Sử học nói chung, lịch sử Đảng nói riêng là một môn khoa học, là một bộ môn được Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm và chú trọng trong quá trình cải cách giáo dục. Nó không chỉ cung cấp cho người học những kiến thức sử học của dân tộc, của Đảng mà còn giúp người học mở rộng tầm hiểu biết của mình. Mà hơn thế nữa môn lịch sử nói chung, lịch sử Đảng nói riêng còn giúp người học trong việc hình thành nhân cách đạo đức của một công dân có ích cho xã hội
Trang 1“Đổi mới phương pháp giảng dạy lịch sử Đảng hiện nay - Thực trạng và giải pháp”
Sử học nói chung, lịch sử Đảng nói riêng - là một môn khoa học, là một bộ môn được Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm và chú trọng trong quá trình cải cách giáo dục Nó không chỉ cung cấp cho người học những kiến thức sử học của dân tộc, của Đảng mà còn giúp người học mở rộng tầm hiểu biết của mình Mà hơn thế nữa môn lịch sử nói chung, lịch sử Đảng nói riêng còn giúp người học trong việc hình thành nhân cách đạo đức của một công dân có ích cho xã hội Trước tầm quantrọng trên, để nhằm mục đích giảng dạy tốt hơn nữa, và người học ngày càng yêu thích môn lịch sử Đảng hơn nữa nên vấn đề đổi mới phương pháp giảng dạy lịch
sử Đảng trong các nhà trường luôn là một vấn đề quan tâm của toàn Đảng, toàn dân và toàn xã hội Vì vậy việc đổi mới phương pháp giảng dạy Lịch sử Đảng trong nhà trường là điều hết sức cần thiết và cấp bách trong giai đoạn hiện nay
I.TÍNH TẤT YẾU PHẢI ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG
1.Nhận thức chung về phương pháp dạy học:
Khái niệm chung về “phương pháp dạy học” : “phương pháp” xuất phát từ thuật ngữ Hi Lạp “Methodos”, có nghĩa là “con đường nghiên cứu”, “cách thức nhận thức” Lý luận về nhận thức của chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định “phương pháp”, là hình thức tìm hiểu thấu đáo về mặt lý luận và thực tiễn hiện thực khách quan, xuất phát từ quy luật vận động của khách thể nghiên cứu Do đó, phương pháp là một hệ thống các nguyên tắc điều khiển hoạt động cải tạo hiện thực hay hoạt động nhận thức lý luận của con người Trong giáo dục cần phải có phương pháp bởi vì phải làm cho người học tiếp thu kiến thức bằng con đường ngắn nhất,
Trang 2với sự nỗ lực của bản thân, dưới sự hướng dẫn giảng dạy của giáo viên Lịch sử là một môn khoa học, bởi vậy để học tốt môn lịch sử cần phải có một phương pháp dạy học tốt Vậy, trước khi tìm “phương pháp dạy học lịch sử” là gì? Chúng ta cùng nhau tìm hiểu: thế nào là “phương pháp dạy học” Phương pháp dạy học là con đường, cách thức hoạt động thống nhất của người dạy và người học, trong đó người dạy tổ chức, hướng dẫn người học học tập nhằm thực hiện tốt các nhiệm vụ dạy học Khái niệm “phương pháp dạy học” chi phối sự nhận thức về “phương pháp dạy học lịch sử” Từ nhận thức chung về phương pháp dạy học nêu trên, xuất phát từ nội dung, đặc trưng của bộ môn lịch sử nói chung, từ nhiệm vụ của giáo viên lịch sử phù hợp với trình độ, yêu cầu của người học, chúng ta sẽ xác định nội hàm của khái niệm “phương pháp dạy học lịch sử” như sau:
Nhiệm vụ, chức năng của giảng viên lịch sử là cung cấp cho người học những sự kiện lịch sử, các quan điểm lịch sử cơ bản, phương pháp học tập lịch sử
để phát huy tính tích cực, năng lực tự học thông minh, sáng tạo, rèn luyện quan điểm tư tưởng giáo dục đạo đức phẩm chất và phát triển năng lực tư duy, hành động của người học
Người học là đối tượng và chủ thể của nhận thức lịch sử, nhưng do đặc trưngcủa môn học, người học không thể trực tiếp quan sát quá khứ, không cần thiết phải phát hiện tài liệu sự kiện mới Dưới sự giảng dạy, hướng dẫn của giảng viên, ngườihọc phải phát huy tính tích cực, năng động độc lập nhận thức, thông minh, sáng tạo
để thực hiện tốt nhất những nhiệm vụ giáo dục, phát triển của môn học theo
chương trình quy định
Xác lập mối quan hệ qua lại giữa việc giảng dạy của giảng viên với học tập của người học, nhằm phát triển sự nhận thức tích cực, độc lập của người học
Trang 3Phương pháp dạy học lịch sử rất đa dạng, sinh động, phong phú, không thể thực hiện một cách công thức, khô cứng, làm mất hứng thú học tập, tính tích cực
và khả năng nhận thức của người học
Phương pháp dạy học lịch sử gắn liền với nội dung dạy học, với các phươngtiện, phương thức dạy học để thực hiện mục tiêu giáo dục, mục tiêu môn học, và nâng cao chất lượng môn học Phương pháp dạy học lịch sử là một khoa học, nó đáp ứng mọi tiêu chí của một khoa học, song có những nét riêng, đặc thù cần phải được chú ý để việc nghiên cứu đạt kết quả Phương pháp dạy học môn lịch sử tốt, khoa học sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục bộ môn
Không nằm ngoài những nhận thức chung về phương pháp dạy học Lịch sử,môn Lịch sử Đảng là gắn liền với lịch sử dân tộc Theo đó, lịch sử Đảng là mộtkhoa học chuyên ngành của khoa học lịch sử và có quan hệ mật thiết với các khoahọc về lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Mỗi ngànhkhoa học có một phạm vi nghiên cứu cụ thể trong mối quan hệ biện chứng với cáckhoa học khác Khoa học lịch sử nghiên cứu về xã hội và con người xã hội, nghiêncứu về cuộc sống đã qua của nhân loại một cách toàn diện trong sự vận động, pháttriển, với những quy luật phổ biến và đặc thù của nó Lịch sử Việt Nam từ năm
1930 là lịch sử đấu tranh cách mạng kiên cường và anh dũng của nhân dân ta dưới
sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhằm xóa bỏ chế độ thuộc địa của chủnghĩa thực dân cũ và mới, xây dựng chế độ mới Đảng Cộng sản Việt Nam làngười lãnh đạo và tổ chức mọi thắng lợi của nhân dân ta Do đó, lịch sử Việt Nam(từ năm 1930 trở đi) và lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam gắn bó hữu cơ với nhau
vì vậy phương pháp giảng dạy Lịch sử Đảng cũng tương tự như phương phápgiảng dạy Lịch sử
Trang 42 Vị trí, vai trò môn Lịch sử Đảng.
Trong đời sống xã hội, lịch sử nói chung, Lịch sử Đảng nói riêng đóng mộtvai trò vô cùng quan trọng, nó vừa là một công cụ của công tác sư phạm, lại có tácdụng giáo dục trí tuệ và tình cảm Tri thức lịch sử là một trong những bộ phậnquan trọng nhất của nền văn hóa chung của nhân loại và không có bộ phận quantrọng này thì không thể coi việc giáo dục con người đã hoàn thành đầy đủ Bác Hồ,lúc sinh thời đã rất quan tâm đến việc học và truyền bá kiến thức lịch sử nước nhà.Câu thơ mở đầu trong quyển (Lịch sử nước ta) “Dân ta phải biết sử ta Cho tườnggốc tích nước nhà Việt Nam” của Bác được xem là “Tuyên ngôn”, “Lời chỉ dẫn sưphạm” trong giáo dục lịch sử nói chung, trong giảng dạy Lịch sử và Lịch sử Đảng
ở trường trường Đại học, cao đẳn nói riêng: "Dân ta phải biết sử ta, Cho tường gốctích nước nhà Việt Nam" Trước hết phải “biết” và trên cơ sở ấy để “tường” (hiểusâu sắc) lịch sử, từ nguồn gốc dân tộc, từ thuở ban đầu dựng nước và rút ra nhữngbài học, kinh nghiệm quý báu cho cuộc sống hiện tại và tương lai… Lịch sử khôngchỉ góp phần phát triển trí tuệ mà trong một chừng mực không nhỏ, còn là công cụgiáo dục tình cảm , đạo đức, phẩm chất Đó là giáo dục lòng yêu nước, trung thànhvới dân tộc, với cách mạng, với Đảng…; là việc noi gương người xưa để hànhđộng trong ngày nay Vì vậy, từ xưa, lịch sử được xem là “triết lí của việc noigương” (lịch sử treo “một tấm gương sáng” để người đời sau noi theo, qua nhữngbài học kinh nghiệm rút ra từ quá khứ và hoạch định đúng được cho tương lai).Đảng Cộng sản Việt Nam do Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện, là đội tiên phongcách mạng, bộ tham mưu chiến đấu của giai cấp công nhân và dân tộc Việt Nam.Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân ta đã vượt qua mọi khó khăn gian khổ và hysinh, giành nhiều thắng lợi có ý nghĩa chiến lược và mang tính thời đại, làm chođất nước, xã hội và con người Việt Nam ngày càng đổi mới sâu sắc Lịch sử củaĐảng là một pho lịch sử bằng vàng Hồ Chí Minh nói: "Với tất cả tinh thần khiêm
Trang 5tốn của người cách mạng, chúng ta vẫn có quyền nói rằng: Đảng ta thật là vĩ đại!"
Để không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo và phát huy truyền thống vẻ vang củamình, Đảng Cộng sản Việt Nam rất coi trọng công tác nghiên cứu, giảng day lịch
sử Đảng và tổng kết những bài học lịch sử trong từng thời kỳ cũng như trong toàn
bộ tiến trình lãnh đạo cách mạng của Đảng
Nghiên cứu và tổng kết các bài học lịch sử của Đảng là một phương pháp tốt
để nâng cao trình độ lý luận của cán bộ, đảng viên, nâng cao năng lực lãnh đạo củaĐảng, góp phần khắc phục những xu hướng giáo điều và kinh nghiệm chủ nghĩatrong Đảng Trên cơ sở nghiên cứu và khái quát sâu sắc, toàn diện kinh nghiệmlịch sử đã tích lũy được trong cuộc đấu tranh cách mạng của Đảng, nếu không hiểuđược mối liên hệ lịch sử tất yếu và qua đó hiểu tiến trình phát triển có thể có củacác sự kiện, Đảng mới có thể đề ra được một đường lối chính trị hoàn chỉnh
Đảng Cộng sản Việt Nam là một tổ chức chính trị có quy luật hình thành, phát triểnvai trò lịch sử riêng trong tiến trình lịch sử Việt Nam Do đó, lịch sử Đảng là mộtkhoa học riêng - khoa học lịch sử Đảng
Lịch sử Đảng gắn liền với lịch sử dân tộc Theo đó, lịch sử Đảng là một khoa họcchuyên ngành của khoa học lịch sử và có quan hệ mật thiết với các khoa học về lýluận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh
Mỗi ngành khoa học có một phạm vi nghiên cứu cụ thể trong mối quan hệbiện chứng với các khoa học khác Khoa học lịch sử nghiên cứu về xã hội và conngười xã hội, nghiên cứu về cuộc sống đã qua của nhân loại một cách toàn diệntrong sự vận động, phát triển, với những quy luật phổ biến và đặc thù của nó Lịch
sử Việt Nam từ năm 1930 là lịch sử đấu tranh cách mạng kiên cường và anh dũngcủa nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhằm xóa bỏ chế
độ thuộc địa của chủ nghĩa thực dân cũ và mới, xây dựng chế độ mới Đảng Cộngsản Việt Nam là người lãnh đạo và tổ chức mọi thắng lợi của nhân dân ta Do đó,
Trang 6lịch sử Việt Nam (từ năm 1930 trở đi) và lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam gắn bóhữu cơ với nhau.
Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân Đảng là người đề rađường lối cách mạng và tổ chức lãnh đạo nhân dân thực hiện đường lối Do đó,khoa học lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam là một hệ thống tri thức về quá trìnhhoạt động đa dạng và phong phú của Đảng trong mối quan hệ mật thiết với tiếntrình lịch sử của dân tộc và thời đại Với tư cách là một khoa học, Lịch sử Đảng
Cộng sản Việt Nam nghiên cứu về tổ chức và hoạt động của Đảng và các phong trào cách mạng của quần chúng diễn ra dưới sự lãnh đạo của Đảng Lịch sử Đảng
có đóng vai trò: vừa nhận thức khoa học vừa giáo dục tư tưởng chính trị
Chức năng nhận thức khoa học lịch sử có mục đích trước hết là để phục vụviệc cải tạo xã hội theo đúng quy luật phát triển của xã hội Việt Nam như một quátrình lịch sử - tự nhiên Việc hiểu biết thấu đáo những kiến thức và kinh nghiệmlịch sử Đảng là cơ sở khoa học để có thể dự kiến những xu hướng phát triển chủyếu của xã hội và những điều kiện lịch sử cụ thể có tác động đến những xu hướng
đó Bằng cách đó, khoa học lịch sử Đảng cùng với các môn khoa học lý luận Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh góp phần tích cực tạo cơ sở lý luận để Đảng vạch
Mác-ra đường lối, chủ trương, chính sách
Mặt khác, lịch sử Đảng có chức năng giáo dục tư tưởng chính trị, tham giavào việc giải quyết những nhiệm vụ hiện tại Những kiến thức khoa học về các quyluật khách quan của sự phát triển lịch sử cách mạng Việt Nam có tác dụng quantrọng đối với cán bộ, đảng viên, nhân dân trong việc trau dồi thế giới quan, phươngpháp luận khoa học, xây dựng niềm tin vào thắng lợi của cách mạng Việt Namdưới sự lãnh đạo của Đảng, từ đó có quyết tâm phấn đấu thực hiện đường lối, chủtrương chính sách của Đảng
Trang 7Để thực hiện chức năng đó, trong quá trình nghiên cứu, học tập đặc biệt làtrong giảng dạy Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam chúng ta có nhiệm vụ làm rõnhững quy luật của cách mạng Việt Nam, nghiên cứu, trình bày các điều kiện lịch
sử, các sự kiện và quá trình hình thành, phát triển và hoạt động của Đảng
Trước tiên là làm sáng tỏ điều kiện lịch sử, quá trình ra đời tất yếu của Đảng Cộng sản Việt Nam - bộ tham mưu chiến đấu của giai cấp công nhân và dân tộc Việt Nam.
Trong thời gian đầu không phải là toàn bộ giai cấp công nhân đã tiếp thuđược chủ nghĩa Mác - Lênin, mà chỉ có một bộ phận tiên tiến nhất tiếp thu được lýluận đó Bộ phận này đứng ra thành lập đảng cộng sản, do vậy đảng cộng sản làmột bộ phận của giai cấp công nhân và giai cấp công nhân thực hiện sứ mệnh lãnhđạo cách mạng thông qua đảng cộng sản là đội tiền phong của mình
Sự kết hợp chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân là quy luậtchung cho sự ra đời của các đảng cộng sản trên thế giới Nhưng sự kết hợp đókhông theo một khuôn mẫu giáo điều, cứng nhắc, mà nó được thực hiện bằng conđường riêng biệt, tuỳ theo điều kiện cụ thể về không gian và thời gian
Yêu cầu của cách mạng thuộc địa khác với yêu cầu của cách mạng ở cácnước tư bản chủ nghĩa Đảng cộng sản ở các nước tư bản chủ nghĩa phải lãnh đạocuộc đấu tranh của giai cấp vô sản chống giai cấp tư sản, còn đảng cộng sản ởthuộc địa trước hết phải lãnh đạo cuộc đấu tranh dân tộc chống chủ nghĩa thực dân.Vấn đề giai cấp ở thuộc địa phải đặt trong vấn đề dân tộc, đòi hỏi sự vận dụng vàphát triển sáng tạo lý luận Mác - Lênin về đảng cộng sản trong điều kiện một nướcthuộc địa
Trang 8Làm rõ quá trình trưởng thành, phát triển của Đảng gắn liền với hoạt động xây dựng một chính đảng cách mạng theo chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh.
Khoa học xây dựng Đảng có nhiệm vụ nghiên cứu những quy luật xây dựngđảng, xác định những nguyên tắc, mục đích, yêu cầu; những nguyên lý và hệ thốngcác biện pháp phải tuân theo để xây dựng một chính đảng cách mạng về chính trị,
tư tưởng và tổ chức; hình thành nên lý luận về xây dựng đảng
Lịch sử Đảng có nhiệm vụ làm rõ những hoạt động cụ thể của Đảng để xâydựng, chỉnh đốn Đảng nhằm đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong từng thời kỳ cáchmạng Đó là sự thực hiện các nguyên lý, vận dụng những nguyên tắc, tiến hành cácbiện pháp để làm cho Đảng trong sạch, vững mạnh, đủ sức lãnh đạo cách mạng.Đương nhiên giữa hai ngành khoa học đó có mối quan hệ mật thiết với nhau
Trình bày quá trình hoạt động lãnh đạo cách mạng của Đảng qua các thời
kỳ, các giai đoạn cách mạng trong những bối cảnh lịch sử cụ thể.
Đó là quá trình đi sâu nắm vững phương pháp biện chứng của chủ nghĩaMác - Lênin, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng
Hồ Chí Minh phù hợp với bối cảnh quốc tế và thực tiễn của xã hội Việt Nam, đểđịnh ra cương lĩnh, vạch ra đường lối, xác định những chủ trương và biện pháp cụthể cho mỗi giai đoạn cách mạng
Đó là quá trình đấu tranh về quan điểm tư tưởng trong nội bộ Đảng để xácđịnh một đường lối đúng đắn, đấu tranh bảo vệ đường lối cách mạng của Đảng,chống mọi biểu hiện của tư tưởng hữu khuynh và "tả" khuynh, chống mọi ảnhhưởng của tư tưởng duy ý chí, chủ quan, giáo điều và các loại tư tưởng phi vô sảnkhác
Trang 9Đó cũng là quá trình chỉ đạo và tổ chức quần chúng hành động thực tiễn,giành thắng lợi từng bước tiến lên giành thắng lợi hoàn toàn, thực hiện triệt để cácmục tiêu cơ bản của cách mạng Việt Nam do Đảng vạch ra.
Trình bày các phong trào cách mạng của quần chúng do Đảng tổ chức và lãnh đạo.
Nhằm theo những phương hướng cơ bản do Đảng xác định, phong trào cáchmạng của quần chúng diễn ra một cách tự giác, hết sức sinh động, phong phú vàsáng tạo Sức sáng tạo của các tổ chức đảng và quần chúng rất lớn Nó làm choquyết tâm của Đảng trở thành hành động cách mạng, làm cho đường lối, chủtrương cách mạng của Đảng trở thành thực tiễn, và do đó, tạo cơ sở cho việc bổsung, phát triển và hoàn chỉnh đường lối cách mạng của Đảng Một đường lối cáchmạng đúng sẽ được quần chúng nhân dân ủng hộ và quyết tâm thực hiện
Tổng kết những kinh nghiệm lịch sử Đảng
Khoa học lịch sử Đảng có nhiệm vụ góp phần tổng kết những kinh nghiệm
từ những thành công và không thành công của Đảng trong quá trình lãnh đạo cáchmạng, góp phần làm phong phú thêm kho tàng lý luận của Đảng
Liên quan đến đối tượng nghiên cứu, mục đích của khoa học lịch sử Đảng là làmsáng tỏ toàn bộ quá trình hình thành, phát triển của tổ chức đảng và những hoạtđộng toàn diện của Đảng; khẳng định sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tốhàng đầu bảo đảm mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam; làm rõ những vấn đề cótính quy luật của cách mạng Việt Nam; góp phần tổng kết những kinh nghiệm lịch
sử phục vụ sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc; đồng thời giáodục niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và con đường cách mạng Hồ Chí Minh
Trang 103 Thực trạng, phương pháp giảng dạy môn Lịch sử Đảng ở các nhà trường hiện nay.
Việc dạy học lịch sử ở các nước nói chung và ở Việt Nam nói riêng có từ lâu
và mang những nét riêng của mỗi thời đại giai cấp, chế độ xã hội tương ứng vớitình hình nhiệm vụ xã hội cụ thể Việc giảng dạy lịch sử ở nhà trường Việt Nammang đầy những biến cố cùng với sự thăng trầm trong lịch sử dân tộc, lịch sửĐảng Trong mỗi thời kỳ lịch sử, phương pháp dạy lịch sử trong nhà trường ở ViệtNam có khác nhau, tuy nhiên mục đích dạy cuối cùng là giống nhau Đó là: giáodục lòng yêu nước, truyền thống dân tộc, xây dựng lòng tin vào sự lãnh đạo củaĐảng lòng biết ơn kính trọng với các thế hệ đi trước… cho mọi thế hệ người ViệtNam Trong trang mở đầu của cuốn lịch sử Việt Nam đã được nhóm tác giả trântrọng trích câu nói của Hồ Chủ tịch:“Dân ta phải biết sử ta Cho tường gốc tíchnước nhà Việt Nam” câu nói này không nằm ngoài ý nghĩa tốt đẹp đó, việc quantâm đến chất lượng giảng day môn Lịch sử Đảng ở nước ta hiện nay là một đườnglối đúng trong giáo dục nhằm phát triển nhân cách bao gồm các mặt: trí dục, đứcdục, thể dục, mĩ học… cho người học Trên thực tế toàn Đảng, toàn dân ta đã rấtquan tâm đặc biệt đối với ngành giáo dục và đào tạo cụ thể: Giảng viên thườngxuyên được Bộ Giáo Dục Đào Tạo cung cấp tài liệu bồi dưỡng theo chu kì Trong
hè được Bộ DDT tổ chức những lớp tập huấn cho giảng viên về hướng dẫn thựchiện chuẩn kiến thức, kĩ năng, hướng dẫn sử dụng bản đồ tư duy trong dạy học lịch
sử Đảng Các trường thường xuyên tổ chức các chuyên
đề chọn giáo viên dạy thực nghiệm để cùng nhau trao đổi rút kinh nghiệm người học đã được làm quen với phương pháp học tập mới
và được quan tâm có đầy đủ về cơ sở vật chất đặc biệt là hệ thống giáo trình tàiliệu, ngoài ra các nhà trường còn tổ chức tốt cho học viên, sinh viên đi thực tế,thăm quan các cơ sở cách mạng Tuy nhiên, hiện nay, trái với những gì mà những
Trang 11nhà giáo dục Việt Nam mong muốn đó là: Vị trí môn Lịch sử Đảng (lịch sử đườnglối) nói chung trong các nhà trường chưa thật sự được coi trọng, cả giảng viên vàsinh viên đều có sự nhìn nhận chưa đúng về môn Lịch sử Đảng (ngoại trừ một số ítcác học viện nhà trường có tính chất chuyên ngành) Thái độ học môn lịch Đảngcủa các em sinh viên còn mang tính chất chống đối, thời lượng dành cho môn nàycòn quá ít, nếu có học thì học một cách uể oải, mỏi mệt để đối phó với các kì thi,kiểm tra Ghi nhớ kiến thức, sự kiện lịch sử một cách máy móc, học vẹt, khônghiểu xâu xa bản chất vấn đề Đây chính là một căn bệnh thường thấy ở người hockhi học môn này
Vậy trước thực trạng trên, nguyên nhân tại đâu? Có thể nói rằng, có nhiềunguyên nhân dẫn đến tình trạng trên Song cần phải kể đến một nguyên nhân rấtquan trọng đó là phương pháp giảng dạy chưa thật sát với nội dung yêu cầu củanội dung:
Thời lượng chương trình học dành cho bộ môn là quá ít Điều này rất dễ ảnhhưởng đến tâm lý của người dạy cũng như người học là: co nhẹ nội dung, dễ quênkiến thức, học ít, coi đây là môn phụ không quan tâm
Trong giờ học, vai trò của người giảng viên giữ vai trò chủ đạo, vẫn học theolối cũ, có nghĩa là: Khi tiến hành bài học, giảng viên đọc cho người học chép đềcương của bài giảng Các sự kiện lịch sử, hiện tượng lịch sử, nhân vật lịch sử…không được trình bầy một cách cụ thể, sinh động, gợi cảm Người học không làmviệc trực tiếp với sư liệu Người giảng viên không tận dụng được khả năng tạo ra
sự xúc động, sự rung cảm của người học trước các sự kiện, hiện tượng lịch sử Do
đó, tác dụng giáo dục bộ môn bị hạn chế Người học còn bị thụ động trong quátrình lĩnh hội kiến thức Các phương tiện hỗ trợ cho việc dạy học còn sơ sài việcdạy trên lớp của giáo viên, chủ yếu là dạy chay, không có hình ảnh minh hoạ…
Trang 12hoặc nếu có thì cũng rất ít, chủ yếu là các hình ảnh đã phổ biến Do đó trong giờhọc thường diễn ra buồn tẻ, không sinh động, không tác động đến hứng thú họctập của người học
*Tóm lai việc đổi mới phương pháp giảng dạy lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam
là tất yếu vì:
Xuất phát từ thực tiễn khách quan, yêu cầu của giáo dục lý luận chính trị vàtâm lý của sinh viên hiện nay cho thấy còn nhiều tồn tại cần khắc phục Đối vớingười học: số đông không hứng thú với những môn học lý luận chính trị; sử dụngthời gian kém hiệu quả, thiếu tính chủ động khai thác tri thức nhân loại và thiếu cơhội để sáng tạo
Đối với người dạy, trước đây nhiều giảng viên chủ yếu sử dụng phương phápthuyết giảng dạy theo kiểu độc thoại; Phương pháp này có nhiều ưu điểm đối vớicác môn thuộc khoa học xã hội là: Dễ sử dụng, ít đòi hỏi các điều kiện khoa học
kỹ thuật phức tạp kèm theo, phân tích sâu sắc các khái niệm, phạm trù, quy luật,giúp cho người học nắm bắt được bài giảng một cách nhanh chóng và sâu sắc Tuynhiên, bản thân phương pháp thuyết giảng cũng có nhược điểm là làm cho ngườihọc dễ thụ động, ít độc lập suy nghĩ, không biết cách vận dụng tri thức lý luận vàothực tiễn Chương trình ôm đồm; cách đánh giá còn thiên về thuộc bài, học vẹt Đặc biệt từ khi chuyển sang hình thức đào tạo theo học chế tín chỉ, các họcphần Lý luận chính trị được tích hợp lại theo cơ cấu chương trình mới Trong đóhọc phần Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam tín chỉ ít Với khốilượng nội dung giảng dạy rất lớn, thời gian giảng dạy hạn hẹp, bắt buộc đòi hỏigiảng viên phải đổi mới phương pháp giảng dạy và phương pháp đánh giá phù hợpthì mới mang lại hiệu quả cao, bảo đảm yêu cầu của chương trình