Tiểu luận môn lịch sử các học thuyết kinh tế (4)

Theo Harry Toshima, mô hình kinh tế nhị nguyên của Lewis cho rằng việc tăng trưởng kinh tế do chuyển lao động dư thừa trong khu vực nông nghiệp sang khu vực công nghiệp mà không làm sản

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

Học phần: LỊCH SỬ CÁC HỌC THUYẾT KINH TẾ

ĐỀ TÀI: Phân tích học thuyết tăng trưởng kinh tế ở các

nước Châu Á - gió mùa của Harry Toshima? Liên hệ lý thuyết này với quá trình công nghiệp hóa nông nghiệp,

nông thôn ở Việt Nam?

Hà Nội, ngày 13 tháng 1 năm 2022

Giảng viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Giang

Sinh viên thực hiện: Trần Thu Hà

MỤC LỤC

PHẦN I MỞ ĐẦU 3

PHẦN II: NỘI DUNG 4

Chương 1: Lý thuyết tăng trưởng kinh tế ở các nước Châu Á - gió mùa của Harry Toshima 4

1.Nguyên nhân 4

2 Nội dung 4

Chương 2: Thực trạng công nghiệp hoá nông nghiệp nông thôn ở Việt Nam 6

2.1 Vai trò của nông nghiệp, nông thôn 6

2.2 Khái niệm công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn 7

2.3 Những nội dung cơ bản của công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn ở nước ta 8

2.4 Thực trạng công nghiệp hoá nông nghiệp nông thôn ở Việt Nam 10

2.5 Sự vận dụng lý thuyết tăng trưởng và phát triển kinh tế ở các nước châu Á -gió mùa của Harry Toshima vào Việt Nam 18

Chương 3: Giải pháp 19

PHẦN III: KẾT LUẬN 23

TÀI LIỆU THAM KHẢO 24

PHẦN I MỞ ĐẦU

Trong quá trình xây dựng và phát triển, công nghiệp hoá nông nghiệp, nông thôn là quá trình lâu dài, cần được tiến hành một cách tuần tự và vô cùng quan trọng nhất là những nước đang phát triển như nước ta hiện nay Quá trình này được thực hiện không nhằm mục đích tự thân mà phục vụ các mục tiêu kinh

tế xã hội của nông thôn cũng như của cả nước, xây dựng một nền kinh tế phát triển vững mạnh, tạo công ăn việc làm cho dân cư nông thôn Trong bối cảnh hiện nay chúng ta phải ưu tiên phát triển lực lượng sản xuất, chú trọng phát huy nguồn lực của con người bởi nguồn lực con người đóng vai trò chủ chốt trong quá trình công nghiệp hoá công nghiệp nông thôn Con người sáng tạo

ra máy móc quản lý và sử dụng máy móc một cách hợp lý để phục vụ và làm cho cuộc sống con người thoải mái hơn, thoả mãn nhu cầu tự nhiên của con người Ngoài ra phải thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng phát huy lợi thế của từng vùng gắn với thị trường để sản xuất hàng hoá quy mô lớn với chất lượng hiệu quả hơn Bên cạnh phát triển khoa học cũng phải chú ý tới việc bảo vệ môi trường, phòng chống và hạn chế giảm nhẹ thiên tai gây ra

do sự biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp Trong những năm gần đây nhờ có công nghiệp hoá mà bộ mặt nông thôn đã có mức chuyển biến đáng kể Tuy vậy, nông nghiệp, nông thôn hiện nay đang đứng trước những thách thức to lớn, nhiều vấn đề về sản xuất và đời sống nông dân đang nổi lên gay gắt Do vậy, đẩy nhanh tiến độ thực hiện chủ trương này của Đảng và Nhà nước đang

là nhu cầu rất cấp thiết Xuất phát từ thực tế cấp bách đó cùng với vốn kiến thức có được nên em thực hiện tiểu luận về đề tài: “Phân tích học thuyết tăng trưởng kinh tế ở các nước Châu Á - gió mùa của Harry Toshima? Liên hệ lý thuyết này với quá trình công nghiệp hóa nông nghiệp, nông thôn ở Việt

Nam” Bài tiểu luận gồm 3 phần trong đó phần mở đầu, phần nội dung đã giới thiệu về lý thuyết tăng trưởng kinh tế ở các nước Châu Á - gió mùa của Harry Toshima, thực trạng công nghiệp hoá nông thôn ở Việt Nam, những thành tựu

và hạn chế của quá trình hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn ở Việt Nam, sự

vận dụng lý thuyết tăng trưởng và phát triển kinh tế ở các nước châu Á -gió mùa của Harry Toshima vào Việt Nam; chương cuối cùng là một số giải pháp Bài tiểu luận dựa trên cơ sở lý luận là học thuyết tăng trưởng kinh tế ở các nước Châu Á- gió mùa của Harry Toshima, kết hợp với việc sử dụng các phương pháp phân tích, thống kê, lập luận để nhìn nhận vào thực tiễn nông nghiệp Việt Nam và đưa ra giải pháp giải quyết vấn đề

PHẦN II: NỘI DUNG Chương 1: Lý thuyết tăng trưởng kinh tế ở các nước Châu Á - gió mùa của Harry Toshima

1.Nguyên nhân

Harry Toshima – nhà kinh tế Nhật bản đã nghiên cứu mối quan hệ giữa khu vực nông nghiệp và công nghiệp dựa vào điểm khác biệt của các nước đang phát triển châu Á gió mùa, đó là nền nông nghiệp lúa nước với tính thời vụ cao Theo Harry Toshima, mô hình kinh tế nhị nguyên của Lewis cho rằng việc tăng trưởng kinh tế do chuyển lao động dư thừa trong khu vực nông nghiệp sang khu vực công nghiệp mà không làm sản lượng nông nghiệp giảm

đi là không mang lại ý nghĩa thực tế đối với các nước châu Á- gió mùa vì ở các nước này trong khu vực nông nghiệp, nền nông nghiệp lúa nước vẫn thiếu lao động ở những thời điểm mùa vụ và chỉ thừa lao động lúc nhàn rỗi Chính

vì vậy Harry Toshima đã đưa ra lý thuyết tăng trưởng kinh tế mới đối với các nước đang phát triển ở châu Á gió mùa để từ đó phân tích mối quan hệ giữa khu vực nông nghiệp và công nghiệp trong sự phát triển kinh tế từ nông

nghiệp chiếm ưu thế sang nền kinh tế công nghiệp

2 Nội dung

H Toshima cho rằng, trong giai đoạn đầu của tăng trưởng kinh tế, năng suất lao động trong nông nghiệp có thể tăng lên bằng cách giảm tình trạng thiếu việc làm trong những thời kỳ nhàn rỗi, bằng biện pháp cơ bản là tăng vụ, đa dạng hoá vật nuôi, cây trồng như trồng thêm rau, quả, cây lấy củ, cây ăn quả,

mở rộng chăn nuôi gia súc, gia cầm, nuôi và đánh bắt cá, trồng cây lâm

nghiệp Như vậy, nông dân sẽ có thêm việc làm, thu nhập bắt đầu tăng lên,

họ sẽ có điều kiện để thâm canh, tăng vụ nhà đầu tư thêm giống mới, phân hoá học, thuốc trừ sâu, công cụ, kỹ thuật lao động mới v.v Mặt khác, để tăng năng suất lao động, tăng hiệu quả công việc thì khu vực nông nghiệp cần

có sự hỗ trợ của Nhà nước về các mặt như hệ thống kết cấu hạ tầng vật chất

và hạ tầng xã hội nông nghiệp nông thôn, giúp đỡ về cải tiến các tổ chức kinh

tế nông thôn như HTX nông nghiệp, tổ chức dịch vụ nông thôn; tổ chức tín dụng V.V

Tất cả những giải pháp trên sẽ làm cho sản lượng lương thực tăng lên, do đó giảm lượng lương thực nhập khẩu và dần dần tiến tới tăng xuất khẩu lương thực và như vậy sẽ có thêm hoặc tiết kiệm được ngoại tệ để nhập máy móc, thiết bị cho các ngành công nghiệp sử dụng nhiều lao động

Tiếp tục quá trình đa dạng hoá nông nghiệp, việc làm sẽ tăng lên, dần dần mở rộng thị trường sang các lĩnh vực như tiểu thủ công nghiệp, rồi công nghiệp chế biến và các dịch vụ khác v.v Điều đó sẽ đòi hỏi các hoạt động đồng bộ

từ sản xuất, vận chuyển, dịch vụ, công nghiệp hoá chất, phân bón, công

nghiệp cơ khí vv phục vụ cho nông nghiệp Như vậy, sự phát triển của khu vực nông nghiệp đã tạo điều kiện để phát triển khu vực công nghiệp và dịch

vụ Năng suất lao động trong nông nghiệp tăng lên, tạo điều kiện cho việc di dân từ nông thôn ra thành thị để phát triển các ngành công nghiệp và dịch vụ Quá trình này diễn ra liên tục, đến một thời kỳ nhất định thì khả năng tăng việc làm sẽ vượt qua tốc độ tăng lao động, làm cho công thị trường lao động thu hẹp và tiền lương thực tế trong nông nghiệp tăng lên Khi đó, các chủ trại

sẽ tăng việc sử dụng máy móc thực hiện cơ giới hoá trong nông nghiệp, thay thế lao động thủ công, làm năng suất lao động nông nghiệp tăng nhanh, góp phần giải phóng lao động ở nông thôn Vì vậy, lao động di chuyển từ nông thôn ra thành thị nhiều hơn nhưng lại không làm giảm sản lượng nông nghiệp, tổng sản phẩm quốc dân GNP bình quân đầu người tăng nhanh Khi đó, sự quá độ từ nền kinh tế nông nghiệp chuyển sang nền kinh tế công nghiệp được

hoàn thành Nền kinh tế tiếp tục chuyển sang giai đoạn sau là sự quá độ từ công nghiệp sang dịch vụ Từ đó, ông kết luận nông nghiệp hoá là con đường tốt nhất để bắt đầu một chiến lược phát triển kinh tế ở các nước châu Á-gió mùa, tiến tới một xã hội có cơ cấu kinh tế nông- công nghiệp-dịch vụ hiện đại

Chương 2: Thực trạng công nghiệp hoá nông nghiệp nông thôn ở Việt Nam

CNH, HĐH là con đờng tất yếu phải tiến hành đối với tất cả các nước muốn xây dựng nền kinh tế phát triển hiện đại, đặc biệt là với các nớc có xuất phát

điểm từ nền nông nghiệp kém phát triển

Với thực tiễn Việt Nam là một quốc gia lạc hậu, hơn 80% dân số sống ở nông thôn với một cơ cấu kinh tế độc canh thuần nông, năng suất lao động thấp thì CNH, HĐH nông nghiệp nông thôn là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta nhằm thực hiện mục tiêu xây dựng nền kinh tế phát triển, tạo việc làm và tăng thu nhập cho dân c nông thôn, giải quyết các vấn đề chính trị

- xã hội của đất nước

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII đã xác định: đã xác định phải "đặc biệt coi trọng CNH - HĐH nông nghiệp, nông thôn" Và có thể thấy, trong 30 năm qua, nông nghiệp Việt Nam đã có những bước tiến vượt bậc, phần lớn người nghèo sống ở nông thôn nhờ đó đã cải thiện đời sống, đưa Việt Nam trở thành một trong những nước có tỷ lệ xóa đói, giảm nghèo với tốc độ cao nhất trên thế giới Thành quả này có được một phần nhờ vào quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn

2.1 Vai trò của nông nghiệp, nông thôn

Nông nghiệp là ngành sản xuất sử dụng đất đai để trồng trọt và chăn nuôi, khai thác cây trồng và vật nuôi làm tư liệu và nguyên liệu lao động chủ yếu để tạo ra của cải vật chất, lương thực và thực phẩm để thỏa mãn nhu cầu bản | thân Nhà kinh tế học Johnston và Meller đã nêu ra vai trò của nông nghiệp và nông thôn trong cuốn sách “Vai trò của nông nghiệp trong phát triển kinh tế

Đó là cung cấp lương thực và thực phẩm cho xã hội, hệ số co dãn của thu

nhập với cầu về lương thực ở các nước đang phát triển là cao, tức là khi chất lượng cuộc sống tăng thì nhu cầu về lương thực cũng tăng theo Trong đó nếu sản xuất nông nghiệp trong nước không tự cung cấp được thì bản thân nước

