Chuyên đề lựa chọn Trong chương trình Hóa học lớp 10 có 3 chuyên đề lựa chọn với thời lượng 35 tiết, so sánh mối tương quan giữa nội dung kiến thức nội dung cốt lõi mà HS học trong học
Trang 1KẾ HOẠCH DẠY HỌC CỦA TỔ CHUYÊN MÔN HÓA HỌC TRƯỜNG: THPT SỐ
TỔ: HÓA
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
KẾ HOẠCH DẠY HỌC CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
MÔN HÓA HỌC, KHỐI LỚP 10
(Năm học 2021 - 2022)
I Đặc điểm tình hình:
1 Số lớp: 07 ; Số HS: 367 ; Số HS học chuyên đề lựa chọn (nếu có): không
2 Tình hình đội ngũ: Số giáo viên:03;
Trình độ đào tạo: Đại học: 02; Trên đại học: 01
05 cái Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học Đã đủ
2 Mô hình phân tử dạng 05 bộ Liên kết hóa học Chưa đầy đủ cần mua
Trang 24 Phòng học bộ môn/phòng thí nghiệm/phòng đa năng/sân chơi, bãi tập (Trình bày cụ thể các phòng thí
nghiệm/phòng bộ môn/phòng đa năng/sân chơi/bãi tập có thể sử dụng để tổ chức dạy học môn học/hoạt động giáo dục)
1 Phòng thực hành bộ
môn Hóa học
01 Dạy các bài thực hành
công nghệ thông tin”
…
Trang 3II Kế hoạch dạy học
1 Phân phối chương trình môn Hóa học lớp 10
Cả năm: 32 tuần (64 tiết) Học kì 1: 16 tuần (32 tiết) Học kì 2: 16 tuần (32 tiết)
(Trong khuôn khổ tài liệu, nhóm biên soạn chỉ xây dựng kế hoạch thực hiện chương trình cho học kì 1)
(1)
Số tiết(2)
Yêu cầu cần đạt(3)
Nêu được đối tượng nghiên cứu của hoá học
Trình bày được phương pháp học tập và nghiên cứu hoá học
Nêu được vai trò của hoá học đối với đời sống, sản xuất
CẤU TẠO NGUYÊN TỬ ( 8 TIẾT)
2 Thành phần của
Trình bày được thành phần của nguyên tử …
So sánh được khối lượng của electron với proton và neutron, kích thước của hạt nhânvới kích thước nguyên tử
3 Nguyên tố hóa học 2 Trình bày được khái niệm về nguyên tố hoá học, số hiệu nguyên tử và kí hiệu nguyên
tử
Phát biểu được khái niệm đồng vị, nguyên tử khối
Tính được nguyên tử khối trung bình (theo amu) …
Trang 44 Cấu trúc lớp vỏ
electron
1
Trình bày và so sánh được mô hình của Rutherford – Bohr với mô hình hiện đại mô tả
sự chuyển động của electron trong nguyên tử
Nêu được khái niệm về orbital nguyên tử, mô tả được hình dạng của AO (s, p), sốlượng electron trong 1 AO
Trình bày được khái niệm lớp, phân lớp electron và mối quan hệ về số lượng phân lớptrong một lớp Liên hệ được về số lượng AO trong một phân lớp, trong một lớp
5 Ôn tập chủ đề 3 Hệ thống hóa được kiến thức của chủ đề nguyên tử;
Vận dụng các kiến thức đã học để làm các bài tập liên quan đến chủ đề nguyên tử
BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC (6 TIẾT)
6 Cấu tạo của bảng tuần
Trang 5Phát biểu được định luật tuần hoàn
Trình bày được ý nghĩa của bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học: Mối liên hệ giữa vịtrí (trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học) với tính chất và ngược lại
Hệ thống hóa được kiến thức của chủ đề bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học
Vận dụng các kiến thức đã học để làm các bài tập liên quan đến chủ đề bảng tuầnhoàn các nguyên tố hóa học
LIÊN KẾT HÓA HỌC (6 TIẾT)
Trang 6Viết được công thức Lewis của một số chất đơn giản.
Trình bày được khái niệm về liên kết cho nhận
Phân biệt được các loại liên kết (liên kết cộng hoá trị không phân cực, phân cực, liênkết ion) dựa theo độ âm điện
Giải thích được sự hình thành liên kết và liên kết qua sự xen phủ AO
Trình bày được khái niệm năng lượng liên kết (cộng hoá trị)
13 Liên kết hydrogen và
tương tác (liên kết)
Van der Waals
1 Trình bày được khái niệm liên kết hydrogen Vận dụng để giải thích được sự xuất hiện
liên kết hydrogen (với nguyên tố có độ âm điện lớn: N, O, F)
Nêu được vai trò, ảnh hưởng của liên kết hydrogen tới tính chất vật lí của H2O
Nêu được khái niệm về tương tác Van der Waals và ảnh hưởng của tương tác này tới
Trang 7nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi của các chất.
