Áp dụng mô hình 5 forces của Porter vào phân tích cơ hội và thách thức của ngành bán lẻ VN Áp dụng mô hình 5 forces của Porter vào phân tích cơ hội và thách thức của ngành bán lẻ VN Nhóm 8 thuydungngu.
Trang 1Áp dụng mô hình
5 forces của Porter vào phân tích cơ hội
và thách thức của ngành bán lẻ VN
Nhóm 8
Trang 2Tổng quan
Đặc điểm ngành bán lẻ Việt
Nam
5 forces of M.Porter
Sức mạnh thương lượng của khách hàng
Cạnh tranh giữa các đối thủ
Cơ hội và Thách thức
Trang 3ĐẶC ĐIỂM của ngành bán lẻ VN
Trang 4+ Quy mô: Doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam và nước ngoài đang phải chia nhau miếng bánh thị trường Quy mô
tăng lên nhanh chóng Quy mô thị thường 142 tỷ USD Dự báo đóng góp vào 59% GDP cả nước 2025
· Doanh nghiệp Việt Nam: Hiện nay doanh nghiệp bán lẻ VN đang chiếm khoảng 70 – 80% thị
trường
· Doanh nghiệp nước ngoài: Năm 2020,, hơn 50% thị phần bán lẻ thuộc về doanh nghiệp nước
ngoài, chủ yếu tập trung vào các phân khúc bán lẻ hiện đại
- Từ sau đại dịch COVID-19, nhu cầu tiêu thụ mặt hàng gia dụng tăng -> Phần lớn các nhà bán
lẻ tập trung phân phối các mặt hàng FMCG
+ Tốc độ tăng trưởng: Cao (trung bình 11,5%/năm)
- Doanh thu ước tính đạt 1,318 nghìn tỷ đồng tăng 4.4%
- Tỷ lệ hàng hóa phân phối bán lẻ luôn đạt trên 80%
+ Cơ cấu: Xét trên tổng doanh thu bán lẻ cả nước
- Bán lẻ thống chiếm phần lớn, khoảng 74% (chợ truyền thống, tạp hoá, )
- Bán lẻ hiện đại – 23% (siêu thị, đại siêu thị, trung tâm thương mại, chuỗi cửa hàng tiện lợi, ),
- Bán lẻ trực tuyến chiếm ~5% (các sàn TMĐT Lazada, Tiki, Shopee, )
Trang 5+ Xu hướng:
· Bán lẻ truyền thống vẫn là kênh chính nhưng bán lẻ hiện đại đang trở nên phổ biến (với tốc độ
tăng trưởng cao gấp 10 lần so với bán lẻ truyền thống)
· VCSC đánh giá hai mô hình tạo ra sự thành công cho nhà bán lẻ sẽ là thương mại điện tử
(Ecommerce) và mini mart (siêu thị nhỏ)
o Thương mại điện tử:
Shopee và Lazada là những trang thương mại điện tử hàng đầu với lượt truy cập quý 3/2021 lên đến 77.8 triệu và 21.4 triệu
o Mini mart:
Mô hình ghi nhận tác động tích cực khi gia tăng đc 30% số lượng khách hàng trên mỗi cửa hàng Mô hình này đi lên từ các cửa hàng tạp hoá (kênh bán lẻ truyền thống)
· Hiện đại hóa ngành bán lẻ: hình thức thanh toán không tiền mặt (cashless payment)
· CSR + Green marketing: LOTTE Mart (Triển khai nội dung giáo dục về môi trường trên MXH), Aeon (tổ chức trồng cây), Big C (túi thân thiện với mt), Mega Market (thu pin, ko dùng túi nilong)
Trang 65 FORCES OF
M.PORTER
Trang 7Sức mạnh thương lượng
của khách hàng
Vị thế mặc cả
Tác nhân ảnh hưởng: Thói quen mua sắm, Thu nhập, Toàn
cầu hóa, cạnh tranh gắt gao và sự bùng nổ của Internet
cũng như hoạt động chia sẻ thông tin
-> Phần lớn dân số VN vẫn ở phân khúc thu nhập
trung bình, do vậy thói quen mặc cả để có được giá
tốt khi mùa hàng sẽ mang đến thuận lợi hơn cho
những kênh bán lẻ truyền thống vì có ít tính niêm
yết về giá hơn so với các kênh bán lẻ hiện đại & trực
tuyến
Mức độ tập trung của khách hàng
Số lượng người mua tăng trưởng mạnh mẽ ở kênh bán lẻ hiện đại & trực tuyến.