đó phải xuất ngoại để nhập khẩu lương thực chứ không phải nhập khẩu khoa học công nghệ để phát triển công nghiệp Quy mô và tốc độ tăng của nguyên liệu là nhân tố quan trọng quyết định quy mô và tốc độ tăng trưởng của các ngành đó Tạo ra nguồn vốn thặng dư để đầu cơ trong quá trình công nghiệp hóa Đó là một thị trường quan trọng cho các ngành nông nghiệp và nông thôn tập trung phần lớn lao động và dân cư nên đây có thể là thị trường rất quan trọng của công nghiệp và dịch vụ Muôn ổn định nên kinh tế thì phải phát triển nông thôn qua việc nâng cao đời sống vật chất lẫn tinh thần cho dân

cư nông thôn

2.2 Khái niệm công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn

CNH - HĐH nông nghiệp là quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hoá lớn, gắn với công nghiệp chế biến và thị

trường, thực tiễn cơ khí hoá, điện khí hoá, thuỷ lợi hoá, ứng dụng các thành tựu khoa học, công nghệ, trước hết là công nghệ sinh học, thiết bị kỹ thuật và công nghệ hiện đại vào các khâu sản xuất nông nghiệp nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của nông sản hàng hoá trên thị trường

CNH - HĐH nông nghiệp là quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng tăng nhanh tỷ trọng giá trị sản phẩm và lao động các ngành công nghiệp và dịch vụ, giảm dần tỷ trọng sản phẩm và lao động nông nghiệp, xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, quy hoạch phát triển nông thôn, bảo vệ môi trường sinh thái tổ chức lại sản xuất và xây dựng quan hệ sản xuất phù hợp, xây dựng nền dân chủ, công bằng, văn minh, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và văn hoá của nhân dân ở nông thôn

Khái niệm trên càng khẳng định tầm quan trọng của CNH - HĐH nông

nghiệp, nông thôn - nó là con đường tất yếu phải tiến hành đối với bất cứ nước nào, nhất là những nước có điểm xuất phát từ nền kinh tế nông nghiệp kém phát triển, muốn xây dựng nền kinh tế phát triển hiện đại

Ở Việt Nam hiện nay có khoảng 80% dân số làm nghề nông, tuyệt đại bộ phận dân cư và lao động xã hội sống ở nông thôn, sản xuất nhỏ lẻ với năng suất thấp đời sống còn nhiều khó khăn, bản thân nền kinh tế của nước ta còn chậm phát triển Vì vậy muốn tăng trưởng kinh tế với nhịp độ cao và bền vững đất nớc ta phải từng bức tiến hành CNH - HĐH đất nước đặc biệt là CNH - HĐH nông nghiệp và nông thôn Kinh nghiệm thực tiễn của các nước trên thế giới đã chỉ ra rằng không phát triển nông nghiệp, nông thôn thì không một nước nào có thể phát triển bền vững, ổn định với tốc độ cao được

Chính vì vậy trong giai đoạn hiện nay vấn đề nông nghiệp, nông thôn ở nước

ta là vấn đề luôn được quan tâm Tại Đại hội lần thứ VIII Đảng Cộng sản Việt Nam đã khẳng định đường lối CNH - HĐH ở nước ta trong đó nêu rõ việc phải đặc biệt coi trọng CNH- HĐH nông nghiệp, nông thôn trong những năm trước mắt

2.3 Những nội dung cơ bản của công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông

nghiệp, nông thôn ở nước ta

Có thể thấy, nội dung của công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông

thôn bao hàm hai vế Vế thứ nhất, đó là công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông

nghiệp Đây là quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng

sản xuất hàng hóa lớn, gắn với công nghiệp chế biến và thị trường; thực hiện

cơ khí hóa, điện khí hóa, thủy lợi hóa, ứng dụng các thành tựu của khoa học - công nghệ, trước hết là công nghệ sinh học, đưa thiết bị, kỹ thuật và công nghệ hiện đại vào các khâu sản xuất nông nghiệp nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của sản phẩm hàng hóa trên thị trường

Ở vế thứ hai, đó là công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông thôn Đây là quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng tăng nhanh tỷ trọng giá trị

sản phẩm và lao động các ngành công nghiệp và dịch vụ; giảm dần tỷ trọng sản phẩm và lao động nông nghiệp; xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, quy hoạch phát triển nông thôn, bảo vệ môi trường sinh thái; tổ chức lại sản xuất và xây dựng quan hệ sản xuất phù hợp; xây dựng nông thôn dân chủ, công bằng, văn minh, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và văn hóa của nhân dân ở nông thôn

Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, việc phát triển lực lượng sản xuất phải được thực hiện đồng bộ ở cả các yếu tố vật chất và yếu tố con người Song, trong sự giới hạn về nguồn lực và với điểm xuất phát thấp, cần lựa chọn được nội dung trọng tâm mang tính đột phá và nội dung mang tính hỗ trợ, nội dung mang tính điều kiện