14 Ôn tập chủ đề 1 Hệ thống hóa được kiến thức của chủ đề liên kết hóa học
Vận dụng các kiến thức đã học để các bài tập liên quan đến chủ đề liên kết hóa học
Hệ thống hóa được các kiến thức đã học ở HKI.
-Vận dụng làm các bài tập liên quan.
2 Chuyên đề lựa chọn
(Trong chương trình Hóa học lớp 10 có 3 chuyên đề lựa chọn với thời lượng 35 tiết, so sánh mối tương quan giữa nội
dung kiến thức nội dung cốt lõi mà HS học trong học kì 1 và nội dung các chuyên đề lựa chọn, nhóm biên soạn thiết kế
trong học kì 1 thực hiện 18 tiết chuyên đề tự chọn và học kì 2 là 17 tiết)
(1)
Số tiết(2)
Nêu được ứng dụng của phản ứng hạt nhân phục vụ nghiên cứu khoa học, đời sống vàsản xuất
Nêu được các ứng dụng điển hình của phản ứng hạt nhân: xác định niên đại cổ vật, cácứng dụng trong lĩnh vực y tế, năng lượng,
2 Liên kết hóa học 3 Viết được công thức Lewis, sử dụng được mô hình VSEPR để dự đoán hình học cho một
số phân tử đơn giản
Trình bày được khái niệm về sự lai hoá AO (sp, sp2, sp3), vận dụng giải thích liên kết
Trang 8trong một số phân tử (CO2, BF3, CH4, ).
CHUYÊN ĐỀ 10.3: THỰC HÀNH HÓA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN: 10 tiết (HK I)
3 Vẽ cấu trúc phân tử 5 Vẽ được công thức cấu tạo, công thức Lewis của một số chất vô cơ và hữu cơ.Lưu được các file, chèn được hình ảnh vào file Word, PowerPoint.
4 Thực hành thí
nghiệm hoá học ảo 5
Thực hiện được các thí nghiệm ảo theo nội dung được cho trước từ GV Phân tích và lígiải được kết quả thí nghiệm ảo
3 Kiểm tra, đánh giá định kỳ
Bài kiểm tra, đánh
giá Thời gian(1)
Thờiđiểm(2)
Yêu cầu cần đạt
Giữa Học kỳ 1 45 phút Tuần 9 Chủ đề Nguyên tử và Chủ đề Bảng tuần
hoàn các nguyên tố hóa học - Viết: TN + TLKiểm tra tập trung toàn
khốiCuối Học kỳ 1 45 phút Tuần 16 Chủ đề Nguyên tử, chủ đề Bảng tuần
hoàn các nguyên tố hóa học và chủ đềLiên kết hóa học
- Viết: TN+TLKiểm tra tập trung toànkhối
Giữa Học kỳ 2 45 phút Tuần 26 Chủ đề oxi – lưu huỳnh và chủ đề
halogen - Viết: TN+TLKiểm tra tập trung toàn
khốiCuối Học kỳ 2 45 phút Tuần 32 Chủ đề oxi – lưu huỳnh và chủ đề
halogen và chủ đề tốc độ - cân bằng phảnứng
- Viết: TN+TLKiểm tra tập trung toànkhối
III Các nội dung khác :
1 Sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn:
- Sinh hoạt chuyên môn của tổ theo định kì hằng tháng
- Kế hoạch seminar tổ chuyên môn
- Kế hoạch tham gia sinh hoạt chuyên môn theo cụm trường
Trang 92 Bồi dưỡng học sinh giỏi:
- Kế hoạch và phân công bồi dưỡng HS giỏi môn Hóa học
3 Phụ đạo học sinh yếu, kém
- Kế hoạch và phân công phụ đạo HS yếu, kém môn Hóa học
4 Hướng dẫn HS tham gia nghiên cứu khoa học kĩ thuật
- Kế hoạch và phân công hướng dẫn HS tham gia nghiên cứu khoa học kĩ thuật
5 Kế hoạch tổ chức các hoạt động giáo dục chung của các khối lớp
- Kế hoạch tổ chức hoạt động trải nghiệm
- Kế hoạch tổ chức hoạt động dạy học STEM
Trang 10KẾ HOẠCH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
Địa điểm (5)
Chủ trì (6) Phối hợp
- Nêu được các nguyên tắc để chữacháy
