FILE 20220114 094053 nhap mon 4

Mục tiêu nghiên cứu Thặng dư của người tiêu dùng Thặng dư của người sản xuất Hiệu quả thị trường... Giá phải dừng lại ở mức bao nhiêu để thị trường cân bằng?- Mỗi người mua được sách tro

CHƯƠNG 4 HiỆU QUẢ CỦA THỊ TRƯỜNG

Mục tiêu

nghiên cứu

Thặng dư của người tiêu dùng

Thặng dư của người sản xuất

Hiệu quả thị trường

4.1 Thặng dư của người tiêu dùng

 Số tiền tối đa mà mỗi người mua sẵn sàng trả được

gọi là sự sẵn sàng thanh toán Số tiền này cho biết

người mua đánh giá giá trị hàng hoá là bao nhiêu.

 Nếu P = sự sẵn sàng thanh toán, người tiêu dùng sẽ

bàng quan về việc mua

- Cuộc đấu giá đã diễn ra như thế nào?

Giá phải dừng lại ở mức bao nhiêu để thị trường cân bằng?

- Người mua được sách trong TH này thu được bao nhiêu lợi ích?

a Sự sẵn sàng thanh toán và CS khi thị trường chỉ

có 1 cuốn sách cần bán

Khái niệm về CS:

CS là số tiền người mua sẵn sàng trả cho một hàng

hoá trừ đi số tiền mà người mua thực sự phải trả.

- CS phản ánh lợi ích mà người mua nhận được khi tham gia vào một thị trường.

- Cuộc đấu giá đã diễn ra như thế nào? Giá phải dừng lại ở mức bao nhiêu để thị trường cân bằng?

- Mỗi người mua được sách trong TH này thu được bao nhiêu lợi ích?  Tổng lợi ích của cả thị trường?

b Sự sẵn sàng thanh toán và CS khi thị trường có 2 cuốn sách cần bán

4.1.2 Sử dụng đường cầu để tính CS

a TH đường cầu có dạng bậc thang

 Xuất phát từ mối quan hệ giữa giá và lượng cầu, chúng

ta có một biểu cầu như sau:

 Tương ứng với biểu cầu này, chúng ta có đường cầu:

1 2 3 4 100

Nguyện vọng thanh toán của A

Nguyện vọng thanh toán của B

Nguyện vọng thanh toán của C

Nguyện vọng thanh toán của D

 Trong hình trên, giá được xác định bởi đường cầu sẽ cho biết sự sẵn sàng thanh toán của người mua cận

biên (Người mua cận biên là người mua sẽ rời bỏ thị trường nếu giá cao hơn).

 Như vậy, độ cao của đường cầu chính là sự sẵn sàng thanh toán của người mua.

 Hai hình sau đây sẽ minh họa cho thặng dư của người tiêu dùng trong hai trường hợp mức giá bằng 150 và

120

1 2 3 4 100

1 2 3 4 100

Thặng dư của người tiêu dùng B (30)

Thặng dư của người tiêu dùng A (80=50+30)

Tổng thặng dư của người tiêu dùng A và B (tổng thặng dư

TD của thị trường) (110= 80 + 30 )

Khi mức giá giảm xuống còn 120

 Như đã biết, CS là số tiền người mua sẵn sàng

thanh toán trừ đi số tiền mà người mua thực sự

phải trả

 Mà, sự sẵn sàng thanh toán chính là độ cao của

đường cầu

 Kết luận: phần diện tích nằm dưới đường cầu và

trên giá cả chính là tổng CS trong một thị trường

 Trong các hình trên, đường cầu có dạng bậc thang (một cách rõ rệt) là do số các sản phẩm là đếm theo số nguyên tự nhiên và số người tham gia thị trường là ít (4, tương đương với lượng cầu).

 Tuy nhiên, khi lượng cầu được đo lường một cách liên tục (như kg, cm…) hoặc khi số người tiêu

dùng tham gia trên thị trường là lớn (lúc này việc tăng thêm hay giảm đi một hay một số người tiêu dùng cũng không làm thay đổi đáng kể lượng cầu thị trường) thì đường cầu sẽ ít gấp khúc hơn Tức

là, nó sẽ có dạng như một đường dốc xuống như trong trường hợp tổng quát.

!

Lưu ý

A

Thặng dư của người TD

CS TT tại mức giá P1 là diện tích tam giác ABP 1

Cầu

b TH đường cầu có dạng tuyến tính

Lưu ý: Trong bài tập, không tính riêng cho từng người đươc, chỉ tính tổng cho cả thị trường mà thôi.

