Các giải pháp thực hiện 4 Biện pháp 1: Hình thành thói quen ban đầu cho trẻ, cô giáo là tấm gương sáng để trẻ noi theo 4 Biện pháp 2: Xây dựng môi trường giáo dục trong và ngoài Biện ph
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NHƯ THANH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ÂM NHẠC CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI KHU CÂY NGHIA TRƯỜNG MẦM NON XUÂN THÁI
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thu Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Xuân Thái SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
THANH HÓA NĂM 2021
Trang 2Nội dung Trang
1 Mở đầu
1.1 Lí do chọn đề tài
1.2 Mục đích nghiên cứu
1.3 Đối tượng nghiên cứu
1.4 Phương pháp nghiên cứu 2
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 2 2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng biện pháp 3 2.3 Các giải pháp thực hiện 4 Biện pháp 1: Hình thành thói quen ban đầu cho trẻ, cô giáo là
tấm gương sáng để trẻ noi theo 4 Biện pháp 2: Xây dựng môi trường giáo dục trong và ngoài
Biện pháp 3: Rèn tình tự lập cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi 9 Biện pháp 4: Tuyên truyền, phối kết hợp với phụ huynh cùng
giáo dục tính tự lập cho trẻ 10 Biện pháp 5: Chuẩn bị 1 số trò chơi phù hợp trong hoạt động
âm nhạc
10
Biện pháp 6: Sử dụng các loại Nhạc cụ - Học cụ thu hút sự
chú ý của trẻ
13
Biện pháp 7: Thực hiện tốt công tác tuyên truyền với phụ
huynh
14
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm. 14
Tài liệu tham khảo
Trang 3Sinh thời Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã từng nói “Vì lợi ích mời năm trồng
cây, vì lợi ích trăm năm trồng người” Từ chiến lược con người Bác đã dày công
vun trồng từng thế hệ mầm non của đất nước vì “ Ngày nay các cháu là nhi
đồng, ngày sau các cháu là chủ nhân của nước nhà của thế giới” Thấm nhuần
tư tưởng của Người, Đảng nhà nước nhân dân ta đã và đang quan tâm ngày một tốt hơn công tác bảo vệ chăm sóc và giáo dục trẻ Mục tiêu của giáo dục mầm non
đó là gì? Chính là sự nuôi dạy và chăm sóc giáo dục trẻ phát triển một cách toàn
diện về cả trí tuệ cũng như thể lực.
Trong đó giáo dục âm nhạc là một môn học không thể thiếu đối với trẻ Bởi
âm nhạc được coi là một phương tiện giáo dục toàn diện nhân cách trẻ Âm nhạc
là một thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc, âm nhạc giúp cho trẻ vui tươi, hồn nhiên và trong sáng hơn, nhất là ở các tiết dạy âm nhạc, trẻ cảm thấy hào hứng phấn khởi
và có khí thế động lực để trẻ có hứng thú vào hoạt động hơn Như chúng ta đã biết
âm nhạc tác động vào trái tim mỗi con người ngay từ khi còn nằm trong nôi, qua tiếng ru của bà, của mẹ Chính cái bắt đầu ấy đã vô hình dung đưa mỗi tâm hồn trẻ thơ hòa vào âm nhạc
Trong chương trình giáo dục mầm non, bộ môn giáo dục âm nhạc là một bộ môn nghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ, là một trong những hoạt động mà trẻ mầm non nói chung và trẻ 5 - 6 tuổi nói riêng rất yêu thích Âm nhạc là nguồn hứng thú
để trẻ cảm thụ nghệ thuật và bộ môn này còn là phương tiện thiết thực cho các hoạt động giáo dục khác Như hoạt động: “ Phát triển ngôn ngữ ” hay hoạt động “ phát triển nhận thức, hoạt động phát triển tình cảm xã hội ”…
Có thể coi âm nhạc là một bộ phận không thể tách rời trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ Giáo dục âm nhạc trong trường mầm non là giáo dục trẻ lòng yêu âm nhạc, biết cảm thụ âm nhạc thông qua các hoạt động âm nhạc phong phú như: Ca hát, vận động theo nhạc, múa, nghe hát, vỗ tay theo lời ca, trò chơi âm nhạc… Tôi nhận thấy bộ môn âm nhạc là vô cùng quan trọng, âm nhạc giúp các
em trưởng thành hơn về cả tâm hồn lẫn thể chất
Nhận thức được tầm quan trọng của âm nhạc với việc chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non nói chung và trẻ 5 - 6 tuổi nói riêng, tôi đã mạnh dạn nghiên cứu để
tìm ra: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5 - 6
tuổi khu Cây Nghia trường Mầm non Xuân Thái”.