- Trình bày được cấu trúc của bìnhchữa cháy
- Chế tạo được bình chữa cháy mini
5 tiết Tháng
3/2023
PhòngthựchànhbộmônHóahọc
Tổtrưởng
tổ Hóahọc
GV bộmônHóahọc
GV phụ trách phòng thínghiệm chuẩn bị các dụng
cụ, hóa chất có trongphòng thí nghiệm theo đềxuất của HS và GV hướngdẫn Các nguyên vật liệukhác HS và GV hướngdẫn tự chuẩn bị
Trang 11CHỦ ĐỀ: ĐẠI CƯƠNG KIM LOẠI BÀI: SỰ ĂN MÒN KIM LOẠI Thời gian thực hiện: 2 tiết (90 phút)
I MỤC TIÊU
Sau bài học này HS có thể
Năng lực hóa học Nhận thức hóa học 1) Nêu được khái niệm ăn mòn kim loại từ
sự biến đổi của một số kim loại và hợp kimtrong tự nhiên
2)Trình bày được các dạng ăn mòn kim loại
và các phương pháp chống ăn mòn kim loại
Tìm hiểu thế giới tự nhiên dưới góc độ hóa
học 3) Thực hiện được hoặc quan sát qua videothí nghiệm ăn mòn điện hóa học đối với sắt
và thí nghiệm bảo vệ sắt bằng phương phápđiện hóa, mô tả thí nghiệm, giải thích, nhậnxét
Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học 4) Vận dụng kiến thức về ăn mòn kim loại
để phát hiện, giải thích sự ăn mòn và ứngdụng để bảo vệ kim loại trong thực tế
Năng lực chung Giao tiếp và hợp chất 7 Tham gia đóng góp ý kiến trong nhóm và
tiếp thu sự thống nhất chung của cả nhóm
8 Sử dụng ngôn ngữ phối hợp với đồ thị,
dữ liệu, hình ảnh để trình bày thông tin và ýtưởng có liên quan đến ăn mòn kim loại
Giải quyết vấn đề sáng tạo 9 Lập kế hoạch và thực hiện được kế hoạch
để khảo sát sự ăn mòn kim loại
Phẩm chất chủ yếu Trung thực 5 Thống nhất giữa nội dung báo cáo và các
Trang 12kết quả thí nghiệm trong quá trình thực hiện
Trách nhiệm 6 Có trách nhiệm trong việc đảm bảo an
toàn
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- Hình ảnh về ăn mòn kim loại, hình ảnh pin rau củ
- Dụng cụ và hóa chất:
+ Thí nghiệm ăn mòn hóa học
ống nghiệm , dung dịch H2SO4 loãng, đinh sắt, ống hút nhỏ giọt
+ Thí nghiệm ăn mòn điện hóa học:
ống nghiệm , dung dịch H2SO4 loãng, đinh sắt, CuSO4, ống hút nhỏ giọt
+ Thí nghiệm không có sự ăn mòn kim loại:
Thanh Fe có sơn phủ bề mặt, ống nghiệm , dung dịch H2SO4 loãng, CuSO4, ống hút nhỏ giọt
- Bộ câu hỏi và đáp án của “Trò chơi vòng quay may mắn”
- Phiếu học tập, phiếu hướng dẫn thí nghiệm (xem phụ lục)
- Bảng kiểm (xem phụ lục)
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
TIẾT 1
1 Hoạt động 1: Mở đầu (khoảng 10 phút)
a) Mục tiêu: GV giới thiệu các hiện tượng thực tế về ăn mòn kim loại và tạo tình huống có vấn đề để kích thích hứng thú HS
tìm hiểu về hiện tượng ăn mòn kim loại
b) Nội dung: HS quan sát hình ảnh minh họa, nêu hiện tượng xảy ra và giải thích.
c) Sản phẩm: Các câu trả lời của HS
d) Tổ chức thực hiện:
* GV giới thiệu các hiện tượng thực tế về ăn mòn kim loại
Trang 13
Nhôm bị gỉ khi tiếp xúc
với hơi nước ở nhiệt độ
cao
Mái tôn sau một năm
sử dụng Tàu biển bằng thép được bảo vệbằng nhiều cách: sơn, gắn thêm
tấm kẽm dưới đáy tàu
GV đặt các tình huống:
Tại sao Nhôm bị gỉ khi tiếp xúc với hơi nước ở nhiệt độ cao ?
