LÂM NGUYỄN NGỌC QUÍ PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG KINH DOANH của NHÀ THUỐC THỊNH PHÁT tại HUYỆN BÌNH CHÁNH, THÀNH PHỐ hồ CHÍ MINH năm 2021 LUẬN văn dược sĩ CHUYÊN KHOA cấp 1

BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI LÂM NGUYỄN NGỌC QUÍ PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NHÀ THUỐC THỊNH PHÁT TẠI HUYỆN BÌNH CHÁNH, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NĂM 2021 LUẬN VĂN DƯỢC SĨ C

BỘ Y TẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI

LÂM NGUYỄN NGỌC QUÍ

PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NHÀ THUỐC THỊNH PHÁT TẠI HUYỆN BÌNH CHÁNH, THÀNH PHỐ HỒ

CHÍ MINH NĂM 2021

LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP 1

CHUYÊN NGÀNH: TỔ CHỨC QUẢN LÝ DƯỢC

MÃ SỐ: CK 60720412

Người hướng dẫn: TS Lã Thị Quỳnh Liên

Nơi thực hiện: Trường Đại học Dược Hà Nội

HÀ NỘI, NĂM 2022

LỜI CẢM ƠN

Trong thời gian vừa qua, tôi đã được học tập, nghiên cứu và nay đã hoàn thành luận văn này là công lao to lớn, sự giúp đỡ nhiệt tình và động viên kịp thời

từ các thầy cô giáo, bạn bè, đồng nghiệp và người thân

Lời đầu tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới Ban giám hiệu,

Phòng sau đại học cùng toàn thể các thầy cô giáo trường Đại học Dược Hà Nội

đã tạo mọi điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy TS Lã Thị Quỳnh

Liên, người đã trực tiếp dậy bảo, tận tình hướng dẫn chu đáo và truyền đạt những

kinh nghiệm quý báu giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này

Tôi chân thành cảm ơn anh chị quản lý, anh chị em đồng nghiệp nhà

thuốc Thịnh Phát nơi tôi công tác và thực hiện đề tài, đã rất nhiệt tình ủng hộ,

giúp đỡ mọi mặt để tôi sớm hoàn thiện đề tài

Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới gia đình, người thân, bạn

bè đã luôn chia sẻ và tạo động lực giúp tôi trong suốt quá trình học tập

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2022

HỌC VIÊN

Lâm Nguyễn Ngọc Quí

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC BẢNG BIỂU vii

DANH MỤC HÌNH viii

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN 4

1.1 HOẠT ĐỘNG CHĂM SÓC SỨC KHỎE NHÂN DÂN Ở VIỆT NAM 4 1.1.1 Lịch sử phát triển của nhà thuốc tại Việt Nam 4

1.1.2 Vai trò của nhà thuốc cộng đồng tại Việt Nam 5

1.1.3 Hành nghề Dược tư nhân ở Việt Nam 5

1.1.4 Vai trò quan trọng của Dược sĩ tư vấn trong nhà thuốc 7

1.1.5 Nhà thuốc GPP 8

1.1.6 Một số yếu tố tác động đến sự lựa chọn dịch vụ nhà thuốc cộng đồng và vai trò của dược sĩ trong việc cung ứng thuốc 9

1.1.7 Cơ hội và thách thức của nhà thuốc GPP 11

1.2 PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG KINH DOANH 15

1.2.1 Hoạt động kinh doanh 15

1.2.2 Những yêu cầu trong phân tích hoạt động kinh doanh 15

1.2.3 Các tiêu chí đánh giá hoạt động kinh doanh 16

1.3 QUY TRÌNH BÁN THUỐC 17

1.3.1 Nội dung cơ bản về tư vấn sử dụng thuốc tại nhà thuốc GPP 18

1.3.2 Quy trình 5 đúng 19

1.4 MỘT SỐ NGHIÊN CỨU VỀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TẠI NHÀ THUỐC 20

1.5 KHÁI QUÁT VỀ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH VÀ NHÀ THUỐC THỊNH PHÁT 21

1.5.1 Khái quát về Thành phố Hồ Chí Minh 21

1.5.2 Khái quát về nhà thuốc Thịnh Phát 22

1.6 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI 25

CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 26

2.1 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 26

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu 26

2.1.2 Địa điểm nghiên cứu 26

2.1.3 Thời gian nghiên cứu 26

2.2 Phương pháp nghiên cứu 26

2.2.1 Biến số và công thức tính 26

2.2.2 Lựa chọn phương pháp nghiên cứu 28

2.2.3 Nội dung nghiên cứu 29

2.2.4 Phương pháp thu thập số liệu 30

2.2.5 Xử lý, phân tích và trình bày kết quả nghiên cứu 30

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 32

3.1 Phân tích kết quả kinh doanh của nhà thuốc Thịnh Phát tại huyện Bình Chánh, thành phố Hồ Chí Minh năm 2021 32

3.1.1 Doanh số bán hàng trong năm 2021 32

3.1.2 Doanh số bán hàng theo quý 37

3.1.3 Số lượng khách hàng mua hàng tại nhà thuốc Thịnh Phát thông qua các tháng trong năm 2021 39

3.1.4 Cơ cấu chi phí tại nhà thuốc 42

3.1.5 Kết quả, lợi nhuận ròng thông qua các tháng trong năm 2021 45

3.1.6 Đa dạng hóa mặt hàng và tỷ lệ tồn kho 48

3.2 Phân tích cơ cấu danh mục thuốc đã bán ra của nhà thuốc Thịnh Phát tại huyện Bình Chánh thành phố Hồ Chí Minh năm 2021 51

3.2.1 Nhóm thuốc có tỷ suất lợi nhuận tốt 51

3.2.2 Nhóm thuốc có tỷ suất lợi nhuận trung bình 53

3.2.3 Nhóm thuốc kê đơn và không kê đơn 54

3.2.4 Cơ cấu thuốc tại nhà thuốc Thịnh Phát năm 2021 55

CHƯƠNG 4 BÀN LUẬN 63

4.1 HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NHÀ THUỐC THỊNH PHÁT NĂM 2021 63

4.1.1 Doanh thu 63

4.1.2 Lợi nhuận 66

4.1.3 Chi phí 67

4.1.4 Tình hình sử dụng vốn của nhà thuốc Thịnh Phát năm 2021 68

4.2 CƠ CẤU DANH MỤC THUỐC BÁN RA CỦA NHÀ THUỐC THỊNH PHÁT NĂM 2021 69

4.2.1 Các nhóm thuốc có tỷ lệ lợi nhuận tốt 69

4.2.2 Các nhóm thuốc có tỷ lệ lợi nhuận trung bình 70

4.2.3 Nhóm thuốc kê đơn và không kê đơn 71

4.2.4 Cơ cấu bán ra của thuốc nội và thuốc ngoại 72

KẾT LUẬN 73

A Kết quả kinh doanh thuốc của nhà thuốc Thịnh Phát tại huyện Bình Chánh năm 2021 73

B Cơ cấu mặt hàng của nhà thuốc Thịnh Phát tại huyện Bình Chánh năm 2021 73 KIẾN NGHỊ 75

TÀI LIỆU THAM KHẢO 77

PHỤ LỤC 80

PHỤ LỤC 1 80

PHỤ LỤC 2 92

PHỤ LỤC 3 94

Practices

Thực hành tốt phân phối thuốc

5 GSP Good Storage Practices Thực hành tốt bảo quản

thuốc

Organization Tổ chức Y tế thế giới

9 GPP Good Pharmacy Practice Thực hành tốt nhà thuốc

nhân

12 S.O.P Standard operating

procedure

Quy trình thao tác chuẩn

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 1.1 Bảng khảo sát tình hình kinh doanh tại nhà thuốc 20