Với mục tiêu tổng quát và lâu dài của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn là xây dựng một nền nông nghiệp sản xuất hàng hóa lớn, hiệu quả và bền vững, có năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh cao trên

cơ sở ứng dụng các thành tựu khoa học - công nghệ tiên tiến, đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu; xây dựng nông thôn ngày càng giàu đẹp, dân chủ, công bằng, văn minh, có cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất phù hợp, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội phát triển ngày càng hiện đại, Đảng ta đã đưa ra những chủ trương và giải pháp lớn sau:

- Phát triển lực lượng sản xuất, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn;

- Xây dựng quan hệ sản xuất phù hợp;

- Phát triển kết cấu hạ tầng và đô thị hóa nông thôn;

- Xây dựng đời sống văn hóa - xã hội và phát triển nguồn nhân lực;

- Các giải pháp về quy hoạch, khoa học - công nghệ, đất đai, tài chính, tín dụng, lao động và việc làm, thương mại và hội nhập kinh tế

Xét tổng quát, quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn những năm qua bao hàm những nội dung cơ bản sau đây:

- Xây dựng quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ và tính chất phát triển lực lượng sản xuất ở nông thôn; huy động sự tham gia chủ động, rộng rãi và có hiệu quả của mọi lực lượng trong xã hội vào phát triển kinh tế - xã hội ở nông thôn;

- Xây dựng nền kinh tế thị trường văn minh thay thế cho nền kinh tế sản xuất hàng hóa nhỏ mang nặng tính chất tự cung tự cấp của những người tiểu nông;

- Xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng hiện đại đủ điều kiện đáp ứng các nhu cầu của sản xuất và đời sống vật chất - văn hóa của dân cư, có thuần phong mỹ tục, lối sống với bản sắc nông thôn được hài hòa với nền văn minh công nghiệp và văn minh trí tuệ và môi trường sinh thái trong lành;

- Xây dựng con người mới ở nông thôn bảo đảm được các yêu cầu: có tri thức làm chủ quá trình hoạt động của mình; có tính cộng đồng cao; năng động đổi mới và tiếp thu cái mới; tư duy, lối sống văn minh hiện đại nhưng vẫn giữ được bản sắc của người dân nông thôn

2.4 Thực trạng công nghiệp hoá nông nghiệp nông thôn ở Việt Nam

a Thành tựu

● Thành tựu chung:

♦Cơ cấu nông nghiệp và kinh tế nông thôn đã có bước chuyển dịch tích cực theo hướng đẩy mạnh sản xuất các loại nông sản hàng hóa có nhu cầu thị trường và có giá trị kinh tế cao Tiếp tục bảo đảm tốt an ninh lương thực quốc gia, tuy diện tích trồng lúa giảm (khoảng hơn 300 nghìn ha), để chuyển sang nuôi trồng thủy sản và các cây trồng khác có giá trị cao hơn, nhưng sản lượng lương thực vẫn tăng từ 34,5 triệu tấn (năm 2000) lên 39,12 triệu tấn (năm 2004), trong đó, sản lượng lúa tăng từ 32,5 lên 35,8 triệu tấn, bình quân mỗi năm lương thực tăng hơn một triệu tấn, vượt mục tiêu do Ðại hội lần thứ IX của Ðảng đề ra trước ba năm Hằng năm vẫn xuất khẩu khoảng 3,5-4 triệu tấn gạo

Sản xuất cây công nghiệp, cây ăn quả có sự điều chỉnh mạnh theo nhu cầu thị trường để xuất khẩu và thay thế hàng nhập khẩu, hình thành một số vùng sản xuất hàng hóa tập trung gắn với công nghiệp bảo quản, chế biến Diện tích, sản lượng cây công nghiệp tăng nhanh so với năm 2000, cao-su diện tích tăng 9,5%, sản lượng tăng 37,6%; hồ tiêu diện tích tăng 83,2%, sản lượng tăng 87,8%; điều diện tích tăng 44,3%, sản lượng tăng 205,3%; chè diện tích tăng 35,3%, sản lượng tăng 54,9%; diện tích cây ăn quả tăng 1,4 lần; bông vải diện tích tăng 42,5%, sản lượng tăng 57,4%; đậu tương diện tích tăng 47,1%, sản lượng tăng 62,2% Các loại cây công nghiệp có lợi thế xuất khẩu hầu hết đều tăng về diện tích, sản lượng và kim ngạch xuất khẩu