Tại sao mái tôn sắt bị gỉ sét rất nhanh?
Tại sao phải sơn, mạ các đồ vật bằng sắt?
HS hoạt động cặp đôi trả lời câu hỏi
GV nêu câu hỏi: Vì sao kim loại hay hợp kim dễ bị ăn mòn ? Sau đó vào bài mới
Trang 14GV nhắc lại các hình ảnh ăn mòn kim loại ở trên từ đó HS thấy được dưới tác dụng của môi trường xung quanh kim
loại và hợp kim bị phá hủy
HS đưa ra khái niệm sự ăn mòn kim loại, bản chất sự ăn mòn kim loại
c)Sản phẩm:
Khái niệm sự ăn mòn kim loại: Sự ăn mòn kim loại là sự phá huỷ kim loại hoặc hợp kim do tác dụng của các chất trong
môi trường xung quanh
Bản chất: Kim loại bị oxi hoá thành ion dương
M → Mn+ + ne
d) Tổ chức thực hiện:
GV nhắc lại các hình ảnh ăn mòn kim loại ở trên
HS hoạt động thảo luận cặp đôi trả lời câu hỏi
+Nội dung 2: Tìm hiểu về ăn mòn hóa học và ăn mòn điện hóa (30 phút)
a) Mục tiêu:
- HS nắm Khái niệm về sự ăn mòn hoá học, ăn mòn điện hóa học
- Thực hiện thí nghiệm nghiên cứu các loại ăn mòn, phương pháp bảo vệ kim loại
- Thống nhất giữa nội dung báo cáo với kết quả thí nghiệm trong quá trình thực hiện
- Có trách nhiệm trong việc đảm bảo an toàn cho bản thân và người khác
- Tham gia đóng góp ý kiến
b) Nội dung:
HS thực hiện thí nghiệm nghiên cứu các loại ăn mòn, phương pháp bảo vệ kim loại, hoàn thành phiếu học tập
c)Sản phẩm:
HS hoàn thành phiếu học tập
Trang 15PHIẾU HỌC TẬP
Tiến hành cùng lúc 3 thí nghiệm, hoàn thành bảng sau
STT Thí nghiệm Hiện tượng Giải thích, viết
phương trình phản ứng
Rút nhận xét ăn mòn kim loại xảy
ra
Nêu khái niệm, đặc điểm, điều kiện của ăn mòn kim loại-rút ra trong thí nghiệm bảo vệ kim loại bằng cách gì
Fe + H2SO4 → FeSO4 + H2
Ăn mòn hoá học Ăn mòn hoá học là quá trình oxi hoá – khử, trong đó các electron của kim loại được
chuyển trực tiếp đến các chất trong môi trường
Đặc điểm: Nhiệt độ càng cao kim loại
ăn mòn càng nhanh
Trang 16bị ăn mòn nhanh.
Đây là hiện tượng ăn nòn điện hóa học vì tạo được hai điện cực Fe – Cu tiếp xúc trực tiếp với nhau và cùng tiếp xúc với dung dịch axit ( chất điện li)
Fe + CuSO4 → FeSO4 + Cu + Thanh Fe bị mòn dần.
+ Bọt khí H2 thoát ra cả ở thanh Cu.
* Giải thích:
Ăn mòn điện hoá
Ăn mòn điện hoá là quá trình oxi hoá – khử, trong đó kim loại bị ăn mòn do tác dụng của dung dịch chất điện li và tạo nên dòng electron chuyển dời từ cực âm đến cực dương
Đặc điểm: có sinh
ra dòng điệnĐiều kiện:
- Các điện cực phải khác nhau về bản chất
Cặp KL – KL; KL – PK; KL – Hợp chất hoáhọc
- Các điện cực phải tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp qua dây dẫn
- Các điện cực cùng tiếp xúc với một dung dịch chất điện li
Trang 17- Điện cực âm (anot); Fe bị ăn mòn theo phản ứng: Fe → Fe2+
+ 2e Ion Fe2+ đi vào dung dịch, các electron theo dây dẫn sang điện cực Cu.
- Điện cực dương (catot):
ion H+ của dung dịch H2SO4 nhận electron biến thành nguyên tử
bị ăn mòn.