Bảng 3.1 Doanh số bán hàng của Nhà thuốc Thịnh Phát trong năm 2021 32

Bảng 3.2 Doanh số bán hàng theo quý của nhà thuốc Thịnh Phát trong năm 2021 37

Bảng 3.3 Bảng tính chi phí khấu hao tài sản cố định 42

Bảng 3.4 Bảng tính chi phí hoạt động nhà thuốc 43

Bảng 3.5 Cơ cấu chi phí của nhà thuốc Thịnh Phát năm 2021 44

Bảng 3.5 Kết quả, lợi nhuận ròng của nhà thuốc Thịnh Phát thông qua các tháng trong năm 2021 45

Bảng 3.6 Số lượng biệt dược và tỷ lệ Tồn kho trung bình trong hàng tồn tại nhà thuốc Thịnh Phát năm 2021 49

Bảng 3.7 Kết quả các nhóm thuốc có tỷ suất lợi nhuận tốt 51

Bảng 3.8 Kết quả các nhóm thuốc có tỷ suất lợi nhuận trung bình 53

Bảng 3.9 Cơ cấu các nhóm thuốc kê đơn; không kê đơn; dụng cụ y tế, mỹ phẩm; thực phẩm chức năng và hàng hóa khác trong năm 2021 55

Bảng 3.10 Tỷ lệ thuốc biệt dược gốc, generic, dược liệu và các nhóm khác năm 2021 56

Bảng 3.11 Cơ cấu danh mục thuốc theo nhóm thuốc năm 2021 57

Bảng 3.12 Tỷ lệ thuốc đơn thành phần, đa thành phần và nhóm khác (dụng cụ y tế, mỹ phẩm, nhóm khác,…) năm 2021 58

Bảng 3.13 Tỷ lệ thuốc đường uống, dùng ngoài và các dạng dùng khác năm 2021 59

Bảng 3.14 Tỷ lệ thuốc sản xuất trong nước và thuốc nhập khẩu 60

Bảng 3.15 Tỷ lệ các nhóm thuốc nội, thuốc ngoại trong năm 2021 60

Bảng 3.16 Phân tích ABC theo chủng loại và giá trị 61

DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1 Hình ảnh huyện Bình Chánh 23

Hình 1.2 Hình ảnh nhà thuốc Thịnh Phát 24

Hình 2.1 Tóm tắt nội dung nghiên cứu 29

Hình 2.2 Sơ đồ phương pháp nghiên cứu mô tả hồi cứu 30

Hình 3.1 Doanh số bán hàng theo từng tháng của nhà thuốc Thịnh Phát trong năm 2021 33

Hình 3.2 Doanh số bán hàng theo quý của nhà thuốc Thịnh Phát trong năm 2021 37

Hình 3.3 Số lượt khách hàng mua thuốc thông qua từng tháng của nhà thuốc Thịnh Phát năm 2021 39

Trung bình Chi phí bình quân 1 tháng: 1.827.778 đồng 43

Hình 3.4 Cơ cấu chi phí của nhà thuốc 44

Hình 3.5 Tỷ lệ % theo chủng loại và giá trị của các nhóm A, B, C 62

1

ĐẶT VẤN ĐỀ

Vào cuối năm 2019, thế giới phát hiện ca nhiễm SARC-CoV 2 đầu tiên trên thế giới tại Vũ Hán, Trung Quốc Cho đến thời điểm hiện tại (12/2021), cả nước đã ghi nhận hơn 1.5 triệu người nhiễm, riêng thành phố Hồ Chí Minh chiếm gần 500 nghìn người

Thời điểm tôi thực hiện đề tài này cũng là thời điểm cả nước đang đồng lòng chống lại đợt dịch lớn nhất từ trước đến giờ Cả nước nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng đã triển khai nhiều biện pháp ứng phó dịch COVID-

19 bao gồm: giãn cách xã hội toàn thành phố theo Chỉ thị 16; tăng cường công tác xét nghiệm; thành lập các bệnh viện dã chiến từ thành phố đến quận huyện, chuyển đổi công năng và nâng cao năng lực điều trị của các cơ sở khám, chữa bệnh; triển khai mô hình trạm y tế lưu động; chăm sóc và quản lý người bệnh COVID-19 tại nhà … trên cơ sở tận dụng các nguồn lực xã hội với sự tham gia của cả hệ thống y tế bao gồm cơ sở khám chữa bệnh công lập và ngoài công lập, hệ thống các cơ sở kinh doanh dược, vật tư trang thiết bị, oxy y tế… trong

đó bao gồm cả hệ thống cơ sở bán lẻ thuốc (nhà thuốc)

Các cơ sở bán lẻ thuốc thường là lựa chọn đầu tiên của người dân khi mắc các bệnh thông thường Đồng thời, nhà thuốc là nơi cung cấp dịch vụ và thông tin chăm sóc sức khỏe được đa số người dân ưa chuộng Với xu hướng hiện nay tại Việt Nam, nhà thuốc là nơi đầu tiên người dân tiếp cận khi có nhu cầu chăm sóc sức khỏe Chính vì thế thuốc được bán ra tại các cơ sở này phản ánh mô hình bệnh tật tại cộng đồng, cho thấy hành vi bán thuốc của người bán cũng như nhu cầu và thói quen mua thuốc của người dân Sử dụng thuốc có trách nhiệm trong cộng đồng sẽ góp phần kiểm soát tình trạng kháng thuốc và giảm gánh nặng cho hệ thống điều trị, trong đó vai trò của người dược sĩ cộng đồng là rất quan trọng

2

Việt Nam đang được xếp vào nhóm nước có ngành dược mới nổi, bên cạnh đó dân số Việt Nam đang trong quá trình già hóa và tốc độ già hóa nhanh nhất từ trước đến nay dẫn đến nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân tăng cao; thị trường ngành dược nói chung phát triển và hoạt động một cách sôi động

và quyết liệt Đối với thị trường bán lẻ, bên cạnh những nhà thuốc là các hộ kinh doanh cá thể, các nhà thuốc tư nhân còn có sự phát triển và cạnh trạnh khốc liệt giữa các chuỗi nhà thuốc như Long Châu, Pharmacity, An Khang, Phano,…có quy mô cũng như tiềm lực lớn Chính vì vậy, người bán thuốc luôn

bị áp lực bởi lợi ích kinh tế và tính cạnh tranh cao giữa các cơ sở bán lẻ khi kinh doanh thuốc

Để đảm bảo sự phát triển và hoạt động kinh doanh một cách hiệu quả trong tình hình cạnh tranh gay gắt mà vẫn giữ được đạo đức nghề nghiệp, tính nhân văn của ngành nghề “Thầy thuốc như mẹ hiền” mỗi dược sĩ bên cạnh việc trau dồi cập nhật kiến thức chuyên môn hằng ngày còn cần phải nắm bắt nhu cầu và xu thế của thị trường Những nghiên cứu, khảo sát thống kê là cực kỳ cần thiết để người dược sĩ có một cái nhìn toàn diện về hiệu quả trong đầu tư kinh doanh nhà thuốc từ đó vận dụng, sáng tạo để đưa ra các định hướng, chiến lược phù hợp nhằm đạt được mục tiêu kinh doanh đề ra

Nhà thuốc Thịnh Phát thuộc huyện Bình Chánh là một nhà thuốc đã hoạt động tại khu vực từ năm 2015 Với định hướng trở thành một địa chỉ bảo vệ, chăm sóc sức khỏe uy tín cho người dân trong khu vực – nhà thuốc Thịnh Phát luôn đặt yếu tố chuyên môn, thái độ tư vấn, chăm sóc lên hàng đầu cũng như thực hiện các chiến lược kinh doanh phù hợp để có thể đưa nguồn thuốc tới cho người dân với chi phí hợp lý nhất Cùng mong muốn nhìn rõ thực trạng kinh doanh ở thời điểm hiện tại, đặc biệt là trong thời kỳ COVID-19 có nhiều biến

