kl le thi xuan huong 610410b

Theo định hướng phát triển không gian đô thị, bên cạnh việc cải tạo, chỉnh trang kết hợp với xây dựng mới khu nội thành cũ, thành phố tiếp tục mở rộng và phát triển đô thị tại các vùng đ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁN CÔNG TÔN ĐỨC THẮNG KHOA MÔI TRƯỜNG & BẢO HỘ LAO ĐỘNG

NGÀNH MÔI TRƯỜNG

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

CẢI THIỆN ĐIỀU KIỆN MÔI TRƯỜNG NƯỚC

MẶT TẠI CÁC VÙNG VEN KHU ĐÔ THỊ MỚI TP HỒ CHÍ

MINH (TRƯỜNG HỢP CỤ THỂ ĐÔ THỊ MỚI PHÚ MỸ

HƯNG)

GVHD : ThS.NGUYỄN THỊ THANH MỸ SVTH : LÊ THỊ XUÂN HƯƠNG

MSSV : 610410B

Tp.Hồ Chí Minh, Tháng 01/2007

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁN CÔNG TÔN ĐỨC THẮNG

KHOA MÔI TRƯỜNG & BẢO HỘ LAO ĐỘNG

NGÀNH MÔI TRƯỜNG

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

THIỆN ĐIỀU KIỆN MÔI TRƯỜNG NƯỚC MẶT TẠI

CÁC VÙNG VEN KHU ĐÔ THỊ MỚI TP HỒ CHÍ MINH (TRƯỜNG HỢP CỤ THỂ ĐÔ THỊ MỚI PHÚ MỸ

HƯNG)

Ngày giao nhiệm vụ luận án:

Ngày hòan thành nhiệm vụ luận án:

TPHCM, Ngày 08 tháng 01 năm 2007 Giảng viên hướng dẫn

(Ký tên)

Nguyễn Thị Thanh Mỹ

Đầu tiên em có lời cảm ơn chân thành sâu sắc đến Cô Nguyễn Thị

Thanh Mỹ – người đã hết lòng giúp đỡ, chỉ dạy em trong suốt những năm

học vừa qua, và trong suốt quá trình làm luận văn này

Em xin trân trọng cảm ơn Thầy Nguyễn Phước Thành – Trưởng

khoa Khoa học ứng dụng đã tạo điều kiện cho em mượn thiết bị để thực hiện công tác quan trắc cho bài luận văn

Em xin gửi lời cảm ơn đến Anh Vượng, Chị Thúy phòng Tài nguyên

và Môi trường Quận 7 đã cung cấp những tài liệu quí báo để phục vụ cho luận văn

Con vô cùng biết ơn và cảm ơn Mẹ đã dày công cực khổ cho con ăn học đến ngày nay

Cuối cùng, Hương xin cảm ơn tất cả các anh chị, bạn bè đã an ủi, động viên và giúp đỡ cho Hương trong suốt thời gian qua.

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN

Ngày tháng 01 năm 2007

Ký tên

Nguyễn Thị Thanh Mỹ

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1 Phân loại các đô thị 9

Bảng 1.2 Kết quả quan trắc nồng độ bụi (TSP) và khí SO2, NO2 (mg/m3) trong không khí tại một số điểm dân cư bên cạnh khu công nghiệp ở các đô thị nước ta năm 1998 10

Bảng 1.3 Diễn biến mức độ ô nhiễm theo hàm lượng (mg/l) nhu cầu oxy sinh hóa (BOD5) và amoni (NH4+) của nước sông Tô Lịch, sông Kim Ngưu (Hà Nội) và rạch Thị Nghè (TpHCM) từ năm 1994 đến 1998 12

Bảng 2.1 Tổng hợp nội dung điều chỉnh qui hoạch chi tiết các khu đất 25

Bảng 2.2 Hiện trạng phân bố đất sử dụng trong khu A 28

Bảng 3.1 Kết quả quan trắc chất lượng không khí của UBND Quận 7 ngày 29/8/2006 tại ngã 4 đường Hùynh Tấn Phát – Nguyễn Văn Linh 35

Bảng 3.2 Kết quả quan trắc chất lượng không khí tại các địa điểm đặc trưng cho cụm công nghiệp và khu dân cư ngày 22/8/2006 37

Bảng 4.1 Bảng thống kê một số cống xả và hố ga khảo sát trên địa bàn nghiên cứu 43

Bảng 4.2 Mô tả vị trí lấy mẫu 45

Bảng 4.3 Các phương pháp phân tích mẫu 48

Bảng 4.4 Kết quả đo nhiệt độ tại các cống xả 49

Bảng 4.5 Kết quả đo đạt chỉ tiêu SS tại các vị trí giám sát 49

Bảng 4.6 Giá trị pH đo đạt tại các điểm quan trắc 51

Bảng 4.7 Kết quả đo DO tại các điểm quan trắc 51

Bảng 4.8 Đánh giá độ thiếu hụt oxy của các kênh rạch trong vùng nghiên cứu 52 Bảng 4.9 Hàm lượng nitrat đo đạc tại các điểm quan trắc 53

Bảng 4.10 Hàm lượng phosphat đo đạt tại các điểm quan trắc 54

Bảng 4.11 Hàm lượng BOD5 đo đạt tại các vị trí quan trắc 56

Bảng 4.12 Nồng độ COD trong nước tại các vị trí quan trắc 57

Bảng 4.13 Thống kê các sự cố tràn dầu ảnh hưởng đến Quận 7 trong các năm gần đây 60

Bảng 4.14 Thống kê mức độ ô nhiễm tại các cống xả 61

Bảng 5.1 So sánh ưu và nhược điểm của hai phương án chọn 68

DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1 Đồ thị biểu diễn nồng độ BOD5 12

Hình 1.2 Đồ thị biểu diễn nồng độ NH4+ 13

Hình 2.1 Bản đồ khu đô thị mới Phú Mỹ Hưng 24

Hình 2.2 Vùng đầm lầy bắt đầu được san lấp năm 1996 27

Hình 4.1 Bản đồ các vị trí lấy mẫu quan trắc 47

Hình 4.2 Đồ thị biểu diễn nồng độ SS trong nước thải tại các điểm quan trắc so với tiêu chuẩn TCVN 5942 – 1995 cột B 50

Hình 4.3 Đồ thị biểu diễn nồng độ DO tại các vị trí lấy mẫu 52

Hình 4.4 Đồ thị biểu diễn nồng độ NO3- trong nước tại các điểm quan trắc 54

Hình 4.5 Đồ thị biểu diễn nồng độ PO43- trong nước tại các điểm quan trắc 55

Hình 4.6 Đồ thị biểu diễn nồng độ BOD5 được đo đạc tại các vị trí quan trắc 56

Hình 4.7 Đồ thị biểu diễn nồng độ BOD5 của các mẫu nước quan trắc tại khu dân cư Trung Sơn 57

Hình 4.8 Đồ thị biểu diễn nồng độ COD được đo đạc tại các vị trí quan trắc 58

Hình 4.9 Đồ thị biểu diễn nồng độ COD của các mẫu nước ở khu dân cư Trung Sơn 59

Hình 4.10 Đồ thị biểu diễn nồng độ các chất ô nhiễm ở rạch Bàng tại 2 thời điểm (triều cường và triều kiệt) vào mùa mưa 62

Hình 4.8 Sơ đồ công nghệ trạm xử lý nước thải bằng bùn hoạt tính (bể aeroten) 70

Hình 4.9 Sơ đồ công nghệ trạm xử lý nước thải bằng cơ chế lọc sinh học (sử dụng màng vi sinh vật) 70

Hình 5.1 Cấu tạo bể tự hoại cải tiến BASTAF 71

MỤC LỤC

Nhiệm vụ luận án tốt nghiệp

Lời cảm ơn

Nhận xét của Giảng viên hướng dẫn

Danh mục bảng

Danh mục hình

Danh mục từ viết tắt

Mục lục 1

Chương 1: MỞ ĐẦU 3

1.1 Sự cần thiết phải nghiên cứu đề tài 3

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 4

1.3 Nội dung nghiên cứu 4

1.4 Phương pháp nghiên cứu 4

1.5 Tổng quan về tiến trình đô thị hóa ở Việt Nam, Thành phố Hồ Chí Minh 5

1.5.1 Tiến trình đô thị hóa và vấn đề quy hoạch đô thị 5

1.5.2 Tiến trình đô thị hóa ở Thành phố Hồ Chí Minh 11

Chương 2: ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN – KINH TẾ XÃ HỘI VÀ NHỮNG ĐỊNH HƯỚNG QUI HOẠCH PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ MỚI CỦA QUẬN 7 (trường hợp cụ thể đô thị mới Phú Mỹ Hưng) 13

2.1 Điều kiện tự nhiên 14

2.1.1 Vị trí địa lý và địa hình 14

2.1.2 Điều kiện tự nhiên 14

2.1.2.1 Địa hình thổ nhưỡng

2.1.2.2 Đặc điểm địa chất

2.1.2.3 Thủy văn

2.1.2.4 Thời tiết khí hậu

2.1.2.5 Đặc điểm dân cư

2.1.2.6 Tổ chức hành chánh

2.1.2.7 Các tài nguyên thiên nhiên có ý nghĩa kinh tế

2.2 Điều kiện kinh tế xã hội 16

2.3 Định hướng qui hoạch phát triển đô thị mới 17

2.4 Giới thiệu tổng quan về khu đô thị mới Phú Mỹ Hưng 21

Chương 3: ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG KHU VỰC NGHIÊN

CỨU 27

3.1 Hiện trạng môi trường khu đô thị mới Phú Mỹ Hưng và các khu vực vùng ven khu đô thị mới Phú Mỹ Hưng 28

3.1.1 Khu đô thị mới Phú Mỹ Hưng 28

3.1.2 Khu vực vùng ven Phú Mỹ Hưng 31

3.2 Thực trạng quản lý môi trường của khu vực nghiên cứu 33

3.3 Nhận xét đánh giá 34

Chương 4: HIỆN TRẠNG CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG NƯỚC MẶT CỦA KHU VỰC NGHIÊN CỨU 37

4.1 Nguồn tiếp nhận 38

4.2 Hiện trạng chất lượng môi trường nước mặt 39

4.2.1 Vị trí, phương pháp lấy mẫu và phân tích mẫu 39

4.2.2 Đánh giá chất lượng môi trường nước mặt ở khu vực nghiên cứu 42

4.2.2.1 Nhiệt độ

4.2.2.1 Hàm lượng cặn không tan (SS)

4.2.2.1 Độ pH

4.2.2.1 Hàm lượng oxy hòa tan (DO

4.2.2.1 Nitrat NO3-

4.2.2.1 Photphat PO43-

4.2.2.1 Nhu cầu oxy sinh hóa (BOD5)

4.2.2.1 Nhu cầu oxy hóa học (COD)

4.3 Các nguồn gây ô nhiễm chính cho môi trường nước mặt 51

4.4 Đánh giá nhận xét 53

Chương 5: ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP KHẢ THI BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TẠI CÁC VÙNG PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ MỚI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 55