1.2 Mục đích nghiên cứu
Tôi chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc
cho trẻ 5-6 tuổi khu Cây Nghia trường Mầm non Xuân Thái” Nhằm mục đích
nghiên cứu một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy nhằm hình thành kỹ năng vận động theo nhạc cho trẻ ở trường mầm non Xuân Thái
Qua đề tài giúp cho giáo viên có kiến thức sâu hơn về bộ môn giáo dục âm nhạc và biết tầm quan trọng của việc đưa âm nhạc vào đời sống của trẻ
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Trang 4Tìm hiểu một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
Giúp cho giáo viên có nguồn cảm hứng dồi dào, làm động lực phát triển cho sự nghiệp của mình
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Khi nghiên cứu đề tài này tôi đã sử dụng các phương pháp:
- Phương pháp trực quan thính giác
- Phương pháp dùng từ (Giảng giải, chỉ dẫn)
- Phương pháp thực hành nghệ thuật
- Phương pháp nghiên cứu lý luận
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
- Phương pháp thống kê
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm 2.1 Cơ sở lý luận
Trước hết chúng ta cùng tìm hiểu về âm nhạc Âm nhạc đó là gì ?
Âm nhạc là ngôn ngữ của tình cảm, là phương tiện để thể hiện những cảm xúc tinh tế của con người
Âm nhạc là tinh hoa, là kết tinh vẻ đẹp của tiếng mẹ đẻ Biết bao điều của cuộc sống được diễn đạt trong âm nhạc một cách uyển chuyển, giàu nhạc điệu, giàu hình ảnh, làm nảy sinh trong lòng người nghe vẻ đẹp của tiếng nói dân tộc mình và còn ánh lên vẻ đẹp tâm hồn của con người Việt Nam
Âm nhạc giúp trẻ cảm nhận cái hay, cái đẹp ngay từ thuở lọt lòng trẻ đã được nghe tiếng hát ru của mẹ, tuy nhiên trẻ chưa hiểu về nội dung câu hát nhưng lại dễ tiếp nhận nhạc điệu, vần điệu của nó Những lời hay, ý đẹp của âm nhạc giúp trẻ biết cái hay, cái đẹp và vươn tới cái đẹp trong cuộc sống
Âm nhạc làm giàu thế giới cảm xúc của trẻ Âm nhạc được thể hiện sắc thái cung bật khác nhau Khi lời ca cất lên thật vui, thật sảng khoái, những sắc thái xúc cảm đã khơi dậy ở trẻ tình cảm sâu đậm về con người Hun đúc ở trẻ những tâm hồn nhạy cảm, dễ xúc động khi tiếp xúc với con người và cảnh vật xung quanh, bồi bổ lòng nhân ái, lòng yêu quê hương, gia đình trong tâm hồn trẻ
Âm nhạc phát triển trí tưởng tượng của trẻ, sự phản ánh hiện thực của âm nhạc giúp cho trẻ phát triển mãnh liệt trí tưởng tượng hơn nữa nghệ thuật nhân cách hóa trong âm nhạc là sự kết hợp hài hòa giữa tình yêu thương với trí tưởng tượng và đó chính là đặc điểm tâm lý nổi bật của trẻ Sự vật xung quanh con mắt trẻ bao giờ cũng có hồn, bay bổng đến kỳ diệu Bằng sức tưởng tượng âm nhạc giúp trẻ có có một tâm hồn giàu mơ ước, sớm hình thành những tiền đề của hoạt động sáng tạo, hình dung ra những cái đẹp sẽ có và mong muốn làm nên những điều tốt lành
Âm nhạc vốn rất gần gũi với trẻ em nhưng ở những năm đầu tiên của cuộc sống, những phản ứng vui vẻ của trẻ khi nghe âm nhạc vẫn còn mơ hồ, thậm chí nhiều khi còn lẫn lộn giữa âm nhạc với các âm thanh khác nhau ở xung quanh
Trang 5Khi trẻ bước vào tuổi mẫu giáo, nhất là từ 4 tuổi trở lên thì trẻ đã cảm nhận được những bài hát và những điệu nhạc Tuy nhiên lòng yêu thích âm nhạc ở trẻ lại ở nhiều mức độ khác nhau Có những bé yêu đến độ say mê, có bé lại rất thờ ơ khi nhạc vang lên Và mức độ yêu âm nhạc phần lớn do hoàn cảnh cuộc sống, giáo dục của người lớn xung quanh.Vì thế cho nên giáo dục âm nhạc là phương tiện giáo dục thẩm mỹ, giáo dục đạo đức, góp phần phát triển trí tuệ và có sự tác động lớn đến sự phát triển tâm sinh lý của trẻ
Tất cả những nội dung trên cần được tiến hành thường xuyên đối với trẻ Đặc biệt để nâng cao chất lượng, sự yêu thích âm nhạc đối với trẻ, giáo viên phải tự tạo nhiều đồ chơi, đồ dùng dạy học phù hợp, tích hợp giáo dục âm nhạc với các hoạt động trong cuộc sống hàng ngày ở trường mầm non một cách lô rích có hiệu quả
Năm học 2020 -2021 tôi trực tiếp chăm sóc, giảng dạy lớp mẫu giáo 5 - 6 tuổi Tôi luôn có ý thức rèn luyện, đi sâu vào học tập, nghiên cứu kỹ chương trình
giảng dạy của bộ môn “Giáo dục âm nhạc” Tôi luôn suy nghĩ phải làm gì? Làm
như thế nào để nâng cao nghệ thuật giảng dạy giúp trẻ hứng thú học tập, tiếp thu môn học một cách hứng thú
Bởi vậy, muốn thực hiện tốt việc lồng ghép phù hợp, nhuần nhuyễn, muốn
có trò chơi mới trong hoạt động giáo dục âm nhạc hoặc trong các ngày hội ngày lễ chúng ta cần sử dụng đầy đủ 3 phương pháp cơ bản của giáo dục âm nhạc là: phương pháp trực quan thính giác, phương pháp dùng từ, phương pháp thực hành nghệ thuật Từ đó tôi rút ra được thực trạng của vấn đề
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Năm học 2020 - 2021 được phân công dạy lớp 5 - 6 tuổi tổng số học sinh là
41 cháu Ngay từ đầu năm học xác định được nội dung trọng tâm của một giáo viên đứng lớp 5 tuổi, bên cạnh việc phát triển thể lực cho trẻ, cùng với việc phát triển toàn diện cho trẻ tôi đã có những biện pháp để nâng cao hoạt động âm nhạc
b Thuận lợi
Được sự quan tâm của ban giám hiệu và nhà trường, các bậc phụ huynh quan tâm đến công tác dạy và học của nhà trường đã đưa con em đến trường học đúng độ tuổi
Nhà trường có đủ đội ngũ cán bộ giáo viên trẻ, khỏe, năng động, nhiệt huyết, yêu nghề mến trẻ Có tập thể cán bộ giáo viên luôn đoàn kết yêu thương nhau để xây dựng nhà trường vững mạnh
Bản thân đạt trình độ trên chuẩn, có nhiều kinh nghiệm trong việc chăm sóc giáo dục trẻ, tôi luôn có ý thức tự học tập nâng cao trình độ chuyên môn Trẻ thích hát từ khi còn rất nhỏ, gần như khi biết nói là trẻ bắt đầu học hát, trẻ được người lớn dạy cho nhiều bài hát cũng như hiểu nội dung của bài hát Chính điều này mà một phần nào đó trẻ đã được làm quen với âm nhạc Điều đó giúp giáo viên dễ dàng hơn trong việc chuyển tải kiến thức
Trẻ được tham gia nhiều chương trình văn nghệ của nhà trường, giúp trẻ được thể hiện và nâng cao tính tự tin, nó giúp trẻ có cơ hội rèn luyện và thỏa sức thể hiện, vì thế mà trong các tiết học trẻ mạnh dạn và nhiệt tình hơn
Trang 6c Khó khăn
Bên cạnh những thuận lợi kể trên thì trong quá trình thực hiện giáo viên cũng còn gặp không ít khó khăn sau:
-Tổng số trẻ trong lớp đông, trường chưa có phòng hoạt động âm nhạc, đồ dùng phục vụ cho hoạt động âm nhạc còn hạn chế vì thế mà hiệu quả giáo dục âm nhạc đạt chưa cao
-Thời gian cho một hoạt động thì còn ít, trẻ ít có cơ hội được rèn luyện, khả năng âm nhạc của trẻ không đồng đều
- Sự phối hợp với phụ huynh cũng còn nhiều khó khăn, giáo viên ít có thời gian để trao đổi với từng phụ huynh về đặc điểm riêng, những mặt mạnh, yếu của trẻ
Đó là một trong những lý do mà giáo viên luôn phải tìm những phương pháp đổi mới để giúp trẻ làm quen với âm nhạc một cách khoa học mà hiệu quả
Để đánh giá đúng thực trạng và tìm cho mình giải pháp hợp lý, có hiệu quả Việc đầu tiên là tôi kiểm tra khảo sát chất lượng đầu năm cho trẻ
Kết quả khảo sát chất lượng đầu năm:
Số trẻ Tỷ lệ Số trẻ Tỷ lệ
1 Khả năng chú ý nghehát 41 18 43,9 23 56,1
2 Hát rõ lời, đúng giaiđiệu bài hát 41 17 41,5 24 58,5
3 Kỹ năng vận động theonhạc. 41 15 36,6 26 63,4
4 Khả năng tham gia tròchơi âm nhạc 41 16 39 25 61
5 Khả năng tham gia biểudiễn 41 15 36,6 26 63,4 Qua khảo sát ban đầu tôi thấy chất lượng trên trẻ chưa cao, khả năng nhận biết của trẻ chưa đồng đều, điều này làm tôi băn khoăn trăn trở, phải tìm ra biện pháp tích cực để nâng cao chất lượng của trẻ trong lớp
2.3 Các biện pháp và tổ chức thực hiện
Âm nhạc có ảnh hưởng đến quá trình hoàn thiện trẻ Trước hết âm nhạc được coi là phương tiện tốt nhất để phát triển tai nghe Tính chất đa dạng của âm nhạc gợi ra những phản ứng gắn với sự thay đổi của toàn bộ cơ thể trẻ Vì vậy âm nhạc là vô cùng cần thiết, đòi hỏi cô giáo phải chu đáo, yêu nghề, mến trẻ Và tôi
đã đưa ra một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng trong giáo dục âm nhạc mà tôi đã thực hiện tại nhóm lớp tôi phụ trách
* Biện pháp 1: Tổ chức tiết học nhẹ nhàng, linh hoạt, lấy trẻ làm trung tâm để kích thích sự sáng tạo của trẻ.