động Tôi đã nhận được sự đồng ý để thực hiện đề tài: “Phân tích hoạt động

kinh doanh của nhà thuốc Thịnh Phát tại huyện Bình Chánh, thành phố Hồ Chí Minh năm 2021” nhằm mục tiêu chính sau đây:

sĩ và dược sĩ lần đầu tiên có quyền mở bệnh viện tư nhân và nhà thuốc tư nhân Sau những năm 90 hệ thống xã hội chủ nghĩa có nhiều biến động lên nền kinh

tế cũng như cơ chế chuyển mình cho phù hợp với nhu cầu hiện đại Kinh tế y

tế tại Việt Nam chuyển đổi nhanh chóng từ một hệ thống mà vận hành hoàn toàn bởi nhà nước chuyển dịch sang kinh tế tư nhân Dưới sự thay đổi về cơ chế quản lý mở ra nhiều cơ hội cho sự phát triển hoạt động kinh doanh về dược nhằm đáp ứng dịch vụ cung ứng thuốc tốt hơn Kết quả là bên cạnh các nhà thuốc công được quản lý bởi nhà nước, đã có một số lượng đáng kể nhà thuốc

tư nhân được mở ra Cải cách đã thay đổi hệ thống y tế trong hai thập kỷ qua

và nhà thuốc tư nhân hiện nay phần lớn bao gồm cả thuốc không kê đơn và thuốc kê đơn Nhà thuốc đóng một vai trò quan trọng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam và chính phủ đang nỗ lực chỉ đạo các khu vực tư nhân theo hướng đóng góp nhiều những cải thiện sức khỏe cho cộng đồng Song song với sự kiện các cửa hàng bán thuốc ra đời, các luật lệ hành nghề dược xuất hiện, những qui chế nhằm để đảm bảo thuốc dùng chữa bệnh có chất lượng cao, giá

cả hợp lý, tổ chức thanh tra về dược hình thành và tăng cường hoạt động [10], [27], [28]

5

1.1.2 Vai trò của nhà thuốc cộng đồng tại Việt Nam

Mạng lưới cung ứng thuốc của Việt Nam phát triển khá mạnh và rộng khắp trên toàn quốc từ thành thị đến nông thôn, vùng sâu vùng xa giúp cho người dân có thể tiếp cận được thuốc một cách dễ dàng Số lượng các cơ sở bán

lẻ cũng có sự gia tăng nhanh chóng từ 36.958 cơ sở (năm 2006) lên 39.172 cơ

sở bán lẻ (năm 2011) và 41.135 cơ sở bán lẻ năm 2014 Tuy nhiên, sự phân bố

và quy mô của các cơ sở bán lẻ này không giống nhau giữa các khu vực, giữa thành thị và nông thôn [20]

Nhà thuốc là nơi cung cấp dịch vụ và thông tin chăm sóc sức khỏe được

đa số người dân ưa chuộng Với xu hướng hiện nay tại Việt Nam, nhà thuốc là nơi đầu tiên người dân tiếp cận khi có nhu cầu chăm sóc sức khỏe Đặc biệt trong những năm gần đây, tình hình diễn tiến dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp

do virus SARS-CoV2 vai trò của nhà thuốc càng thể hiện mạnh mẽ trong vấn

đề cung ứng thuốc cũng tư vấn chăm sóc sức khỏe cho người dân

Các nhà thuốc tham gia phòng, chống dịch COVID-19 với 03 nhóm hoạt động chính, đó là:

- Hoạt động 1: Cung ứng đầy đủ và đúng theo quy định các vật dụng và thuốc cần thiết cho công tác chăm sóc sức khỏe tại nhà cho người mắc COVID-19

- Hoạt động 2: Truyền thông, tư vấn chăm sóc sức khoẻ tại nhà cho người F0

- Hoạt động 3: Tham gia làm cầu nối giữa người F0 với các trạm y tế, trạm y tế lưu động, tổ chăm sóc COVID-19 tại cộng đồng

1.1.3 Hành nghề Dược tư nhân ở Việt Nam

Môi trường xung quanh luôn tác động đến cuộc sống và lao động của con người Những tác động đó ảnh hưởng đến sức khỏe, sự phát triển của mỗi cá thể và cộng đồng Từ xưa đến nay, sức khỏe luôn là một yếu tố quan trọng bậc

6

nhất được đặt lên hàng đầu đối với con người Để tồn tại và phát triển con người

đã tìm ra những biện pháp nhằm chống lại, hạn chế những tác động của thiên nhiên và môi trường ảnh hưởng đến sức khỏe của mình Trong đó việc phòng bệnh, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe ngày càng được người dân quan tâm

và chú trọng [9]

Hoạt động của HNDTN có nhiều sự thăng trầm qua việc thực hiện các chính sách lớn của Đảng và Nhà nước trong các thời kỳ lịch sử Theo tài liệu lịch sử thì NTTN hay hiệu bào chế thuốc tây tại Hà Nội vào năm 1886 do một dược sĩ người Pháp - Ông Julien Blanc làm chủ

Những năm giữa thế kỷ 20, khi cải cách công thương nghiệp tư bản tư doanh tở Hà Nội có trên 20 NTTN, toàn Miền Bắc có trên 100 đại lý thuốc tây

và sau khi thống nhất đất nước (1975), ở Miền Nam có khoảng 2200 NTTN,

636 tiệm trữ Dược (Đại lý thuốc tây) và 71 tiệm bào chế tư nhân về dược phẩm (gồm 9 viện lớn, 24 viện nhỡ, 38 viện nhỏ) Sau khi tiến hành cải tạo thì việc sản xuất và bán thuốc tân dược do hệ thống Dược phẩm quốc doanh đảm nhiệm,

tư nhân không được phép hành nghề

Đến năm 1986, Thủ tướng Chính phủ bạn hành Nghị định 66 cho phép tư nhân được phép tham gia kinh doanh thuốc tân dược Sau đó, Bộ Y tế ban hành những văn bản hướng dẫn những điều cơ bản cho phép tư nhân tham gia vào việc kinh doanh thuốc chữa bệnh cho người Năm 1993 Nhà nước đã chính thức hóa việc này bằng Pháp lệnh “Hành nghề y dược tư nhân” [20]

Theo pháp lệnh 07/2003/PL-UBTVQH11, hành nghề Dược tư nhân bao gồm: Doanh nghiệp kinh doanh thuốc; Nhà thuốc; Đại lý bán thuốc cho doanh nghiệp kinh doanh thuốc; Cơ sở kiểm nghiệm thuốc; Cơ sở bảo quản thuốc

Hệ thống phân phối thuốc tư nhân đã góp phần tích cực vào việc cung ứng thuốc phòng và chữa bệnh, thuận tiện cho người bệnh trong việc mua thuốc, chấm dứt tình trạng khan hiểm thuốc trước đây Hiện nay số lượng, chủng loại

7

thuốc ngày càng đa dạng, phong phú, người thầy thuốc được lựa chọn thuốc, người dân cũng có thể mua thuốc để tự điều trị cho mình [9]

1.1.4 Vai trò quan trọng của Dược sĩ tư vấn trong nhà thuốc

Dược sĩ là những người làm việc, làm công tác chuyên môn về ngành dược trong ngành y tế Dược sĩ là những người tham gia vào quá trình theo dõi diễn biến bệnh của người bệnh sau khi sử dụng thuốc, những phản ứng của cơ thể với thuốc và cũng là người giải thích các kết quả lâm sàng liên quan đến thuốc cho người bệnh

Vai trò của “Dược sĩ cộng đồng” đã được TCYTTG xác định từ rất lâu (qua chuyên đề “The Role of the Pharmacist in the Health Care System” – TCYTTG, 1994), cho đến nay vẫn còn nguyên giá trị: “Dược sĩ cộng đồng là các chuyên gia y tế dễ tiếp cận nhất với công chúng Họ cung cấp thuốc theo toa, hoặc khi được pháp luật cho phép, bán thuốc mà không cần toa Ngoài việc đảm bảo cung cấp chính xác các sản phẩm phù hợp, dược sĩ cộng đồng còn đảm trách các hoạt động chuyên môn bao gồm: tư vấn cho bệnh nhân tại thời điểm phân phối thuốc theo toa và thuốc không kê đơn, thông tin thuốc cho các nhân viên y tế, bệnh nhân và cộng đồng nói chung, và tham gia vào các chương trình tăng cường sức khỏe Dược sĩ cộng đồng duy trì liên kết với các nhân viên y tế khác trong chăm sóc sức khỏe ban đầu.”