-> Hành vi tiêu dùng có sự dịch chuyển, yêu cầu các
doanh nghiệp bán lẻ cần có dịch vụ với chất lượng tốt, mẫu mã mặt hàng & giá cả đa dạng tạo ưu thế cạnh tranh (competitive advantage)
Chi phí chuyển đổi
Do có ít nhà cung cấp có sẵn trong một kênh bán hàng,
khả năng chuyển đổi của khách hàng rất thấp (VD: mua 1
lốc sữa ở WinMart với giá cũng tương đương ở 1 tạp hoá
trong chợ)
-> Quyền thương lượng thấp, chi phí chuyển đổi cao
Trang 8Cạnh tranh giữa
các đối thủ
Sự nở rộ của một xu hướng tiêu dùng mới tạo thúc đẩy sự cạnh
tranh quyết liệt của những ông trùm bán lẻ hiện đại với cửa hàng
truyền thống Những nơi có chợ, tiệm tạp hóa sẽ xuất hiện các siêu
thị, cửa hàng tiện lợi
+ Bán lẻ hiện đại với vốn đầu tư nước ngoài lớn và sản phẩm đa dạng -> gây rào cản lớn trong việc thu hút người tiêu dùng tới các nhà bán lẻ trong nước & kênh truyền thống
- Theo thống kê của Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương) năm 2020, cả nước hiện có khoảng 900 siêu thị và hơn 1000 cửa hàng tiện lợi Điều này vô hình trung khiến các cửa hàng bán lẻ truyền thống bị hạn chế và doanh
số giảm đáng kể.
- Chính sự đổi mới, tiện lợi trong quá trình mua hàng đã thu hút nhiều khách hàng và lấy đi một lượng lớn người
tiêu dùng của bán lẻ truyền thống.
+ Kênh bán lẻ trực tuyến cũng là một nơi tiềm năng với sự tiện lợi và nguồn liệu không giới hạn + phân
phối sản phẩm rộng rãi tới người tiêu dùng Bên cạnh đó còn tạo cơ hội cho những cá nhân có thể tự kinh doanh tại nhà mà không cần phải tốn chi phí CSVC
-> Đây là barrier cho những nhà bán lẻ mặt đất, làm thế nào để giữ vững được vị thế, đặc biệt là trong hệ sinh thái tiêu dùng người trẻ (chuộng sự nhanh, tiện lợi)
Cạnh tranh trong industry
Trang 9+ Với kênh bán lẻ truyền thống
Bất chấp sự mở rộng nhanh chóng của các cừa hàng TMHĐ & Ecommerce, các bán lẻ tạp hoá truyền thống vẫn đóng 1 vai trò quan trọng trong thị trường bán lẻ với sự tăng trưởng ổn định
Lí do: Income cố định của người dân + thói quen chi tiêu của người tiêu dùng
+ Với kênh bán lẻ hiện đại
Sự chuyển dịch cơ cấu ngành bán lẻ từ truyền thống sang hiện đại tăng, dẫn tới sự cạnh tranh khốc liệt từ chính các doanh nghiệp bán lẻ nước ngoài (Lotte, Coop, BigC…) so với các doanh nghiệp trong nước
(WinMart, FamilyMart, )
+ Với kênh bán lẻ trực tuyến
- Bên cạnh sự cạnh tranh trực tiếp giữa các sàn TMĐT, một hình thức kinh doanh bán hàng mới đã xuất hiện trên các mạng xã hội, đặc biệt là Facebook
- Các kênh TMĐT chạy đua các chương trình khuyến mãi và chiến dịch hàng tháng để thu hút khách hàng
=> Tạo lợi thế cạnh tranh về giá cả giữa các sàn
các đối thủ
Trang 10CƠ HỘI VÀ THÁCH
THỨC
Trang 11Cơ hội
- Gia tăng năng lực cung ứng hàng hoá của ngành bán lẻ do lượng người tiêu dùng
đang có xu hướng tiêu thụ nhiều hơn;
- Sản xuất hàng hoá có xu hướng phát triển mạnh mẽ & đa dạng hoá mẫu mã hơn -> Doanh nghiệp có động lực để lựa chọn các mặt hàng có chất lượng cao và giá cả phù hợp + có tính phân loại ứng với khả năng chi tiêu của từng phân khúc khách hàng;
- Nhu cầu thị trường thay đổi, đòi hỏi đa dạng các nhà phân phối bán lẻ -> Tăng năng lực cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong và ngoài nước
- Chuyển dịch cơ cấu kênh bán lẻ, gia tăng việc phân phối đa kênh (cả trực tiếp & trực tuyến) đối với các nhà bán lẻ có quy mô lớn và hiệu quả kinh doanh cao
- Nhờ cơ cấu dân số trẻ + nhu cầu tiêu dùng luôn ở mức cao ổn định -> Thị trường bán lẻ