Khi giá giảm xuống còn P 2 :

CS tại mức giá P2 là phần diện tích

4.2 Thặng dư của người sản xuất (Producer Surplus - PS)

4.2.1 Chi phí và sự sẵn sàng bán

 Lấy ví dụ về một cuộc đấu giá cung ứng dịch vụ quét sơn nhà ở Giả sử thị trường chỉ có bốn người thợ

cung ứng dịch vụ với các mức chi phí như sau:

- Chi phí ở đây được hiểu là chi phí cơ hội của mỗi

 Vì chi phí của người thợ là giá thấp nhất mà anh ta chấp nhận để làm việc, nên chi phí là chỉ tiêu phản ánh sự sẵn sàng bán

Do đó:

 Nếu P > chi phí  người sản xuất sẽ bán

 Nếu P < chi phí  người sản xuất sẽ không bán

 Nếu P = chi phí  người sản xuất sẽ bàng quan về việc bán

- Cuộc đấu giá đã diễn ra như thế nào? Giá phải dừng lại ở mức bao nhiêu để thị trường cân bằng?

- Người cung cấp dịch vụ quét sơn trong TH này thu được bao nhiêu lợi ích?

a Sự sẵn sàng bán và PS khi thị trường có 1 ngôi

nhà cần quét sơn

Khái niệm về PS:

PS là số tiền người bán (hay người sản xuất) nhận

được trừ đi chi phí sản xuất.

- Thặng dư của người bán (hay người sản xuất) phản ánh lợi ích mà người này nhận được từ việc tham gia vào một thị trường

- Cuộc đấu giá đã diễn ra như thế nào? Giá phải dừng lại ở mức bao nhiêu để thị trường cân bằng?

- Mỗi người thợ cung cấp dịch vụ trong

TH này thu được bao nhiêu lợi ích?  Tổng lợi ích của cả thị trường?

b Sự sẵn sàng bán và PS khi thị trường có 2 ngôi

nhà cần quét sơn

4.2.2 Sử dụng đường cung để tính PS

a TH đường cung dạng bậc thang

 Xuất phát từ mối quan hệ giữa giá và lượng cung,

chúng ta có một biểu cung như sau:

PS của Tím (800 – 600 = 200)

b TH đường cung dạng tuyến tính

Lưu ý: Trong bài tập, không tính riêng cho từng người đươc, chỉ tính tổng cho cả thị trường mà thôi.

P 1

S

P 2

Thặng dư tăng thêm của người SX ban đầu (ABP 2 P 1 )

Thặng dư của người SX mới đến (ABC)

Q 1 Q 2

Giá

Lượng

A B

4.3 Hiệu quả thị trường

 Thặng dư của người tiêu dùng

= Giá trị đối với người mua - Số tiền người mua trả

 Thặng dư của người sản xuất

= Số tiền người bán nhận - Chi phí của người bán

4.3.1 Hiệu quả thị trường tại trạng thái cân bằng

C

TS = CSTT + PSTT

1 Thị trường tự do phân bổ mức cung về hàng hoá cho người

đánh giá nó cao nhất.

2 Thị trường tự do phân bổ mức cầu về hàng hoá cho những

người bán có thể sản xuất ra nó với chi phí thấp nhất.

3 Thị trường tự do sản xuất ra lượng hàng hoá làm tối đa hoá

Giá trị đối với người mua

Q *

4.3.2 Hiệu quả thị trường: Một số thất bại

- Khi kết luận rằng thị trường có hiệu quả, chúng ta đã dựa trên hai

giả định cơ bản:

 Sự cạnh tranh hoàn hảo;

 Kết cục trên một thị trường chỉ có ý nghĩa đối với người mua và người bán trên thị trường đó

- Nếu tồn tại sức mạnh thị trường (có thể tác động đến giá): thì có thể

thị trường không còn hiệu quả nữa vì giá cả và lượng hàng cách xa trạng thái cân bằng

- Có thể kết cục của một thị trường tác động vào những người nằm

ngoài thị trường (Ngoại ứng) Người mua và người bán không tính đến những hiệu ứng phụ này ⇒ Trạng thái cân bằng trên một thị

trường có thể không có hiệu quả nếu xét theo quan điểm xã hội với

tư cách một tổng thể

BÀI TẬP

1 Cho thị trường hàng hóa A với phương trình đường cung và đường cầu như sau:

Q S = 2+ 4P và Q D = 56 - 2P

a.Tính thặng dư sản xuất, thặng dư tiêu dùng tại trạng thái cân bằng?

b.Do giá hàng B là hàng thay thế cho A giảm nên cầu

về A giảm Biết lượng cân bằng mới bây giờ là 36 Lập phương trình đường cầu mới?

P (nghìn đồng/tấn) 40 36 32 28 24 20

Tại mọi mức giá, lượng cung là 2 tấn.

a Xác định phương trình đường cầu?

b Xác định giá cân bằng và tổng doanh thu? Tính thặng dư

sản xuất, thặng dư tiêu dùng tại trạng thái cân bằng?

c Do thu nhập của người tiêu dùng tăng làm lượng cầu tại mọi mức giá tăng thêm 0,25 tấn Xác định giá cân bằng và tổng doanh thu?

d Chính phủ áp đặt mức giá bán là 25 trên thị trường Tính

thặng dư sản xuất và thặng dư tiêu dùng?

2 Có biểu cầu về một hàng hoá như sau: