Hội An đã trở thành điểm tham quan của đông đảo du khách trong và ngoài nước đến nghiên cứu tìm hiểu khu phố cổ, nhất là sau khi quần thể di tích đô thị cổ Hội An được UNESCO công nhận l
LỜI NÒI ĐẦU
Chưa từng đặt chân đến Hội An, tôi từng bị ám ảnh bởi thứ ánh sáng vàng hắt từ những ô cửa cổ và mùi hương trầm lan tỏa mỗi sáng khi các căn nhà vàng nghiêng mình chào đón ngày mới; tôi ước ao một ngày được đến Hội An để tự mình cảm nhận ánh sáng diệu kỳ ấy, thả đèn hoa đăng cầu bình an cho những người tôi yêu thương và đứng trên Cầu Nhật Bản nguyện cầu cho một tương lai tươi sáng Ước mong ấy cuối cùng trở thành hiện thực khi tôi chọn đề tài tốt nghiệp và có mặt tại Hội An, nơi cổ kính hiền hòa lan tỏa từ mảnh đất đến con người Tôi được dạo trên dãy phố cổ màu vàng, ngắm ánh đèn đêm dịu nhẹ và cảm nhận đúng chất Hội An như một điểm đến lưu giữ văn hóa Việt Nam: cổ kính, hiền hòa và đầy thi vị.
Tôi hít thở không gian Hội An như thể sợ khoảnh khắc này sẽ biến mất nếu chậm thêm một giây, để những ký ức bên phố cổ không bị lãng quên Từ Hội An, tôi nghe vô số câu chuyện về đời sống mưu sinh vất vả và những tình yêu bắt nguồn từ nơi đây Cuộc đời có lúc đưa người gặp gỡ trên mảnh đất đầy yêu thương và nghĩa tình của Hội An, nhưng sau đó nhiều duyên không thể đến được với nhau.
Chỉ có một Hội An dịu dàng, đằm thắm đến yên bình vẫn mòn mỏi đợi chờ người xưa
Hội An như một bí ẩn e ấp và kín đáo đến mức chỉ một lần ghé thăm cũng chưa thể khám phá hết vẻ đẹp của phố cổ, nơi thu hút mọi ánh nhìn bằng sự linh thiêng và cuốn hút riêng Tôi nhận ra hình ảnh Hội An từ ngày đầu biết đến mảnh đất này vẫn chưa đổi thay: cổ kính, yên bình và đậm chất ký ức, dù nhịp sống hiện đại có gấp gáp đến đâu đi nữa Phố cổ Hội An vẫn giữ nét bình dị và xưa cũ như vốn có, tạo nên một trải nghiệm du lịch đầy mê hoặc giữa lòng miền Trung Việt Nam.
Hội An như một lời hẹn cho ngày mới, đón chào từng bước chân quay về dù trải qua nắng mưa hay ai đó vô tình quên đi một góc nhỏ của phố cổ; nhưng nơi đây vẫn vẹn nguyên sự ân tình, ôm trọn mọi tình nghĩa mà người ta mang theo.
Ngày mai, tôi sẽ quay lại Hội An cùng những người bạn thân thiết như một người tri kỷ, tin rằng có những mảnh đất mang ân tình và yêu thương không thể rời xa Đêm ở phố cổ Hội An yên ả và trầm mặc, đặc biệt vào đêm rằm 14 âm lịch khi phố cổ càng quyến rũ nhờ ánh sáng từ những chiếc đèn lồng, những màn hát dân ca và bài chòi, cùng lời nguyện cầu thầm thì từ các ngôi chùa cổ kính Những đêm như vậy tại Hội An dường như không có ánh đèn điện, chỉ còn sự lung linh của đèn lồng và không gian cổ kính cho du lịch Hội An và trải nghiệm tham quan phố cổ.
Những người yêu nét cổ kính của phố cổ Hội An thường chọn đêm 14 âm lịch để đến phố cổ Hội An, nơi lưu giữ ký ức của một thời huy hoàng Suốt 7–8 năm nay, đêm ấy phố cổ không thắp điện; thay vào đó là những chiếc đèn lồng truyền thống được thắp nến lung linh Khung cảnh của các mái cổ rêu phong như hiện về, mang theo hơi thở của nhiều thế kỷ đã qua Hội An từng là một thương cảng quốc tế sầm uất trong suốt hai thế kỷ 17 và 18 Việc đèn lồng và nến đêm 14 âm lịch giúp du khách cảm nhận sâu sắc sự giao thoa giữa lịch sử và hiện tại.
Chùa Cầu là một kiến trúc đặc trưng và biểu tượng của Hội An, còn được biết đến với tên Lai Viễn Kiều theo tên gọi mà chúa Nguyễn Phúc Chu tặng Cầu được xây vào khoảng cuối thế kỷ 17; ban đầu do người Nhật xây dựng, sau nhiều lần trùng tu nó dần thoát khỏi phong cách Nhật và quay về phong cách Việt Nam xưa Cầu dài 18 m, chân xây bằng gạch, thân gỗ được chạm trổ công phu và mái lợp ngói; từ bên ngoài, cầu có dáng như một ngôi nhà cổ vươn giữa sông Bên trong thờ vị thần bảo hộ xứ được tạc bằng gỗ Hiện nay, Chùa Cầu vẫn là nơi chiêm bái của người dân phố cổ và du khách từ phương xa, và gần đó là Hội quán Phúc Kiến thờ Lục.
Tánh (6 vị tiền hiền), thần tài… Ngoài ra, còn có các Hội quán khác của người Hoa
Những ngôi nhà cổ Quân Thắng, Phùng Hưng và Tấn Ký là những điểm tham quan không thể bỏ qua khi đến Hội An, được giữ nguyên vẹn suốt hàng trăm năm qua Đặc biệt, tại ngôi nhà cổ Tấn Ký có đôi liễn "bách điểu" khắc bài thơ mà mỗi chữ là hình một con chim đang bay Ngôi nhà này còn nổi tiếng với chiếc chén Khổng Tử, chiếc chén duy nhất ở Việt Nam, với bí ẩn là nước rót đầy cũng không thể đầy vì mỗi lần rót quá tám phần nước sẽ bị nước chảy ra qua lỗ nhỏ dưới đáy, còn rót ít hơn thì lại bình thường; vì vậy chén trở nên quý giá và hấp dẫn du khách Đèn lồng lung linh tái hiện không gian thế kỷ 17-18 của phố Hội, làm xao xuyến lòng người Khi không có điện, những con phố hiện đại trở nên ngột ngạt, nhưng ở Hội An đêm không có ánh đèn điện lại thơ mộng, cho du khách cảm giác như bước vào không gian cổ xưa của hàng trăm năm trước ngay tại thời điểm hiện tại.
Với cái nhìn sâu sắc về văn hóa Hội An, tác giả giới thiệu nét đặc sắc của vùng qua trò chơi dân gian dân ca bài chòi, mang đậm bản sắc xứ Quảng và tinh thần lao động của người Quảng Hành trình từ quá khứ được trình bày bằng những nội dung tiêu biểu và đặc sắc nhất của bài chòi, được tác giả nghiên cứu chắt lọc kỹ lưỡng từ giai đoạn hình thành, hình thức chơi và lối đối đáp cho tới tính dân dã, sôi nổi và sức hút riêng khiến người nghe bị cuốn hút.
Dân Ca bài chòi: Được tổ chức chơi vào tối 14,15 rằm,30 và mùng 1,ngày lễ và tết…
1) Có 11 cái chòi được xếp theo hình chữ U
2) Có sanh sứa,kèn,trống và đờn cò vui nhộn
3) Có hai người hô câu thai
5) Quà thưởng cho người thắng cuộc
6) Người chơi tham gia đông đảo
Hội An không phải nơi tôi sinh ra hay nuôi dưỡng tâm hồn bằng thời thơ ấu, nhưng hương Hội An và vẻ đẹp cổ kính bình yên đã ngấm sâu vào tâm trí tôi Vì vậy, tôi chọn đề tài dân ca Bài Chòi để truyền tải đến những người quan tâm và cả những ai chưa biết về Hội An, giúp họ cảm nhận được vẻ đẹp giản dị và mộc mạc được thể hiện qua từng lời ca của dân ca nơi đây và thôi thúc họ tìm đến thành phố cổ này Dân ca Bài Chòi không chỉ là âm nhạc truyền thống mà còn là nhịp cầu kết nối quá khứ với hiện tại, mang đến cho độc giả cái nhìn sâu sắc về văn hóa và con người Hội An.