VN là mảnh đất màu mỡ thu hút vốn đầu tư nước ngoài và nhà bán lẻ nước ngoài tăng
Trang 12Thách
thức
- Ảnh hưởng của đại dịch COVID -> sức mua giảm sút và người dân thắt chặt chi tiêu,
nhu cầu chủ yếu chỉ tập trung vào các hàng hóa thiết yếu Điều này ảnh hưởng trực tiếp tới những cơ sở bán lẻ tập trung vào 1 loại mặt hàng (thời trang, đồ điện tử, )
- Các xu hướng công nghệ phát triển (AI, IoT, điện toán đám mây, cashless payment, )
-> Đòi hỏi các DN bán lẻ, đặc biệt là nhà bán lẻ truyền thống có sự tái cơ cấu và chuyển
mình, áp dụng công nghệ, chuyển đổi số vào quá trình phân phối sản phẩm và kết nối khách hàng
- Các doanh nghiệp bán lẻ ở VN nói chung chủ yếu là tạp hoá với quy mô nhỏ lẻ (~70%), thiếu sự
chuyên nghiệp, tổ chức cũng như đầu tư CSVC để vận hành hiệu quả mô hình kinh doanh
- Nhà bán lẻ hiện đại gặp thách thức lớn trong việc tiếp cận người tiêu dùng ở vùng nông thôn,
trong khi dân số ở khu vực này lại chiếm tỷ trọng đáng kể trong cơ cấu dân số VN
- Các hàng rào thuế quan mới được đặt ra khiến cho các mặt hàng ngoại nhập khó có cơ hội
tiếp cận vào thị trường trong nước
Trang 135 https://moit.gov.vn/tin-tuc/thi-truong-trong-nuoc/tong-muc-ban-le-hang-hoa-va-doanh-thu-dich-vu-tang-truong-vuot-troi.html
6 https://tapchicongthuong.vn/bai-viet/chuyen-doi-so-trong-cac-doanh-nghiep-nganh-ban-le-viet-nam-co-hoi-va-thach-thuc-89158.htm
7 https://managementstudyguide.com/challenges-to-the-retail-sector.htm
8 https://www.statista.com/topics/5334/fmcg-retail-in-vietnam/
9 https://www.marketresearchvietnam.com/insight/vietnam-retail-industry-in-2022
10 https://qandme.net/en/report/vietnam-retail-store-modern-trade-trend-2022.html
Trang 14NHÓM 8 THANK
YOU FOR LISTENING!
Trang 15NGÀNH PHÂN PHỐI BÁN LẺ VIỆT NAM
*theo 5 áp lực cạnh tranh của M Porter
Trang 16TÌNH HÌNH NGÀNH
▪ Thị trường bán lẻ Việt Nam tăng mạnh với nhiều hình thức khác nhau, đặc biệt là hình thức bán lẻ hiện đại như các siêu thị, trung tâm mua sắm, trung tâm thương mại rộng lớn.
▪ Riêng năm 2019 doanh thu bán lẻ hàng hoá và dịch vụ
đã tăng 12,4% so với cùng kỳ
▪Xuất hiện một vài doanh nghiệp bán lẻ điển hình về quy
mô phát triển như hệ thống siêu thị Coopmart với trên 50 siêu thị
Trang 17ĐẶC ĐIỂM CỦA NGÀNH
▪Những nhà phân phối bán lẻ có thể được phân chia thành nhiều loại theo nhiều tiêu chí khác nhau.
▪Khách hàng phần lớn là người tiêu dùng cuối cùng.
▪Hàng hoá, dịch vụ thường là khối lượng nhỏ, chủ yếu
phục vụ trực tiếp cho người tiêu dùng cuối cùng.
▪Phân phối hàng hoá thông qua 1 số loại hình chủ yếu
như: chợ, cửa hàng bán buôn/bán lẻ, trung tâm thương mại,…
▪Phân phối bán lẻ được thực hiện theo quy mô, phương thức kinh doanh và sức mạnh chi phối thị trường khác
nhau.
Trang 18THỊ TRƯỜNG
▪Số lượng và quy mô các
cửa hàng tạp hoá, siêu thị
và đại siêu thị tăng qua
Trang 19TÁC ĐỘNG CỦA 1 SỐ TIÊU CHÍ TRONG 5
ÁP LỰC CẠNH TRANH
Trang 20CƠ HỘI
▪Gia nhập các chuỗi cung
ứng của nhiều tập đoàn
lớn trên thế giới nhờ tham
gia các FTA thế hệ mới.
Trang 21“khuyến mại/giảm giá” để
thu về lợi nhuận tối ưu.
THÁCH THỨC
▪Doanh nghiệp luôn phải
có tính nhạy bén để định hướng tình hình hiện tại
▪Khó kiếm được khách hang trung thành
SỨC MẠNH NGƯỜI MUA
KHÁC BIỆT VỚI ĐỐI THỦ CẠNH TRANH
Trang 22sách điều chỉnh giá cả với từng loại sản phẩm khác nhau sao cho phù hợp với khả năng đáp ứng của khách hàng, tình hình thị trường, biến động kinh tế, trong khi chất lượng phải ổn định.
SỨC MẠNH NGƯỜI MUA
NHẠY CẢM VỀ GIÁ
Trang 23ÁP LỰC TỪ SẢN PHẨM THAY THẾ
KHẢ NĂNG THAY THẾ