Trong lịch sử xuất hiện giai cấp, chính trị và nhà nước, quyền lực bao giờ cũng thể hiện cao nhất ở quyền lực chính trị, quyền lực nhà nước của một giai cấp nào đó

Trong lịch sử xuất hiện giai cấp, chính trị và nhà nước, quyền lực bao giờ cũng thể hiện cao nhất ở quyền lực chính trị, quyền lực nhà nước của một giai cấp nào đó MBTH BÀI THU HOẠCH LỚP CAO CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ HỆ TẬP TRUNG TÊN MÔN HỌC NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT VIỆT NAM TÊN BÀI THU HOẠCH MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ ĐỔI MỚI TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG Ở HUYỆN TÂN HỒNG, TỈNH ĐỒNG THÁP HIỆN NAY ĐIỂM TRUNG BÌNH CHUNG Bằng số Bằng chữ TP HỒ CHÍ MINH NĂM 2021 MỤC LỤC (Trang) PHẦN I MỞ ĐẦU 01 PH.

BÀI THU HOẠCH

LỚP CAO CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

HỆ TẬP TRUNG

TÊN MÔN HỌC:

NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT VIỆT NAM

TÊN BÀI THU HOẠCH:

MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ ĐỔI MỚI TỔ CHỨC VÀ

HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG

Ở HUYỆN TÂN HỒNG, TỈNH ĐỒNG THÁP HIỆN NAY

ĐIỂM TRUNG BÌNH CHUNG

TP HỒ CHÍ MINH - NĂM 2021

MỤC LỤC (Trang)

1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA

CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG……… 02

1.1 Khái niệm chính quyền địa phương………… 021.2 Vị trí, tính chất của chính quyền địa phương…………. 041.3 Nhiệm vụ của chính quyền địa phương……… … 051.4 Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của chính quyền địa

phương……… 06

2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH

QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG Ở HUYỆN TÂN HỒNG, TỈNH

ĐỒNG THÁP HIỆN NAY……….…… 07

2.1 Quan điểm đổi mới tổ chức và hoạt động của chính

quyền địa phương ở huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp hiện nay.. 07

2.2 Cần phải đổi mới nhận thức về vai trò, chức năng của

chính quyền địa phương trong điều kiện mới.……… 07

2.3 Kết quả đổi mới tổ chức và hoạt động chính quyền

địa phương ở huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp hiện nay… … 10

2.3.1 Một số kết quả đạt được ……….……… 10

2.3.2 Hạn chế, khuyết điểm ……… … ………. 13

2.3.3 Nguyên nhân của hạn chế ……….………. 14

3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI TỔ CHỨC VÀ HOẠT

ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG Ở HUYỆN TÂN

HỒNG, TỈNH ĐỒNG THÁP TRONG THỜI GIAN TỚI …… 15

3.1 Đối với cơ quan Hội đồng nhân dân các cấp….……… 153.2 Đối với cơ quan Ủy ban nhân dân các cấp …… ……. 16

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO……….…… 19

PHẦN I: MỞ ĐẦU

Thời gian qua, Đảng và Nhà nước ta ban hành nhiều Nghị quyết, Luật

về xây dựng, hoàn thiện Nhà nước, về cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực,hiệu quả quản lý của Nhà nước,… nhất là Luật tổ chức chính quyền địaphương ngày 19 tháng 6 năm 2015 có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng

01 năm 2016 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chínhphủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2019 đã xác định các đơn

vị hành chính gồm có tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (cấp tỉnh);huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trựcthuộc Trung ương (cấp huyện); xã, phường, thị trấn (cấp xã) và đơn vị hànhchính - kinh tế đặc biệt Theo Điều 4 Luật Tổ chức chính quyền địa phương,cấp chính quyền địa phương gồm có Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân.Chính quyền địa phương ở nông thôn gồm chính quyền địa phương ở tỉnh,huyện, xã Chính quyền địa phương ở đô thị gồm chính quyền địa phương ởthành phố trực thuộc Trung ương, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thànhphố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương, phường, thị trấn

Việc thực hiện Luật Tổ chức chính quyền địa phương thời gian qua trênđịa bàn huyện có nhiều thuận lợi so với Luật Tổ chức Hội đòng nhân dân và

Ủy ban nhân dân Luật đã cụ thể hóa các quy định của Hiến pháp năm 2013,đồng thời kế thừa những nội dung hợp lý và sửa đổi, bổ sung các bất cập,vướng mắc trong thực tế 12 năm thực hiện Luật Tổ chức Hội đòng nhân dân

và Ủy ban nhân dân năm 2003 Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để huyện vàcác đại biểu dân cử áp dụng vào trong thực tiễn hoạt động Từ đó, chínhquyền địa phương các cấp có bước trưởng thành, phát triển về nhiều mặt, kiênđịnh mục tiêu, lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, hoàn thành tốt

chức năng, nhiệm vụ theo Luật định, chất lượng ngày càng được nâng lên

Song, năng lực quản lý điều hành của bộ máy Nhà nước nói riêng,chính quyền địa phương nói chung còn bộc lộ nhiều hạn chế, chưa ngang tầmvới đòi hỏi của thời kỳ mới Một số cán bộ lãnh đạo, quản lý, trong đó có cảcán bộ cấp chiến lược thiếu gương mẫu, uy tín thấp, năng lực, phẩm chất chưangang tầm nhiệm vụ, quan liêu, xa dân, cá nhân chủ nghĩa, tham nhũng, tiêucực, gây lãng phí, lợi ích nhóm; một số cán bộ bị kỷ luật đảng, bị xử lý theopháp luật Không ít cán bộ quản lý doanh nghiệp nhà nước lợi dụng sơ hở, cố

ý làm trái, trục lợi, làm thất thoát vốn, tài sản của Nhà nước, gây hậu quảnghiêm trọng

Để chính quyền địa phương giữ được vai trò trụ cột của hệ thống chínhtrị, công cụ đắc lực thực hiện quyền làm chủ của nhân dân, chỗ dựa cho kinh

tế xã hội phát triển, cần thiết phải đổi mới tổ chức và hoạt động để nó đáp ứng

được đầy đủ các yêu cầu, nhiệm vụ mới đặt ra, do đó tôi chọn đề tài: “Một số

vấn đề về đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương ở huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp hiện nay” để làm bài thu hoạch kết thúc

chuyên đề Nhà nước và Pháp luật Việt Nam

PHẦN II: NỘI DUNG

1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNHQUYỀN ĐỊA PHƯƠNG

1.1 Khái niệm chính quyền địa phương

Chính quyền địa phương là một bộ phận hữu cơ hợp thành của bộ máynhà nước được tổ chức ở các đơn vị hành chỉnh phù hợp với đặc điểm ở nôngthôn, đô thị, hải đảo, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt; thực hiện chứcnăng, nhiệm vụ trong phạm vi lãnh thổ địa phương theo quy định của phápluật

* Một số đặc điểm của chính quyền địa phương như sau:

Một là, chính quyền địa phương được tổ chức ở các đơn vị hành chính

phù hợp với địa bàn nông thôn, đô thị, hải đảo và đơn vị hành chính - kinh tếđặc biệt Tùy thuộc vào tùng trường hợp cụ thể, nếu đơn vị hành chính đóđược tổ chức thành cấp chính quyền địa phương thì sẽ có đầy đủ hai thiết chế

là Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân Ngược lại, trong trường hợp phápluật quy định đơn vị hành chính đó không được tổ chức thành cấp chínhquyền địa phương thì lúc đó trong cơ cấu của chính quyền địa phương sẽkhông bao gồm Hội đồng nhân dân1 Việc quy định mô hình tổ chức chínhquyền địa phương ở Việt Nam đa dạng, phong phú nhằm khai thác tối đa cácnguồn lực để thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội củađất nước và mỗi địa phương; khắc phục tình trạng tổ chức chính quyền địaphương rập khuôn như trước đây

Hai là, chính quyền địa phương là những pháp nhân công quyền, được

thành lập hợp pháp theo quy định của pháp luật Chính quyền địa phương ởmỗi cấp do nhân dân trực tiếp hoặc gián tiếp lập ra theo quy định của phápluật Chính quyền địa phương là một pháp nhân, có ngân sách độc lập, nhằmthực thi quyền lực nhà nước ở địa phương, nhân danh mình thực hiện cácchức năng, nhiệm vụ theo quy định của pháp luật và tự chịu trách nhiệm

Ba là, chính quyền địa phương ở những đơn vị hành chính khác nhau

thực hiện chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn khác nhau theo quy định củapháp luật Chính quyền địa phương thực hiện những chức năng, nhiệm vụtheo quy định của Hiến pháp và pháp luật; đồng thời, thực hiện những nhiệm

vụ ở địa phương trong khuôn khổ của pháp luật Việc thực hiện chức năng,

1 Hiện nay, ở một số địa phương, Quốc hội cho phép thực hiện Đề án thí điểm tổ chức chính quyền địa phương ở quận, phường không bao gồm Hội đồng nhân dân Trong trường hợp này, chính quyền địa phương

ở quận, phường không phải là câp chính quyền địa phương.

nhiệm vụ của chính quyền địa phương trên nguyên tắc phân cấp, phân quyền,

ủy quyền giữa các cơ quan nhà nước ở Trung ương, địa phương và của mỗicấp chính quyền địa phương Ngoài ra, pháp luật quy định chính quyền địaphương thực hiện các nhiệm vụ của cơ quan nhà nước cấp trên giao với cácđiều kiện bảo đảm thực hiện nhiệm vụ đó

1.2 Vị trí, tính chất của chính quyền địa phương

* Vị trí, tính chất của Hội đồng nhân dân: Hội đồng nhân dân là cơ

quan quyền lực nhà nước ở địa phương Hội đồng nhân dân căn cứ vào phápluật, bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm các chức vụ trong các cơ cấu của Hội đồngnhân dân, các chức danh của Ủy ban nhân dân, Hội thẩm nhân dân của Tòa ánnhân dân cùng cấp Hội đồng nhân dân căn cứ vào Hiến pháp, pháp luật banhành nghị quyết để triển khai các mặt công tác ở địa phương; giám sát việctuân theo Hiến pháp, pháp luật ở địa phương Hội đồng nhân dân là cơ quanthực hiện những chức năng, nhiệm vụ có tính chất tự chủ ở địa phương thôngqua việc ban hành nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội trên địabàn địa phương Hội đồng nhân dân được thành lập bởi các đại biểu do nhândân địa phương bầu ra; đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ củanhân dân; chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương và cơ quan nhà nướccấp trên Hội đồng nhân dân tập hợp các tầng lớp nhân dân, động viên mọinguồn lực vật chất và tinh thần ở địa phương để thực hiện hiện thắng lợi cácnhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội - văn hóa, quốc phòng, an ninh, an sinh xãhội ở địa phương Sự hiện diện của Hội đồng nhân dân các cấp dưới sự lãnhđạo của Đảng có vai trò to lớn trong việc xây dựng và hoàn thiện Nhà nướcpháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân

* Vị trí, tính chất của Ủy ban nhân dân: Ủy ban nhân dân ở cấp chính

quyền địa phương do Hội đồng nhân dân cùng cấp bầu ra Ủy ban nhân dân là

cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân cùng cấp; đồng thời, Ủy ban nhândân là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương; chịu trách nhiệm chấphành Hiến pháp, luật, các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên và nghịquyết của Hội đồng nhân dân Ủy ban nhân dân là cơ quan trực thuộc haichiều, vừa chịu trách nhiệm trước Hội đồng nhân dân cùng cấp vừa chịu tráchnhiệm trước cơ quan hành chính nhà nước cấp trên, Ủy ban nhân dân có tráchnhiệm thi hành các nghị quyết của Hội đồng nhân dân, báo cáo công việctrước Hội đồng nhân dân, chịu sự kiểm tra, giám sát của Hội đồng nhân dân.

Ủy ban nhân dân làm việc theo chế độ tập thể, những vấn đề quan trọng thuộcthẩm quyền của Ủy ban nhân dân đều được thảo luận và biểu quyết theo đa

số, trừ một số nhiệm vụ thuộc thẩm quyền riêng của Chủ tịch Ủy ban nhândân theo luật định, Ủy ban nhân dân có thẩm quyền ban hành quyết định và tổchức thực hiện các văn bản đó Ủy ban nhân dân là cơ quan thực hiện chứcnăng quản lý hành chính nhà nước ở địa phương trên tất cả các lĩnh vực

1.3 Nhiệm vụ của chính quyền địa phương

Tuỳ thuộc vào từng mô hình chính quyền địa phương ở nông thôn hay

đô thị, hải đảo, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt mà nhiệm vụ, quyền hạncủa chính quyền địa phương sẽ có những quy định cụ thể khác nhau Nhìnchung, pháp luật quy định nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phươngthể hiện trên các lĩnh vực như sau:

Một là, tổ chức và bảo đảm việc thi hành Hiến pháp và pháp luật trên

địa bàn địa phương

Hai là, quyết định những vấn đề của địa phương trong phạm vi được

phân quyền, phân cấp theo quy định của pháp luật

Ba là, thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn do cơ quan hành chính nhà nước

cấp trên ủy quyền

Bốn là, kiểm tra, giám sát tổ chức và hoạt động của chính quyền địa

phương cấp dưới

Năm là, chịu sự kiểm tra, giám sát và chịu trách nhiệm trước cơ quan

nhà nước cấp trên về kết quả thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn của mình

Sáu là, quyết định và tổ chức thực hiện các biện pháp nhằm phát huy

quyền làm chủ của nhân dân, huy động các nguồn lực xã hội để xây dựng vàphát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn

Như vậy, khác với mô hình tự quản địa phương ở nhiều nước trên thếgiới, chính quyền địa phương ở nước ta có nhiệm vụ tổ chức và bảo đảm việcthi hành Hiến pháp, pháp luật tại địa phương Đồng thời, chính quyền địaphương thực hiện các nhiệm vụ xuất phát từ tính đặc thù của địa phươngnhằm phát huy lợi thế của mỗi địa phương trên thực tế, có sự kết hợp giữa lợiích của nhân dân địa phương với lợi ích của cả nước

