Yêu cầu 2đ Mục tiêu đọc hiểu Kiến thức ND + NT Kĩ năng Đhvb tương tự + Phân tích nhân vật, tâm trạng nv nỗi niềm, cảm xúc, tình huống, Thái độ Nêu sự kiện, tóm tắt theo sự kiện Nêu bố cục, tóm tắt theo bố cục 3Đ 1) Kiến thức, thời đại, trào lưu Kiến thức tác giả, tác phẩm 2) Hỏi về 1 chi tiết VD Chiếc lá cuối cùng phần cuối truyện ngắn CLCC Quả thực là 1 kiệt tác? Tại sao là kiệt tác? +Nhan đề ng cầm quyền và khôi phục uy quyền (tác giả đặt) +Ông già và biển cả 5Đ (Viết thành bài văn) Trên cơ sở.
Trang 12) Hỏi về 1 chi tiết
VD: Chiếc lá cuối cùng: phần cuối truyện ngắn CLCC: Quả thực là 1 kiệt tác? Tại sao là kiệt tác?
+Nhan đề: ng cầm quyền và khôi phục uy quyền (tác giả đặt)
+Ông già và biển cả
5Đ: (Viết thành bài văn)
Trên cơ sở đọc – hiểu, anh (chị) hãy phân tích giá trị nội dung – nghệ thuật
ĐỀ CƯƠNG ĐỌC HIỂU VĂN BẢN PHƯƠNG TÂY
UY-LIT-XƠ TRỞ VỀ
I Mục tiêu đọc- hiểu
1 Kiến thức
Trang 2- Cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn và trí tuệ của người Hy Lạp qua cảnh đoàn tụ gia đình của Uy-lít-xơ
-Nắm được diễn biến tâm lí của nhân vật: Pê-nê-lốp, Uy-lít-xơ
-Hiểu được đặc điểm của nghệ thuật sử thi Ô-đi-xê
II Kiến thức đọc – hiểu
1 Thời đại: Hy Lạp cổ đại.
- từ thế kỉ IX đến thế kỉ VIII TCN: Đây là thời kì có nền văn minh vô cùng rực rỡ
và thành công của nó được thể hiện rất rõ trong văn học
-Đây là giai đoạn chuyển mình từ công xã nguyên thủy sang chiếm hữu nô lệ Vì
vậy trong Ô-đi-xê lít-xơ được gọi là1 thủ lĩnh quân sự Chính vì vậy khi
Uy-lít-xơ đem quân đi đánh thành Tơroa và lâu chưa trở về nên 108 kẻ cầu hôn đã xuất hiện Vì lấy được nàng Pê-nê-lốp sẽ được làm vua Đây là thời kì chuyễn từ quan hệ cộng đồng sang quan hệ gia đình(1 vợ 1 chồng) Đó là phẩm chất trung thủy của con người
-Người Hy Lạp là 1 dân tộc hoạt bát, yêu đời và đến thời kì này bắt đầu mở rộng đất đai, mở rộng lãnh thổ:
+ I-li-át: tiến về phía Đông bằng con đường chiến tranh Vì vậy nhân vật Asin đòihỏi phải có sức mạnh cơ bắp để tham gia vào các cuộc chiến tranh
+ Ô-đi-xê: là con đường khám phá Địa Trung Hải Ô-đi-xê là bài ca mở đất Vì vậy đòi hỏi nhân vật Uy-lít-xơ phải có sức mạnh trí tuệ
Trang 3- Có nhiều thành tựu rực rỡ trên mọi lĩnh vực trong đó văn học kho thần thoại -> sửthi, trường ca phát triển ( Homer công chỉnh lí, sưu tầm -> ST I-li-át và Ô-đi-xê)
-Không thể phủ nhận vai trò của các tác giả dân gian đối với Ô-đi-xê Nên Ô-đi-xê
và I-li-át là 2 thiên sử thi có sự kết hợp giữa văn học dân gian và Hôme
-Hôme ngủ trong Ô-đi-xê: Hôme sống ở thế kỉ 9-8TCN nhưng ở thế kỉ này ở vùng Tiểu Á chưa có chữ viết Phải đến thế kỉ VI TCN người ta mới ghi lại Trải qua thời gian 2 thiên sử thi này đã có nhiều thay đoỏi
-I-li-át và Ô-đi-xê bắt nguồn từ thần thoại NóVì nó có cùng chủ đề nên tạo ra thành các bài ca sau đó trở thành các trường ca Sau đó Home đã tổng hợp lại thành I-li-át và Ô-đi-xê
3 Tác phẩm:
-Các nhà nghiên cứu khẳng định: sản phẩm của trí tuệ dân gian và thiên tài rơ
Hô-mê Sử thi gồm 12.110 câu thơ được chia làm 24 khúc ca
- Odixe nghĩa là bài ca về chàng Uylitxo Đây là sự tiếp nối câu chuyện về cuộc chiến tranh thành Tơ-roa trong Iliat
- Sử thi Odixe ca ngợi trí tuệ, dũng khí và nghị lực của con người với khát vọng chinh phục thế giới xung quanh, mơ ước hòa bình và ca ngợi tình yêu quê hương, gia đình
- Hoàn cảnh st: Từ thần thoại -> bài ca-> trường ca -> I và O ra đời TK 8 TCN vùng Tiểu Á chưa có chữ viết, con đường truyền miệng TK 6 TCN: lưu lại trong văn bản -> 200 năm lưu lạc mới đc thành văn bản -> sản phẩm văn học kết hợp VHDG và thiên tài Homer
-Vị trí đoạn trích: Đoạn trích thuộc khúc ca thứ XXIII của sử thi Ô-đi-xê
Trang 4-Bố cục: Văn bản được chia thành 2 đoạn:
+ đoạn 1: từ đầu đến “kém gan dạ”: Cuộc đối thoại giữa bốn nhân vật (nhũ mẫu ri-clê, con trai Tê-lê-mác, Pê-nê-lốp, Uy-lít-xơ), Pê-nê-lốp thận trọng chưa chịu nhận chồng
Ơ-+ đoạn 2: còn lại: lốp thử thách Uy-lít-xơ về bí mật của chiếc giường lốp nhận ra chồng
Pê-nê Vai trò: Trở về nhà mất 10 năm, 12 biến cố lớn Đặt ra thử thách: là những người
lạ, vượt qua bằng sự thông minh, dũng cảm Còn đây chưa đủ phải có thêm tình yêu của 1 ng cha, ng ck (hướng đến con người, thử thách đặt ra bởi ng thân)
-Ý nghĩa: Ca ngợi sức mạnh kì diệu của trí tuệ Hi Lạp cổ đại và khát vọng đấu tranh bảo vệ hạnh phúc gia đình
- Tóm tắt đoạn trích:
+) Uy-lít-xơ bắn cung giết chết bọn cầu hôn và gia nhân phản bội
+)Nhũ mẫu lên gác gọi Pê-lê-nốp và báo tin chồng nàng đã trở về
+ )Pê-lê-nốp rất thận trọng mặc cho những tác động của nhũ mẫu và con trai + )Pê-lê-nốp thử thách Uy-lit-xơ
+ )Uy-lit-xơ vượt qua thử thách, giải tỏa mọi hoài nghi, hai vợ chồng chính thức đoàn tụ sau 20 năm xa cách
4 Thể loại: Sử thi anh hùng
- Sử thi những tác phẩm thuộc thể loại Tự Sự, có nôi dung hàm chứa những bức
tranh rộng và hoàn chỉnh về đời sống nhân dân với nhân vật trung tâm là những anh hùng, dũng sĩ đại diện cho TG nào đó
+Tính cộng đồng soi chiếu rõ nhất qua người anh hùng – đại diện cho cộng đồng; mang vẻ đẹp lí tưởng của cộng đồng, ng anh hùng mang vẻ đẹp hoàn thiện thẩm
mĩ, đại diện quan niệm của cộng đồng (Ramayana: đại diện thánh thần/ Uy-lít-xơ: đại diện vẻ đẹp trí tuệ)
-> mọi thứ soi chiếu qua lăng kính cộng đồng
+Ng anh hùng xuất hiện với nhiệm vụ: đứng về lẽ phải, công lí, chống lại thế lực xấu, phẩm chất: dũng cảm, mưu trí, nhanh nhẹn để vượt qua thử thách
Trang 5+Nghệ thuật: lí tưởng hóa nhân vật (vẻ đẹp lí tưởng người anh hùng) với phẩm chất: thông minh, khéo léo – Tình yêu, chung thủy.
-Sử thi anh hùng: kể về cuộc đời và sự nghiệp của các tù trưởng anh hùng
+ Điểm chung của sử thi anh hùng: Đều là tranh chiếm người đẹp Khi từ công xã nguyên thủy chuyển sang chiếm hữu nô lệ , xa chế độ mẫu quyền, người phụ nữ không có quyền gì vì vậy họ giống như tài sản của người đàn ông Khi người phụ
nữ bị cướp đi đồng nghĩa với việc danh dự của người đàn ông bị xúc phạm nên họ phải đòi lại để lấy lại danh dự đã bị mất
III Nội dung đọc –hiểu
(Chủ đề, nội dung, nghệ thuật, tl những câu hỏi theo cấp độ tư duy khác nhau Thể hiện cảm xúc những vấn đề đặt trong văn bản -> liên hệ, so sánh)
-Chủ đề: đấu tranh để bảo vệ hạnh phúc gia đình
1 Nội dung
a Nhân vật Pê-lê-lốp: khôn khéo, thận trọng
-Trong thời gian ck vắng nhà, nàng ở tầng 2, phòng khách +ngủ tầng 1 ->…
(Phòng khách là nơi 108 tên cầu hồn :chọn ck + thủ lĩnh -> say đắm gia tài + vị trí quyền lực của Uy- lít- xơ -> tục mến khách: ăn dầm ở dề lấy của cải đãi khách, thành bang cần có thủ lĩnh: U chưa về
Giường: gắn riêng 2vch còn 1 ng k còn hạnh phúc -> k ở trong đó mà ở trên tầng)
- Diễn biến tâm lí của Pê-nê-lốp khi nhận được tin Ô-đi-xê đã trở về
+ Nàng không tin Ô-đi-xê đã trở về, cương quyết bác bỏ ý kiến của nhũ mẫu Nàngcho rằng đó là một vị thần đã ra tay giúp đỡ còn chồng nàng đã chết nơi đất khách lâu rồi
+ Nhũ mẫu đưa ra những dẫn chứng để chứng minh: Vết sẹo ở cổ chân, lời thề và tất cả tính mạng của mình để thề nhưng Pê-lê-lốp vẫn không tin và nàng quyết địnhxuống đến tận nơi để quan sát
Trang 6b Nhân vật Uy-lít-xơ: khôn khéo, tình yêu chung thủy
- Uy-lit-xơ là con người anh hùng, chàng đã cùng con trai tiêu diệt 108 tên cầu hôn
- Uy-lít-xơ là con người giàu trí tuệ, nhờ có trí tuệ nên chàng đã vượt qua được thử thách cuối cùng này để đoàn tụ với gia đình
- Chàng rất yêu thương và tin tưởng vợ con: Thế nào mẹ con cũng nhận ra cha, chắc chắn như vậy
ý vợ; tin: trí tuệ, tài năng
Trang 7- Thông minh, khôn khéo.