5.1 Giải pháp bảo vệ môi trường nước mặt 56

5.1.1 Đối với khu đô thị mới Phú Mỹ Hưng 56

5.1.1.1 Chế độ thủy văn, thủy triều ở các lưu vực sông 56

5.1.1.2 Nguồn gây ô nhiễm và các thông số đánh giá chất lượng nước ô nhiễm 56

5.1.1.3 Mức độ cần thiết xử lý nước thải 57

5.1.1.4 Đề xuất phương án xử lý nước thải cho khu đô thị mới Phú Mỹ Hưng

58

5.1.2 Đối với khu vực ven khu đô thị mới Phú Mỹ Hưng 61

5.1.2.1 Đối với khu dân cư 61

5.1.2.2 Đối với các cơ sở sản xuất, xí nghiệp 63

5.2 Hệ thống quản lý chất thải rắn 63

5.3 Các biện pháp hạn chế ô nhiễm không khí 64

5.4 Bảo vệ cảnh quan đô thị 64

5.5 Các biện pháp hỗ trợ 65

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 67

Một số hình ảnh tư liệu 70 Phụ lục

Tài liệu tham khảo

Chương 1:

MỞ ĐẦU

1.1 SỰ CẦN THIẾT PHẢI NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI:

Cùng với sự chuyển biến tích cực về mặt kinh tế - xã hội, vấn đề đô thị hóa ngày càng được mở rộng và phát triển trong cả nước Về số lượng đô thị, năm 1990 cả nước mới có khỏang 500 đô thị lớn nhỏ, đến năm 2000 đã tăng lên 649 đô thị, và đến năm

2003 đã có 656 đô thị Thành phố Hồ Chí Minh là một đô thị lớn trực thuộc trung ương Với vai trò đầu tàu trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, Thành phố Hồ Chí Minh đã trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa – du lịch, giáo dục – khoa học kỹ thuật – y tế lớn của các nước Theo định hướng phát triển không gian đô thị, bên cạnh việc cải tạo, chỉnh trang kết hợp với xây dựng mới khu nội thành cũ, thành phố tiếp tục

mở rộng và phát triển đô thị tại các vùng đất kém hiệu quả về nông nghiệp, chi phí đền

bù thấp để phát triển khu đô thị mới nhằm giải quyết nhu cầu nhà ở của người dân Các khu đô thị mới này được xây dựng theo hướng hiện đại, có cơ sở hạ tầng đồng bộ, giữ gìn cảnh quan và đảm bảo môi trường sống với chất lượng cao Tuy nhiên, phát triển kinh tế - xã hội cho dù ở hình thức hay qui mô nào cũng luôn phát sinh nhiều vấn

đề môi trường cần quan tâm giải quyết, đặc biệt là nước thải chưa xử lý từ các đô thị mới xả thẳng vào kênh rạch gây ô nhiễm đáng báo động ảnh hưởng không những cảnh quan đô thị mà còn ảnh hưởng đến cộng đồng dọc kênh rạch gây bất bình trong dân chúng

Đô thị mới Phú Mỹ Hưng được xây dựng trên vùng đất có hệ thống kênh rạch bao quanh là nơi tiếp nhận các nguồn thải từ các đô thị Hệ thống kênh rạch bao quanh khu

đô thị góp phần làm đẹp cảnh quan và tăng giá trị của các khu đô thị Tuy nhiên, khả năng tiếp nhận và tự làm sạch của từng kênh rạch, dòng sông đều có giới hạn Việc xả các chất thải vào nguồn nước không kiểm sóat được hoặc kiểm sóat không chặt chẽ dễ dàng dẫn đến sự quá tải của các nguồn tiếp nhận Vấn đề này nếu không được quan tâm nghiên cứu để có các giải pháp xử lý kịp thời sẽ dẫn đến tình trạng ô nhiễm nguồn nước như các kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè, kênh Tân Hóa – Lò Gốm,… mà thành phố đang tốn rất nhiều kinh phí và công sức để cải thiện chất lượng của kênh Trước tình hình đó, vấn đề cấp bách đặt ra là:

- Cần thiết nghiên cứu làm rõ các nguyên nhân khách quan của vấn đề môi trường ở vùng đô thị mới;

- Tìm hiểu và khảo sát về hiện trạng quy họach xây dựng các khu đô thị mới với công tác bảo vệ môi trường theo qui định hiện hành của Nhà nước

- Trên cơ sở xem xét hiện trạng môi trường và các nguyên nhân, đánh giá mức độ

ô nhiễm, mức độ tác hại của ô nhiễm môi trường, và từ đó đề xuất các giải pháp khả thi để bảo vệ môi trường của các khu vực phát triển đô thị mới

Phát xuất từ các vấn đề đã nêu trên, đề tài “Nghiên cứu các giải pháp thích hợp cải thiện điều kiện môi trường nước mặt tại các vùng ven khu đô thị mới Thành phố Hồ Chí Minh (trường hợp cụ thể là khu đô thị mới Phú Mỹ Hưng) là hết sức cần thiết

1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

Trên cơ sở đánh giá nhận xét khách quan có cơ sở khoa học và thực tiễn về hiện trạng môi trường nước mặt tại các vùng ven khu đô thị mới Phú Mỹ Hưng, từ đó đề xuất các giải pháp khả thi bảo vệmôi trường nhằm phát triển các khu đô thị mới thân thiện với môi trường

1.3 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

* Thu thập các thông tin tư liệu về qui họach và họat động của khu đô thị mới Phú

Mỹ Hưng (PMH), Thành phố Hồ Chí Minh

* Khảo sát thực tế ở khu đô thị mới PMH và các vùng dân cư phụ cận với các vấn

đề môi trường có liên quan:

- Hiện trạng môi trường (nước thải, rác thải, môi trường không khí, cây xanh,…)

a Hiện trạng hệ thống xử lý nước thải (nếu có) – công nghệ và hiệu quả xử lý

1.4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

- Thu thập và xử lý thông tin tư liệu có liên quan đến vấn đề đô thị hóa, các vấn

đề qui hoạch phát triển và hoạt động của khu đô thị mới Phú Mỹ Hưng

- Điều tra, khảo sát thực địa các vấn đề về môi trường ở khu vực nghiên cứu: chất thải rắn, không khí, mật độ cây xanh, nước thải,…

- Thẩm vấn cộng đồng: lấy ý kiến của cộng đồng dân cư về các vấn đề môi trường của khu vực, qua đó đánh giá khả năng nhận thức của người dân trong công tác bảo vệ môi trường

- Lấy và phân tích một số mẫu nước mặt ở các tuyến sông rạch nghiên cứu

- Thống kê và xử lý số liệu quan trắc nhằm đánh giá nguồn gây ô nhiễm và mức

độ ô nhiễm môi trường hiện nay ở khu vực nghiên cứu

1.5 TỔNG QUAN VỀ TIẾN TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA Ở VIỆT NAM, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

1.5.1 Tiến trình đô thị hóa và vấn đề quy hoạch đô thị:

Có nhiều cách hiểu về đô thị như sau:

- Đô thị là một tiêu điểm mà ở đó hội tụ các lưu lượng, trong khi các lưu lượng khác thì từ đó sinh ra và tỏa đi Do vậy mà vai trò chính của đô thị là đảm bảo cho thị dân những dịch vụ, trao đổi và thông tin mà nó tàng trữ và phân phát theo quyền lợi của người tiêu dùng trong vùng càng nhiều nếu qui mô đô thị càng lớn Sự tăng giảm các lưu lượng này là bộ mặt họat động của đô thị, nó đặt ra cho các nhà chỉnh trang những bài tóan cụ thể về đô thị và về quản lý đô thị

- Đô thị là một không gian mờ vì đường ranh giới về đất đai của nó rất khó xác định Đầu tiên người ta xác định đô thị theo mật độ dân số Nhưng ngày nay mật độ cũng biến động theo thời gian, ta không thể loại bỏ những người ở ngoài đô thị, hàng ngày vào làm ăn sinh sống trong đô thị

- Để tiện cho việc thống kê, có khi người ta xác định đô thị theo mật độ xây dựng thể hiện bằng mét vuông nhà trên hecta đất, những lý thuyết về mạng đã phá vỡ không gian cứng nhắc này Kể cả những hình ảnh thu qua vệ tinh về sự phát triển diện tích xây dựng đô thị cũng không đánh giá được những lưu lượng lý học và nhất là những lưu lượng mang tính chất phi vật chất [2]

- Đô thị là nơi tập trung dân cư với mật độ cao, họat động ở đây chủ yếu là thương mại, dịch vụ, du lịch, văn hóa, khoa học, …; là nơi tiêu thụ tài nguyên thiên nhiên, năng lượng, sản phẩm của xã hội tính trên đầu người cao hơn nhiều lần so với trị số trung bình của quốc gia; và cũng đồng thời là nơi phát sinh ra nhiều chất thải, gây ô nhiễm môi trường nhất, không chỉ riêng nơi đây mà ô nhiễm cho cả một vùng

Thông thừơng quá trình công nghiệp hóa sẽ kéo theo quá trình đô thị hóa, điều

đó có nghĩa là bên cạnh các KCN mới sẽ hình thành nên các khu đô thị mới (ĐTM)

Đô thị hóa, công nghiệp hóa sẽ làm cho mức sống của người dân ngày càng cao, kinh

tế xã hội phát triển Do đó theo Nghị quyết số 57/2006/QH11 về kế hoạch sử dụng đất

5 năm 2006 – 2010 của cả nước thì đến năm 2010 diện tích đất phi nông nghiệp là

3.925.300ha (chiếm 11,92% diện tích đất tự nhiên của cả nước), trong đó đất ở đô thị

là 93.300ha chiếm 0,35%; đất chuyên dùng là 2.145.400ha chiếm 6,52%

Hiện nay mạng lưới đô thị quốc gia đã được mở rộng, có hơn 656 đô thị lớn nhỏ; trong đó có 4 thành phố thuộc Trung ương là Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng và 82 thành phố, thị xã thuộc tỉnh, hơn 537 thị trấn và trên 60 KCN đang xây dựng sẽ kéo theo sự hình thành của các khu ĐTM Quá trình đô thị hóa nếu không được kiểm soát chặt chẽ sẽ dẫn đến sự cân bằng của hệ sinh thái bị phá vỡ, đảo lộn qui luật tự nhiên, có tác động trực tiếp đến cuộc sống con người và sự phát triển bền vững của đô thị

Công tác Quy hoạch đô thị là nội dung kỹ thuật của việc xây dựng đô thị Qui hoạch đô thị là hình mẫu trên giấy, hay mô hình của đô thị sẽ xây dựng trước mắt và phát triển trong tương lai, theo sơ đồ chỉ đạo hay quy hoạch định hướng hay luận chứng kinh tế đã được phê duyệt Một bản quy hoạch tốt sẽ đem lại cho đời sống đô thị sự hoạt động nhịp nhàng hợp lý và kinh tế, đem lại cho không gian đô thị vẻ đẹp tối

* Mục tiêu và ý nghĩa của quy hoạch cải tạo đô thị:

Cải tạo những đô thị cũ cho phù hợp với những yêu cầu xây dựng đô thị mới là một vấn đề phức tạp có liên quan đến nhiều mặt kinh tế, chính trị, xã hội Việc cải tạo những đô thị cũ phải gắn liền với những yêu cầu xây dựng cơ sở vật chất, kỹ thuật nhằm phát triển sản xuất không ngừng nâng cao mức sống cho nhân dân đô thị Việc cải tạo những đô thị cũ còn phải đảm bảo yêu cầu đổi mới trang thiết bị và thiết bị kỹ thuật của đô thị trên cơ sở khai thác những thành tựu mới của khoa học kỹ thuật xây dựng Tùy theo hòan cảnh cụ thể của từng đô thị, công tác quy hoạch cải tạo đô thị cần đảm bảo những yêu cầu sau:

1 Trên cơ sở tiến bộ xã hội và những mục tiêu của cuộc cách mạng đề ra, tiến hành phân bố lại dân cư, phân bố lại các đô thị, đảm bảo yêu cầu phát triển đồng đều trong cả nước và cân đối giữa các vùng Kết hợp giữa thành thị và nông thôn, kết hợp giữa miền xuôi và miền núi, kết hợp kinh tế với quốc phòng