Khi tổ chức một tiết học thì khi vào đầu giờ học cô có thể trò chuyện với trẻ
Trang 7về chủ đề, xem vật thật, tranh ảnh, hình ảnh qua máy vi tính hay ti vi… có chủ đề theo nội dung bài dạy để dẫn dắt trẻ tới tác phẩm, vào bài học một cách nhẹ nhàng, tự tin không gò bó trẻ
- Ví dụ: Chủ đề Thực vật khi dạy với đề tài: Cây xanh, tôi có thể hóa trang
và đóng vai nàng tiên mùa xuân đến tặng quà cho các bạn trong lớp để gây sự hứng thú cho trẻ
Mọi giờ học âm nhạc đều có phần nghe hát và phần trò chơi âm nhạc Vì sự cảm thụ âm nhạc gắn bó chặt chẽ với sự phát triển nhận thức Nó đòi hỏi trẻ phải chú ý, quan sát nhạy bén Trẻ tập trung nghe nhạc, so sánh âm thanh làm quen với
ý nghĩa biểu cảm của âm thanh đó, ghi nhớ những đặc điểm, tính chất của hình tượng âm nhạc Trò chơi âm nhạc giúp trẻ thoải mái, vận động chạy nhảy trẻ sẽ hoạt động hoạt bát nhanh nhẹn và rất hứng thú trong giờ học Muốn một giờ hoạt động âm nhạc đạt kết quả cao đòi hỏi cô giáo phải hát đúng nhạc, có sử dụng nhạc
cụ cũng như đồ dùng để thu hút trẻ vào giờ học
Hình ảnh trẻ múa hát bài " Con chim non"
- Ví dụ: Trong giờ hoạt động âm nhạc tôi sẽ chuẩn bị đầy đủ đồ dùng như: Đàn, phách tre, xắc xô, lúc lắc, trống cơm để trẻ có hứng thú khi hoạt động và cô phải luyện cho giọng hát của mình hát thật đúng nhạc để có thể truyền tải được cho trẻ một cách chính xác nhất
Trong một giờ âm nhạc trẻ hát đúng hát hay chưa đủ mà còn dạy cho trẻ vận động theo nhạc, biết phối hợp âm nhạc nhịp điệu Trẻ vừa hát vừa vận động theo nhạc giúp trẻ biết cảm nhận về âm nhạc, trông trẻ thật hồn nhiên đáng yêu hầu hết các bài hát có thể cho trẻ vận động múa Vì múa là hoạt động nghệ thuật dùng hình thể, tư thế để biểu hiện lên tư tưởng, tình cảm của một tác phẩm Một bài hát có thể cho trẻ làm quen với 2, 3 cách vận động khác nhau để thay đổi hình thức giúp trẻ làm quen với nhiều loại hình tiết tấu và không làm cho trẻ bị nhàm chán Có thể cho trẻ mặc trang phục theo bài hát, giúp trẻ biết trang phục của một
Trang 8số vùng miền theo nội dung bài hát Khi chọn bài hát tôi chọn bài hát có nội dung phù hợp toát lên nội dung chính của bài dạy hát
- Ví dụ: Dạy hát bài “Con chim non” thì tôi chọn nghe hát bài: “Thật là
hay” và cho trẻ đội mũ các loại chim nhằm hướng trẻ vào nội dung bài học một cách dễ dàng và dễ giáo dục cho trẻ Trẻ được nghe những bản nhạc phù hợp, trẻ
sẽ cảm nhận được giai điệu, ý nghĩa của bài hát
- Ví dụ: Khi cho trẻ vận động bài hát: “Cô giáo miền xuôi” tôi chuẩn bị cho trẻ một số bộ trang phục về miền núi để trẻ hứng thú hơn và sinh động hơn khi vận động và trẻ sẽ hiểu được một phần nào đó ý nghĩa đời sống văn hóa miền núi
Để tăng phần hấp dẫn của giờ học cho trẻ chơi trò chơi âm nhạc nhằm phát triển năng khiếu, ôn luyện kiến thức, kỹ năng cho trẻ về âm nhạc Sự phản ứng
âm thanh khác nhau để phát triển khả năng nghe nhạc của trẻ Cô hướng dẫn cách chơi rõ ràng, cụ thể, dần dần nâng cao yêu cầu của trò chơi Tôi cho hầu hết số trẻ tham gia chơi, tôi nhận thấy một giờ hoạt động âm nhạc cần đảm bảo các nội dung: Ca hát, vận động theo lời ca, trẻ được nghe hát và được chơi trò chơi âm nhạc Trong một tiết học được tổ chức thực hiện như trẻ được chơi với cô, được gần gũi trò chuyện với cô, không gò bó trẻ Về đội hình không cứng nhắc như trước đây, có thể cho trẻ thay đổi nhiều đội hình khác nhau: Hình tròn, chữ u, tự do…để trẻ được thoải mái hoạt động nhanh nhẹn
Trong giờ học tôi luôn tuyên dương kịp thời những cháu hát đúng, hát hay, vận động thành thạo theo lời ca nhằm khuyến khích trẻ học tốt hơn Tuyệt đối không chê trẻ, tôn trọng trẻ, nhẹ nhàng sửa sai nếu trẻ thực hiện chưa đúng Việc dạy học phụ thuộc vào việc giáo dục Do đó nội dung các bài dạy không chỉ đơn thuần là một nội dung cần dạy cho trẻ mà còn là một phương tiện giáo dục Vì vậy tôi luôn quan sát và nhận xét trong quá trình học tập trẻ có học không? Có thích thú không? Tìm hiểu nguyên nhân vì sao trẻ không hòa đồng cùng bạn để có hướng tìm cách đưa trẻ hòa nhập với bạn bè, dần dần tôi thấy trẻ rất thích học giáo dục âm nhạc
- Ví dụ: Trong lớp tôi có 1 bạn gái cứ tới giờ dạy hát là bạn ấy lại khóc khi
gọi bạn ấy lên bạn càng khóc to hơn, tôi đã nhẹ nhàng hỏi và trò chuyện với bạn
ấy là: Con không thích học môn này à? Hay con có chuyện gì sao? Con có thể kể cho cô biết được không? Lúc đầu bạn ấy chưa muốn tâm sự ra cho tôi biết nhưng sau tôi ân cần động viên nên bạn ấy cảm nhận được sự gần gũi giữa tôi và bạn ấy
và kết quả bạn ấy đã mạnh dạn nói cho tôi biết lý do: Thưa cô con không biết hát
vì ở nhà mỗi khi con hát con đều bị anh chị cười thôi, nên con sợ con hát trên lớp các bạn cũng cười con Hiểu được nguyên nhân như vậy tôi đã động viên trẻ mạnh dạn hát trước lớp và cho một bạn lên hát cùng với bé, để bé đỡ lo lắng và cảm thấy tự tin hơn khi hát cùng bạn, dần dần trẻ tự hát một mình trước cả lớp Khi trẻ hát xong tôi đề nghị cả lớp vỗ tay tuyên dương bạn thật to để trẻ có thể xóa đi mặc cảm tự ti về bản thân, thêm vào đó tôi cho trẻ tham gia vào các trò chơi âm nhạc có tính thi đua, các buổi văn nghệ cuối tuần và sau 1 tháng trẻ đã không còn khóc thút thít khi gọi lên bảng nữa mà trẻ mạnh dạn xung phong lên trước lớp hát cho các bạn nghe
Trang 9Việc rèn luyện nề nếp, kỹ năng cho trẻ rất quan trọng bởi vì khi trẻ đã có nề nếp cũng như kỹ năng thì trẻ sẽ dễ dàng thực hiện theo hiệu lệnh, khẩu lệnh của
cô Khi có hiệu lệnh, khẩu lệnh của cô trẻ biết chia nhóm, biết về hàng và tạo cho trẻ có cảm giác tự tin, mạnh dạn, nhanh nhẹn và linh hoạt qua việc trẻ lên biểu diễn Chú ý rèn thêm cho trẻ một số động tác múa như: Nhún chân, lắc mông, cuộn tay…nhịp nhàng theo lời bài hát Vận động và múa sáng tạo là cách làm trẻ vui thích để phát triển kỹ năng thể chất Múa tạo cơ hội để trẻ giải tỏa năng lượng, kích thích trí tưởng tượng và phát huy tính sáng tạo Tạo điều kiện cho trẻ tự thỏa thuận và tự chọn các vận động theo ý thích và sự sáng tạo của trẻ Cô có thể dùng lời để khuyến khích, động viên trẻ thực hiện các hoạt động sáng tạo khác nhau mà không trùng với vận động của bạn