Hiện nay các nhà thuốc thường là nơi lựa chọn đầu tiên của người dân để tìm kiếm dịch vụ y tế cho những vấn đề sức khỏe thông thường Các nhà thuốc này đóng một vai trò quan trọng trong việc cung ứng các loại thuốc cũng như đưa ra lời khuyên và tư vấn về vấn đề sức khỏe Tìm hiểu vai trò của nhân viên nhà thuốc và các dịch vụ nhà thuốc cho thấy đôi khi các nhân viên nhà thuốc

có thể đóng một vai trò kép như cả bác sĩ và dược sĩ trong thực hành hàng ngày của họ ở nhà thuốc Điều này có nghĩa là họ vừa có thể kê đơn thuốc cho khách hàng như là một bác sĩ đồng thời vừa cung ứng các loại thuốc như một dược sĩ Dược sĩ có thể tham gia vào các giai đoạn khác nhau của việc bán thuốc hoặc

8

tư vấn thuốc Tuy nhiên, dược sĩ vẫn chịu trách nhiệm về mặt pháp lý đối với từng loại thuốc được phân phối và cung ứng Dược sĩ nhà thuốc là những người được đào tạo tại các trường trung cấp, cao đẳng, đại học về chuyên ngành dược Theo quy định của Bộ y tế thì các nhà thuốc đạt chuẩn GPP phải có khu vực riêng để Dược sĩ tư vấn cho khách hàng, do đó, dược sĩ nhà thuốc đóng một vai trò rất quan trọng trong các nhà thuốc

- Vai trò của dược sĩ nhà thuốc khi tư vấn cho khách hàng gồm:

+ Hướng dẫn cách sử dụng thuốc, đường dùng, liều dùng, thời điểm dùng thuốc trong ngày

+ Tư vấn về tác dụng của thuốc và các phản ứng không mong muốn cũng như các cách xử trí gặp phải các tác dụng không mong muốn đó

+ Các vấn đề có thể gặp phải khi phối hợp các thuốc, các chú ý khi ăn uống để tránh gặp phải tương kỵ với thuốc đang sử dụng

+ Những trường hợp, tình huống mà người bệnh cần đi gặp bác sĩ khi sử dụng thuốc

1.1.5 Nhà thuốc GPP

GPP là chữ viết tắt của cụm từ tiếng Anh “Good Pharmacy Practices”, được dịch sang tiếng Việt là “Thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc”: là bộ nguyên tắc, tiêu chuẩn trong hành nghề tại cơ sở bán lẻ thuốc nhằm bảo đảm cung ứng, bán lẻ thuốc trực tiếp đến người sử dụng thuốc và khuyến khích việc sử dụng thuốc một cách an toàn và có hiệu quả cho người sử dụng thuốc (Theo thông

tư số 02/2018/TT-BYT ngày 22 tháng 01 năm 2018) [2]

Nội dung và yêu cầu của GPP - WHO

* Nội dung của GPP - WHO:

- Giáo dục sức khoẻ: Cung cấp thông tin cho người dân hiểu biết về sức khoẻ để người dân có thể phòng tránh và tự điều trị được những bệnh thông thường

* Yêu cầu trong quá trình thực hiện lộ GPP - WHO:

- Đặt lợi ích của bệnh nhân lên trên hết

- Cung cấp thuốc cũng như các sản phẩm liên quan đến chăm sóc sức khoẻ đảm bảo chất lượng Cung cấp thông tin và tư vấn cho bệnh nhân Giám sát hiệu quả việc sử dụng thuốc

Với các nguyên tắc đặt lợi ích người bệnh lên hàng đầu, lựa chọn thuốc tốt, đào tạo nhân viên, đào tạo lại liên tục giúp cập nhật kiến thức chuyên môn, các văn bản quy phạm pháp luật để từng bước nâng cao chất lượng dịch vụ, tạo

ra sự khác biệt của nhà thuốc GPP Thực hiện tốt các quy trình S.O.P nhà thuốc: bán thuốc theo đơn, bán thuốc không kê đơn, mua thuốc và kiểm soát chất lượng thuốc, bảo quản và theo dõi chất lượng thuốc, giải quyết đối với thuốc bị khiếu nại hoặc thu hồi, sắp xếp và trình bày thuốc, kiếm soát nhiệt độ

và độ ẩm, vệ sinh nhà thuốc, nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và phát triển kinh doanh [1]

1.1.6 Một số yếu tố tác động đến sự lựa chọn dịch vụ nhà thuốc cộng đồng và vai trò của dược sĩ trong việc cung ứng thuốc

Ở hầu hết các nước có thu nhập thấp và trung bình kênh phân phối thuốc đến tay người dân phần lớn có sự tham gia của cả khu vực công và tư, thậm chí bao gồm cả một số tổ chức phi chính phủ Trong khi ở các nước phát triển như Anh, Pháp, Thụy Điển người dân chủ yếu sử dụng thuốc từ nguồn các cơ sở y

tế công WHO cũng chỉ ra rằng các cơ sở ở phía cuối chuỗi cung ứng bán lẻ tư

vụ y tế ở cấp độ toàn cầu Với vai trò điều phối của mình, WHO cùng với các nước thành viên nỗ lực xây dựng và điều chỉnh chính sách dược phẩm nhằm đảm bảo tiếp cận và tính sẵn có của thuốc về cả số lượng, chất lượng và giá cả

Trên thế giới vấn đề tự cung ứng thuốc (nguồn ngoài ngân sách nhà nước) ngày càng được thúc đẩy và được coi là biện pháp làm giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước Tuy nhiên, việc này cũng làm nảy sinh nhiều vấn đề mà điển hình là ở các nước kém phát triển, do chính sách trên nên gần như tất cả các thuốc đều có sẵn trên thị trường và đều có thể mua bán không cần đơn Bên cạnh đó là xu hướng gia tăng số người tự sử dụng các thuốc có tính chất thương mại hoá, sự xuất hiện của những người bán thuốc bất hợp pháp Sự phát triển nhanh chóng về số lượng, các sản phẩm sẵn có và sự thay đổi sức mua của người tiêu dùng làm cho sức khoẻ đang dần bị dược phẩm hoá và con người ngày càng lệ thuộc vào thuốc Một vài nghiên cứu đã chỉ ra rằng xu hướng người bệnh thuờng đi thẳng đến các nhà thuốc hoặc hỏi bệnh mà không cần qua thầy thuốc là rất phổ biến

Trong mạng lưới phân phối thuốc ở các nước đang phát triển, đầu mối/mắt xích cung ứng thuốc trực tiếp với người sử dụng thuốc/người bệnh bao gồm 1) nhân viên của các nhà thuốc công lập hoặc tư nhân, 2) nhân viên y tế cộng đồng của các cơ sở y tế công lập, và 3) nhân viên của các phòng khám của các tổ chức NGOs Trong số này, các cơ sở bán lẻ thuốc trong cộng đồng được coi là mắt xích quan trọng nhất của chuỗi cung ứng Dược sỹ và nhân viên của các cơ sở bán lẻ thuốc đóng vai trò then chốt trong việc kết nối người bệnh với các dịch vụ CSSK và thuốc thiết yếu Ở một số quốc gia, nếu tình trạng

11

bệnh/vấn đề sức khỏe không nặng, cơ sở bán lẻ thuốc là cơ sở cung cấp dịch vụ duy nhất mà người bệnh tiếp xúc Tổ chức Y tế thế giới, Hiệp hội Dược quốc

tế, chính phủ nhiều nước và các tổ chức chuyên môn đồng thuận rằng các cơ

sở bán lẻ thuốc trong cộng đồng là nguồn lực tiềm năng có thể đóng góp đáng

kể cho sức khỏe của mỗi cá nhân cũng như chương trình y tế công cộng của các nước Tuy nhiên, nguồn lực tiềm năng này hiện chưa được khai thác đúng mức Vai trò của dược sỹ và nhân viên nhà thuốc cần được mở rộng, không chỉ

là bán thuốc mà còn tư vấn khách hàng, quản lý điều trị thuốc, tư vấn về tuânthủ điều trị và dự phòng bệnh Với thế mạnh đông về số lượng và tính sẵn có của dịch vụ (đóng cửa muộn, thuận tiện cho người bệnh) và trong nhiều trường hợp

là cơ sở cung cấp dịch vụ duy nhất mà người bệnh tiếp xúc khi gặp các vấn đề sức khỏe, cơ sở bán lẻ thuốc được khuyến nghị là một trong những đối tượng đích của các chương trình can thiệp tăng cường cung ứng và sử dụng thuốc hợp

lý tại cộng đồng

1.1.7 Cơ hội và thách thức của nhà thuốc GPP

Thị trường dược phẩm đang phát triển mạnh mẽ hơn bao giờ hết Các nhà thuốc không chỉ nhận sự cạnh tranh từ các nhà thuốc với nhau, mà còn từ phòng khám, quầy thuốc của bệnh viện, trạm y tế, cơ sở y học cổ truyền,… Mỗi mặt hàng dược lại có nhiều nhà cung cấp và mỗi nhà thuốc cũng có nhiều mặt hàng khác nhau; giá cả và chất lượng mỗi sản phẩm cũng khác nhau Trước sự cạnh tranh khắc nghiệt đó, các nhà thuốc cần tạo được sức mạnh cho nhà thuốc mình Đồng thời, nên ưu tiên chọn những mặt hàng chất lượng và nhà cung cấp uy tín

để đem lại nhiều lợi ích nhất cho nhà thuốc của mình Nắm được tâm lý khách hàng và đảm bảo về giá sản phẩm cũng tạo được nhiều cơ hội cho các nhà thuốc

Nhà thuốc cũng nên lưu ý, không kinh doanh những sản phẩm không có

số đăng ký, quá hạn hạn sử dụng hoặc quy trình sản xuất không được đảm bảo,… để tránh ảnh hưởng tới uy tín Nhà thuốc GPP chính là cơ sở đáp ứng

12

các yêu cầu của người tiêu dùng với cơ sở được tiêu chuẩn hóa và tiêu chí cao nhất (đối với bán lẻ thuốc) Chính vì vậy lựa chọn đầu tư vào lĩnh vực bán lẻ, điển hình là lựa chọn đầu tư vào nhà thuốc GPP sẽ là cơ hội đầu tư tốt nhất cho hiện tại và cũng như trong tương lai [7]

Cơ hội của nhà thuốc GPP

Xã hội ngày càng phát triển, người tiêu dùng được tiếp cận thông tin về thuốc, người tiêu dùng quan tâm chăm sóc sức khỏe của mình nhiều hơn Vì thế hầu hết người tiêu dùng luôn có xu hướng chọn cơ sở tin cậy để sử dụng dịch vụ Nhà thuốc GPP chính là cơ sở đáp ứng các yêu cầu của người tiêu dùng với cơ sở được tiêu chuẩn hóa và tiêu chí cao nhất (đối với bán lẻ thuốc) Chính

vì vậy lựa chọn đầu tư vào lĩnh vực bán lẻ, điển hình là lựa chọn đầu tư vào nhà thuốc GPP sẽ là cơ hội đầu tư tốt nhất cho hiện tại và cũng như trong tương lai

Thách thức về cạnh tranh: Xu hướng chung của người dân là ưu tiên những sản phẩm tốt giá thành rẻ Đối với mặt hàng thuốc, những thuốc hiệu quả và giá

cả hợp lý luôn được lòng khách hàng Muốn đảm bảo được điều này, chủ nhà thuốc cần tìm nguồn hàng đảm bảo Hiện nay, có nhiều nguồn cung ứng thuốc

13

mà bạn có thể lựa chọn như chợ thuốc tây, chợ thuốc giá sỉ, qua trình dược viên,…Bên cạnh đó, mỗi khi thêm một nhà thuốc mới mở, các chủ nhà thuốc đang hoạt động đều cảm thấy lo lắng và thêm áp lực cạnh tranh vì phải chia sẻ thị phần Nhà thuốc mới sẽ khơi mào một cuộc cạnh tranh về giá để giành thị phần Khách hàng sẽ có sự so sánh về giá giữa các nhà thuốc, thông qua một số loại thuốc quen thuộc (sử dụng thường xuyên hoặc dựa trên số tiền thuốc cho cùng một triệu chứng bệnh Để tồn tại và có cơ hội phát triển tiếp, nhà thuốc buộc phải tham gia vào cuộc cạnh tranh khốc liệt này Chiến lược cạnh tranh phù hợp nhất là chiến lược nâng cao chất lượng phục vụ và không ngừng đa dạng hóa sản phẩm Đặc biệt là giá để tạo ra nhiều giá trị cho khách hàng

Thách thức về thị trường: Để kinh doanh nhà thuốc thành công cần lựa chọn mặt bằng bán hàng phù hợp Bởi một địa điểm kinh doanh đẹp sẽ quyết định đến 70% thành công trong kinh doanh của nhà thuốc Một số địa điểm mở nhà thuốc lý tưởng như gần khu nơi dân cư có thu nhập cao, gần chợ, gần chung

cư hoặc con phố đông hộ gia đình,…Bán kính (địa lý) ảnh hưởng của nhà thuốc

có phạm vi nhỏ (dưới 1 km), nên thị trường phục vụ bị giới hạn rất nhiều Sau một thời gian hoạt động từ 1-2 năm, hầu hết các nhà thuốc sẽ đạt đến giới hạn thị trường này (doanh thu không tăng thêm nữa) Đây là thách thức lớn đối với các nhà thuốc hoạt động lâu năm

Thách thức về năng lực quản trị: vấn đề về công việc quản trị tại hầu hết các nhà thuốc thường bị xem nhẹ Thách thức về quản trị chỉ thật sự đặt ra khi nhà thuốc đã đạt đến giới hạn về thị trường và nhà thuốc mong muốn vượt qua giới hạn này Lúc này xuất hiện những câu hỏi: làm thế nào quản lý được nhiều nhà thuốc cùng một lúc, làm thế nào tối ưu hóa hoạt động kinh doanh tại nhà thuốc Xây dựng hệ thống quản lý bằng máy tính để vận hành nhà thuốc chính xác và nhanh chóng hơn

Thách thức về kỹ năng giao tiếp bán hàng: khi so sánh giữa các nhà thuốc

mà khách hàng thường mua thì thái độ phục vụ của nhân viên bán thuốc là yếu

14

tố được quan tâm Vì hầu hết khách hàng đều muốn nhận được sự quan tâm, hướng dẫn nhiệt tình từ nhân viên bán thuốc Khách hàng khẳng định là họ có thể đi xa hơn hoặc trả tiền cao hơn một chút để nhận được sự phục vụ tốt hơn Khách hàng thường thích mua thuốc từ các nhân viên bán thuốc mà họ quen hoặc mua trực tiếp từ chủ nhà thuốc vì có cảm giác tin tưởng Nhân viên bán thuốc đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng và phát triển khách hàng thân thiết, do đó nhân viên bán thuốc cần xây dựng được thiện cảm, mối quan

hệ thân thiết, lòng tin nơi khách hàng

Những thách thức trên đây đặt ra cho người dược sĩ hoạt động tại nhà thuốc cần có những đánh giá, xem xét cẩn thận hoạt động của nhà thuốc để từ

đó có những điều chỉnh phù hợp

Chính vì vậy:

Người dược sĩ không chỉ đóng vai trò của người cung cấp thuốc mà còn đóng vai trò của nhà tư vấn để cung cấp những thông tin quan trọng về thuốc cho bệnh nhân để thoả mãn yêu cầu của họ Người dược sĩ phải có khả năng giúp người bệnh cảm thấy phù hợp và có trách nhiệm đối với vấn đề tự cung cấp thuốc và khi cần thiết phải tham khảo những đơn thuốc bệnh nhân đã sử dụng Người dược sĩ phải là người huớng dẫn và giám sát, phải luôn coi trọng bệnh nhân, coi trọng và phối hợp với những người làm việc trong lĩnh vực sức khoẻ cộng đồng hay đúng hơn các dược sĩ chính là một bộ phận của hệ thống chăm sóc sức khỏe có vai trò quản lý, phân phối thuốc Để thực hiện đuợc những trọng trách này trong bối cảnh hành vi của người bán thuốc bị ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố như trình độ chuyên môn của bản thân người bán hàng, đòi hỏi của khách hàng, hành vi của thầy thuốc, điều luật và những lợi ích kinh tế, bắt buộc người dược sĩ phải đặt yếu tố nghề nghiệp lên hàng đầu, yếu tố kinh

tế được coi là quan trọng trong một chừng mực nhất định [7]

15

1.2 PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG KINH DOANH

1.2.1 Hoạt động kinh doanh

Phân tích hoạt động kinh doanh là quá trình nghiên cứu để đánh giá toàn

bộ quá trình hoạt động kinh doanh tại cơ sở, nhằm làm rõ hiệu quả hoạt động kinh doanh tại cơ sở và các nguồn tiềm năng cần khai thác từ đó đề ra các phương án và giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh Hoạt động kinh doanh là hoạt động tạo ra doanh thu và lợi nhuận chủ yếu cho cơ sở kinh doanh Với mục đích mang lại lợi nhuận cho nhà đầu tư Hiệu quả kinh doanh

là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực có sẵn của người đầu tư đề đạt được kết quả cao nhất trong kinh doanh với mức chi phí thấp nhất Hiệu quả kinh doanh được thể hiện qua mức độ sử dụng vốn kinh doanh, cơ sở vật chất, lao động và các yếu tố khác ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh nhằm đáp ứng nhu cầu khách hàng với chi phí nhỏ nhất, thu lợi nhuận tối đa, góp phần vào sự phát triển hoạt động kinh doanh thông qua dịch

vụ cung ứng thuốc chăm sóc sức khỏe cộng đồng [21], [13]

1.2.2 Những yêu cầu trong phân tích hoạt động kinh doanh

Phân tích hoạt động kinh doanh mang ý nghĩa thiết thực cho nhà đầu tư nhằm phản ánh thực trạng của đầu tư, những điểm đã làm tốt và những điểm chưa làm tốt trên cơ sở đó giúp nhà đầu tư đưa ra cái nhìn thực tế và những giải pháp kịp thời để nâng cao hiệu quả kinh doanh Để làm được điều này nhà đầu

tư cần phải có những yêu cầu sau

Tính chính xác: Để đảm bảo chính xác thông tin để phục vụ cho công tác phân tích số liệu phụ thuộc vào:

 Phương pháp phân tích số liệu

 Nguồn số liệu được cung cấp

 Chỉ tiêu dùng để phân tích

 Kỹ năng, kinh nghiệm của người phân tích

16

Tính đầy đủ thông tin: Nội dung đưa ra phân tích phụ thuộc nguồn tài liệu cung cấp có đầy đủ thông tin, đa chiều đảm bảo tính khách quan của số liệu và tính cần thiết của thông tin Có như vậy mới có thể đánh giá và phân tích đối tượng cần nghiên cứu

Tính khách quan: Là yếu tố rất quan trọng trong công tác nhận và phân tích thông tin đa chiều nhằm có cái nhìn đúng bản chất của sự việc

Tính kịp thời: sau mỗi chu kỳ kinh doanh cần phải kịp thời tổ chức đánh giá lại tình hình hoạt động kinh doanh, phân tích những điểm mạnh, điểm còn tồn tại trong hoạt động kinh doanh, từ đó đưa ra phương hướng khắc phục kinh doanh Những yêu cầu trong phân tích hiệu quả kinh doanh trên nhằm giúp nhà đầu tư tìm ra những giải pháp kịp thời trong kinh doanh nhằm đạt được những kết quả cao hơn trong tương lai Đồng thời quá trình kiểm tra, đánh giá là cơ sở

để định hướng nghiên cứu sâu hơn, cao hơn các bước tiếp theo nhằm làm rõ các vấn đề mà nhà đầu tư quan tâm cũng như đạt được các mục tiêu tiếp theo [12]

1.2.3 Các tiêu chí đánh giá hoạt động kinh doanh

Đảm bảo cung ứng các sản phẩm đầy đủ, kịp thời theo nhu cầu khách hàng

về số lượng, chất lượng, giá, thái độ phục vụ nhằm mang lại sự hài lòng của khách hàng khi sử dụng dịch vụ Trong thực tế, để đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh tại cơ sở nhà quản lý cần tính toán rất nhiều chỉ tiêu, một số chỉ tiêu

cơ bản:

Doanh số mua hàng và doanh số bán hàng:

Doanh số mua: thể hiện năng lực luân chuyển hàng hóa của cơ sở Nghiên cứu cơ cấu nhóm sản phẩm mua, xác định được nhóm sản phẩm mang lại nhiều lợi nhuận và thể hiện tầm nhìn của người quản lý kinh doanh

Doanh số bán: mang ý nghĩa quan trọng đến sự tồn tại và phát triển của

cơ sở Xem xét doanh số bán các nhóm sản phẩm để đánh giá hoạt động kinh

Chi phí

Chi phí là những khoản tiền bỏ ra để phục vụ cho hoạt động kinh doanh tại cơ sở, chi phí bao gồm:

• Giá vốn hàng bán: là chi phí mà cơ sở kinh doanh bỏ ra để mua hàng

• Chi phí bán hàng: tiền lương và các khoản phụ cấp phải trả cho nhân viên

• Chi phí hoạt động tại cơ sở: là các khoản chi phí liên quan đến hoạt động kinh doanh như tiền thuê mặt bằng, thuế khoán, thuế môn bài, điện, nước

Lợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận

Kinh doanh là hoạt động tìm kiếm lợi nhuận Lợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận mục tiêu hàng đầu của cơ sở kinh doanh

Lợi nhuận là khoản tiền chênh lệch giữa doanh thu bán hàng và chi phí mà

cơ sở kinh doanh đã bỏ ra Lợi nhuận là nguồn tích lũy để cơ sở kinh doanh mở rộng và phát triển kinh doanh

Tỷ suất lợi nhuận là quan hệ giữa số lợi nhuận đạt được với số vốn sử dụng bình quân trong kỳ Một số chỉ tiêu dùng để đánh giá tình hình lợi nhuận trong hoạt động kinh doanh: tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu (ROS), Tỷ suất lợi nhuận càng lớn thì chứng tỏ khả năng sinh lời của vốn lớn, hiệu quả kinh doanh càng cao và ngược lại [13], [18]

1.3 QUY TRÌNH BÁN THUỐC

Sơ đồ tổng quan của quy trình bán thuốc theo đơn gồm:

18

• Bước 1: Tiếp nhận và kiểm tra đơn thuốc

• Bước 2: Tư vấn sử dụng thuốc

• Bước 3: Lựa chọn thuốc

• Bước 4: Lấy thuốc theo đơn

• Bước 5: Thu tiền

• Bước 6: Giao thuốc và hướng dẫn sử dụng

Sơ đồ tổng quan của quy trình bán thuốc không theo đơn gồm:

• Bước 1: Tìm hiểu tình trạng bệnh nhân và lịch sử sử dụng thuốc

• Bước 2: Tư vấn loại thuốc nên sử dụng

• Bước 3: Lựa chọn thuốc cho bệnh nhân

• Bước 4: Lấy thuốc theo tình trạng và phù hợp với nhu cầu của bệnh nhân

• Bước 5: Thu tiền

• Bước 6: Giao thuốc và hướng dẫn sử dụng

1.3.1 Nội dung cơ bản về tư vấn sử dụng thuốc tại nhà thuốc GPP

Tư vấn dùng thuốc là sự truyền đạt bằng lời nói hay chữ viết của dược

sỹ, nhân sự dược tại nhà thuốc (nhân viên có bằng cấp chuyên môn về dược) nhằm cung cấp đầy đủ thông tin cần thiết cho người mua thuốc, cho người bệnh

về thuốc đề đảm bảo thuốc được dùng hợp lý, an toàn, hiệu quả Tư vấn dùng thuốc tốt nhất là dùng cả phương tiện nói và viết (viết lên giấy bao bì hoặc đánh máy in và gắn lên bao bì) Nếu chỉ tư vấn bằng lời nói mà không ghi chép thì người mua thuốc dễ quên còn nếu chỉ viết không thôi thì có thể người mua thuốc hiểu không đầy đủ dẫn đến thông tin sai lệch và nhầm lẫn

Các quy định về tư vấn cho người mua, bao gồm:

 Người mua thuốc cần nhận được sự tư vấn đúng đắn, đảm bảo hiệu quả điều tộ và phù hợp với nhu cầu, nguyện vọng;

 Người bán lẻ phải xác định rõ trường hợp nào cần có tư vấn của người

có chuyên môn phù hợp với loại thuốc cung cấp để tư vấn cho người mua thông tin về thuốc, giá cả và lựa chọn các thuốc không cần kê đơn;

19

 Đối với người bệnh đòi hỏi phải có chẩn đoán của thầy thuốc mới có thể dùng thuốc, Người bán lẻ cần tư vấn để bệnh nhân tới khám thầy thuốc chuyên khoa thích hợp hoặc bác sĩ điều trị;

 Đối với những người mua thuốc chưa cần thiết phải dùng thuốc, nhân viên bán thuốc cần giải thích rõ cho họ hiểu và tự chăm sóc, tự theo dõi triệu chứng bệnh;

 Đối với bệnh nhân nghèo, không đủ khả năng chi trả thì Người bán lẻ cần tư vấn lựa chọn loại thuốc có giá cả hợp lý, đảm bảo điều trị bệnh

và giảm tới mức thấp nhất khả năng chi phí;

 Không được tiến hành các hoạt động thông tin, quảng cáo thuốc tại nơi bán thuốc trái với quy định về thông tin quảng cáo thuốc; khuyến khích người mua coi thuốc là hàng hoá thông thường và khuyến khích người mua mua thuốc nhiều hơn cần thiết

Để làm tốt hơn nữa nhiệm vụ tư vấn dùng thuốc, dược sỹ và nhân sự dược phải thường xuyên cập nhật kiến thức chuyên môn và các văn bản quy phạm pháp luật (GPP quy định dược sỹ có nhiệm vụ tham gia các lớp đào tạo, đào tạo lại, hướng dẫn cho nhân sự dược của mình)

 Đúng thuốc

 Đúng người bệnh

 Đúng liều

 Đúng lúc

20

 Đúng cách

Nhà thuốc thực hiện tốt chương trình 5 đúng sẽ mang lại rất nhiều lợi ích của bệnh nhân khi sử dụng thuốc đặc biệt tính hiệu quả trong điều trị hay tính

an toàn trong điều trị thuốc

1.4 MỘT SỐ NGHIÊN CỨU VỀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TẠI NHÀ THUỐC

- Ngày 14/12, Công ty cổ phần Báo cáo đánh giá Việt Nam (Vietnam Report) đã công bố Top 10 công ty dược uy tín năm 2021, đồng thời cũng nêu bật được bức tranh toàn cảnh của ngành này trong năm qua

Kết quả khảo sát của Vietnam Report gần đây với các doanh nghiệp dược

về tác động của COVID-19 đến ngành dược trong năm 2021, được công bố cho thấy 57,14% doanh nghiệp đánh giá tình hình kinh doanh xấu đi một chút; 14,29% doanh nghiệp đánh giá không bị ảnh hưởng và chỉ có 7,14% doanh nghiệp đánh giá tình hình kinh doanh tốt hơn một chút

Đối với thị trường bán lẻ thuốc, một vài kết quả khảo sát tình hình kinh doanh tại nhà thuốc trong các năm trước như sau:

Bảng 1.1 Bảng khảo sát tình hình kinh doanh tại nhà thuốc

STT Nhà thuốc Địa chỉ

Phân tích kết quả kinh doanh tại nhà

thuốc Năm Doanh thu Tỉ suất lợi

4 Nhà thuốc Đức

Hưng

Ninh Thuận 2017 6.189.092.215 7,71%

5 Nhà thuốc Gia

21

1.5 KHÁI QUÁT VỀ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH VÀ NHÀ THUỐC THỊNH PHÁT

1.5.1 Khái quát về Thành phố Hồ Chí Minh

Năm 1698, Chúa Nguyễn cử Thống soái Nguyễn Hữu Cảnh vào kinh lược đất Phương Nam, khai sinh ra thành phố Sài Gòn Vào ngày 5 tháng 6 năm

1911, từ Bến Nhà Rồng, người thanh niên Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước Sau khi đất nước thống nhất, Sài Gòn được đổi tên thành “thành phố

Hồ Chí Minh” vào ngày 2/7/1976 Với hơn 300 năm hình thành và phát triển, thành phố có rất nhiều công trình kiến trúc cổ, nhiều di tích và hệ thống bảo tàng phong phú

Thành phố Hồ Chí Minh là thành phố đông dân nhất, đồng thời cũng là trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục quan trọng của Việt Nam

Diện tích: 2.095,239 km2

Dân số: 7.990.100 người (2013)

Đơn vị hành chính: 24 quận, huyện

Thành phố Hồ Chí Minh nằm trong toạ độ địa lý khoảng 10010' – 10038

vĩ độ bắc và 106022' – 106054' kinh độ đông Phía Bắc giáp tỉnh Bình Dương, Tây Bắc giáp tỉnh Tây Ninh , Đông và Đông Bắc giáp tỉnh Đồng Nai, Đông Nam giáp tỉnh Bà Rịa -Vũng Tàu, Tây và Tây Nam giáp tỉnh Long An và Tiền Giang

Thành phố Hồ Chí Minh cách thủ đô Hà Nội gần 1.730km đường bộ, nằm ở ngã tư quốc tế giữa các con đường hàng hải từ Bắc xuống Nam, từ Ðông sang Tây, là tâm điểm của khu vực Đông Nam Á Trung tâm thành phố cách

bờ biển Đông 50 km đường chim bay Đây là đầu mối giao thông nối liền các tỉnh trong vùng và là cửa ngõ quốc tế Với hệ thống cảng và sân bay lớn nhất

cả nước, cảng Sài Gòn với năng lực hoạt động 10 triệu tấn/năm Sân bay quốc

tế Tân Sơn Nhất với hàng chục đường bay chỉ cách trung tâm thành phố 7km

22

Sài Gòn cổ xưa được thành lập từ năm 1623, nhưng tới năm 1698, Chúa Nguyễn mới cử Thống soái Nguyễn Hữu Cảnh vào kinh lược đất Phương Nam, khai sinh ra thành phố Sài Gòn Năm 1911, Sài Gòn là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại ra đi tìm đường cứu nước Khi đất nước thống nhất, Quốc Hội khoá

VI họp ngày 02/7/1976 đã chính thức đổi tên Sài Gòn thành thành phố Hồ Chí Minh

Với vị trí địa lý thuận lợi, Sài Gòn – nơi một thời được mệnh danh là

"Hòn ngọc Viễn Đông" đã là trung tâm thương mại và là nơi hội tụ của nhiều dân tộc anh em, mỗi dân tộc có tín ngưỡng, sắc thái văn hoá riêng góp phần tạo nên một nền văn hoá đa dạng Đặc trưng văn hoá của vùng đất này là sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống dân tộc với những nét văn hoá phương Bắc, phương Tây, góp phần hình thành lối sống, tính cách con người Sài Gòn Đó là những con người thẳng thắn, bộc trực, phóng khoáng, có bản lĩnh, năng động, dám nghĩ, dám làm