2 Trên cơ sở những thành tựu mới của khoa học kỹ thụât xây dựng hiện đại tiến hành bố trí lại các cơ sở làm việc, các khu nhà ở, các công trình phục vụ, các nơi vui chơi giải trí và sinh hoạt công cộng thỏa mãn yêu cầu sinh hoạt thuận tiện cho nhân dân đô thị

3 Cải tiến hệ thống giao thông đô thị, phân bố lại các luồng giao thông, nâng cao khả năng an tòan giao thông và tăng tốc độ vận chuyển, đảm bảo yêu cầu đầy đủ tiện nghi

4 Tăng cường điều kiện vệ sinh đô thị, hòan thiện hệ thống thóat nước, tăng tiêu chuẩn diện tích cây xanh, đảm bảo thóang mát cho đô thị

5 Đổi mới bộ mặt kiến trúc cho đô thị, nâng cao chất lượng nghệ thuật bố cục

* Ưu – nhược điểm của tiến trình đô thị hóa

Như đã nói ở phần trên tốc độ đô thị hóa kéo theo sự phát triển mạnh mẽ, vượt bậc của các khu công nghiệp, là điều kiện hình thành nên các khu ĐTM, khu tái định cư; mặt khác nó cũng là đòn bẩy cho các ngành dịch vụ, thương mại, giao thông vận tải, bưu chính viễn thông, điện năng, … phát triển Hiện nay đô thị nước ta được phân thành 6 loại gồm: đô thị loại đặc biệt và 05 đô thị từ loại I đến V, việc phân loại đô thị được trình bày trong Bảng 1.1 Tùy thuộc vào cấp quản lý đô thị và phạm vi ảnh hưởng của từng loại mà chia ra từng cấp, và tùy thuộc theo tính chất, đô thị có thể là trung tâm tổng hợp hoặc trung tâm chuyên ngành của một hệ thống đô thị

Bảng 1.1 Phân loại các đô thị

Loại đô thị Quy mô dân số (người)

Đặc biệt Trên hoặc bằng 1.500.000

I và II Trên hoặc bằng 250.000 đến dưới 1.500.000 III và IV Trên hoặc bằng 50.000 đến dưới 250.000

V Trên hoặc bằng 4.000 đến dưới 50.000

 Ưu điểm:

 Đô thị hóa – Công nghiệp hóa dẫn đến sự tăng trưởng các ngành kinh tế, xã hội phát triển và nâng cao mức sống cho người dân Ở các khu đô thị tập trung hầu hết phần lớn là các trung tâm thương mại và dịch vụ, bưu chính viễn thông phát triển; là cửa ngõ giao lưu với quốc tế dễ dàng nhất Điển hình là khu đô thị mới Phú Mỹ Hưng – TpHCM, khu ĐTM Pháp Vân – Tứ Hiệp (Hà Nội), khu ĐTM Đông Nam Thủy An (Huế), khu ĐT VillaPark Phố Nối (Hải Phòng), Khu ĐTM Hưng Phú (Cần Thơ)… là một kiểu mẫu cho các đô thị hiện đại phát triển

 Thu hút một lực lượng lớn lao động từ các vùng nông thôn, giải quyết một phần công ăn việc làm cho xã hội Bên cạnh các khu đô thị phát triển là các KCN, khu chế xuất như KCN Tân Thới Hiệp (Quận 12), khu chế xuất Tân Thuận Quận 7 (TpHCM), KCN Vĩnh Tuy (Hà Nội), KCN Biên Hòa, …đã thu hút một lực lượng lớn lao động từ các nơi đổ về, tạo việc làm cho hàng ngàn người lao động

 Hạ tầng cơ sở đô thị phát triển khá nhanh theo chiều hướng hiện đại: Hà Nội xây dựng nhiều đường phố chính, cải tạo các nút giao thông, đóng cửa bãi rác Tam Hiệp; TpHCM cải tạo và mở rộng nhiều nút giao thông, nạo vét kênh rạch như Nhiêu Lộc – Thị Nghè,…

 Nhược điểm:

Đô thị hóa – Công nghiệp hóa sẽ gây áp lực mạnh mẽ đối với môi trường tài nguyên thiên nhiên, làm mất sự cân bằng sinh thái; chất lượng môi trường giảm; suy thóai tài nguyên thiên nhiên

 Tài nguyên đất bị khai thác một cách triệt để để xây dựng đô thị; diện tích cây xanh và mặt nước trong đô thị giảm Việc ưu tiên phát triển cho đô thị mà Thủ đô

Hà Nội dường như đã mất không ít các không gian thiên nhiên vốn là đặc sắc của Thành Thăng Long nghìn năm tuổi Sau khi đã gần như mất hết làng hoa Ngọc Hà, làng quất Quảng An,…hệ thống mặt nước của Hà Nội đã bị giảm hơn 50%, riêng Hồ Tây trung bình mỗi năm mất khỏang 2000m3 Hàng lang sông Hồng với ý tưởng về một dãy cây xanh sinh thái trong làng phía ngòai đê qua khu trung tâm đô thị chỉ còn lại trong các bản vẽ Còn ở Đà Nẵng, theo thống kê từ năm 1998 đến năm 2004, Đà Nẵng đã chặt hạ 4.552 cây xanh trong đó có khỏang 2000 cây cổ thụ phục vụ cho quá trình nâng cấp mở rộng các tuyến đường và chỉnh trang đô thị Trong khi đó ở TpHCM diện tích cây xanh trung bình cho một người dân hiện nay chỉ đạt 1,6m2/người

 Đô thị phát triển sẽ làm gia tăng các phương tiện giao thông cơ giới, gây ách tắc giao thông, đường xá xuống cấp; phát sinh bụi và tiếng ồn, gây ô nhiễm không khí Căn cứ vào kết quả quan trắc môi trường của hệ thống các trạm monitoring môi trường quốc gia và báo cáo hiện trạng môi trường của các tỉnh, thành năm 1998 thấy rằng ở hầu hết các đô thị ở nước ta đều bị ô nhiễm bụi, nhiều đô thị bị ô nhiễm trầm trọng tới mức báo động Kết quả quan trắc nồng độ bụi và khí SO2, NO2 tại một số điểm dân cư bên cạnh khu công nghiệp ở các đô thị nước ta năm 1998 được thể hiện trong Bảng 1.2

Bảng 1.2: Kết quả quan trắc nồng độ bụi (TSP) và khí SO 2 , NO 2 (mg/m 3 ) trong không khí tại một số điểm dân cư bên cạnh khu công nghiệp ở các đô thị nước ta năm 1998

Max TB Max TB Max TB

(Nguồn Báo cáo hiện trạng môi trường của các tỉnh, thành năm 1998, [11] )

 Nhu cầu tiêu thụ các nguồn năng lượng ngày càng nhiều, làm cạn kiệt nguồn tài nguyên thiên nhiên Chỉ tính riêng ở TpHCM, dự báo nhu cầu điện nhận từ lưới điện ước tính khỏang 20,6 tỷ kwh vào năm 2010; chính quyền Thành phố phải phấn đấu nâng công suất của lưới lên 4200Mw vào năm 2010 và giảm tổn thất điện trên lưới xuống còn 8% Các công trình xây dựng mọc lên đòi hỏi phải cung cấp một lượng lớn nguồn vật liệu xây dựng để đáp ứng nhu cầu

 Nhu cầu sử dụng nước cho sinh hoạt, sản xuất gia tăng, làm suy thóai nguồn tài nguyên nước Theo thống kê cho thấy tỷ lệ dân đô thị được cấp nước sạch tính chung cho cả nước vào năm 1995 là 47%, năm 1998 là 53% với mức nước cấp khỏang

60 lít/người/ngày (tiêu chuẩn cấp nước đô thị là 100 – 120 lít/người/ngày) Cao nhất là

ở các Thành phố lớn như Hà Nội, TpHCM, Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng, tỷ lệ dân được cấp nước là khỏang 60 – 70%, tại các đô thị trung bình là khỏang 50%, ở các đô thị nhỏ tỷ lệ này chỉ đạt 30 – 40% Hiện nay nguồn nước cấp cho các đô thị nước ta là khỏang 70% lấy từ nguồn nước mặt và khỏang 30% lấy từ nguồn nước ngầm Tuy nhiên do tốc độ đô thị hóa và công nghiệp hóa nhanh đã gây ô nhiễm lớn, cùng với công tác bảo vệ nguồn nước chưa được tốt, đã làm cho nhiều nguồn nước mặt bị suy thóai, chất lượng nguồn nước giảm sút

 Dân cư tập trung đông đúc dẫn đến lượng chất thải rắn thải ra ngòai môi trường ngày càng nhiều, nước thải và rác thải đang là một vấn đề gây đau đầu các nhà lãnh đạo Thành phố; song song bên cạnh đó là áp lực dân số sẽ làm cho hạ tầng kỹ thuật mau xuống cấp (hệ thống cấp thóat nước, giao thông, …), tăng khả năng ngập úng, giảm diện tích cây xanh Ở hầu hết các đô thị thì phần lớn hệ thống thóat nước được xây dựng từ thời Pháp thuộc, ít được sửa chữa, duy tu nên cũng xuống cấp trầm trọng Tại Cần Thơ trên 83% diện tích đất nội thành bị ngập, đợt triều cường vào tháng

10 âm lịch vừa rồi hầu hết các đoạn đường chính trong nội ô Thành phố Cần Thơ ngập

từ 10cm đến 50cm; các tuyến đường chính đã được xây dựng từ trước khi quy hoạch

đô thị mới của Thành phố như đại lộ Hòa Bình, đường Lý Tự Trọng, Trần Hưng Đạo,

Xô Viết Nghệ Tĩnh, Trần Văn Khéo, đều bị ngập sâu trên diện rộng Nước từ hệ thống cống rãnh tràn ra đường trên vỉa hè, và càng sâu trong các con hẻm mức độ ngập

càng sâu Và ở TpHCM cũng không thua kém gì, cũng trong đợt triều cường ngày 6/11/2006 vừa qua, Tp có hơn 40 điểm ngập do triều cường Nặng nhất là khu vực Bến

Mễ Cốc, Bình Đông, Thanh Đa, Nguyễn Thị Thập, Hùynh Tấn Phát, Lương Định Của, Quốc Hương, Nguyễn Hữu Cảnh, …nước ngập sâu hơn nửa bánh xe gắn máy, gây tắc ách giao thông hơn một tiếng rưỡi (trích Báo Tuổi Trẻ thứ 3 ngày 7/11/2006, Quang Đức) Đa số các Thành phố là chưa có trạm xử lý nước tập trung nên nước thải thải trực tiếp vào nguồn nước mặt, gây ô nhiễm môi trường nước Mặt khác, các sông ngòi, kênh rạch với chức năng điều hòa và tiêu nước không những ít được nạo vét, mở rộng, gia cố mà còn bị lấn chiếm để xây dựng Điển hình là 4 con sông thóat nước ở Hà Nội (Tô Lịch, Kim Ngưu, Lừ, Sét), các kênh Tân Hóa – Lò Gốm, Tham Lương – Bến Cát, Nhiêu Lộc – Thị Nghè, Tàu Hủ - Bến Nghé, Kênh Đôi – Kênh Tẻ (TpHCM) Diễn biến mức độ ô nhiễm của nước sông Tô Lịch, sông Kim Ngưu và rạch Thị Nghè từ năm 1994 đến 1998 được trình bày trong Bảng 1.3 và Hình 1.1, Hình 1.2