+ Mượn lời nói với nói với vợ: tế nhị, khônkhéo
con Yêu cầu kê giường,trầm tĩnh, cặn kẽ, miêu tả
tỉ mỉ chi tiết đặc điểmchiếc giường→ giải mãđược bí mật
- Thông minh, trí tuệ,nhạy bén
Sự gặp gỡ của hai tâm hồn, trí tuệ.
* Sum họp:
- Khi Uy-lit-xơ miêu tả chi tiết, tỉ mỉ chiếc giường đầy bí mật “bủn rủn chântay”, “chạy lại nước mắt chan hòa, ôm lấy cổ chàng, hôn lên trán chàng”, bày tỏ lýdo
- Hình ảnh: “dịu hiền… mong đợi”: so sánh có đuôi dài nỗi vui sướng khi gặp lạichồng
Pê-nê-lốp là hình tượng phụ nữ đầu tiên trong văn học thế giới: thủy chung, sắt
son với chồng, thông minh, thận trọng, khôn ngoan trong cách ứng xử, bản lĩnhcao
2 Nghệ thuật:
- Miêu tả tâm lí của nhân vật một cách chi tiết, cụ thể
- Lối so sánh có đuôi dài rất sinh động, giàu hình ảnh, mang đặc trưng của sử thi
- Ngôn ngữ trong sáng, hào hùng, giọng điệu kể chuyện chậm rãi, tha thiết
3.Sự so sánh và liên hệ ( 1 thử thách đặc biệt nhất U đạt -> khát vọng của chàng cxnhư ng dân Hy Lạp: yên bình, hạnh phúc)
*- So sánh với Đăm Săn:
+ Đăm Săn:
Trang 8Biện pháp so sánh kiểu tương đồng (chàng múa trên cao, gió như bão; chàng múadưới thấp, gió như lốc; đoàn người đông như bầy cà tong, đặc như bầy thiêu thân,
ùn ùn như kiến như mối ), hoặc so sánh kiểu tăng cấp (Đam Săn múa khiên), cũng
có trường hợp so sánh kiểu tương phản (đối lập giữa cảnh múa khiên của Đam Săn
và Mtao Mxây)
Câu văn theo kiểu đòn bẩy này có giá trị rất lớn trong việc miêu tả nhân vật ngườianh hùng Nó khẳng định và nâng bổng lên tài năng, sức mạnh của Đam Săn -người anh hùng uy danh lừng lẫy làm mờ đi cả sự giàu có và sức mạnh của kẻ thù.Miêu tả ngoại hình và hành động
+ Uy-lít-xơ:
Cách kể của Hô-me qua màn gặp mặt là một lối kể mang đậm phong cách kểchuyện của sử thi: chậm rãi, tỷ mỷ và trang trọng Lối kể ấy làm các sự việc nhưđược kéo dài ra, dền dứ và hồi hộp hơn Sử thi thường được kể (diễn xướng) trongnhững khoảng thời gian dài Vì thế phong cách kể ấy làm cho những đêm nghe kể
sử thi hứng khởi và hấp dẫn hơn
Miêu tả qua đối thoại - những đối thoại đầy trí tuệ, có chiều sâu và thường đanghĩa Bên cạnh đó biện pháp phân tích diễn biến nội tâm của nhân vật cũng thamgia tích cực vào việc xây dựng nên hình tượng các nhân vật trong đoạn trích này
-Nắm được diễn biến tâm trạng nhân vật qua ngôn ngữ đối thoại tr đoạn trích
-Nét độc đáo của văn học thời Phục Hưng
2 Kỹ năng
Trang 9- Đọc – hiểu theo đặc trưng thể loại: kịch
- Nhận biết được một vài đặc điểm cơ bản của thể loại kịch: ngôn ngữ, hành động,
bố cục và xung đột kịch
- KNS: kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tư duy sáng tạo
3 Thái độ
-Hiểu đc tình yêu chân chính tạo ra tình cảm và nhân cách trong sáng, nâng đỡ, cổ
vũ con người vượt qua thù hận
II Kiến thức đọc – hiểu
1 Thời đại: Phục Hưng( kéo dài từ thế kỉ XIV-XVI) ,
-Thời đại Phục Hưng ở nước Anh ta biết đến với 2 cụm từ:
+ Nước Anh xanh: là phát triển tươi đẹp, vui vẻ, hạnh phúc
+ Nước Anh đen: là nước khủng hoảng, đen tối, chết chóc
- Phục Hưng được hiểu theo 2 nghĩa:
+ Là khôi phục lại vẻ đẹp trước đây của văn hóa, văn học cổ đại Hi Lạp- La Mã,
quan trọng nhất là đề cao con người, coi trọng con người
+ Là đấu tranh chống lại thần quyền và cường quyền hà khắc thời kì Trung cổ Như vậy Phục hưng chính là thời kì bình minh của giai cấp tư sản, là thời kì
chuyển từ đêm trường trung cổ sang giai đoạn mới
-Sếch-xpia là một con người vô cùng tinh tường nên ông đã nhận ra bản chất của
giai cấp tư sản
- Tư tưởng chủ đạo: chủ nghĩa nhân văn là sự tiếp tục tinh thần của thời kì cổ đại
Hi Lạp- La Mã đề cao tự do, đề cao con người, đấu tranh giải thoát con
người về cả tinh thần và thể xác Điều đó đã được thẻ hiện rã qua tác phẩm Rô-mê-ô và Giu-li-ét, khẳng định tình yêu tự do và cá nhân vượt qua những
thù hận của dòng họ, hành động theo tiếng gọi của tình yêu
nước Anh người ta sữ nhắc tới kịch Sếch-xpia được coi là người “vung ngọn giáo
náo - Nước Anh bước vào thời đại PH muộn nhất nhưng lại nhanh chóng
Trang 10nhưng Anh đã bắt kịp nhanh chóng và có sự phát triển về kinh tế và mở mang về văn hóa.Nên nói đến động kịch trường”
2 Thể loại: Kịch thơ xen lẫn văn xuôi, có 5 hồi
- Khái niệm: Kịch là một loại hình nghệ thuật tổng hợp,trong đó đối tượng mô tả của kịch là những xung đột trong đời sống
- Đặc trưng:
+ Xung đột và cách giải quyết xung đột kịch:
Đối tượng mô tả của kịch là những xung đột trong đời sống; ở đó, những vấn đề thuộc bản chất của hiện thực được dồn nén, quy tụ , nổi bật
Xung đột kịch được giải quyết , cụ thể hoá bằng hành động kịch được thực hiệnbởi các nhân vật kịch
Nhân vật kịch bộc lộ đặc điểm, tính cách của mình qua ngôn ngữ kịch (lời
thoại),Có 3 loại : đối thoại; độc thoại và bàng thoại
+ Ngôn ngữ kịch mang tính hành động và tính khẩu ngữ cao
- Phân loại: 2 loại chính: Hài kịch và bi kịch
- Bi kịch là một thể loại kịch mà xung đột chủ yếu nằm ở giữa "yêu sách tất yếu về mặt lịch sử và tình trạng không tài nào thực hiện được điều đó trong thực tế"
Trang 11- Không phải lớp kịch nào cũng có xung đột cao trào và bộc lộ rõ.
3 Tác giả: Uy-li-am Sếch- xpia (1564-1616)
-Gia đình: cha làm thị trưởng, luôn khuyến khích việc diễn kịch tại thành phố mìnhNgoài ra, sự thành đạt cũng như sa sút của gia đình có ảnh hưởng không nhỏ tới Sếch-xpia rất nhiều trong sáng tác thơ văn
-Bản thân:Là người viết kịch ít học nhất, Sếch- xpia thất học từ năm 14 tuổi Tuy nhiên ông rất say mê đọc sách và ham học hỏi Các nhà viết kịch khác viết kịch bằng ngôn ngữ bác học nhưng Sếch- xpia do đã từng làm nhiều nghề kiếm sống, nắm đượccon người xem kịch nên ông viết kịch bằng ngôn đời sống lẫn ngôn ngữ bác học, tạo nên 1 cuộc cách mạng trong văn học Ông được gọi là “người vung ngọn giáo náo động kịch trường”
-Sự nghiệp:Cuộc đời ông trải qua nhiều thăng trầm và kịch của ông ở thời kì trước phản ánh sự vui vẻ, lạc quan hơn thời kì sau Ô để lại 37 vở kịch lịch sử, bi kịch và hài kịch mà phần lớn là kiệt tác của VH nhân loại
- Dù viết ở thời kì sau hay thời kì trước, ông vẫn là “người khổng lồ trong thời đại Phục hưng” Các tác phẩm của ông thấm đượm chủ nghĩa nhân văn, đấu tranh cho con người Tác phẩm “Rô-mê-ô và Ju-li-ét” đã khẳng định tình yêu tự do và cũng là
tự do cá nhân con người trong thời đại mới
4 Tác phẩm
-Hoàn cảnh ra đời:
+Được viết khoảng 1594 - 1595
+Lấy bối cảnh tại thành Vê-rô-na ( Ý )
-Vị trí: đc trích trong vở kịch “Rô-mê-ô và Giu-li-ét” nằm lớp 2, hồi II của vở kịch.-Nội dung đoạn trích: Sau khi dự đại tiệc, trong trang phục người hành khất, R gặp
và yêu G Đoạn trích tả cảnh đêm trăng gặp gỡ của đôi tình nhân Qua đó, tác giả khẳng định và ca ngợi sức mạnh của tình yêu tự do và sự vươn lên vượt qua hoàn cảnh trói buộc để có tình yêu và hạnh phúc
Trang 12+ Khẳng định vẻ đẹp của tình đời, tình người.
+ Thể hiện lí tưởng nhân văn qua sự chiến thắng của tình yêu chân chính trước mốithù của dòng tộc
III Đọc hiểu văn bản
-Chủ đề: Tình yêu và lòng chung thủy sẽ luôn chiến thắng
1 Tình yêu trên nền thù hận
- Sự thù hận của hai dòng họ cứ ám ảnh cả hai người trong suốt cuộc gặp gỡ
+ Rô-mê-ô: Tôi thù ghét cái tên tôi Chẳng phải Rô-mê-ô cũng chẳng phải ta-ghiu Tù nay tôi sẽ không bao giờ còn là Rô- mê- ô nữa
+ Giu-li-ét: Chàng hãy khước từ cha chàng và từ chối dòng họ của chàng đi, Chỉ
có tên họ chàng là thù địch của em thô Nơi tử địa họ mà bắt gặp anh
- Nỗi ám ảnh thù hận xuất hiện ở Giu-li-ét nhiều hơn Nàng lo lắng day dứt không chỉ cho mình mà còn cả người yêu
- Thái độ Rô-mê-ô quyết liệt hơn, chàng sẵn sàng từ bỏ dòng họ mình để đến với tình yêu Cái chàng sợ là không có được, không chiếm được tình yêu của Giu- li-
ét, sợ nàng nhìn mình bằng ánh mắt của sự thù hận
=> Cả hai đều nhắc đến thù hận song không phải để khơi dậy hay khoét sâu hận thù mà chỉ để vượt lên thù hận, bất chấp thù hận -> Quyết tâm xây đắp tình yêu
Trang 132 Tâm trạng của Rô-mê-ô.
- Đêm khuya, trăng sáng Màn đêm thanh vắng với vầng trăng trên trời cao tạo chiều sâu cho sự bộc lộ tình cảm của đôi tình nhân-> Thiên nhiên được nhìn qua các điểm nhìn của chàng trai đang yêu do đó thiên nhiên là thiên nhiên hoà đồng, chở che, trân trọng
- Trăng trở thành đối tượng để Rô-mê-ô so sánh với vẻ đẹp không sánh được của Giu- li-ét.:
- “Hai ngôi sao đẹp nhất trên bầu trời”-> so sánh được đẩy lên cấp độ cao hơn bằng
3 Tâm trạng của Giu-li-ét
- Qua lời độc thoại nội tâm:
+ Vừa gặp Rô-mê-ô, trở về phòng đứng bên cửa sổ thổ lộ nỗi lòng của mình
“Chàng hãy khước từ…hãy thề yêu em đi” “chỉ có tên họ chàng là thù địch của em thôi”-> Tình yêu mãnh liệt không chút che dấu, không chút ngượng ngùng, suy nghĩ chín chắn, cảm nhận được mối tình có thể sẻ trở ngại bởi sự thù hận của hai dòng họ
Trang 14- Qua lời đối thoại với Rô-mê-ô.
+" Anh làm thế nào và tới làm gì? Câu hỏi để giải toả băn khoăn vì chưa thật tin vào tình yêu mới bất ngờ của chàng
+ « Anh làm thế nào tới được chốn này người nhà em bắt gặp nơi đây » Câu hỏi hướng tới Rô-mê-ô cũng là để thể hiện nỗi lo lắng giằng xé tâm can Giu-li-ét Liệu tình yêu của Rô-mê-ô có đủ sức mạnh để vượt qua bức tường rào hữu hình ở gia đình Ca-pu-lét hay không? Tình yêu của chàng có đủ sức mạnh vượt qua bức tường thù hận ở hai gia đình hay không?
+ « Em chẳng đời nào muốn họ bắt gặp anh nơi đây » tế nhị chấp nhận tình yêu của Rô-mê-ô, trái tim nàng đã hoàn toàn hướng về Rô-mê-ô
=> Qua ngôn ngữ sống động và đầy chất thơ nhà văn đã thể hiện được diễn biến nội tâm đầy phức tạp nhưng phù hợp với tâm trạng của người đang yêu Thể hiện một tình yêu mãnh liệt trong trắng vượt lên trên sự hận thù truyền kiếp của hai dòng họ
3+4=> lời nói hai nhân vật: độc thoại- đối thoại hai nhân vật: bày tỏ hướng về J;
J-> R mặc dù độc thoại mang tính chất đối thoại (hướng về ng mình tưởng nhớ, mong muốn bày tỏ)
Lời thoại : tâm trạng R và J khác nhau
+R: không đắn đo, suy tính, băn khoăn chỉ 1: nàng có biết đến TY của mình ko?
+J: ko biết anh ấy có yêu mình như là mình yêu anh ấy ko?
->Cùng 1 Ty nồng nhiệt, tâm trạng khác nhau mang đặc thù giới tính
4 Tình yêu bất chấp thù hận
-Họ ko băn khoăn về TY; TY vượt lên trên thù hận Đây là đoạn trích gần như không xung đột 1 TY mãnh liệt, trong sáng, tràn trề sinh khí
Trang 15- Thù hận không xuất hiện như một thế lực cản trở tình yêu mà thù hận chỉ hiện qua dòng suy nghĩ của các nhân vật, song không phải là động lực chi phối hành động của nhân vật.
- Tình yêu trong sáng diễn ra trên cái nền của thù hận thù hận bị đẫy lùi chỉ còn lạitình đời, tình người bao la, phù hợp với lí tưởng nhân văn
5 Không gian và Thời gian nghệ thuật
- Thời gian: đêm khuya -> trăng sáng
- Khu vườn: dòng họ Ca-piu-lét
+J trên ban công, R dưới vườn Đứng trong bóng tối bộc lộ nỗi niềm ở trong khu vườn (của dòng họ thù địch) -> cực kì nguy hiểm ( đầy chất thơ – nguy hiểm; hiện thực – lãng mạn)
-Không gian: đôi tình nhân, bày tỏ nỗi niềm, cảm xúc dạt dào
Của sự thù địch, mối hiềm khích giữa hai dòng họ
R đã trèo tường, vượt rào vào nhà Ca-piu-lét: biểu tượng vượt qua rào cản, thách thức
R so sánh J trong ánh trăng trong đêm tối sử dụng hình ảnh mặt trời Chê: “ánh trăng nhợt nhạt, thiếu sinh khí” (có ánh trăng phủ nhận lãng mạn) Hai không gian lồng vào nhau mà tưởng như là đối lập
* Giá trị nhân văn: Hai con tim hướng về nhau: sự cộng hưởng TY thăng hoa, sự bất tử vượt qua mọi khoảng cách không gian, thời gian
TY vượt qua tất cả, thăng hoa trở nên bất tử
7 Nghệ thuật
- Miêu tả tâm lí và diễn biến tâm lí nhân vật
- Ngôn ngữ độc thoại và đối thoại thể hiện sự phát triển của xung đột nhân vật
8 So sánh
-Tình yêu của Thúy Kiều và Kim Trọng trong đoạn
“Cửa ngoài vội rủ rèm the
Trang 16Xăm xăm băng lối vườn khuya một mình ( Ly ghi là săm săm chúng m ạ=))) )Nhặt thưa gương giọi đầu cành
Ngọn đèn trông lọt trướng huỳnh hắt hiu”
=>Cả 2 đều là tình yêu mãnh liệt, mọi rào cản cũng không ngăn cản được tình yêu chân chính
ĐÁNH NHAU VỚI CỐI XAY GIÓ
I Mục tiêu đọc- hiểu
1 Kiến thức
- Nhận rõ Đôn Ki-hô-tê và Xan-chô Pan-xa đc xd thành 1 cặp nhân vật tương phản
và đánh giá đúng những mặt hay, mặt dở tr tính cách từng người
- Học sinh nắm đc đặc điểm thể loại truyện với nhân vật, sự kiện, diễn biến truyện qua một đoạn trích trong tác phẩm Đôn Ki-hô-tê
2 Kĩ năng
-Biết cách đọc- hiểu 1 văn bản thuộc thể loại tiểu thuyết
- Kĩ năng tóm tắt tình tiết, sự kiện chính trong đoạn trích
- Phân tích được những chi tiết tiêu biểu cho tính cách mỗi nhân vật (Đôn Ki-hô-tê
và Xan-trô Pan-xa) được miêu tả trong đoạn trích
3 Thái độ
- Giáo dục học sinh tinh thần trân trọng những lý tưởng tốt đẹp, có cái nhìn thực tế
với cuộc sống
II Kiến thức đọc – hiểu
1 Thời đại: Phục Hưng( Tây Ban Nha)
- Phục Hưng được hiểu theo 2 nghĩa:
+ Là khôi phục lại vẻ đẹp trước đây của văn hóa, văn học cổ đại Hi Lạp- La Mã, quan trọng nhất là đề cao con người, coi trọng con người
Trang 17+ Là đấu tranh chống lại thần quyền và cường quyền hà khắc thời kì Trung cổ Như vậy Phục hưng chính là thời kì bình minh của giai cấp tư sản, là thời kì
chuyển từ đêm trường trung cổ sang giai đoạn mới
-Đây là thời đại: + bình minh của giai cấp tư sản từ giã “đêm trường Trung cổ” + Chuyển mình từ………
+ Tư tưởng chủ đạo: nhân văn, đề cao con người, đấu tranh giải thoát con người về cả tinh thần và thể xác
-Thực trạng của đất nước Tây Ban Nha: + Nền quân chủ chuyên chế
+ Năm 1942 khi Cô-lôm-bô tìm ra Châu Mĩ Tây Ban Nha là đế quốc đầu tiên đặt chân tới Châu Mĩ
+ Cuối thế kỉ XVI: kinh tế ngày càng sa sút đã làm cho xã hội khủng
hoảng Đôn Ki-hô-tê ra đời vào thời điểm cuối của thời đại Phục Hưng, nó đã thể
hiện rõ sự khủng hoản của văn học
-Lí tưởng của chủ nghĩa nhân văn rất tốt đẹp nhưng không thể áp dụng vào thực tế
Vì vậy nó đã trở nên viển vông, hão huyền Từ đó, lí tưởng nhân văn rơi vào khủnghoảng
- Về văn học: Trên nền đen tối của thực tế xã hội thì văn học lại phát triển rực rỡ trên 3 phương diện:thơ, kịch, tiểu thuyết( và đây được coi là mùa gặt bội thu)
- Tư tưởng chủ đạo: Chủ nghĩa nhân văn thời đại Phục hưng là sự tiếp tục thời cổ đại: Trân trọng, đề cao con người, đấu tranh giải phóng con người về tinh thần và thể xác
2 Thể loại:
- Tác phẩm thuộc tiểu thuyết hiệp sĩ và tiểu thuyết phiêu lưu Gọi là tiểu thuyết hiệp sĩ căn cứ vào lời đề từ của Xéc-van- tét: “Đây là một lời thóa mạ dài với tiểu thuyết hiệp sĩ” Tác giả đã sử dụng hình thức tiểu thuyết hiệp sĩ để nhại lại tiểu thuyết hiệp sĩ Bên cạnh đó, gọi tác phẩm là tiểu thuyết phiêu lưu vì cả tác phẩm là cuộc phiêu lưu của hai thầy trò với những chặng đường và từng câu chuyện nhỏ
Trang 18+ “Hiệp sĩ” là một tước hiệu gắn với tầng lớp quí tộc phương Tây thời kì Trung cổ.Hiệp sĩ là người có công trạng, được ghi nhận bởi vua, lãnh chúa Hiệp sĩ ở thời Trung cổ là những người giỏi giang, dũng cảm, luôn xả thân vì nghĩa lớn Đây là một hình ảnh phổ biến trong tiểu thuyết trung cổ Tuy nhiên, trong tác phẩm, Đôn Ki-hô-tê lại là một hiệp sĩ đi ngược lại về quan điểm lúc bấy giờ nhằm lên án tố cáo, đả kích thể loại tiểu thuyết hiệp sĩ lãng mạn, bay bổng, xa rời thực tế.
+ Tiểu thuyết phiêu lưu là hành trình của nhân vật với các sự kiện nối tiếp nhau, mỗi một chương sẽ có những tình huống và nhân vật phải vượt qua khó khăn đó Mỗi 1 cuốn tiểu thuyết phiêu lưu phải có điểm đến rõ ràng nhưng tác phẩm này không có điểm đến, chỉ có tư tưởng rõ ràng mà thôi
=>Việc lựa chọn thể loại này thể hiện mong muốn chấm dứt số phận của tiểu thuyết hiệp sĩ- những cuốn tiểu thuyết truyền bá các tư tưởng lối sống độc hại, vô
bổ đang phát triển tràn lan trên văn đàn Tây Ban Nha
vả, ông chỉ học đến Trung học, tuy nhiên, ông rất chăm chỉ đọc sách
- Cuộc sống chật vật, nếm trải nhiều thăng trầm Đây chính là chất liệu để ông sángtác nên những tác phẩm của mình
- Là người từng vào tù ra tội Tuy nhiên chính trong khoảng thời gian bị giam cầm ông đã có ý tưởng cho tác phẩm “Đôn Ki-hô-tê”, ông nói: “Tôi thai nghén nó trongnhà giam ở Seria”
-Trở về TBN, ô sống 1 cuộc đời cực nhọc, âm thầm mãi cho đến lúc công bố tiểu thuyết Đôn-ki-hô-tê.-> Tg cho thấy hiện thực của đn TBN đương thời (đen tối) bày
Trang 19tỏ khát vọng mang tính nhân văn của thời đại: mang bình đẳng, tự do đến tất cả mọi người
-Sáng tác nhiều thể loại: Thơ, kịch, tiểu thuyết,…
+ Một số tác phẩm tiêu biểu: Ngôi nhà ghen tuông, Người Tây Ban Nha dũng cảm,
…
nhưng tác phẩm để đời của ông chỉ có Đôn Ki-hô-tê
- Ông được mệnh danh là “The Prince of Wits” (Ông hoàng của sự dí dỏm)
- Ông đã đóng góp được nhiều sự mới mẻ cho văn học thế giới
- Tác phẩm đã phản ánh lí tưởng nhân văn, lí tưởng xã hội, phản ánh đất nước Tây Ban Nha thối nát, kiệt quệ, khủng hoảng cùng ước mơ về một xã hội công bằng, tự
do và bác ái với cái nhìn về một đất nước Tây Ban Nha nhiều chiều
- Tiểu thuyết được chia làm hai phần:
+ Phần I có 52 chương
+ Phần II có 74 chương
- Giá trị nội dung
+ Giá trị hiện thực: tố cáo hiện thực cuộc sống đen tối, khổ cực, rối ren
+ Giá trị nhân đạo: bênh vực quyền sống của con người, bị kịch của người nghệ sĩ chân chính trong công cuộc Phục hưng Khát khao xây dựng cuộc sống công bằng, hạnh phúc
- Giá trị nghệ thuật:
Trang 20+ Tác phẩm mang tính chất giễu nhại (parodie) đầy sáng tạo trong chủ đề và kết cấu, giọng điệu trần thuật và giọng điệu suồng sã dân dã nhưng giàu tính chiến đấu+ Nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vật, xây dựng cặp đôi theo lối nghịch dị
*Đoạn trích:
-Vị trí: Chương 8 cuốn tiểu thuyết
-Bố cục: 3 đoạn
+ Đoạn 1: “Từ đầu không cân sức.”
=> Hai thầy trò trước trận đấu
+ Đoạn 2: “Tiếp theo ngã văng ra.”
=> Hiệp sĩ Đôn - Ki - hô - tê liều mình tấn công bọn khổng lồ và thảm bại
+ Đoạn 3: Còn lại
=> Hai thầy trò lại tiếp tục lên đường
-Vai trò: Hành trình thực tế hóa của Đ- lý tưởng hóa thực tế của X: 1 Đ điên rồ - 1
X thực tế, thực dụng Sau đó, 2 người bị đổi hướng cho nhau -> Màn ra mắt đầu tiên của hai thầy trò
(Lần 1: đánh nhau bị thương ->khiêng về nhà 1 mình 1 ngựa đi rong ruổi nhờ chủ quán trọ phong tước hiệp sĩ chủ quán: hiệp sĩ cần có tiền, tuyển 1 giám mã/ cứu cậu bé chăn cừu bị chủ quỵt lương sau khi đi cậu bé bị đánh, lừa đc Xan- chô Pan-xa
Lần 2: Đối mặt đánh nhau với cối xay gió Chuyến phiêu lưu đầu tiên củacặp đôi Đ và Xan: tình huống mở đầu chặng 2: n` cuộc phiêu lưu gay cấn nhất, mở đầu cho những chuyện sau đó)-> ko cần viết
-Ý nghĩa đoạn trích:
+Tác hại những thứ sách vô bổ
+Thói thực dụng của X
+Lý tưởng tốt đẹp của Đ
Trang 21 Tương phản nhau nhưng đều có nét đúng: Đáng thương mà cũng đáng chê Đáng cười nhưng hoàn toàn ko đáng khinh -> Hành động điên cuồng nhưng
lí tưởng cao đẹp, đạo đức
- Các sự kiện chính xảy ra trong đoạn trích:
+ Sự nhìn nhận và nhận định của mỗi người về cối xay gió
Đôn Kihote: ba bốn chục tên khổng lồ ghê gớm
Xancho Panxa: ba bốn chục chiếc cối xay gió giữa đồng
+ Thái độ và hành động của hai thầy trò Đôn Kihote:
Đôn Kihote dũng cảm nhưng điên rồ mù quáng, cầm ngọn giáo thúc ngựa phi thẳng đến chiếc cối xay gió gần nhất khiến cả người và ngựa bị thương
Xancho Panxa: nhút nhát nhưng tỉnh táo Bác đã khuyên Đôn Kihote Và khi Đôn Kihote bị thương, bác đã đến giúp
+ Quan niệm về cách ứng xử của hai thầy trò khi bị thương, đau đớn và chuyện ăn, ngủ, nghỉ:
Khi bị thương, đau đớn: Đôn Kihote không kêu đau, còn Xancho Panxa rên la Chuyện ăn: Đôn Kihote chưa cần ăn còn Xancho Panxa ung dung đánh chén Chuyện ngủ: Đôn Kihote thức trắng đêm để nghĩ đến tình nương hoang tưởng cònXancho Panxa ngủ một mạch đến sáng
-Nội dung đoạn trích: Trên chặng đường phiêu lưu X và Đ gặp ba bốn chục xay giógiữa đồng Với Đ thì đó chính là những tên khổng lồ coi đó là giống xấu xa cần quét sạch thế là Đ đã thúc ngựa xông lên mặc cho Xan-chô bảo rằng lão đang đánh cối xay gió chứ kp bọn khổng lồ Kết quả Đ bị cánh quạt cối xay gió lm cho “thua trận” Đêm đến, Đ thì “thức nhớ tới tình nương” còn X thì “ngủ 1 mạch” Đến sánghôm sau, Đ ko ăn sáng vì “nghĩ đến ny cũng đủ no rồi” khác với X “buồn rầu” xemchừng rượu ko đủ cho chặng đường tiếp theo
III Đọc hiểu văn bản
Trang 22-Chủ đề: Lý tưởng sống cần gắn liền với thực tế (Qua câu chuyện về sự thất bại
của Đôn Ki-hô-tê khi đánh nhau với cối xay gió, nhà văn chế giễu lí tưởng hiệp sĩ phiêu lưu, hão huyền, phê phán thói thực dụng, thiển cận của con người trong đời sống xã hội.)