* Biện pháp 2: Âm nhạc kết hợp với các môn học khác
Ngoài giờ âm nhạc thì âm nhạc còn được sử dụng ở các tiết học khác đây là phương pháp dạy tích hợp có hiệu quả rất cao cho các tiết học vì âm nhạc thu hút trẻ rất cao vào bài học mà giáo viên muốn truyền đạt điển hình ví dụ như các tiết học:
- Làm quen chữ cái: Trong giờ làm quen chữ cái yêu cầu cháu nhận mặt
chữ bằng nhiều biện pháp khác nhau thì song song với việc nhận biết chữ cái, âm nhạc nghe trong giờ học cũng góp phần giúp trẻ nhận biết như: Ôn nhóm chữ cái b,d, đ qua bài hát “ Hoa lá mùa xuân” Nhóm chữ u, ư qua bài hát “ Làm chú bộ đội”…
Mặc dù phần nội dung này không đi sâu vào cấu trúc giờ dạy nhưng khi trẻ thuộc bài hát thì trẻ nhớ được chữ và phân biệt được sự giống và khác nhau giữa các chữ cái đó
- Làm quen văn học: Trong giờ làm quen văn học giáo viên dạy trẻ cảm
thụ bài thơ, câu chuyện thông qua việc đọc diễn cảm, hiểu nội dung…để truyền đạt tới trẻ những vẻ đẹp của tiếng nói dân tộc, sản phẩm trí tuệ và tình cảm của bao thế hệ người Việt Nam nối tiếp nhau
Thông qua việc dạy bài thơ “Hạt gạo làng ta” của Trần Đăng Khoa, sau khi trẻ đọc thơ xong cô kết hợp cho trẻ nghe và vận động cùng cô bài hát “Hạt gạo
làng ta” do Trần Viết Bính phổ nhạc Và chính giai điệu chữ tình của bài hát giúp
cho ý thơ trong bài thơ được nâng cao, tiết học thêm sinh động, phong phú và trẻ rất chú ý
Có nhiều bài thơ có cùng chủ đề với bài hát, tuy là lời thơ không hoàn toàn trùng với lời bài hát nhưng mang ý nghĩa mở rộng nhận thức cho trẻ trong tiết học
đó như: Trẻ đọc bài thơ “Bó hoa tặng cô” của Ngô Quân Miện sau khi đọc thơ kết hợp bài hát “Mừng ngày 8/3” sáng tác Tân Huyền giúp trẻ cảm thụ và hiểu thêm nội dung bài thơ Đồng thời thể hiện tình cảm thông qua tiết học đó Đây là một kinh nghiệm làm cho các tiết thơ, truyện thêm phần sinh động, hấp dẫn đồng thời giúp trẻ cảm thụ nội dung của bài thơ, câu chuyện đó qua bài hát đó chứ không phải là một nội dung chuyển tiếp cho hay
Ngoài ra một số bài đồng dao, thơ, truyện trong chương trình cũng được nhiều nhạc sỹ sáng tác thành nhạc và cũng từng được xoay chuyển hát như: Gánh gánh gồng gồng, Chi chi chành chành, Rềnh rềnh ràng ràng Giúp trẻ tiếp thu
Trang 10nhanh, mau thuộc và gây hứng thú trong quá trình học của trẻ Những bài này cô
sẽ cùng trẻ hoạt động ở mọi lúc, mọi nơi, tạo nên nhiều hứng thú vui vẽ cho trẻ
- Hoạt động Khám phá khoa học: Để giúp trẻ hiểu đúng đắn về những đề