Bảng 1.3: Diễn biến mức độ nhiễm theo hàm lượng (mg/l) nhu cầu oxy sinh hóa (BOD 5 ) và amoni (NH 4 + ) của nước sông Tô Lịch, sông Kim Ngưu (Hà Nội)

và rạch Thị Nghè (TpHCM) từ năm 1994 đến 1998

Năm Sông Tô Lịch Sông Kim Ngưu Rạch Thị Nghè

BOD5 NH4+ BOD5 NH4+ BOD5 NH4+

TCVN 5942 – 1995: Loại A: BOD5<4, NH4<0,05; Loại B: BOD5<25, NH4<1

(Nguồn Báo cáo hiện trạng môi trường của các tỉnh, thành năm 1998, [11])

0.00 20.00 40.00 60.00 80.00 100.00 120.00 140.00 160.00

Hình 1.1 Biểu đồ biểu diễn nồng độ BOD5

0.00 10.00 20.00 30.00 40.00 50.00

Hình 1.2 Biểu đồ biểu diễn nồng độ NH4+

 Việc người dân di cư ồ ạt vào các khu đô thị mới, gây nhiều áp lực về nhà ở cho các cấp chính quyền; nảy sinh các khu nhà “ổ chuột”, khu dân cư tự phát lấn chiếm kênh rạch làm nơi trú ngụ; dẫn đến tăng áp lực chất thải lên môi trường Một ví

dụ điển hình là Hồ Nhân Hậu phường Thạnh Lộc – Huế diện tích đất quanh hồ bị lấn chiếm theo số liệu đo đạc của UBND phường là 1.600m2, trong đó một số hộ bị lấn chiếm từ 70 – 80m2 (năm 1998); đến tháng 07 – 2004, có thêm 38 hộ lấn chiếm với diện tích 2.253m2

1.5.2 Tiến trình đô thị hóa ở Thành phố Hồ Chí Minh

Thành phố Hồ Chí Minh với số lượng dân nhập cư đông nhất và là trung tâm kinh tế - chính trị - văn hóa – xã hội lớn thứ 2 của cả nước Sự phát triển vượt bậc của nền kinh tế đã kéo theo sự ra đời hàng loạt các quy hoạch khu đô thị mới, nhằm đáp ứng nhu cầu nhà ở cũng như hình thành nên các trung tâm kinh tế hiện đại

Theo tài liệu cập nhật từ HCM Cityweb thì tính đến ngày 01/10/2004, dân số thường trú trên địa bàn thành phố là 6.117.251 người chiếm 7% số dân cả nước Mật

độ dân số của Thành phố năm 2004 là 2.920 người/km2 tăng 21,4% so với năm 1999 Theo ước tính đến năm 2010 thì dân số thành phố vào khỏang 10 triệu người; trong đó khu vực nội thành khỏang 6 triệu người Trong 7 năm (từ năm 1999 – 2004), tổng diện tích đất xây dựng tăng 11.227 ha, bình quân mỗi năm tăng 5% tương đương 1.600ha (theo quy hoạch 1997 – 2005 tăng bình quân mỗi năm 1680ha) Đất ở tăng 5.222ha, đất giao thông tăng 943ha, đất công nghiệp tăng 2.416ha, đất nông nghiệp giảm mạnh, các khu dân cư và khu công nghiệp nhường chỗ cho sự phát triển do quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh

TpHCM là nơi họat động kinh tế năng động nhất, có thể nói Thành phố là hạt nhân trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và là trung tâm đối với vùng Nam Bộ Với mức đóng góp GDP là 66,1% trong vùng (KTTĐPN) và đạt mức 30% trong tổng GDP của cả khu vực Nam Bộ Được xem là nơi thu hút lực lượng lao động nhiều nhất

cả nước với địa thế màu mỡ của các nhà đầu tư trên Thế giới Chính vì vậy mà một trong những mục đích trong định hướng phát triển kinh tế - xã hội TpHCM đến năm

2010 là: phát triển đồng bộ và đi trước một bước hệ thống cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội, hạ tầng kỹ thuật Song song với việc chỉnh trang, cải tạo, nâng cấp khu vực đô thị

cũ, phát triển nhanh các khu vực đô thị mới, đô thị hóa vùng nông thôn nhằm hạn chế mật độ dân cư tập trung quá mức ở các khu vực trung tâm; gia tăng mật độ cây xanh, khắc phục ô nhiễm, cải thiện môi trường sinh thái, tiến tới xây dựng một đô thị văn minh hiện đại Cung cấp nhà ở với giá phù hợp cho các tầng lớp dân cư khác nhau trong khu vực nội thành, công tác cải thiện cuộc sống của những người nghèo được đặt lên hàng đầu

Do lợi thế tương quan vùng, TpHCM sẽ trở thành một đô thị lớn nhất trong

“chùm đô thị” hình thành theo trục TpHCM – Vũng Tàu trong 15 – 20 năm tới Chùm

đô thị này còn có vị trí đặc biệt quan trọng trong mối quan hệ với các đô thị khác ở khu vực Đông Nam Á Trong 10 – 15 năm tới, ở các tỉnh xung quanh thành phố sẽ hình thành các đô thị quy mô khá lớn như các thành phố Biên Hòa, Thủ Dầu Một, Nhơn Trạch, Phú Mỹ, Vũng Tàu; nhiều thị xã, thị trấn khác và nhiều KCN tập trung

Hiện nay tòan thành phố HCM đã có hàng loạt các khu ĐTM đã được hình thành bên cạnh các dự án khu công nghiệp, khu nhà ở được phê duyệt theo quy hoạch chung Tất cả tạo nên những đô thị vệ tinh thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu nguồn nhân lực và những giải quyết vấn nạn đô thị hiện hữu cho bộ mặt TpHCM hướng đến tương lai Đó là:

- Khu Biệt thự Bình Mỹ - Củ Chi ven sông Sài Gòn với 3 mặt sông nước đều được xây dựng bờ kè vĩnh cữu

- Khu ĐTM Phú Mỹ Hưng là khu đô thị hiện đại bước vào Thế kỷ 21 gồm các khu hỗn hợp đa năng: trung tâm hành chính, thương mại, dịch vụ, khoa học công nghệ, văn hóa giáo dục, nghĩ ngơi giải trí với quy mô dân số khỏang 500.000 người

- Khu dân cư Intresco gồm 121 căn biệt thự, trong đó có 28 biệt thự Việt Kiều ven rạch Ông Lớn thuộc quận 8

- Khu ĐTM Thủ Thiêm chuẩn bị khởi động có vị trí đặc biệt quan trọng vì cùng với trung tâm hiện hữu Thủ Thiêm hình thành nên một trung tâm mới, là lõi trung tâm của cả Thành phố phát triển 2 bên bờ sông Sài Gòn với diện tích khu đất quy hoạch là 770ha

- Khu đô thị Cảng Hiệp Phước: ngòai KCN 300ha thì tòan bộ diện tích còn lại của xã Hiệp Phước huyện Nhà Bè (khỏang 3.600ha) trong tương lai sẽ quy hoạch thành khu đô thị Cảng Hiệp Phước

- Khu đô thị Tây Bắc là Khu ĐTM hiện đại, KĐT sinh thái, là trung tâm khu vực cấp Thành phố về phía Tây Bắc, là KCN tập trung, kho bãi trung chuyển của Thành phố và là đầu mối giao thông, hạ tầng kỹ thuật đô thị của Thành phố ở cửa ngõ Tây – Bắc Dân số hiện trạng chỉ 30.000 người nhưng sau khi quy hoạch thành KĐT Tây Bắc sẽ tăng gấp 10 lần

UBND TpHCM vừa xác định ranh giới khu trung tâm thành phố để quy hoạch chi tiết và thiết kế đô thị Như vậy khu trung tâm thành phố sẽ gồm các phường: Bến Thành, Bến Nghé, Nguyễn Thái Bình, Phạm Ngũ Lão, Đakao (Quận 1); phường 6 và 1 phần phường 7 Quận 3; dãi bờ Tây sông Sài Gòn kéo dài từ cầu Sài Gòn đến cầu Tân Thuận với chiều rộng khỏang 300 – 400m

Hiện nay thành phố đang chỉ đạo triển khai nội dung nhiệm vụ thiết kế điều chỉnh quy hoạch chung đến năm 2010 – 2020, trong đó có một số nội dung sau:

- Chương trình cải tạo, nâng cấp và phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng theo hướng CNH – HĐH

- Chương trình cải tạo khu đô thị hiện hữu

- Chương trình xây dựng các khu ĐTM

- Chương trình kiểm sóat phát triển dân số và phân bố hợp lý dân cư

- Chương trình sử dụng hợp lý, có hiệu quả tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường đô thị

- Chương trình quản lý môi trường

[1]

Chương 2:

ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN – KINH TẾ XÃ HỘI VÀ NHỮNG ĐỊNH HƯỚNG QUY HOẠCH PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ MỚI CỦA QUẬN 7 (trường hợp cụ thể đô thị mới Phú

Mỹ Hưng)

2.1 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN:

2.1.1 Vị trí địa lý và địa hình:

Quận 7 được hình thành từ 5 xã phía Bắc và một phần thị trấn Nhà Bè cũ với tổng diện tích tự nhiên là 3.576 ha nằm ở cửa ngõ phía Nam thành phố

- Phía Bắc giáp quận 4 và quận 2, ranh giới là kênh Tẻ và sông Sài Gòn

- Phía Nam giáp huyện Nhà Bè, ranh giới là rạch Đĩa, sông Phú Xuân

- Phía Đông giáp quận 2, Đồng Nai, ranh giới là sông Sài Gòn và sông Nhà Bè

- Phía Tây giáp quận 8 và huyện Bình Chánh, ranh giới là rạch Ông Lớn

Tọa độ địa lý:

- 10042 → 10046 vĩ tuyến Bắc

- 106042 → 106046 đông kinh tuyến

Quận 7 có vị trí địa lý khá quan trọng là: nằm trên hướng phát triển chính của thành phố về phía Nam, ra biển Đông; là khu vực phát triển đô thị mới phía Nam thành phố với các dự án lớn mang tầm cỡ quốc gia và quốc tế; là địa bàn mới để phát triển công nghiệp và dịch vụ, vừa giãn dân tại các quận trung tâm nhằm tạo cho thành phố phát triển hài hòa và bền vững với vị trí chiến lược khai thác giao thông thủy và bộ; là cầu nối mở hướng phát triển của thành phố với biển Đông và Thế giới Các trục giao thông lớn đi qua Quận như xa lộ Bắc Nam, đường cao tốc Bắc Nhà Bè – Nam Bình Chánh Sông Sài Gòn bao bọc phía Đông với hệ thống cảng chuyên dụng trung chuyển hàng hóa đi nước ngòai và ngược lại, rất thuận lợi cho việc phát triển thương mại và vận tải hàng hóa cũng như hành khách đi các vùng lân cận

2.1.2 Điều kiện tự nhiên:

2.1.2.1 Địa hình thổ nhưỡng:

Nằm trong vùng hạ lưu sông Đồng Nai và sông Sài Gòn, địa hình quận 7 tương đối bằng phẳng, độ cao địa hình thay đổi không lớn, trung bình từ 0,6m đến 1,5m Nhìn chung là địa hình lòng chảo trũng về phía Nam quận Khu vực ven sông Sài Gòn

và Nhà Bè là dãi đất tương đối cao so với tòan quận, độ cao trung bình ở đây từ 1,1m đến 2,0m