1.4 Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương

Chính quyền địa phương được tổ chức và hoạt động theo một sốnguyên tắc sau đây:

- Nguyên tắc tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân;

- Nguyên tắc tập trung dân chủ;

- Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa;

- Nguyên tắc bình đẳng giữa các dân tộc;

- Nguyên tắc công khai, minh bạch, phục vụ nhân dân, chịu sự giámsát của nhân dân;

- Hội đồng nhân dân làm việc theo chế độ hội nghị và quyết định theo

-

hợp với trách nhiệm của Chủ tịch Ủy ban nhân dân;

- Nguyên tắc phân công, phân cấp rõ ràng, rành mạch giữa trung ươngvới địa phương;

- Nguyên tắc bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng

2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀNĐỊA PHƯƠNG Ở HUYỆN TÂN HỒNG, TỈNH ĐỒNG THÁP HIỆN NAY

2.1 Quan điểm đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương ở huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp hiện nay

Một là, việc đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương

các cấp ở huyện phải phù hợp với đặc điểm của hệ thống chính trị, theo cơchế "Đảng lãnh đạo, nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ"; phù hợp với đặcđiểm của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hội nhập kinh tếquốc tế và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, giữ vững và tăngcường vai trò lãnh đạo của Đảng

Hai là, đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương các

cấp ở huyện phải nhằm bảo đảm các cơ quan trong hệ thống chính trị hoạtđộng có hiệu lực, hiệu quả, tinh gọn, khắc phục tình trạng quan liêu, trùng lặp,chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ hoặc tổ chức không phù hợp với chứcnăng, nhiệm vụ Phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm của mỗi tổchức, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả hoạt động của cả hệ thống chính trị

Ba là, đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương các

cấp ở huyện phải bảo đảm tính đồng bộ, hệ thống, bảo đảm sự lãnh đạo củaĐảng trong hệ thống chính trị

Bốn là, đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương các cấp ởhuyện phải vừa kế thừa những thành quả, kinh nghiệm đã đạt được, vừa đápứng yêu cầu của tiến trình đổi mới đất nước, hội nhập kinh tế quốc tế

2.2 Cần phải đổi mới nhận thức về vai trò, chức năng của chính

quyền và trong nền kinh tế thị trường Nhà nước pháp quyền của dân, do dân,

vì dân là Nhà nước với lý tưởng dân chủ, nhân đạo và công bằng nhất, trong

đó nhân dân là chủ thể tối cao của quyền lực Pháp luật thực sự bắt nguồn từnhân dân, của nhân dân và phục vụ nhân dân Mọi mặt tổ chức và hoạt độngcủa chính quyền địa phương đều đặt trên cơ sở pháp luật, chịu sự quản lýthống nhất của pháp luật Pháp luật là tối thượng, Nhà nước không thể đứngtrên hay đứng ngoài pháp luật, Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật, Nhànước và công dân bình đẳng trước pháp luật Trong nền kinh tế thị trườnghiện đại, Nhà nước với tư cách là cơ quan quyền lực chính trị tối cao của mộtquốc gia, tác động vào thị trường như một chủ thể quản lý, mặt khác là mộtchủ thể hoạt động kinh tế Có thể nói, Nhà nước hiện đại có chức năng ngàycàng quan trọng trong nền kinh tế thị trường, đó là các chức năng quản lý nhànước về kinh tế; điều tiết nền kinh tế, khắc phục những hạn chế của nền kinh

tế thị trường Nhà nước với các nhiệm vụ: tạo lập môi trường pháp lý lànhmạnh cho hoạt động của nền kinh tế thị trường; hoạch định các chính sáchkinh tế, điều tiết kinh tế, bảo đảm các dịch vụ công cộng; bảo đảm xã hội, bảo

vệ những người dễ bị tổn thương; phối hợp với các thể chế quốc tế, tạo thuậnlợi cho mở cửa và hội nhập, hạn chế bất công, tiêu cực trong quá trình quốc tếhoá, toàn cầu hoá nền kinh tế; bảo vệ môi trường sinh thái Tình trạng thiếuvắng pháp luật là mảnh đất tốt cho tội phạm tham nhũng và tính vô Chínhphủ Việc làm ra các bộ luật là công việc thuộc độc quyền của Nhà nước,không thay đổi từ khi có Nhà nước đến nay Đây cũng là nhiệm vụ căn bảnnhất, không ai phủ nhận được của Nhà nước trong kinh tế thị trường Thực