CƠ SỞ LÝ LUẬN & THỰC TIỄN
1 Tổng quan lịch sử của đề tài:
1.1 Lịch sử đề tài nghiên cứu
1.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển Hội An
Hội An là mảnh đất giàu truyền thống lịch sử cách mạng và văn hóa, từng được biết đến trên thương trường quốc tế với nhiều tên gọi như Lâm ấp, Faifo và Hoài Phố Nhờ vị trí địa lý thuận lợi, từ hơn 2000 năm trước nơi đây đã hình thành và phát triển một nền văn hóa độc đáo, lưu giữ các giá trị lịch sử và di sản thương mại làm nên danh tiếng của vùng đất này.
Gần đây các nhà khảo cổ đã khai quật 4 di tích mộ táng (An Bàng, Hậu xá I, Hậu Xá II, Xuân Lâm) và 5 điểm cư trú (Hậu Xá I, Tràng Sỏi, Sồng Nà, Thanh Chiếm, Bàu sà), phát hiện nhiều loại hình mộ chum, công cụ sản xuất và sinh hoạt, cùng đồ trang sức tuyệt xảo bằng đá, gốm, thủy tinh và kim loại, khẳng định sự phát triển rực rỡ của nền văn hóa Sa Huỳnh Đặc biệt, hai loại tiền đồng Trung Quốc thời Hán (Ngũ Thù, Vương Mãng), hiện vật sắt kiểu Tây Hán, dáng dấp Đông Sơn và Óc Eo, cùng đồ trang sức được chế tác tinh luyện trong các hố khai quật cho thấy ngay từ đầu Công nguyên đã có nền ngoại thương manh nha hình thành ở Hội An.
Từ thế kỷ II đến XIV, Hội An thuộc đất Champa, có tên gọi Lâm Ấp Phố, là một cảng thị phát triển thu hút thương gia Ả Rập, Ba Tư và Trung Quốc đến buôn bán và trao đổi vật phẩm Những dấu tích nền tháp Chăm, giếng nước Chăm và tượng Chăm còn lại cùng các mảnh gốm sứ Trung Quốc, Đại Việt và Trung Đông từ thế kỷ II–XIV được khai quật cho thấy sự tồn tại của Lâm Ấp Phố (thời Chăm Pa) trước Hội An (thời Đại Việt) Vùng đất này cũng từng là một Chiêm cảng với sự tồn tại trước khi bị lãng quên Nhờ môi trường sông nước thuận lợi và các yếu tố nội tại lẫn tác động ngoại sinh, từ thế kỷ XVI đến thế kỷ XIX, đô thị - thương cảng Hội An đã phát triển mạnh mẽ.
Hội An được tái sinh và phát triển thịnh vượng nhờ thời kỳ mở mang của các chúa Nguyễn Từ năm 1585, khi chúa Nguyễn Hoàng nhận trấn thủ Thuận Hóa và Quảng Nam (khoảng năm 1570) cùng con trai là chúa Nguyễn Phúc Nguyên mở mang đất đai và phát triển kinh tế Đàng Trong, Hội An dần trở thành một thương cảng quốc tế sầm uất của cả nước và khu vực Đông Nam Á thời đó Sự kiện này cho thấy vai trò quan trọng của Hội An trong lịch sử thương mại và giao lưu miền Trung.
Vào nửa cuối thế kỷ XIX, đoạn sông Thu Bồn nối với biển dần bị bồi cạn, khiến tàu thuyền ra vào gặp khó khăn và thương cảng Hội An suy yếu rồi mất hẳn, nhường vị thế cho Đà Nẵng – cảng mới do người Pháp mở ra Những thương gia giàu có người Hoa và người Việt lần lượt di cư đến Sài Gòn hoặc Đà Nẵng để lập nghiệp, để lại Hội An yên tĩnh với những ngôi nhà cổ kính rêu phong.