1.Cách nhìn nhận, đánh giá hiện thực và đối mặt với hiện thực của hai nhân vật có
sự khác biệt:
• Trước khi đánh nhau với cối xay gió
- Đôn Ki-hô-tê:có cái nhìn ảo tưởng, xa rời thực tế
+Nhận định cối xay gió thành những gã khổng lồ và ăn nói rất hùng hồn: Vận may run rủi khiến cho sự nghiệp của chúng ta tốt đẹp quá sự mong muốn, vì kia kìa, anhbạn Xan-chô Pan-xa ơi, có đến ba bốn chục tên khổng lồ ghê gớm, ta quyết giao chiến giết hết bọn chúng; và với những chiến lợi phẩm thu được, chúng ta sẽ bắt đầu giàu có: bởi đây là một cuộc chiến đấu chinhs đáng, và quét sạch cái giống xấu
xa này khỏi mặt đất là phụng sự Chúa đấy”
+ Khẳng định mình luôn đúng: “Xem ra anh chẳng thành thạo gì về những chuyện phiêu lưu”
+ Quát giám mã: Đấy chính là những tên khổng lồ, và nếu anh sợ thì hãy lánh ra xa
mà cầu kinh trong lúc ta sẽ đương đầu với chúng trong một cuộc giao tranh điên cuồng và không cân sức”
=>Đôn Kihote tưởng cối xay gió là những gã khổng lồ và còn coi đây là vận may
Có thể thấy, Đôn Kihote đã bị ám ảnh bởi những trang tiểu thuyết hiệp sĩ nên đã thể hiện sự ngông cuồng, mê muội với những mộng tưởng hão huyền vô cùng phi thực tế
- Xan-chô Pan-xa: có cái nhìn thực tế
“Xuất hiện ở kia chẳng phải là các tên khổng lồ đâu mà chỉ là những cối xay gió,
và cái vật trông giống cánh tay là những cánh quạt, khi có gió thổi, chúng sẽ quay tròn làm chuyển động cối đá bên trong”
Trang 23=> Xan-cho Pan-xa đã nhìn nhận thực tế đó chỉ là những chiếc cối xay gió, hết lời khuyên nhủ, can ngăn Đôn Kihote lao đến đánh nhau với cối xay gió.
2 Trong khi đánh nhau với cối xay gió
- Đôn Ki-hô-tê: Dũng cảm, điên rồ, mù quáng
+ Lời nói và hành động: Lời nói lúc xuống trận, cử chỉ điệu bộ rất đàng hoàng, oai phong lẫm liệt và coi cái chết nhẹ tựa lông hồng
Đôn Kihote thét lớn: “Chớ có chạy trốn, lũ hèn mạt nhát gan kia, bởi duy nhất chỉ
có một hiệp sĩ tấn công bọn mi đây”
Đôn Kihote cảnh cáo: “Dù cho bọn ngươi có vung nhiều cánh tay hơn cả gã khổng lồ Bri-a-rê-ô, các người cũng sắp phải đền tội.”
Tư thế vô cùng dũng mãnh, hiên ngang: lấy khiên che kín thân, tay lăm lăm ngọn giáo, thúc ngựa phi tới, đâm mũi giáo vào cánh quạt
+ Kết quả: Ngọn giáo gãy tan tành, người và ngựa ngã văng ra xa
=> Có thể thấy, mục tiêu chiến đấu của lão là những cái xấu xa (tên khổng lồ) với những phẩm chất tốt, đáng khen Tuy nhiên, do ảnh hưởng bởi những cuốn tiểu thuyết hiệp sĩ nên đầu óc lão đã bị hoang tưởng, hiểu sai lệch những cối xay gió thành những tên khổng lồ khiến những hành động trở nên kệch cỡm, lố lăng, hão huyền gây nực cười
+ Xan-chô Pan-xa: Nhút nhát, tỉnh táo
Xan-chô đã hét lên để cảnh tỉnh cho Đôn Kihote rằng đấy chỉ là những cối xay gió,tuy nhiên, bác lại vô cùng nhút nhát khi không ngăn chặn hành động điên rồ của Đôn Kihote
Tôi đã chẳng bảo ngài rằng phải coi chừng cẩn thận đấy ư, rằng đó chỉ là những chiếc cối xay gióa, ai mà chẳng biết thế, trừ kẻ nào đầu óc cũng quay cuồng như cối xay!
3 Sau cuộc chiến:
Trang 24- Đôn Ki-hô-tê: Thái độ đối với vết thương chuẩn hiệp sĩ, không kêu đau, quên ăn, quên ngủ để nhớ tới người thương.
Lão đã bắt chiếc giống như trong các truyện hiệp sĩ nên thái độ với vết thương cũng như khi bị đau đã không kêu rên “và ta không kêu đau vì các hiệp sĩ có bị thương thế nào cũng không được rên rỉ, dù xổ cả gan ruột ra ngoài.” Đến giờ ăn, khi được giám mã nhắc, lão đã đáp lúc này chưa cần ăn, và khi đêm xuống, lão lại thức trắng để nghĩ tới tình nương không có thật của lão chỉ để cho giống các hiệp sĩ
mà lão đọc trong sách
=>Vì học tập các hiệp sĩ mê muội trong kiếm hiệp nên Đôn Kihote trở thành dở người, mê muội Mặc dù là nhân vật có lí tưởng, có lòng tốt đẹp, nhân ái và tinh thần dũng cảm, kiên cường, luôn muốn tiêu diệt những cái ác, không thích những quyền lợi vật chất tầm thường
- Xan-chô Pan-xa: Ngược lại: Tầm thường, chỉ lo đến việc ăn, ngủ
+ Giống như những người bình thường, khi bị đau sẽ rên la: “thưa với ngài rằng chỉ cần hơi đau một chút là tôi rên rỉ ngay”
+ Luôn lo nghĩ tới việc ăn và ngủ: vừa đi vừa ung dung đánh chén và tu bầu rượu, khi đã no nê liền ngủ một mạch tới sáng
=> Đầu óc mặc dù tỉnh táo nhưng rất thực dụng, ích kỉ và tầm thường
- Chặng đường đi tiếp theo:
+ Đôn Ki-hô-tê: Điên rồ khi không muốn ăn sáng, chuẩn bị một cuộc hành trình hiệp sĩ mới
+ Xan-chô Pan-xa: Thực tế đến thực dụng khi tiếc vì bầu rượu hôm qua uống đã vơi đi, thích thú khi cảm thấy nghề tìm kiếm chuyện phiêu lưu này rất thoải mái Tuy nhiên lại chân thành với chủ nhân khi luôn quan tâm hỏi han Đôn Kihote
=> Hai nhân vật trong mọi phương diện đều đặt trong thế tương phản, điều này đã tạo nên cặp đôi đặc biệt trong lịch sử văn chương Đôn Kihote thật nực cười nhưng
Trang 25cơ bản có những phẩm chất đáng quí; Xancho Panxa có những mặt tối, song cũng bộc lộ nhiều điểm đáng chê trách
3 Nghệ thuật:
- Nghệ thuật kể chuyện tô đậm sự tương phản khắc họa thành công hai nhân vật
-Gầy gò, cao lênh khênh, cưỡi ngựa còm
- Điên rồ, xa rời thực tế
-Làm theo sách vở
-Theo đuổi lí tưởng cao đẹp
-Dũng cảm lao vào nguy hiểm
Hoang tưởng nhưng cao thượng
- Béo, lùn, cưỡi lừa
- Tình huống buồn cười
4 So sánh, liên hệ:
- Chính nhân vật Đôn Ki-hô-tê: Cách nhìn nhận cuộc sống giữa hai nhân vật
So sánh với trích đoạn chương trước đoạn trích “Đánh nhau với cối xay gió” Nếu như ở đoạn trích “Đánh nhau với cối xay gió” thể hiện hành động dũng cảm nhưngđầy điên rồ của Đôn Kihote thì hành trình đầu tiên của chàng cũng điên rồ không kém khi gây sự với một đám lái buôn, bắt họ phải tuyên thệ nàng Dulcinea là phu nhân đẹp nhất trần gian và bị họ nện cho một trận đòn nhừ tử Cả hai đoạn trích này đều nói về các tác hại của những cuốn tiểu thuyết hiệp sĩ đối với Đôn Kihote nói riêng và con người nói chung
- Liên hệ bản thân
Mỗi con người đều nên có cho mình một ước mơ cao đẹp, luôn biết hướng tới những điều tốt đẹp và làm những việc tốt giúp ích cho cuộc đời nhưng không được viển vông, xa rời thực tế
Trang 26-Rèn luyện kĩ năng đọc, kể chuyện diễn cảm
-Rèn luyện kĩ năng phân tích các nhân vật và tình huống truyện
- Cuối TK 19, 10 năm đầu Tk 20 -> khoảng lặng hòa bình của nc Mỹ đã trải qua
mọi cuộc chiến đang tiến lên con đường TBCN với kte, chính trị 1 nc Mỹ còn non trẻ
- Đây là thời kì hòa bình của nước Mĩ giữa hai sự kiện lớn: Nội chiến đã qua, chiếntranh thế giới thứ nhất chưa tới
- Nước Mĩ được thống nhất, tư bản chủ nghĩa với sự phát triển của công nghệ với các thành tựu khoa học khiến nước Mĩ dần dần giàu lên Tuy nhiên không phải tất
cả người dân Mĩ đều giàu
- Sự phát triển của tư bản chủ nghĩa đã làm bộc lộ dần mẫu thuẫn giữa hai giai cấp (tư sản và nhân dân), khoảng cách giàu nghèo ngày càng rõ rệt
- Sự thống trị của đồng tiền khiến đạo đức suy thoái, vì vậy nhân dân lao động phải sống chật vật
=>Sự giàu có về vật chất không đi đôi với tinh thần, phát triển cao không đồng nghĩa với phát triển bền vững và con người càng đơn độc, ít kết nối với nhau hơn