Đất của quận 7 thuộc lọai đất phèn mặn, đang hình thành và chứa nhiều yếu tố bất lợi cho sản xuất nông nghiệp, nổi bật là bị nhiễm phèn

2.1.2.2 Đặc điểm địa chất:

Tòan bộ khu vực quận 7 được phủ bỡi trầm tích Halogen, có nguồn gốc sông biển, đầm lầy với thành phần bùn sét Lớp bùn sét dày trên 20m, sức chịu tải nhỏ, vì vậy sẽ gặp khó khăn khi xây dựng cơ sở hạ tầng

2.1.2.3 Thủy văn:

Đặc trưng của Quận 7 là rất nhiều sông rạch, tòan Quận có khỏang 1.020ha sông rạch lớn, nhỏ chiếm 28,38% diện tích tự nhiên Nằm trong khu vực chịu ảnh hưởng của biển nên mạng lưới sông rạch này chịu ảnh hưởng của chế độ bán nhật triều, một nửa năm ngọt và một nửa năm mặn, độ mặn tăng cao và kéo dài ngay cả trong mùa mưa

Hệ thống sông rạch chính của quận 7 bao gồm sông Sài Gòn, sông Nhà Bè, sông Phú Xuân, rạch Đĩa, rạch Ông Lớn, kênh Tẻ và nhiều rạch nhỏ; các rạch nhỏ có

xu hướng bị san lấp để lấy mặt bằng xây dựng Bên cạnh đó hệ thống sông rạch lại chịu ảnh hưởng của các công trình thủy điện đầu nguồn (thủy điện Trị An): độ mặn tăng cao và kéo dài ngay cả trong mùa mưa, gây bất lợi cho việc sản xuất nông nghiệp, nhưng lại là yếu tố thuận lợi cho nuôi trồng thủy sản

Nước ngầm ở Quận 7 rất hạn chế, một phần bị nhiễm phèn, mặn nên khó khai thác sử dụng

2.1.2.4 Thời tiết khí hậu:

Quận 7 nằm trong vùng nhiệt đới nóng và ẩm, có 2 mùa rõ rệt (mùa mưa từ tháng 5 – 10, mùa nắng từ tháng 11 – 4) Nhiệt độ tương đối điều hòa, tổng lượng nhiệt lớn, lượng mưa thấp, gió và độ bốc hơi mạnh (nhất là trong tháng 4 và tháng 5)

- Nhiệt độ trung bình hàng năm: 270C

- Độ ẩm không khí trung bình: 79%

- Lượng mưa trung bình: 1098mm

- Lượng nước bốc hơi trung bình: 3.7mm/ngày

- Số giờ nắng trung bình: 6.3giờ/ngày

- Hướng gió chủ yếu: Tây – Nam

2.1.2.5 Đặc điểm dân cư:

Quận 7 là một Quận đô thị trẻ, là điểm thu hút các nhà đầu tư tầm cỡ cũng như nhiều thành phần dân cư mới Với sự ra đời của khu chế xuất Tân Thuận đã khiến cho

tỷ trọng công nghiệp của khu vực tăng lên rõ rệt, thúc đẩy các hoạt động trên lĩnh vực dịch vụ Bên cạnh đó là dự án khu đô thị mới Nam Sài Gòn góp phần khiến nhịp độ đô thị hóa trở nên sôi động kéo theo tình trạng dân nhập cư cơ học So với các Quận mới thành lập thì Quận 7 có diện tích nhỏ nhưng tốc độ đô thị hóa cao xét về phương diện đất đai xây dựng, sự tập trung dân cư lẫn việc chuyển đổi cơ cấu lao động Khi thành lập Quận (1/4/1997), dân số Quận được ghi nhận là 90.920 nhân khẩu Sau gần 8 năm phát triển, dân số Quận đạt mức 171.114 người (tăng 80.115 người) Như vậy mỗi năm Quận 7 tiếp nhận khỏang 10.000 dân từ nơi khác đến Dự kiến đến năm 2010, dân

số Quận 7 sẽ đạt gần 300.000 người Xét cơ cấu dân số theo độ tuổi, tỷ lệ dân số trong

độ tuổi từ 15 – 34 tuổi chiếm 42,3% tổng dân số của Quận Tình trạng dân cư đang xáo trộn rất mạnh và phân bố không đều, mật độ dân số bình quân là 3.220 người/km2 Tỷ

lệ dân số có hộ khẩu tại Quận chiếm 72% số hộ và 74% số nhân khẩu Tỷ lệ số dân ở diện KT2, KT3, KT4 chiếm 34% số hộ và 33% số nhân khẩu Theo Quyết định phê duyệt số 2131/QĐ – VP – QLĐT về phê duyệt quy hoạch chung Quận 7 của UBND TpHCM ngày 14/04/1999 thì khách vãng lai tính tóan cho khỏang 250.000 người

2.1.2.6 Tổ chức hành chánh:

Với tổng diện tích tự nhiên là 3576ha, Quận phân chi thành 10 phường: Phú Mỹ, Phú Thuận, Tân Phú, Tân Thuận Đông, Bình Thuận, Tân Thuận Tây, Tân Kiểng, Tân Quy, Tân Phong, Tân Hưng; phường có diện tích lớn nhất là phường Phú Thuận là 829ha, phường có diện tích nhỏ nhất là phường Tân Quy là 86ha

2.1.2.7 Các tài nguyên thiên nhiên có ý nghĩa kinh tế:

Những mảng cây xanh hiện hữu trên địa bàn Quận có thế tái tạo thành các công viên, sân golf, khu bảo tồn thiên nhiên, các khu vui chơi … Các dòng sông cảnh quan

có thể quy hoạch nhằm tạo đường giao thông xuyên suốt và liên kết cảnh quan thiên nhiên dọc sông rạch trên địa bàn Quận, gắn kết hài hòa với khu Nam Sài Gòn tạo thành một quần thể cảnh quan đẹp có giá trị kinh tế và môi trường

2.2 ĐIỀU KIỆN KINH TẾ XÃ HỘI

Cơ cấu kinh tế của Quận sẽ chuyển dịch theo hướng: trong những năm trước mắt theo hướng công nghiệp và dịch vụ (thương mại, giao thông vận tải, tài chính ngân hàng, du lịch, nghĩ ngơi,…); ngành nông nghiệp sẽ giảm dần và mất tải trọng Tốc độ tăng trưởng kinh tế chung đạt 21,08% (chỉ tiêu là 11%), tổng doanh thu của ngành thương mại dịch vụ của 9 tháng đầu năm 2006 ước tính là 4.949 tỷ đồng đạt 84,7% so với kế hoạch năm 2005; kim ngạch xuất khẩu của các Doanh nghiệp có mức tăng trưởng cao đạt 17triệu USD (chỉ tiêu là 10 triệu USD)

- Ngành thương mại đang phát triển, kế hoạch đến năm 2010 sẽ hòan chỉnh trung tâm buôn bán dọc bến Cảng sông Ông Lớn, xây dựng siêu thị trung tâm của Quận ở phường Tân Kiểng và hòan chỉnh khu phố thương mại trên lộ số 1 và lộ 22

- Hoạt động du lịch, vui chơi giải trí còn nhiều hạn chế nhưng đang cố gắng để tiếp tục mở rộng khu giải trí Tân Quy giai đọan 3; xây dựng khu Hương Tràm đợt 3 và xây dựng khu công viên Đèn Đỏ đợt 1

- Ngành công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp đang phát triển rất tốt chiếm hơn 80% giá trị sản xuất kinh tế trên địa bàn với lợi thế là khu chế xuất Tân Thuận Gồm các ngành: sản xuất thực phẩm và đồ uống; sản xuất trang phục, nhuộm da; sản xuất các sản phẩm từ gỗ; sản xuất kim loại (thép)

- Ngành vận tải – kho bãi: trên địa bàn Quận 7 có 2 cảng lớn là cảng Bến Nghé

và Tân Thuận có thể tiếp nhận tàu từ 20.000 – 25.000 tấn

Trong những năm qua, Quận đã vượt qua khó khăn và phát triển ổn định với tốc độ tăng trưởng khá cao, tuy nhiên vẫn còn chứa đựng những yếu tố phát triển bộc phát, thiếu vững chắc:

- Lực lượng sản xuất phát triển nhưng chưa tương xứng với yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa

- Sản xuất công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp còn đan xen trong khu dân cư ảnh hưởng đến môi trường sống

- Việc kinh doanh nhà trọ cho thuê phát triển một cách tự phát, một số hộ không

đủ điều kiện về an tòan phòng cháy chữa cháy và vệ sinh môi trường

- Công tác lập và công bố quy hoạch chưa đáp ứng được tốc độ phát triển đô thị; chưa ngăn chặn kịp thời các trường hợp xây dựng trái phép, lấn chiếm đất công;

cơ sở hạ tầng chưa hòan chỉnh

- Công tác đảm bảo vệ sinh môi trường còn nhiều lúng túng

Theo dự kiến phát triển của khu chế xuất Tân Thuận đến năm 2010 sẽ thu hút khỏang 80.000 lao động trong khi đó khu ký túc xá công nhân do khu chế xuất xây dựng chỉ

có thể giải quyết được khỏang 9000 chỗ ở, như vậy nhu cầu về nhà ở cho công nhân là rất lớn Bên cạnh đó Quận có trên 450 căn nhà nằm trên Kênh Tẻ, đang có tác động xấu đến môi trường nước; có trên 700 căn nhà lụp xụp lấn chiếm đất công và xây dựng nhà trên những con kênh rạch trong lòng Quận 7, các khu ổ chuột này xuất hiện ngày càng nhiều do công tác quản lý Nhà nước kém hiệu quả, dân nhập cư rất lớn về đây, một số hộ bị giải tỏa ở các công trình lớn của Thành phố về Quận xây nhà cấp 4 ở tạm thời

2.3 ĐỊNH HƯỚNG QUI HOẠCH PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ MỚI

Trong tổng thể quy hoạch phát triển chung của Thành phố, Quận 7 là Quận mới, giàu tiềm năng, có vị trí chiến lược, địa bàn trọng yếu, là cửa ngõ giao thông quan trọng

Tốc độ đô thị hóa trên địa bàn Quận tiếp tục diễn ra nhanh, các công trình phúc lợi xã hội được cải thiện, mức sống người dân ngày càng cao Theo Quy hoạch chung Quận

7 được duyệt tại số 2131/QĐ – UB – QLĐT ngày 14/04/1999 của UBND Thành phố

đã xác định:

+ Về quan hệ không gian đô thị Quận 7 trong quy hoạch tổng thể Tp.HCM là:

- Nằm trên hướng phát triển chính của Thành phố về phía Nam, ra biển Đông

- Là khu vực phát triển đô thị mới phía Nam Thành phố với các dự án có qui

mô lớn tầm cỡ quốc gia và quốc tế

- Là địa bàn mới để phát triển dân cư, công nghiệp và dịch vụ, vừa giãn dân tại các quận trung tâm tạo cho thành phố phát triển hài hòa và bền vững

- Là đầu mối giao thông đường thủy và đường bộ của Thành phố và khu vực + Về tính chất xây dựng Quận 7:

- Là Quận nội thành có các khu chế xuất, các cơ sở công nghiệp sạch và các bến cảng, kho tàng sẽ tạo được ra khu vực tăng trưởng kinh tế cao với nhiều việc làm trước mắt và trong tương lai

- Là một trung tâm lớn về thương mại, tài chính, văn hóa du lịch phía nam Thành phố, là cầu nối chuyển hướng phát triển của Thành phố hướng ra biển Đông và

Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trên lãnh vực đất đai, góp phần quy hoạch,

sử dụng đất hợp lý và bảo vệ môi trường, UBND Quận đã ban hành kế hoạch triển khai công tác lập qui hoạch, kế hoạch sử dụng đất trên địa bàn Quận đến năm 2010, định hướng đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất 5 năm (giai đọan 2006 – 2010) Việc lập qui hoạch, sử dụng đất phải đảm bảo các nguyên tắc: phù hợp với chiến lược qui hoạch tổng thể, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng; sử dụng đất

có hiệu quả; khai thác hợp lý tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường; bảo tồn, tôn tạo di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh

Nhiệm vụ chủ yếu trong lãnh vực phát triển đô thị:

- Hòan chỉnh công tác lập và công bố quy hoạch, phát hiện và điều chỉnh kịp thời các trường hợp quy hoạch treo, làm cơ sở cho việc quản lý và định hướng xây dựng, nâng cao hiệu quả sử dụng đất

- Đẩy mạnh đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng đô thị; tăng cường công tác quản lý chất lượng các công trình hạ tầng theo hướng tiêu chuẩn hóa; thực hiện định kỳ công tác kiểm tra, giám sát trong công tác đầu tư xây dựng

- Ngăn chặn kịp thời các trường hợp xây dựng trái phép, lấn chiếm đất công

- Chủ động đề ra các kế hoạch và biện pháp để phòng ngừa, xử lý có hiệu quả việc ô nhiễm môi trường do chất thải công nghiệp, chất thải sinh hoạt

- Trên cơ sở công khai hóa quy hoạch chi tiết, kêu gọi và tạo điều kiện cho mọi thành phần kinh tế tham gia vào chương trình nhà ở cho nhân dân; trong đó ưu

tiên nhà ở cho người có thu nhập thấp, cán bộ công chức, Hạn chế việc phát triển các dự án nhỏ lẻ, manh mún và phân tán về các công trình hạ tầng xã hội

Ưu tiên quy hoạch và xây dựng nhiều công trình chung cư cao tầng, các công trình hạ tầng xã hội có quy mô lớn đồng bộ với tính chất dự án

Kết quả bước đầu đạt đựơc từ khi thành lập Quận:

- Ngòai khu chế xuất Tân Thuận Quận đã thu hút 114 dự án, giải quyết việc làm cho hơn 30.000 lao động Các dự án đầu tư xây dựng các căn hộ cao cấp, các công trình phụ trợ trong khu đô thị Nam Sài Gòn như các trường học Nhật Bản, Dân lập Nam Sài Gòn, Hàn Quốc, bệnh viện Quốc Tế và khu Đại học RMIT …

- Các dự án xây dựng khu dân cư quy mô lớn được cấp thẩm quyền giao đất đã bắt đầu triển khai hiệp thương đền bù giải tỏa và đầu tư xây dựng Đối với các đơn vị đầu tư sản xuất kinh doanh, bên cạnh một số đơn vị đã hòan tất công tác đầu tư – xây dựng và đi vào hoạt động mà điển hình là Công ty TNHH Khải Vy với gần 1000 lao động làm hàng xuất khẩu sang Mỹ

- Tháng 9/2005, cơ bản đã hòan tất công tác quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/2000 trên địa bàn 10 phường, quy hoạch lộ giới hẻm trên địa bàn 04 phường, quy hoạch ngành Thương mại – Dịch vụ - Chợ; thẩm định 33 đồ án quy hoạch chi tiết 1/500 với tổng diện tích 345,2 ha và hiện đang triển khai thực hiện quy hoạch chỉnh trang đô thị giải quyết nâng cấp hạ tầng phục vụ nhu cầu về nhà ở thu nhập thấp, tái định cư và quy hoạch ngành Giáo dục … làm cơ sở cho việc quản lý và định hướng xây dựng, phát triển kinh tế xã hội của Quận

- Về công tác quản lý đất đai trên địa bàn: đã tiến hành xây dựng quy hoạch –

kế hoạch sử dụng đất trên địa bàn 10 phường; thực hiện công tác giao đất ven sông rạch cho nhân dân quản lý với diện tích 12,75 ha;

- Về công tác bảo vệ môi trường: đã vận động được 02 cơ sở di dời, 04 cơ sở ngưng hoạt động và 01 đơn vị chuyển đổi ngành nghề, bước đầu chấn chỉnh công tác lấy rác dân lập Nhằm tạo mảng xanh đô thị đã triển khai trồng 20.447 cây xanh trên các tuyến đường với tỷ lệ sống là 85 – 92% Kiến nghị Thành phố sắp xếp lại các cơ

sở công nghiệp đang gây ô nhiễm, di dời về nơi quy định Xây dựng trạm trung chuyển rác trên địa bàn, xây bờ kè chống sạt lở trên các bờ sông, rạch

Dự án trong thời gian sắp tới:

Dự kiến đến năm 2010 sẽ thực hiện việc chỉnh trang đô thị trong đó xây dựng 5.100 căn hộ phục vụ tái định cư, 2.400 căn dành cho cán bộ - công chức và người có thu nhập thấp; được chia làm 04 giai đọan:

Giai đoạn I (đến cuối năm 2006):

- Khảo sát, lập dự án để hòan tất thủ tục xin giao đất với các khu vực Lô P Phường Bình Thuận, khu dân cư Bến sông Ông Lớn, khu tái định cư Bắc rạch Bà Bướm

- Hòan tất công tác giải phóng mặt bằng của 03 khu tái định cư đường Liên Cảng A5, khu tái định cư Bến sông Ông Lớn và khu phía Nam đường Phạm Hữu Lầu

mở rộng với diện tích đất là 9,5ha

- Xây dựng hòan tất hạ tầng kỹ thuật của 03 khu tái định cư nói trên và khu 26,8

ha phường Phú Mỹ Dự kiến 698 căn hộ, trong đó có 498 căn tái định cư và 200 căn dành cho nhà thu nhập thấp

Giai đoạn II (2006 – 2007):

- Hòan tất thủ tục chỉnh trang khu chung cư Tân Quy

- Hòan tất công tác giải phóng mặt bằng của 03 khu gồm Lô P phường Bình Thuận, khu dân cư Bến sông Ông Lớn, khu tái định cư Bắc rạch Bà Bướm với tổng diện tích đất là 26 ha

- Xây dựng hòan tất hạ tầng kỹ thuật của 03 khu tái định cư nói trên Dự kiến gồm 1.482 căn, trong đó có 1.182 căn tái định cư và 300 căn dành cho nhà thu nhập thấp

Giai đoạn III (2007 – 2008): gồm 3.620 căn, trong đó 2.520 căn tái định cư và 1.100 căn dành cho nhà thu nhập thấp

- Xây dựng hòan tất chung cư phục vụ tái định cư tại khu vực 26,8 ha phường Phú Mỹ với 1710 căn hộ

- Xây dựng chung cư cao tầng phục vụ tái định cư tại khu phía Nam đừơng Phạm Hữu Lầu mở rộng với 200 căn hộ

- Xây dựng chung cư cao tầng phục vụ tái định cư tại khu TĐC liên cảng A5 tại phường Phú Mỹ với 360 căn hộ

- Tiếp nhận quỹ nhà TĐC 250 căn hộ do Công ty TNHH Him Lam bàn giao

- Tiếp nhận, bố trí quỹ nhà thu nhập thấp do Công ty CP Điện Sài Gòn xây dựng với 650 căn hộ

- Xây dựng nhà cho CB – CNV tại 1,5 ha ở dự án khu dân cư Công ty Xây dựng – Kinh doanh nhà Sài Gòn tại phường Phú Mỹ với 200 căn hộ

- Xây dựng chung cư cao tầng phục vụ người có thu nhập thấp tại Lô P phường Bình Thuận với 250 căn hộ

Giai đoạn IV (2009 – 2010): gồm 1.700 căn hộ, trong đó có 900 căn TĐC và 800 căn dành cho nhà có thu nhập thấp

- Xây dựng hoàn tất chung cư phục vụ TĐC cho người có thu nhập thấp tại khu vực Bến sông Ông Lớn với 800 căn hộ

- Xây dựng hòan tất khu TĐC Bắc rạch Bà Bướm tại phường Phú Thuận với

500 căn hộ

- Xây dựng khu chung cư cao tầng phục vụ người có thu nhập thấp tại phường Tân Quy (khu chung cư Tân Quy cũ) với 400 căn hộ [19]

Triển khai công tác bảo vệ môi trường:

- Lập công tác di dời và xử lý đối với các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm Thông báo kê khai nộp phí bảo vệ môi trường đối với nước thải công nghiệp, thống kê cập nhật các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm Xây dựng hệ thống thóat nước thải, nước mưa và các công trình xử lý nước thải cho từng khu vực; xử lý chất thải rắn trên địa bàn Quận Từng bước xây dựng cải tạo hệ thống kênh rạch phục vụ thóat nước và tạo cảnh quan

đô thị Quy hoạch nâng cấp xây dựng hệ thống giao thông đô thị, điều hòa giao thông, hạn chế kẹt xe nội thị

- Phát triển cây xanh, bãi cỏ, hoa kiểng tại các khu vực: khu dân cư mới, các tuyến đường chính, bờ kè kênh rạch, công viên khu giải trí, vườn ươm, trường học Kêu gọi đầu tư công trình công viên cây xanh theo quy hoạch chi tiết 1/2000 đã được duyệt, tăng mật độ cây xanh đạt 14m2/người vào năm 2010

- Hòan chỉnh hệ thống quản lý chất thải bao gồm thu gom, tái sử dụng và thải

bỏ Thuận địa điểm xây dựng trạm ép rác kín tại 03 vị trí trên địa bàn Quận Tăng cường nhận thức cộng đồng bằng cách mở các chiến dịch không xả rác, dọn rạch rác tồn đọng, các chương trình giảm thải, tái sử dụng, tái chế và các chương trình phân loại rác tại nguồn Từng bước xã hội hóa công tác thu gom vận chuyển xử lý chất thải, hiện đại hóa trang thiết bị chuyên ngành, đầu tư trạm ép rác kín Kiểm tra, hướng dẫn hoạt động của lực lượng rác dân lập trên địa bàn Quận

- Tiến hành công tác nạo vét và khai thông kênh rạch nhằm khôi phục lại hiện trạng các con rạch, tạo bộ mặt cảnh quan đặc thù về môi trường cảnh quan cho Quận 7; giải quyết tình trạng ngập úng trên địa bàn cũng như góp phần làm giảm các điểm ngập cho Thành phố

- Phối hợp với Sở TNMT kiểm tra tình hình ven kênh Tẻ, cảng Sông Ông Lớn, sông Sài Gòn Kiến nghị di dời đối với Xí nghiệp Bêtông tươi Sài Gòn tại phường Phú

Mỹ

2.4 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ KHU ĐÔ THỊ MỚI PHÚ MỸ HƯNG

Hình 2.1 Bản đồ khu đô thị mới PMH

Khu đô thị mới Nam Sài Gòn nằm ở phía Nam thành phố Hồ Chí Minh, thuộc các phường Tân Phong, Tân Phú (Quận 7) và các xã An Phú Tây, Phong Phú, Bình Hưng, Hưng Long (huyện Bình Chánh) và một phần phường 7 của Quận 8 Khu Đô thị mới Nam thành phố có tổng diện tích tự nhiên là 2.975 ha, lấy tuyến đường Nguyễn Văn Linh làm trục phát triển Là khu đô thị hiện đại bước vào thế kỷ 21 gồm các khu hỗn hợp đa chức năng: trung tâm hành chánh, thương mại, dịch vụ, công nghiệp khoa học, văn hóa, giáo dục, nghĩ ngơi, giải trí với quy mô dân số khỏang 500.000 người Đây là một khu đô thị được qui hoạch một cách tổng thể và hòan chỉnh dựa trên sự phát triển hài hòa với thành phố hiện hữu Hiện nay đã có 17 dự án đầu tư nước ngòai được cấp phép và chấp thuận đầu tư, với tổng vốn đăng ký lên đến 884 triệu USD và 79 dự án trong nước được ghi vốn đầu tư với tổng mức vốn đầu tư hơn 10.900 tỉ đồng

