay tọa độ điểm vào phương trình mặt cầu ta có vô
lí Loại phương án
+ Thay tọa độ điểm vào phương trình mặt cầu ta có
thỏa mãn Vậy điểm thuộc mặt cầu + Thay tọa độ điểm vào phương trình mặt cầu ta có
vô lí Loại phương án
47 Trong không gian với hệ toạ độ Oxyzxét mặt phẳng (P)có phương trình
2mx+(m2+1)y+(m2−1)z−10=0 và điểm A(2;11;−5) Biết khi mthay đổi, tồn tại hai mặt cầu cố định tiếp xúc với mặt phẳng (P)và cùng đi qua A Tìm tổng bán kính
của hai mặt cầu đó
Lời giải Chọn B
Trang 40và có tâm và bán kính lần lượt là , và , Gọi là tâm của đường tròn giao tuyến và là một điểm thuộc
Ta có
Trang 41cầu có đường tròn lớn cũng là đường tròn ngoại tiếp tam giác Mệnh đề nàosau đây đúng?
A Điểm nằm trong B Điểm nằm ngoài
C Điểm là tâm của D Điểm nằm trên
Lời giải
Chọn A
Ta có đều nên tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác là
Khi đó : ; Vì nên điểm nằm bên trong mặt cầu
Từ điểm kẻ ba dây cung với mặt cầu có độ dài bằng nhau và đôimột tạo với nhau góc Dây cung có độ dài bằng
Lời giải Chọn C
Trang 42Theo đề bài ta có:
Vậy tứ diện là tứ diện đều nội tiếp mặt cầu
Đặt
Gọi là tâm đường tròn ngoại tiếp
Trong , dựng đường trung trực của tại và cắt tại là tâm mặt cầu
Chứng minh được
Trang 43
51 Trong mặt phẳng tọa độ , cho bốn điểm , , ,
Gọi là tập hợp tất cả các điểm trong không gian thỏa mãn đẳngthức Biết rằng là một đường tròn, đường tròn đó có bánkính bằng bao nhiêu?
Trang 4452 Trong không gian tọa độ cho , , Gọi , ,
là mặt cầu tâm lần lượt là , , và có cùng bán kính là Xác định sốtiếp diện chung của ba mặt cầu trên
Lời giải Chọn D
Ta có nhận xét: Trong không gian, cho điểm và đường thẳng , khi đó có
đúng hai mặt phẳng chứa và cách một khoảng là nếu vàkhông có mặt phẳng nào chứa và cách một khoảng là nếu
Xét mặt phẳng đi qua các điểm , , Ta có ; ; Gọi ,, lần lượt là trung điểm của , ,
Mặt phẳng xác định như sau:
Đi qua , : Ta có nên có 2 mặt phẳng tiếp xúc với cả
3 mặt cầu như nhận xét trên
Trang 45Đi qua , : Ta có có 2 mặt phẳng tiếp xúc với cả 3mặt cầu như nhận xét trên.
tiếp xúc với cả 3 mặt cầu như nhận xét trên
Hơn nữa , , có cùng bán kính nên có mặt phẳng tiếp xúc với chúng
và song song với mặt phẳng
Vậy có tất cả tiếp diện chung của ba mặt cầu