Trang 273 Thể loại: Truyện ngắn vừa cổ điển, vừa hiện đại
- Số lượng câu chữ ít, dung lượng phản ánh nhỏ, chủ yếu là những khoảnh khắc,
“là những lát cắt của đời sống”
- Với truyện ngắn cổ điển thường thì xoáy sâu vào một tình huống
- Truyện ngắn hiện đại thường xoáy vào tâm trạng, nỗi niềm chứ không phải là cốt truyện Vì vậy mà nó thường dàn trải, chủ yếu là chia sẻ nỗi niềm
- Truyện ngắn của O Hen-ri mặc dù sáng tác vào đầu thế kỉ XX nhưng truyện ngắn của ông vẫn mang văn phong cổ điển quan tâm đến cốt truyện, xây dựng nhân vật, lối kể chuyện chau chuốt, kết thúc có hậu Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn có sự đan xen của văn phong hiện đại khi nó chú ý đến khoảng lặng, tâm lí
+ Là con người từng trải, quảng giang, ông làm nhiều nghề khác nhau: đưa thư, trông trẻ, nấu bếp,… (những nghề lao động thấp kém) Vì thế đã tạo điều kiện cho ông tiếp xúc với các tầng lớp nhân dân trong xã hội, hình thành vốn sống phong phú của nhà văn
+ Là một con người bi kịch:
• Cuộc sống mất mát, thiếu thốn tình cảm Ba tuổi mất mẹ, sau đó ít lâu bố mất, lấy vợ rồi có con sau đó con mất, vợ mất Ông đã lấy vợ hai nhưng chỉ sống một thời gian rồi li thân Đến năm 1910, chết trong cô độc
Trang 28• Ông từng ngồi tù do bị thất thoát nhà băng trong lúc làm thủ quỹ, sau đó ông
đã vượt ngục bỏ trốn Khi nghe tin vợ ốm, ông đã quay lại thăm vợ và cuối cùng bịbắt khiến tội chồng tội
• Năm 1905: Đây là khoảng thời gian đỉnh cao sự nghiệp của ông, là người kiếm được nhiều tiền tuy nhiên ông lại tiêu sài rất phung phí Là nhà văn có thu nhập rất cao nhưng bao giờ cũng khánh kiệt, rỗng túi
-Sự nghiệp:
+ Là “cây bút truyện ngắn bậc thầy” của cả thế giới
+ Người ta còn so sánh ông với Guy-đơ Mô-pa-xăng, gọi ông là “G Mô-pa-xăng của Mĩ”
+ Là cây bút giàu sinh lực với hơn 400 tác phẩm trong vòng 10 năm: “Sau 20 năm”, “Quà tặng của đạo sĩ”, “Một cuộc thay đổi đời”
-Phong cách:là sự tổng hòa yêu tố HT-LM Với trái tim nhân đạo, tình huống giải quyết theo chiều hướng lạc quan
+ Hiện đại: Chủ đề, đề tài
+ Cổ điển: Cốt truyện, lối hành văn
+ Nội dung: Mang giá trị nhân đạo: Quan tâm đến những con người khốn khổ ở trong xã hội, lên án tố cáo xã hội (phảng phất) mục đích chính là luôn luôn thấy những điểm sáng lấp lánh của những con người bần cùng ở trong xã hội, nhấn mạnh vào thế giới tình cảm, tâm hồn của những con người này Truyện của ông có hậu, dễ vương với những người có lòng chung thủy, trái tim yêu thương sâu sắc.+ Nghệ thuật: ô có lối viết truyện: cách kể chuyện nhiều giọng điệu khác nhau: chân tình, ngợi ca, ông rất qt đến việc xd cốt truyện thường đưa những yếu tố ngẫu nhiên vào truyện
Thủ pháp: giấu kĩ, bày nhanh, cuối truyện: sự bùng nổ của cốt truyện,đầu tiên: dồn nén
5.Tác phẩm
-Vị trí: cuối tác phẩm
-Vai trò: là phần giải mã cho nhan đề tác phẩm Sự bùng nổ của cốt truyện: TPNT
có ý nghĩa sâu sắc tr thực tế, đem lại hy vọng, sự cổ vũ, cứu sống 1 con ng
Trang 29-Ý nghĩa: - Chiếc lá cuối cùng là câu chuyện cảm động về tinh thần yêu thương
giữa những người nghệ sĩ nghèo
- Nghệ thuật chân chính xuất phát từ tình yêu thương con người, là nghệ thuật vì con người
-Bố cục: - Gồm 3 phần:
+ Phần 1: Từ đầu…Hà Lan-> Giôn – xi đợi chết
+ Phần 2: Tiếp theo…vịnh Nap lơ-> Giôn – xi vượt qua cái chết
+ Phần 3: còn lại-> Bí mật của chiếc lá
-Nội dung: - Giôn –xi ốm nặng và nằm đợi chiếc lá cuối cùng của cây thường
xuân bên cửa sổ rụng , khi đó cô sẽ chết Nhưng qua một buổi sáng và một đêm mưa gió phũ phàng , chiếc lá cuối cùng vẫn không rụng Điều đó khiến Giôn-xi thóat khỏi ý nghĩ về cái chết
Xiu đã cho Giôn –xi biết chiếc lá cuối cùng chính là bức tranh của họa sĩ già Bơ-men đã bí mật vẽ trong một đêm mưa gió để cứu Giôn-xi , và cụ đã bị chết vì sưng phổi
III Đọc hiểu văn bản
1 Nội dung
-Chủ đề: Sức mạnh TY – Nghệ thuật
1.1 Không gian:
- Không gian trong phòng nhưng được mở ra ở hướng xa (So sánh với “Bến quê”)
- Căn phòng có cửa sổ nhưng hướng nhìn không bao quát được xa vì bị chắn bởi bức tường
=> Không gian trong phòng bé, không gian bên ngoài cũng bị hạn định
=> Một không gian nhỏ hẹp, tù túng kết hợp với thời tiết mùa đông, mưa gió Khắchọa hoàn cảnh sống của hai cô giái trong không gian nhỏ bé, khắc nghiệt ấy đó là cảnh sống cơ cực, nghèo khó Tuy nhiên, trong lời kể của Giôn-xi lại có thêm một không gian khác, đó là không gian của vịnh Na-plơ Điều đó cho thấy rằng, dù con người sống trong cảnh nghèo khó, tù túng nhưng vẫn luôn có giấc mơ về một thế giới tốt đẹp
Trang 30- Lời của Giôn-xi nói lần thứ 2 khi nói đến việc vẽ vịnh Na-plơ và khi đó “cái lá vẫn ở trên tường”=> Vẫn có hi vọng.
- Không gian hiện thực nghiệt ngã, màu tối, tù túng nhưng với tên của 1 địa điểm khác đã gợi một giấc mơ xa xăm, tốt nhất Điều này tương ứng với hai cô gái đều
là nghệ sĩ và mang tâm hồn bay bổng
- Hình ảnh cái lá không chỉ là cuộc sống và còn giúp cho cô gái tiếp tục những ước
mơ bay bổng
1.2 Thời gian:
- Mở đầu “5,4,3…” cho thầy thời gian đếm ngược, cuộc sống đang co ngắn dần lại
- Các tình tiết, sự kiện không đảo ngược theo trình tự thời gian nhưng thời gian tâm
lí là thời gian đếm ngược, co rút
=> Biểu tượng của tâm trạng cô gái liên quan đến cuộc sống khi cuộc sống càng ngày càng mất mát dần
- Còn lại “1” tuy nhiên nó không mất đi mà nó lại bất tử=> sự bất tử của nghệ thuật
(+kg: căn phòng +ngoài khung cửa+Vịnh Naplơ (bãi biển)
->kg bên ngoài: chắn 1 bức tường-> dây thường xuân: trơ lại vài cái lá->tù túng, bíbách, cằn cỗi, héo úa ->kg vượt ra ngoài trí tt: bay bổng, lm của 1 cô gái, 1 ng nghệ sĩ lúc đầu chủ yếu là kg thực, đau buồn, đen tối Khi lấy lại nghị lực sống ước
mơ đc thắp lại
Lúc đầu cô gái đếm lùi 5.4.3 chiếc lá ít dần đi, cô gái cuộc sống hẹp dần lại Chiếc
lá vĩnh viễn dừng lại con số 1 (Chiếc lá cụ BM vẽ)
Cụ BM k đếm ngc, trôi đều theo quy luật sống: trời lạnh, mưa, viêm phổi -> chết
=>KG+TG đều nằm tr cảm nhận của Giôn-xi)
1.3 Cảnh ngộ và tâm trạng của Giôn- xi
- Bệnh tật, nghèo khổ khiến Giôn- xi chán nản, thẩn thờ, mệt mỏi, tuyệt vọng.-Nhìn cây thường xuân rụng lá thì Giôn- xi có suy nghĩ- “Khi chiếc lá …rụng …cô
sẽ chết->Chán sống , thiếu nghị lực -> Yếu đuối, đáng trách
-Khi trời vừa hửng sáng thì Giôn-xi lại ra lệnh kéo mành lên Hành động đó thể hiện->Giôn-xi là người tàn nhẫn , lạnh lùng , thờ ơ với chính bản thân mình , với
Trang 31cuộc sống đang tắt dần trong cơ thể mình Tàn nhẫn , thờ ơ , chán chường k phải
là bản tính của cô mà do bệnh nặng, do thiếu nghị lực gây nên Cô sẵn sàng đón đợi lúc mình lìa đời như chiếc lá cuối cùng lìa cành
-Qua đêm mưa gió, chiếc lá vẫn hiên ngang bám trụ,-> - Cô muốn sống Vì
Giôn-xi rất ngạc nhiên khi chiếc lá không rụng Cô nằm im nhìn chiếc lá hồi lâu Rồi gọi Xiu quấy món cháo gà, rồi muốn uông chút rựơu, rồi đến chiều lại muốn vẽ vịnh Naplơ
=> Đó là sức mạnh của nghị lực; của nghệ thuật
*nguyên nhân làm cho Giôn-xi khỏi bệnh: - Giôn-xi khỏi bệnh chủ yếu không phải vì tác dụng của thuốc men , hay sự chăm sóc tận tình của bạn mà chính từ tâmtrạng hồi sinh , cái ý định muốn sống cứ mạnh dần ,ấm dần trong cơ thể và tâm hồn cô.Nhưng cái quyết định cho sự thay đổi tâm trạng đó là sự khâm phục sự gan góc , kiên cường của chiếc lá Chiếc lá mỏng manh mà lầm lì chống chọi với gió tuyết, với thiên nhiên khắc nghiệt , bám lấy dây leo, bám lấy cuộc sống , nhất định không chịu rụng thật khác xa và trái ngược với ý định buôn xuôi , chán sống, muốnchết của mình Sự sống dẻo dai, bền bỉ của lá có thể kích thích tình yêu sự sống của con người
=>chiếc lá cuối cùng giúp Giôn-xi lấy lại Nghị lực và tình yêu đã mất trước đây.-khi nghe Xiu kể chuyện về cái chết của cụ Bơ-men ->Giôn –xi im lặng -> cho sự cảm động thật sâu xa , thấm thía , thấm vào tâm hồn cô và cả tâm hồn người đọc Kết thúc như vậy truyện sẽ có dư âm , để lại trong lòng người đọc nhiều suy nghĩ
vả những dự đoán
=>trong lúc tâm trạng của người tuyệt vọng nhất cũng chính là họ cần tia hy vọng, nếu cho họ tia hy vọng, họ sẽ có nghị lực vượt qua tất cả
1.4.Hình tượng người nghệ sĩ giàu tình yêu thương:
a.Cụ Bơ- men
- Là một hoạ sĩ nghèo , ngoài 60 tuổi Kiếm sống bằng cách ngồi làm mẫu vẽ cho các hoạ sĩ trẻ Suốt đời mơ ước một kiệt tác
- Tấm lòng của cụ đối với Giôn-xi :
+ Yêu thương , lo lắng: Khi nghe Xiu kể về Giôn -xi, và khi lên giường bệnh thăm cô,cụ Bơ-men Sợ sệt ngó ra ngoài cửa
Trang 32+Cụ Bơ-men và Xiu nhìn nhau chẳng nói năng gì , nhưng có lẽ trong thâm tâm cụđang nghĩ đến cách vẽ chiếc lá cuối cùng để cứu sống Giôn –xi: Lẳng lặng vẽ chiếc
lá trong đêm mưa tuyết
+Người hoạ sĩ già ấy đã phải trả giá cho bức vẽ chiếc lá cuối cùng của mình
-> Mạng sống Sau một đêm mưa bão , người ta đã tìm thấy chiếc đèn bão vẫn cònthắp sáng và một chiếc thang đã bị lôi ra khỏi chỗ để của nó …-> Chiếc lá là kiệt tác của cụ Bơ – men
- Cụ chết vì bị sưng phổi
=> Tấm lòng hi sinh cao thượng, quên mình vì người khác
*tác phẩm chiếc lá cuối cùng của cụ Bơ-men được gọi là một kiệt tác:
+ Nét vẽ có hồn, sinh động như thật được thể hiện bằng tất cả tâm huyết của cụ Bơ-men dù vẽ trong đêm tối, thời tiết khó khăn làm cho Giôn-xi cũng không nhận
ra dù bản thân cô cũng là một họa sĩ.
+ Ý nghĩa, tác dụng:
Thắp lên sự sống, khát vọng sống của một con người.
Là tác phẩm cuối cùng của cụ Bơ-men nhưng nó lại được vẽ lên bằng tất cả tình yêu thương, lòng nhân ái.
Vậy người ta đòi hỏi gì ở nghệ thuật chân chính? Như thế nào là một kiệt tác? Nghệ thuật chân chính phải vì con người, mang lại lợi ích cho con người Như vậy, tác phẩm nghệ thuật sẽ được nâng lên thành kiệt tác.
b.Nhân vật Xiu
-) Thương yêu và hết lòng vì bạn
- Lo sợ khi nhìn những chiếc lá thường xuân rụng dần
- Quan tâm , chăm sóc , động viên Giôn-xi
- Lo sợ khi thấy chỉ còn vài chiếc lá thường xuân bám lên tường
- Kéo mành mành một cách nặng nề “ Em thân yêu , chị sẽ làm gì đây ?”
2 Nghệ thuật
- Nghệ thuật xây dựng cốt truyện đa tuyến (2 cốt truyện song song):
Trang 33+ Một cốt truyện rõ ràng (ở trên trang sách): Liên quan đến Giôn-xi, một cô gái bị
ốm nặng, chờ chết Cô đếm lá rơi với một định ước khi nào chiếc lá cuối cùng rơi thì cô cũng kết thúc cuộc đời của mình Nhưng sau khi trải qua đêm mưa gió bão bùng đó, chiếc lá cẫn không rụng Vì vậy đó chính là hi vọng để cô khôi phục sức khỏe
+ Một tuyến truyện ngầm: Về cụ Bơ-men: Để cứu giúp cô gái, cụ đã vẽ lên chiếc lácuối cùng, chính vì vẽ trong đêm mưa gió đó mà cụ đã ốm nặng và chết
- Đảo ngược tình huống: Kết ở 2 tuyến truyện:
+ Cô gái tưởng như chết đến nơi vì bệnh tật nhưng cuối cùng lại được thắp lên tia sáng để sống tiếp
+ Một ông cụ đang khỏe mạnh cuối cùng lại chết vì bệnh nặng
+ Kafka: Tất cả mối quan hệ của con người đều được đặt vào lợi ích, thậm chí kể
cả với những người trong gia đình với nhau lợi ích cũng phải được đặt lên đầu (Tácphẩm “Hóa thân”.)
+ O Hen-ri: Là người nâng cao tình cảm, quan hệ giữa người với người không phảilợi ích mà là tình cảm cho dù có hiểm nguy thì tình cảm ấy cũng không thể phai mờ:
Trên cái nền không gian cô đơn, đen tối, lạnh lẽo ấy nhưng tác phẩm không
hề lạnh lẽo mà nó được thắp lên bằng tình cảm của con người, tình bạn, sự
sẻ chia của những con người trong cùng cảnh ngộ: Cụ Bơ-men và hai cô gái
Sự pha trộn giữa bút pháp hiện thực và bút pháp lãng mạn (bút pháp mangphong cách riêng của O Hen-ri) làm rõ tình người trong xã hội đen tối
Khẳng định tình yêu cuộc sống sẽ chiến thắng bệnh tật
- So sánh giữa các tác phẩm của O Hen-ri: Đều là những cái kết đảo ngược: Món quà của đạo sĩ, Tình bạn ( Hai mươi năm sau, khi gặp lại nhau: 1 người là cảnh sát,
1 người là kẻ trộm Đây là một cái kết oái oăm Nhưng dù sao đi nữa nổi bật trên
đó vẫn là tình cảm con người không thể phai mờ)
Liên hệ: ý chí, nghị lực vươn lên tr cs
Tình bạn Tr lúc hiểm nguy, khốn khổ, tình cảm còn mãi
ÔNG GIUỐC- ĐANH MẶC LỄ PHỤC
I Mục tiêu đọc hiểu:
Trang 341 Kiến thức:
- Qua lớp hài kịch ngắn nhưng rất sinh động Mô-li-e đã khắc họa và chế giễu tính cách rởm đời, học làm sang của trưởng giả Giuốc-đanh, tạo tiếng cười sảng khoái cho khán giả và người đọc
- Tài năng của Mô-li-e trong việc xây dựng lớp hài kịch sinh động, hấp dẫn
- Giáo dục lối sống đạo đức đúng mực, phù hợp với hoàn cảnh
- Có ý thức học tập và rèn luyện để trở thành con người toàn diện
II Kiến thức đọc hiểu:
1 Thời đại:
- Cách mạng tư sản Pháp (1789), giai cấp tư sản từ tầng lớp dưới đã ngoi lên thống trị Vào thế kỉ XVII, giai cấp tư sản vẫn không có vị trí cao sang nhưng họ vẫn muốn có được một vị trí Đây là thời kì nước Pháp đi vào thời kì xây dựng chế độ quân chủ nên nước Pháp phải dẹp bỏ các lãnh chúa phong kiến, quan lại, quý tộc đều được đưa về triều đình để trở thành quan lại
- Tương quan lực lượng thay đổi: Nước Pháp thống nhất, điều này có lợi cho giai cấp tư sản Giai cấp này phát triển mạnh còn ngược lại giai cấp phong kiến suy yếu
và người ta gọi đó là thế “trung dung khoan hòa” bởi vì giai cấp quý tộc không cònmạnh như trước còn giai cấp tư sản chưa đủ mạnh để lật đổ giai cấp quý tộc vì vậy
họ đã bắt tay với nhau dẫn đến khẩu hiệu của đất nước lúc đó là “dẹp bớt cái tôi, mưu cầu cái ta” và nhu cầu của đất nước được đưa lên hàng đầu
- Đây là thời kì của triết học Đề-các (đề cao lí trí) dẫn đến việc bi kịch có thêm mộtloại bi kịch mới, đó là “bi kịch của những đam mê” Các nhân vật để cho trái tim dẫn đường dẫn đến lầm đường lạc lối Các nhân vật trong tác phẩm của Mô-li-e phạm sai lầm do tham quá (Giuốc-đanh quá khát vọng muốn làm quý tộc)
Trang 35- Lần đầu tiên việc viết văn trở thành một nghề khi nhà văn được trả lương và nhà vua mời họ vào trong triều, trả lương cho họ và lập “Viện hàn lâm” nên các nhà văn họ sẽ viết cho vua, đất nước Tinh thần thời đại lúc đó tập trung viết ca ngợi đất nước và nhà vua, dùng tiếng cười cải tạo, phong hóa góp ích vào mục đích lớn lao.