tài của giờ hoạt động chung làm quen khám phá khoa học thông qua việc trò chuyện, đàm thoại, quan sát, trò chơi…thì việc kết hợp sử dụng âm nhạc góp phần tạo cho trẻ có cảm xúc với các đối tượng như bài Một số loại hoa yêu cầu là trẻ phân biệt được một số loại hoa, so sánh, nhận xét sự giống và khác nhau…biết thưởng thức vẻ đẹp, mùi thơm, yêu quý, bảo vệ…sau đó ta cho trẻ nghe bài “Màu hoa” hoặc có thể cho trẻ nghe bài “Ra vườn hoa” của Văn Tuấn
Trong chủ đề nghề nghiệp như “Chú công nhân” giáo viên yêu cầu trẻ nắm được công việc, ý nghĩa của công việc đó, yêu quý người lao động…kết hợp cho trẻ nghe bài “Cháu yêu cô chú công nhân” của Hoàng Văn Yến
Khi dạy đề tài Chú bộ đội nghe bài: “Cháu thương chú bộ đội, Làm chú bộ đội, Gác trăng …” nhằm giúp trẻ biết được trong đêm trung thu các chú bộ đội phải đứng gác giữ cho tổ quốc được thanh bình để các em thiếu nhi được rước đèn trong đêm trăng Và còn nhiều chủ đề khác cũng vậy, ở đây chúng ta không nên dừng lại ở phần nghe để chuyển tiếp mà nghe hát để nắm thêm nội dung thông qua đề tài dạy đó Hoặc với một hoạt động làm quen với toán thường là rất khô khan, nhưng để thêm sinh động có thể kết hợp âm nhạc, ví dụ như bài “ Tập đếm” được sử dụng trong tiết toán thêm sinh động
- Hoạt động Tạo hình: Giáo dục âm nhạc trong giờ tạo hình ngoài việc
trẻ thực hành, cô mở máy cho trẻ nghe nhiều bài hát có nội dung tương đối phù hợp với đề tài đó, thì ở đây ngoài nội dung trên tôi đã tổ chức nhiều tiết ở trên lớp với nội dung là cho trẻ nghe bài hát có nội dung phù hợp với đề tài và dạy vào phần hướng dẫn, đàm thoại trước khi trẻ thực hành Sau đó từ nội dung bài hát giáo viên kết hợp đàm thoại như: Vẽ hoa, nghe hát bài Mầu hoa rồi cô cùng trẻ trò chuyện về các loại hoa trong bài hát:
+ Trong bài hát các con vừa nghe những bông hoa đó có màu gì ?
+ Ngoài những bông hoa đủ màu sắc đó thì bài hát còn có gì nữa?
Những câu đàm thoại đó giúp trẻ có thêm một số ý tưởng trong quá trình vẽ
để có sản phẩm sáng tạo
- Giờ hoạt động ngoài trời: Hoạt động ngoài trời cũng cần cho trẻ làm
quen với âm nhạc, hát những bài có nội dung trong đề tài hoặc giáo dục cho trẻ thông qua các bài như: “Quan sát cây xanh trong sân trường.”
Sau khi trẻ quan sát xong cô cho trẻ hát bài “Em yêu cây xanh hoặc Trồng cây…” Qua đó trẻ sẽ được củng cố lại bài hát cũ hoặc làm quen với bài hát mới Giáo dục các cháu trồng cây, có ý thức chăm sóc bảo vệ cây Hình thành cho trẻ tình yêu thiên nhiên cuộc sống…Cùng trẻ trò chuyện về bài hát, giải thích cho trẻ về nội dung lời ca, có âm nhạc nhận thấy trẻ có hứng thú hẳn lên làm cho hoạt động thêm nhẹ nhàng, thoải mái Từ đó nhận thấy trẻ rất thích được dạo chơi, trẻ nhanh nhẹn hào hứng tham gia vào các hoạt động, còn giúp trẻ củng cố lại kiến thức đã học hoặc làm quen với bài hát mới giúp trẻ vào giờ học âm nhạc được dễ dàng, tự tin hòa mình cùng cô Nhận thấy bước đầu trẻ có khả năng phát triển về âm nhạc