Chăn nuôi phát triển với tốc độ khá cao, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng về trứng, thịt trong nước đang tăng nhanh, giá trị chăn nuôi tăng bình quân 10%/năm;

tỷ trọng giá trị chăn nuôi trong nông nghiệp tăng từ 19,3% lên 21,6% Ðàn bò, nhất là bò sữa tăng nhanh, đạt 95 nghìn con, sản lượng sữa tươi tăng gấp 3 lần Sản lượng thủy sản nuôi trồng tăng 2,0 lần, sản lượng khai thác tăng 1,2 lần

Rừng tự nhiên được bảo vệ và khôi phục tốt hơn, trồng rừng kinh tế bước đầu

có chuyển biến tích cực về chất lượng và hiệu quả, độ che phủ của rừng tăng

từ 35% lên 36,7%

Công nghiệp chế biến nông, lâm, thủy sản và ngành nghề nông thôn có bước phát triển tích cực Giá trị sản xuất công nghiệp chế biến nông, lâm, thủy sản tăng trưởng bình quân 12-14%/năm Sản xuất tiểu, thủ công nghiệp và ngành nghề nông thôn có bước phát triển nhanh 15%/năm Hiện cả nước có 2.971 làng nghề, khoảng 1,35 triệu cơ sở ngành nghề nông thôn, với khoảng 1,4 triệu hộ, thu hút hơn 10 triệu lao động (trong đó có khoảng 1,5 triệu người làm hàng mỹ nghệ)

Giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản tăng trưởng liên tục và đạt mức cao (5,4%/năm, chỉ tiêu Ðại hội Ðảng toàn quốc lần thứ IX đề ra là

4,8%/năm) Tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản năm 2004 đạt gần

7 tỷ USD, tăng 1,5 lần so với năm 2000, trong đó nông, lâm sản tăng gần 1,5 lần, thủy sản tăng 1,6 lần Một số mặt hàng xuất khẩu chủ yếu đạt sản lượng

và giá trị lớn như: gạo, cà-phê, cao-su, hạt điều Ðặc biệt, xuất khẩu đồ gỗ gia dụng và lâm sản tăng mạnh, đạt hơn 1,2 tỷ USD, tăng gấp 3,3 lần so với năm

2000

Cơ cấu kinh tế nông thôn chuyển dịch theo hướng tăng dần tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ, giảm tỷ trọng nông nghiệp Năm 2004 trong tổng GDP của

cả nước, tỷ trọng nông, lâm nghiệp, thủy sản đã giảm từ 24,53% xuống

21,76%; lao động nông nghiệp giảm từ 59,04% xuống 57,9%, lao động công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp chiếm khoảng 17%, dịch vụ chiếm 25,1% Năm

2003, hộ thuần nông đã giảm còn 68,8%, hộ kiêm nghề tăng lên, chiếm 12,7%

và phi nông nghiệp 18,4% Nguồn thu của hộ nông dân từ nông, lâm, ngư nghiệp chiếm 77,5%; công nghiệp, xây dựng và dịch vụ nông thôn đã dần tăng lên, chiếm 22,5% tổng thu

♦ Trình độ khoa học, công nghệ trong sản xuất nông nghiệp, thủy sản từng bước được nâng cao theo hướng sử dụng giống mới, công nghệ sinh học, phương thức canh tác tiên tiến để nâng cao năng suất chất lượng nông sản, thủy sản Chương trình giống cây trồng, giống vật nuôi bước đầu đã đạt kết quả quan trọng vào việc nâng cao năng suất chất lượng nông sản, thủy sản Ðến nay, có hơn 90% diện tích lúa, 80% diện tích ngô, 60% diện tích mía, 100% diện tích điều trồng mới được sử dụng giống mới Công nghệ sử dụng

mô hom được đưa nhanh vào sản xuất giống cây rừng, nên năng suất chất lượng rừng được cải thiện Ngành thủy sản đã sản xuất và đưa vào sản xuất một số loài thủy sản có giá trị kinh tế cao Nhiều khâu trong sản xuất nông nghiệp được cơ giới hóa như: tưới nước, tuốt lúa, xay xát đạt hơn 80%, vận chuyển làm đất đạt hơn 60% Trong ngành thủy sản, tổng công suất tàu

thuyền đánh bắt đạt hơn 4 triệu sức ngựa, một số cơ sở nuôi trồng thủy sản được trang bị các máy móc, thiết bị bảo đảm cho công nghệ nuôi trồng tiên tiến