Năng động và sáng tạo, Thành phố Hồ Chí Minh luôn đi đầu cả nước trong các phong trào xã hội, nơi đầu tiên trong cả nước được công nhận hoàn thành phổ cập giáo dục trung học

Với vai trò đầu tàu trong đa giác chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, thành phố Hồ Chí Minh đã trở thành trung tâm kinh tế, văn hoá - du lịch, giáo dục - khoa học kỹ thuật - y tế lớn của cả nước

Trong tương lai, thành phố sẽ phát triển mạnh mẽ về mọi mặt, có cơ cấu công nông nghiệp hiện đại, có văn hoá khoa học tiên tiến, một thành phố văn minh hiện đại có tầm cỡ ở khu vực Đông Nam Á

1.5.2 Khái quát về nhà thuốc Thịnh Phát

- Tên đơn vị: NHÀ THUỐC THỊNH PHÁT

- Địa chỉ: Số 428B2/7, An Phú Tây – Hưng Long, Ấp 2, Xã An Phú Tây, Huyện Bình Chánh, TP Hồ Chí Minh

 Vài nét về huyện Bình Chánh:

23

Bình Chánh là huyện nằm ở phía Tây – Tây Nam của nội Thành phố Hồ Chí Minh Toạ độ địa lý của huyện là 106027'51 - 1060 42' kinh Đông và 1020 27'38"- 10052'30" vĩ Bắc Bình Chánh là một trong 5 huyện ngoại thành, có tổng diện tích tự nhiên là 25.255,29 ha, chiếm 12% diện tích toàn Thành Phố Dân số năm 2011 là 458.930 người, mật độ dân số trung bình là 1.851 người/km2 Với 15 xã và 01 thị trấn, xã có diện tích lớn nhất là xã Lê Minh Xuân 3.508,87 ha, xã nhỏ nhất là An Phú Tây với 586,58 ha

* Địa giới hành chính của huyện như sau:

- Phía Bắc giáp huyện Hóc Môn

- Phía Đông giáp quận Bình Tân, Quận 8, Quận 7 và huyện Nhà Bè

- Phía Nam giáp huyện Bến Lức và huyện Cần Giuộc tỉnh Long An

- Phía Tây giáp huyện Đức Hoà tỉnh Long An

Hình 1.1 Hình ảnh huyện Bình Chánh

24

 Vài nét về nhà thuốc Thịnh Phát:

Nhà Thuốc Thịnh Phát là nhà thuốc tây chuyên bán các sản phẩm Dược phẩm thành phẩm bao gồm: Thuốc kê đơn theo đơn bác sĩ, thuốc không kê đơn, thuốc đông y, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, vitamin tăng cường sức khỏe, sữa

mẹ và bé, mỹ phẩm thiên nhiên, mỹ phẩm thương hiệu lớn trên thế giới…

Nhà Thuốc Thịnh Phát là một nhà thuốc tây có chuyên môn, dược sĩ Đại học đứng tên và các Dược sĩ hỗ trợ khác Nhà thuốc đã có đầy đủ giấy tờ cấp phép của cơ quan quản lý nhà nước như:

Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh

Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược

Giấy chứng nhận đạt thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc (GPP)

Hình 1.2 Hình ảnh nhà thuốc Thịnh Phát

25

1.6 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Hiện chưa có nghiên cứu về hoạt động kinh doanh nhà thuốc tại nhà thuốc Thịnh Phát Vì thế đề tài “Phân tích hoạt động kinh doanh của nhà thuốc Thịnh Phát tại huyện Bình Chánh, thành phố Hồ Chí Minh năm 2021” được tiến hành nhằm cung cấp sự đánh giá khách quan và chính xác về hoạt động của nhà thuốc Thịnh Phát đặc biệt là thời điểm dịch bệnh vẫn chưa được kiểm soát và nguồn cung ứng, hàng hóa bán ra có sự biến động khó đoán Từ đó chỉ ra vấn

đề đã thực hiện tốt và những vấn đề còn tồn tại, để từ đó có những điều chỉnh cho sự phát triển bền vững và lâu dài của nhà thuốc

26

CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu

Nhà thuốc Thịnh Phát

Báo cáo bán hàng năm 2021 của nhà thuốc được lưu trên sổ ghi chép và phần mềm quản lý bán hàng (phần mềm do Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh cung cấp)

2.1.2 Địa điểm nghiên cứu

Nhà thuốc Thịnh Phát địa chỉ: huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh

2.1.3 Thời gian nghiên cứu

Thời gian nghiên cứu: 1/1/2021 – 31/12/2021

2.2 Phương pháp nghiên cứu

2.2.1 Biến số và công thức tính

STT Tên biến Định nghĩa / Giải thích biến

Phân loại biến

BCBH từ phần mềm bán

Biến

số rời rạc

BCBH từ phần mềm bán

lẻ

27

STT Tên biến Định nghĩa / Giải thích biến

Phân loại biến

Phân loại

BCBH từ phầm mềm bán

BCBH từ phần mềm bán

BCBH từ phần mềm bán

Danh mục thuốc tại nhà thuốc

28

STT Tên biến Định nghĩa / Giải thích biến

Phân loại biến

Thuốc kê đơn là thuốc nếu sử dụng không theo đúng chỉ định của người

kê đơn thì có thể nguy hiểm tới tính mạng, sức khỏe; khi cấp phát, bán lẻ,

sử dụng cho người bệnh ngoại trú phải theo đơn thuốc

Phân loại

Danh mục thuốc tại nhà thuốc

2.2.2 Lựa chọn phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng phương pháp mô tả cắt ngang theo phương thức hồi cứu Hồi cứu lại kết quả bán hàng trong phần báo cáo bán hàng

29

2.2.3 Nội dung nghiên cứu

Phân tích hoạt động kinh doanh của nhà thuốc Thịnh Phát tại huyện Bình Chánh, thành phố Hồ Chí Minh năm 2021

Nội dung nghiên cứu

Hình 2.1 Tóm tắt nội dung nghiên cứu

Phân tích kết quả hoạt động kinh doanh của nhà thuốc Thịnh Phát tại huyện Bình Chánh,

4 Cơ cấu chi phí

5 Kết quả lợi nhuận theo tháng/

30

2.2.4 Phương pháp thu thập số liệu

Phương pháp nghiên cứu là mô tả cắt ngang, sử dụng kỹ thuật thu thập

số liệu là hồi cứu

Cỡ mẫu nghiên cứu là 887 mặt hàng thuốc Chọn cỡ mẫu toàn bộ

Hình 2.2 Sơ đồ phương pháp nghiên cứu mô tả hồi cứu

2.2.5 Xử lý, phân tích và trình bày kết quả nghiên cứu

Từ các nguồn thông tin

Văn bản quy định của BYT

31

Thu thập toàn bộ hóa đơn mua hàng, bán hàng được thực hiện trong thời điểm khảo sát Làm sạch số liệu bằng cách loại bỏ các sản phẩm bán ra không phải là thuốc Kiểm tra lại độ chính xác giữa tên thuốc, số đăng ký thuốc, tên nhà sản xuất; sửa lại các thông tin có lỗi chính tả Bổ sung đủ các thông tin chi tiết (tên thuốc, số đăng ký, hoạt chất, nồng độ/hàm lượng, nhà sản xuất, nước sản xuất dạng đóng gói) trong Báo cáo hàng hóa Phân loại mỗi thuốc theo một

số chỉ tiêu nghiên cứu Số liệu được trình bày dưới dạng giá trị tỷ lệ %

Nhập, xử lý số liệu bằng phần mềm Microsoft Excel 2016

 Các phương pháp phân tích số liệu

32

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

3.1 Phân tích kết quả kinh doanh của nhà thuốc Thịnh Phát tại huyện Bình Chánh, thành phố Hồ Chí Minh năm 2021

3.1.1 Doanh số bán hàng trong năm 2021

Bảng 3.1 Doanh số bán hàng của Nhà thuốc Thịnh Phát trong năm 2021

Đơn vị: VNĐ

STT Tháng

Tổng Doanh Thu