Theo Quyết định số 6555 /QĐ-UBND của UBND TpHCM ngày 27/12/2005 về

Duyệt nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị Khu đô thị mới Nam thành phố 1/5000, diện tích 2.975 ha, trong đó có nội dung điều chỉnh quy hoạch chi

tiết các khu đất được trình bày trong Bảng 2.1:

Bảng 2.1 Tổng hợp nội dung điều chỉnh quy hoạch chi tiết các khu đất

Chức năng điều chỉnh

(ha) (ha)

1 409 Trung tâm đô thị mới

(khu A của Phú Mỹ Hưng)

491,1٭ Giữ nguyên chức năng (QHCT đã

được UBNDTP phê duyệt năm 1997)

2 60 Khu dân dụng 43,3 Giữ nguyên chức năng

3 60 Khu đại học 73,2 Giữ nguyên chức năng khu đại học

4 28 Khu dân cư ven sông 43,3 Giữ nguyên chức năng

5 30 Khu thể thao 24,9 Giữ nguyên chức năng

6 188 Khu công viên, cơ sở

nghiên cứu khoa học, trung tâm công cộng và dân cư

222,0 Khu dân cư, một phần cho công

trình công cộng (bệnh viện) và công viên (15 ha công viên)

7 50 Khu dân dụng 72,8 Giữ nguyên chức năng

8 95 Làng đại học (Khu B

Phú Mỹ Hưng)

127,4 Giữ nguyên chức năng

9 288 Khu công nghiệp sạch và

dân cư

217,4 Khu dân cư, công trình công cộng

và công viên (18 ha công viên)

10 40 Vườn bách thảo 54,7 Công viên, vui chơi giải trí

11 120 Khu tái định cư (số

3-36,5ha) và trung tâm công cộng

155,3 Giữ nguyên chức năng

12 95 Khu thủy công viên và

vườn bách thú

107,8 Khu Đại học

13 180 Khu công viên, trung tâm

công cộng và dân cư

190,6 Giữ nguyên chức năng

14 46 Trung tâm kỹ thuật cao

(Khu C của Phú Mỹ Hưng)

51,0 Giữ nguyên chức năng

15 160 Khu công nghiệp sạch 250,8 Bổ sung thêm chức năng nhà ở

công nhân

16 85 Trung tâm lưu thông hàng

hóa 2 (Khu D của PMH)

99,7 Giữ nguyên chức năng

17 115 Khu Bến Lức - khu kho

và dân cư

126,6 Giữ nguyên chức năng

18 115 Trung tâm lưu thông hàng

hoá 1 (Khu E của PMH)

130,4 Giữ nguyên chức năng

19 178 Khu tái định cư (số

5-47ha), khu giải trí TDTT

và trung tâm công cộng khu vực

245,9 Khu dân cư (ưu tiên tái định cư)

Trung tâm công cộng khu vực và công viên (10 ha công viên)

20 40 Công viên hội chợ triễn

lãm

63,8 Khu công trình công cộng, đại

học (30 ha đại học) và tái định cư

21 40 Vành đai công viên văn

hóa và nghĩ ngơi

0,0 Giữ nguyên chức năng (diện tích

được phân bổ trong các khu chức năng khác)

22 190 Đất tuyến đường Nguyễn

(Nguồn Ban Quản lý Khu Nam – MASD)

Công ty SOM (Skidmore Owings and Merrill, Ltd.Co) là nhà thiết kế chính của

đồ án quy hoạch khu Nam Sài Gòn Đồ án này nhận được giải nhất thiết kế đô thị lần thứ 42 của Tạp chí Kiến trúc tiến bộ Mỹ (1995), giải thưởng danh dự về thiết kế đô thị của Viện kiến trúc

Công nghiệp Tân

Thuận (thuộc UBND

Corporation) Từ hàng ngàn hecta đầm lầy, nhiễm mặn nay đã trở thành một đô thị

Hình 2.2 Vùng đầm lầy bắt đầu được san lấp năm 1996

hiện đại bậc nhất ở Việt Nam, đem lại cho người dân một không gian sống, môi trường

sống văn minh, lịch sự

Khu đô thị mới Phú Mỹ Hưng bao gồm 5 cụm đô thị mới với tổng diện tích là 774ha:

- Khu A – Trung tâm đô thị mới, có diện tích là 433ha

- Khu B – Khu làng đại học, diện tích là 95ha

- Khu C – Khu trung tâm kỹ thuật cao, với diện tích là 46ha

- Khu D và E – Trung tâm lưu thông hàng hóa I và II (85ha và 115ha)

Trong đó khu A được xem là trái tim của tòan khu đô thị mới, có đầy đủ chức năng

của một trung tâm đô thị hiện đại như: thương mại tài chính, dân cư, giải trí, y tế, văn

hóa, giáo dục, …

Là cửa ngõ phía Đông vào đô thị mới PMH, khu A đô thị mới PMH tọa lạc tại

phường Tân Phong và Tân Phú, bao gồm 8 khu: trung tâm Thương mại Tài chính

Quốc tế, Khu Hồ Bán Nguyệt, Khu Kênh Đào, Khu Y tế điều dưỡng, Khu Cảnh Đồi,

Khu văn hóa giải trí, Khu Nam Viên và Khu Midtown Các khu chức năng này đều có

ý tưởng thiết kế từ các cảnh đẹp trên thế giới như Vịnh Singapore, khu Kênh Đào tại

Mỹ …

Trung tâm Thương Mại Tài Chính Quốc Tế sẽ là trái tim của tòan đô thị mới

Khu phức hợp tầm cỡ tòan cầu này gồm có Trung tâm Thương mại, Trung tâm giao

dịch chứng khóan, Khu hội chợ triển lãm quốc tế, khu đô chính, khu ngoại giao đòan,

các cửa hiệu buôn bán, khách sạn quốc tế, các cao ốc văn phòng, các tiện nghi phục vụ

đời sống sinh hoạt chất lượng cao Hiện nay Khu Trung tâm Thương mại Tài chính

Quốc tế đã và đang thu hút nhiều công ty lớn đến đặt văn phòng như: Tập đòan

Unilever, Manulife, … đặc biệt là Tổng Công ty du lịch Sài Gòn liên doanh với Công

ty PMH cùng đầu tư xây dựng Trung tâm Hội Chợ Triển Lãm và Hội nghị Quốc tế quy

mô lớn nhất Việt Nam, góp phần khai thác và phát triển thị trường MICE (M:

Meeting; I: Incentice; C: Conference; E: Exhibition) của TpHCM, phục vụ nhu cầu

xúc tiến thương mại, hội nghị, triển lãm trong cả nước Sự xuất hiện của những tên

tuổi lớn đã tạo một lực đẩy cộng hưởng kích thích môi trường đầu tư kinh doanh

thương mại năng động không chỉ cho đô thị PMH mà cả khu vực phía Nam TpHCM

Bảng 2.2 Hiện trạng phân bố đất sử dụng trong khu A

(HA)

THUỘC TP (HA)

THUỘC PMH (HA)

Đất trường học 16,73 0 16,73

3 Đất công viên cây xanh đô thị 21,09 21,09 0

(Nguồn Ban Quản lý Khu Nam – MASD)

Dựa vào thế mạnh đặc trưng của vùng sông nước phương Nam, có dòng sông

cảnh quan bao quanh, đón các hướng gió, nắng … ngay từ đầu quy hoạch tổng thể

PMH đã nhấn mạnh khai thác tối đa thế mạnh thiên nhiên trên cơ sở tôn tạo và phát

huy lợi thế địa hình sẵn có tạo một đô thị hiện đại chan hòa với thiên nhiên Những

mảng xanh hiện hữu được tái tạo thành công viên, khu bảo tồn, sân Golf, khu giải trí

xen kẽ giữa các khu dân cư, dòng sông cảnh quan được quy hoạch từ hệ thống kênh

rạch hiện hữu để tạo các thủy lộ xuyên suốt và liên kết cảnh quan thiên nhiên đặc sắc

xung quanh

Về thành phần kinh tế: Theo thống kê của Phòng Kinh tế - UBND Quận 7, tính

đến thời điểm 10/03/2006 trên địa bàn phường Tân Phú có 5 doanh nghiệp thuộc

ngành sản xuất công nghiệp (chủ yếu là cơ khí, may mặc, gỗ) và 20 doanh nghiệp kinh

doanh các loại hình dịch vụ - thương mại (xây dựng, kinh doanh vật liệu xây dựng,

kim khí điện máy, gia công và chế tác vàng, xăng dầu …) Trong khi đó ở phường Tân

Phong có khỏang 89 doanh nghiệp, cơ sở sản xuất trên địa bàn (tính đến ngày

14/01/2006) tập trung vào các ngành xây dựng, dịch vụ thương mại, kinh doanh hóa

chất, mỹ phẩm, nhà hàng ăn uống; trong đó thuộc khu đô thị PMH thì 60 doanh

nghiệp, cơ sở sản xuất Ngoài việc đẩy nhanh việc thực hiện các mục tiêu của dự án,

Công ty liên doanh PMH còn làm tròn nghĩa vụ đối với nhà nước theo quy định Tính

đến ngày 19 – 05 – 2005 các khỏan nộp thuế cho ngân sách nhà nước lên đến 1.475 tỷ đồng, ngòai ra Công ty Liên doanh PMH còn chia lãi cho phía Việt Nam trong liên doanh là 52.744.000 USD Ngòai ra công ty còn tham gia các chương trình hỗ trợ cộng đồng, tính đến nay số tiền hỗ trợ cho các chương trình xã hội, từ thiện lên đến hơn 30

tỷ đồng

Đặc điểm dân cư: Theo chỉ đạo của đồ án quy hoạch tổng thể thành phố, mật độ

dân số tại các khu đô thị mới khỏang 90 – 100 người/ha Khi Khu A – PMH được hòan tất thì dự kiến lượng khách vãng lai là 700 – 800 ngàn người Xây dựng một khu đô thị mới văn minh với những cộng đồng nhân văn là mục tiêu của công ty PMH đã và đang thực hiện Một nếp sống văn hóa mới đang hình thành tại PMH, trong đó có sự đóng góp rất lớn của cư dân đô thị mới, bỡi vì “Khách hàng là động lực làm cho đô thị PMH ngày càng đẹp hơn”

Hệ thống giao thông ở PMH được quy hoạch như dạng bàn cờ, thông thóang, lộ

giới từ 8m – 48m nên giao thông thuận tiện, không gây ách tắc giao thông Giao thông

từ các quận đến PMH cũng được rút ngắn do có nhiều tuyến đường từ các quận nối vào Đại lộ Nguyễn Văn Linh: Đường cầu Tân Thuận I & II, cầu chữ Y, cầu Ông Lãnh, cầu Nguyễn Tri Phương, cầu Kênh Tẻ Có những cầu đang được xây dựng như cầu Nguyễn Văn Cừ, cầu Phú Mỹ nối Quận 7 với Quận 2 tạo nên mạng lưới giao thông liên hòan từ PMH đến các quận, các tỉnh miền Đông và miền Tây