2 Trào lưu:
- Văn học cổ điển là một trong ba khuynh hướng của văn học Pháp thế kỉ XVII
- Sự đề cao lí trí dẫn đến việc xây dựng các nhân vật kiểu mẫu: Nhân vật hành xử theo lí trí sáng suốt vì vậy có sự mâu thuẫn giữa cái tôi và cái ta Các nhân vật đặt cái ta lên đầu, giữa nghĩa vụ và tình cảm, đặt nghĩa vụ lên đầu, đó là nhân vật kiểu mẫu xuất hiện trong bi kịch Hài kịch ngược lại sẽ là các nhân vật sai lầm
- Chủ nghĩa cổ điển phân loại văn học theo đẳng cấp:
+Cao sang: Bi kịch, tụng ca, anh hùng ca…
+Thấp hèn: Hài kịch, ngụ ngôn…
=> Vai trò của Mô-li-e và La-phông-ten là những con người giúp hai thể loại hài kịch và truyện ngụ ngôn đều có giá trị, nâng lên thành thể loại sang trọng có giá trị nhân văn sâu sắc và không còn thấp hèn như trước
- Chủ nghĩa cổ điển trong kịch có luật “Tam duy nhất” là quy tắc nghiêm ngặt về mặt sáng tác kịch.Với Mô-li-e, kịch không phải lúc nào cũng theo luật “Tam duy nhất” mà theo ông “nguyên tắc của mọi nguyên tắc là làm hài lòng khán giả” Chính vì vậy nên kịch của Molie nhiều lúc không theo nguyên tắc của kịch cổ điển
mà có sự lựa chọn
3 Thể loại: Kịch:
- Khái niệm: Kịch là loại hình nghệ thuật tổng hợp Có sự tham gia của nhiều yếu
tố, nhiều người thuộc các lĩnh vực khác nhau: tác giả kịch bản, đạo diễn, diễn viên,nhạc công, họa sĩ thiết kế…
- Xung đột trong hài kịch:
Nhân vật mâu thuẫn với một mặt nhân vật muốn tỏ ra với bản chất của mình Đây được gọi là hài kịch tính cách: Bản thân cái xấu mâu thuẫn với cái muốn thể hiện (Giuốc-đanh,…) Các thế lực xấu xa muốn che đậy bằng lớp vỏ hào nhoáng bên ngoài và các lớp vỏ bị vạch trần (Tác- tuýt, Ác-pa-gông,…)
Trang 36=> Tóm lại, hài kịch quan tâm đến việc tìm hiểu tính xấu của nhân vật và tác giả sửdụng cái gì để bóc trần tính xấu đó và bằng cách nào.
- Đặc sắc trong hài kịch của Mô-li-e:
+ Sử dụng linh hoạt, sinh động tiếng cười trong hài kịch Ông được gọi là “Người
hề vĩ đại của nước Pháp” “Hề” ở đây là gây cười bằng điệu bộ, động tác, “hài” có nghĩa là tiếng cười có ý nghĩa sâu sắc, lắng đọng Mô-li-e là “người khai sinh ra hài kịch Pháp”, là người sử dụng tiếng cười như một thứ vũ khí đấu tranh xã hội,
“sử dụng tiếng cười để cải tạo phong hóa”
+ Đối tượng cười: Tất cả các tầng lớp: Tăng lữ, quý tộc, tư sản,… nhưng trên sân khấu, người cất lên tiếng cười khỏe khoắn là những người hầu, đầy tớ, giúp việc
Họ là những con người có trí tuệ sáng suốt Điều này cho thấy ông có cái nhìn ưu
ái đối với những người bình dân
+ Có 5 cung bậc của tiếng cười, điều đặc biệt của Mô-li-e là “cười ra nước mắt”, đẩy cái hài gần như cái bi Tuy nhiên không phải lúc nào cũng là tiếng cười bi thảm Ví dụ: Trong “Ông Giuốc-đanh mặc lễ phục” có: Hài hước, hề kịch, mỉa mai,châm biếm
+Người ảnh hưởng nhiều nhất đến Mô-li-e là ông ngoại, là người có sở thích, đam
mê với nghệ thuật sân khấu
-Bản thân:
+ Năm 20 tuổi, ông từ bỏ sự nghiệp của cha để đi theo đam mê của mình
+ Thành lập đoàn kịch cuối cùng đoàn kịch bị vỡ nợ, ông phải đi tù và cuối cùng cha và bạn ông phải trả nợ cho
+ Trong 13 năm đi lưu diễn, ông đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm: Đi qua các địa phương, gặp các kiểu người khác nhau, gặp nhiều gánh hát khác nhau, biết thêm nhiều phong cách biểu diễn khác nhau
Trang 37=> Mô-li-e không chỉ là một nhà soạn kịch mà còn là một diễn viên, đạo diễn, chủ gánh hát Là một người rất am hiểu về nghề.
- Sự nghiệp: Tên tuổi gắn liền với những sáng tác lớn
+ Về tầng lớp quí tộc: các bà cầu kì rởm, Don Juan
+ Về tầng lớp tư sản: Trưởng giả học làm sang, Lão hà tiện
- Tóm tắt đoạn trích: Đoạn trích kể về ông Giuốc đanh mặc lễ phục khi được phó may may cho bộ lễ phục
- Bố cục:
+ Cảnh 1: Ông Giuốc- đanh và bác phó may
+ Cảnh 2: Ông Giuốc- đanh và những tay thợ phụ
2.1 Theo diễn biến hành động kịch:
- Cảnh 1: Lời thoại 2 người
- Cảnh 2: Lời thoại 5 người
Trang 38 Cảnh 2 đối thoại nhiều hơn và thêm nhạc chứng tỏ hành động kịch tăng cấp hơn, Giuốc-đanh bị lợi dụng nhiều hơn.
2.2 Giuốc-đanh:
2.2.1 Cảnh 1: Giuốc-đanh và lão Phó may:
- Giuốc-đanh không hoàn toàn dốt nhưng lão Phó may đã biết cách bao biện để thoát tội
- Các lỗi ông Giuôc đanh phát hiện và những lí lẽ của bác phó may:
+Tất chật
+Giày đau chân
+Áo hoa ngược
+Màu sắc không đảm bảo sang trọng
Dãn ra là vừa
Ngài tưởng là như thế
Quý tộc mặc thế
Với tay nghề của tôi đảm bảo sang trọng
Tất cả các lỗi đều được Giuốc-đanh
bỏ qua vì Giuốc-đanh muốn làm quý
tộc nhưng lại không hiểu thế nào là
quý tộc Đây là sự dốt nát trong việc
trở thành quý tộc thực thụ, bị lợi
dụng bởi vẻ ngoài quí tộc
Lão Phó may là con người mánh khóe, xảo quyệt không chỉ qua bộ trang phục may cho Giuốc-đanh mà còn lấy vải của khách để may áo cho mình
Tiếng cười hề kịch toát ra từ ngoại hình, điệu bộ cử chỉ của ông Giuốc-đanh, tiếng cười hài kịch toát ra từ sự xung đột trong chính bản thân ông Giuốc-đanh khi mong muốn bản thân trở nên quí tộc, trở thành một người quí tộc nhưng không biếtquí tộc là như thế nào Từ đó, tạo ra tiếng cười phê phán, cười chê kẻ ông Giuốc-đanh có tiền muốn học đòi làm sang, do quê kệch, dốt nát thành ra bị lợi dụng làm trò hề mua vui
2.2.2 Cảnh 2: Giuốc-đanh và đám thợ phụ:
- Những lời nói của tay thợ phụ và hành động của ông Giuốc-đanh
Tâng bốc lên thành ông lớn
Trang 39nịnh để moi tiền, là đám cơ hội, lợi
dụng sự háo danh của người khác để
moi tiền, trục lợi
Giuốc-đanh tỉ lệ nghịch với cách xưng
hô của thợ phụ Ông Giuốc-đanh biết điều này nhưng ông vẫn làm, điều này chứng tỏ ông là một kẻ háo danh quí tộc,biết nhưng vẫn bỏ tiền cho cái danh hão
ấy
* Kết luận:
- Cảnh 1: Giuốc-đanh là người dễ bị lóa mắt bởi vẻ ngoài qúy tộc
- Cảnh 2: Giuốc-đanh là kẻ dễ bị lợi dụng bởi những danh hão
Sự học đòi làm sang nhưng chỉ là vẻ bề ngoài cũng tương ứng với hành động họcnhảy, kiếm, triết,… để trang bị sao cho giống quý tộc nhưng bản chất là kẻ “trọc phú” hám danh
3 Nghệ thuật:
-Nghệ thuật xây dựng nhận vật hài kịch bất hủ: ngu dốt, háo danh, thích sang
trọng, học đòi để được làm sang
- Nghệ thuật gây cười:
+ Qua cung bậc tiếng cười: (3 cung bậc): Hề kịch, mỉa mai (muốn làm quý tộc nhưng không hiểu quí tộc là như thế nào) Châm biếm (muốn làm quý tộc nhưng bị lợi dụng thê thảm)
+ Qua ngoại hình, hành động, điệu bộ, động tác, sự kệch cỡm cùng lời nói, sự lắt léo của tay Phó may và sự thăng cấp của đám thợ phụ để gây cười
Sự tăng cấp tiếng cười không chỉ qua các hành động kịch mà còn qua các lớp kịch ngày càng sôi động về sau
4 So sánh:
: “Bộ quần áo mới của hoàng đế” hoặc nhân vật Ông Văn Minh trong “Số đỏ”
-Giống nhau: cả Ông Giuốc-đanh và hoàng đế đều là những người thiếu hiểu biết nhưng lại thích học đòi Và trở thành trò mua vui cho người khác.
- Khác nhau: +Ông Giuốc-đanh muốn học đòi làm quý tộc còn hoàng đế lại muốn tỏ ra mình làm một người thông minh.