Đinh sắt được bảo vệ
Bảo vệ kim loại bằng cách phủ một lớp sơn trên bề mặt
Trang 18- Tiến hành chia lớp thành 5 nhóm, mỗi nhóm 8 học sinh
- GV tổ chức kiểm tra nhanh HS một số quy định an toàn thí nghiệm
- GV thông báo tiến trình thực hiện, phát phiếu học tập (phiếu số 1)
TN1: Fe tác dụng dung dịch H2SO4 loãng
TN2: Fe tác dụng dung dịch H2SO4 loãng + vài giọt dd CuSO4TN3: Đinh sắt được sơn bên ngoài tác dụng dung dịch H2SO4 loãng HS:
+ Đại diện nhóm nhận hóa chất
+ Nhóm tiến hành thực hiện thí nghiệm theo kế hoạch
Trang 19+ Học sinh hoàn thành phiếu học tập: về hiện tượng thí nghiệm, giải thích và đưa ra kết luận.
- Kết thúc thời gian làm việc nhóm, các thành viên thống nhất và ghi nội dung vào phiếu HT
Các nhóm sẽ thực hiện báo cáo theo kế hoạch đã thực hiện, được công bố dưới dạng A0, powerpoint
+ HS báo cáo kết quả trong thời gian 3-5 phút và thảo luận
+ GV bổ sung, kết luận, nhận định
DỰ KIẾN PHƯƠNG ÁN ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ ĐẠT ĐƯỢC CỦA MỤC TIÊU
GV và HS cùng đánh giá hoạt động nhóm (HS) thông qua rubric liên quan đến nội dung 2
THANG ĐÁNH GIÁ HAY ĐÁNH GIÁ THEO TIÊU CHÍ
PHIẾU QUAN SÁT DÀNH CHO GV
(Quan sát hoạt động của HS trong quá trình thực hiện dự án)
Tiêu chí
Mức độ ĐG
Nhận xét
Nhiệt tình trách nhiệm với nhóm
Tích cực trong thảo luận
Phối hợp tốt với các HS khác
Đưa ra ý kiến có giá trị cho nhóm
Tham vấn ý kiến của GV
Thực hiện nhiệm vụ đúng tiến độ và
hiệu quả
Trình bày vấn đề logic, khoa học
Thực hành thí nghiệm đúng thao tác,
quy trình
HS không tiêu cực nếu không thành công
HS là một người lãnh đạo hiệu quả
Chú thích: 5: Rất tốt 4: Tốt 3: Khá 2: Đạt 1: Chưa đạt
Trang 20Hoạt động 3: Củng cố tiết 1(5 phút)
HS Lập bảng so sánh sự giống và khác nhau giữa ăn mòn điện hóa và ăn mòn hóa học
GV giao nhiệm vụ cho HS
Về nhà hoàn thành các dạng bài tập sau
2 Có những vật bằng sắt được tráng thiếc ( sắt tây) hoặc kẽm ( tôn)
a) Giải thích vì sao thiếc và kẽm có thể bảo vệ được kim loại sắt
b) Nếu trên bề mặt của những vật đó có những vết xây sát sâu tới lớp bên trong, hãy cho biết
- Có hiện tượng gì xảy ra khi để những vật đó trong không khí ẩm
- Trình bày cơ chế ăn mòn đối với những vật trên
TIẾT 2: NỘI DUNG
- Tìm hiểu hiện tượng ăn mòn điện hóa học hợp kim sắt trong không khí ẩm (10 phút)
- Tìm hiểu nguyên tắc và phương pháp chống ăn mòn (20 phút)
- Giáo viên giao đề kiểm tra cho HS, hướng dẫn HS về nhà hoàn thành (5 phút)
Tìm hiểu Ăn mòn điện hoá học hợp
kim sắt trong không khí ẩm
- GV treo bảng phụ về sự ăn mòn điện
10p h
b) Ăn mòn điện hoá học hợp kim sắt trong không khí ẩm
Thí dụ: Sự ăn mòn gang trong không
Trang 21hoá học của hợp kim sắt.
- GV dẫn dắt HS xét cơ chế của quá
Tại catot: O2 + 2H2O + 4e → 4OH −Ion Fe2+ tan vào dung dịch chất điện li
có hoà tan khí O2, Tại đây, ion Fe2+tiếp tục bị oxi hoá, dưới tác dụng của ion OH−
tạo ra gỉ sắt có thành phần chủ yếu là Fe2O3.nH2O.
.
III CHỐNG ĂN MÒN KIM LOẠI
1 Phương pháp bảo vệ bề mặt Dùng những chất bền vững với môi
trường để phủ mặt ngoài những đồ vật bằng kim loại như bôi dầu mỡ, sơn,
mạ, tráng men,…
Thí dụ: Sắt tây là sắt được tráng thiếc,
tôn là sắt được tráng kẽm Các đồ vật