Hệ thống hạ tầng kỹ thuật của đô thị PMH như cấp thóat nước, cấp điện, viễn

thông như truyền hình cáp, điện thọai, internet,… tất cả được đầu tư đồng bộ và hòan chỉnh, đáp ứng nhu cầu phát triển của đô thị

Chương 3:

ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG KHU VỰC NGHIÊN CỨU

3.1 HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG KHU ĐÔ THỊ MỚI PHÚ MỸ HƯNG

VÀ CÁC KHU VỰC VÙNG VEN KHU ĐÔ THỊ MỚI

3.1.1 Khu đô thị mới Phú Mỹ Hưng

Khi thực hiện một dự án phải hướng đến tính đa mục tiêu của dự án Dự án đa mục tiêu là nhằm đến việc cùng một lúc đưa ra được các lời giải tối ưu cho nhiều bài tóan kinh tế - văn hóa – xã hội khác nhau để con người sống tốt hơn Một dự án đa mục tiêu bao gồm:

- Mở rộng lòng kênh, xây dựng bờ kè, xây dựng cảng nhỏ, cầu tàu và làm đường dọc kênh nhằm cải thiện điều kiện môi trường đô thị, đồng thời xây dựng các đường mới nhằm kết nối với các trục đường chính

- Tái định cư tại chỗ cho các hộ dân lên chung cư thóat ly khỏi bờ kênh

- Xây dựng chợ và tạo mặt bằng cho các cơ sở sản xuất có qui mô nhỏ hoạt động nhằm tạo thêm công ăn việc làm, cải thiện đời sống người dân

- Xây dựng công viên và nhà sinh hoạt cộng đồng nhằm tăng cường các hoạt động giải trí và mở rộng không gian giao tiếp cho người dân

- Cải thiện chất lượng khu dân cư hiện hữu ở bên cạnh khu tái định cư thông qua các hoạt động: xây dựng nhà vệ sinh mới; thiết lập hệ thống cống thóat nước; nâng cấp đường để giảm ngập lụt; lắp mới đồng hồ điện, nuớc; tráng bêtông các con hẻm

- Tuyên truyền ý thức bảo vệ môi trường cho dân cư dọc tuyến kênh và học sinh

ở các trường tiểu học

- Thành lập các nhóm tín dụng – tiết kiệm

- Xây dựng trạm trung chuyển rác, sắp xếp lại hệ thống thu gom rác dân lập, hỗ trợ thiết bị kỹ thuật cho người lao động

- Nâng cao năng lực tự quản, năng lực xóa đói giảm nghèo và năng lực tham gia của cộng đồng vào chương trình phát triển đô thị

- Xây dựng hồ xử lý nước thải theo phương pháp sinh học

Dự án khu đô thị mới PMH được đánh giá là dự án đa mục tiêu khá hiệu quả Dự án này cùng một lúc giải quyết tổng hợp các mục tiêu về nhà ở, trường học, bệnh viện, chùa, đường sá, khu vui chơi giải trí, công viên, sân thể thao, siêu thị, cảnh quan môi trường Tuy nhiên dự án này không hướng tới tạo việc làm vì cư dân ở đây đều thuộc tầng lớp thựơng lưu

Khu đô thị mới PMH gồm có tất cả là 08 khu, bao gồm:

- Khu Văn hóa – Giải trí (Recreational and Cultural District): gồm có phố Hưng Thái, Hưng Vượng, Hưng Phước, Hưng Gia, Sky Garden, các khu ăn uống, văn phòng, sân Golf và khu giải trí SaiGon Wonderland (đã tạm ngưng hoạt động) thuộc phường Tân Phong, Quận 7 Phía Bắc giáp với rạch Thầy Tiêu và rạch Bàng; phía Nam tiếp giáp với Đại lộ Nguyễn Văn Linh

- Khu dân cư Cảnh Đồi (Hillview District): gồm các khu phố Mỹ Khánh, Phú Gia, Mỹ Tú, Mỹ Cảnh, Mỹ Hưng, Park View, Mỹ Kim, Mỹ Hòang, Nam Thiên, Nam Quang, Mỹ Hòang, địa ốc Hòang Quân, siêu thị Coopmart, trường Quốc tế Nam Sài Gòn thuộc phường Tân Phong Phía Bắc giáp đại lộ Nguyễn Văn Linh, phía Nam giáp rạch Đĩa

- Khu Kênh Đào (Canal District): nằm trên địa bàn của phường Tân Phú; điểm nhấn của khu này là căn hộ The Panorama, The Grand View sang trọng, lịch sự tiếp giáp với công viên rộng lớn, đối diện với rạch Đôi

- Khu y tế điều dưỡng (Medical Campus district): tập trung là 2 bệnh viện Pháp – Việt với qui mô trên 200 giường và bệnh viện Tim Tâm Đức mới đi vào hoạt động ngày 08/03/2006; nằm phía sau bệnh viện là sân Golf, sân tennis tiếp giáp với rạch Thầy Tiêu

- Khu Hồ Bán Nguyệt (Crescent promenade district): tập trung nhà hàng, tòa nhà Trung tâm Thương mại Lawrence S Ting, văn phòng giao dịch của Phú Mỹ Hưng, khu hội chợ triễn lãm, bên cạnh khu công viên rộng lớn với nhiều bố trí cảnh quan đặc sắc; ở phía Nam khu này còn có trường Bán công Nam Sài Gòn, trường Mẫu giáo, trừơng Cao Đẳng Marketing và ký túc xá cho sinh viên của trường Khu Hồ Bán Nguyệt có một địa thế rất đẹp là nằm uốn lượn theo các con sông Thầy Tiêu, rạch Đôi

và rạch Cả Cấm

- Khu Thương mại Tài chính Quốc tế (International commercial & Financial district): tọa lạc ở phường Tân Phú – Quận 7, đang được đầu tư, nhiều công trình còn đang tiến độ thi công, được coi là nơi thu hút lượng lớn lao động bậc cao trong nước

và nước ngoài, đồng thời nơi đây sẽ là đòn bẩy vững chắc cho sự phát triển của Phú

Mỹ Hưng cũng như tác động trực tiếp lên sự gia tăng nhanh chóng giá trị bất động sản trong khu vực

- Khu Midtown (Midtown district): nằm cắt ngang giữa rạch Cả Cấm, cơ sở hạ tầng chưa hòan chỉnh, còn đang xây dựng

- Khu dân cư Nam Viên (Southside district): nằm bao bọc bởi rạch Đôi và rạch

Cả Cấm, đây được quy hoạch là khu nhà ở cao cấp, khu nhà ở cao cấp của các chuyên gia nước ngòai đến ở và làm việc, đời sống tiện nghi cao Nơi đây còn có Trường Nhật Bản, Trường Đài Bắc, Trường Hàn Quốc cho học sinh nước ngòai được bố trí ngay kề bên khu nhà ở; và còn nhiều dự án đang triển khai ở đây

Công tác bảo vệ môi trường ở khu đô thị mới PMH:

a) Về hệ thống nước cấp:

- Mạng lưới cấp nước chôn ngầm dưới vỉa hè dọc các tuyến đường giao thông theo mạng vòng Trên đường Nguyễn Văn Linh có tuyến 250 được cấp từ nguồn cấp nước Thành phố (Công ty Cấp nước Sài Gòn – chi nhánh Nhà Bè), sau đó đưa về Công ty Dịch vụ Khách hàng Phú Mỹ Hưng Từ đây có các ống nhánh phân phối nước trực tiếp đến từng căn hộ và mỗi khu phố sẽ được một Công ty Cấp nước con quản lý (ví dụ như khu phố Hưng Vượng là do Công ty Cấp nước Phú Cảnh quản lý) Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng thì người dân có phản ánh là nước thường xuyên bị đục, hơi có mùi khó chịu và nhất là nước sau khi bị cúp

- Phần lớn người dân ở khu trung tâm đô thị PMH sử dụng nguồn nước nhiều cho sinh hoạt như tắm giặt, ăn uống và vệ sinh

b) Về hệ thống nước thải:

- Hệ thống cống tiết diện 200 - 250 thóat nước bẩn được chôn ngầm dưới vỉa hè Nước thải từ nhà vệ sinh được thu và xử lý qua bể tự họai trước khi thóat vào cống nước bẩn chung thải ra sông rạch

- Hệ thống thóat nước mưa được xây dựng dọc theo các hố ga ở các tuyến đường, được thu gom và thải vào hệ thống thóat nước mưa của tòan khu vực

- Đa số là nước thải sinh hoạt, ăn uống, vệ sinh, một số khu vực nhà dân có bãi rửa xe đều được đưa vào hệ thống thóat nước bẩn chung của khu vực

- Ở khu Y tế điều dưỡng có 02 bệnh viện là Pháp Việt và bệnh viện Tim Tâm Đức thì có hệ thống xử lý nước thải sơ bộ trước khi thải ra hệ thống cống thải chung c) Về hiện trạng chất thải rắn:

- Để giữ gìn vệ sinh môi trường sống được sạch đẹp, đạt tiêu chuẩn “rác không chạm đất”, Trung tâm dịch vụ khách hàng PMH đã trang bị 02 xe ép rác và chở rác với tổng trọng tải là 7.3 tấn rác, với số nhân viên làm nhiệm vụ thu gom rác và vận chuyển rác lên đến 20 người

- Công tác thu gom và quét dọn đường phố được làm rất tốt, hầu hết người dân đều hài lòng

- Rác sinh họat sau khi được thu gom, các xe rác chở về tập trung tại bô rác gần trường Lê Thánh Tôn – đường Lâm Văn Bền

- Riêng thành phần rác y tế được phân loại, 02 bệnh viện Pháp Việt và Tâm Đức ký hợp đồng với Công ty Hùng Mỹ TpHCM Công ty Hùng Mỹ chịu trách nhiệm thu gom và đưa đi xử lý

- Ở các công viên rác chủ yếu là lá cây, bịch nilông nên thùng rác được thiết kế không có nắp đậy, và cũng không ảnh hưởng đến vẽ mỹ quan của công viên Mỗi ngày đều có xe rác đến thu gom sạch sẽ

Tuy nhiên bên cạnh khu phố Sky Garden thuộc phường Tân Phong còn một bãi đất trống chưa xây dựng nên nơi đây được xem là bãi tập kết rác Rác nơi đây vương vãi, hàng ngày có một nhóm người đến nhặt rác, phế liệu, gây mất mỹ quan cho khu

đô thị PMH, và gây ô nhiễm môi trường không khí, nước (do khu vực nằm liền kề với con sông)

d) Môi trường không khí:

Mật độ cây xanh trong khu trung tâm đô thị mới Phú Mỹ Hưng là trung bình là 8m2/người, nên vấn đề về ô nhiễm không khí không đáng kể Chỉ có tuyến đường Nguyễn Văn Linh (đại lộ Bình Thuận cũ) là trục giao thông chính nên lưu lượng xe đông, phát sinh bụi và tiếng ồn, nhưng do có dãy cây xanh phân cách nên mức độ ô nhiễm cũng hạn chế Kết quả quan trắc chất lượng không khí của UBND Quận 7 thực hiện ngày 29/08/2006 tại ngã tư đường Nguyễn Văn Linh – Hùynh Tấn Phát được thể hiện trong Bảng 3.1

Bảng 3.1 Kết quả quan trắc chất lượng không khí của UBND Quận 7 ngày

29/08/2006 tại ngã tư đường Hùynh Tấn Phát – Nguyễn Văn Linh:

STT Thông số Đơn vị Kết quả TCVN 5937 – 1995