Tài liệu trình bày sản phẩm tập huấn giáo viên cốt cán cụm chuyên môn Vật lí năm 2020 với chủ đề chuyển động tròn nhằm xác định các nội dung chính và các năng lực mà chủ đề có thể góp phần phát triển trong tổ chức dạy học; chuỗi hoạt động và mạch nội dung chủ đề; khung kế hoạch dạy học.
Trang 1NHÓM THỰC HIỆN: 05
HỌ VÀ TÊN THÀNH VIÊN:
1 Trần Viết Cần PTDTNT THPT huyện Điện Biên 0915521022
2 Hoàng Hải Linh PTDTNT THPT huyện
4
CHỦ ĐỀ: CHUYỂN ĐỘNG TRÒN (Thời lượng dự kiến: 4 tiết)
I Xác định các nội dung chính và các năng lực mà chủ đề có thể góp phần phát triển trong tổ chức dạy học
Yêu cầu
cần đạt
Góp phần phát triển phẩm chất, năng lực
Nội dung chính
Phẩm chất, năng lực chung
Năng lực đặc thù
-Từ những ví dụ thực
tế về chuyển động
tròn, thảo luận để nêu
được đặc điểm và
định nghĩa chuyển
động tròn
- Từ tình huống thực
tế, thảo luận để nêu
được định nghĩa
radian và biểu diễn
được độ dịch chuyển
(I)Tự chủ, tự học
(II) Giao tiếp, hợp tác
(2.1) Phát hiện được
vấn đề (đặt ra được
câu hỏi: “Chuyển động của điểm đầu một chiếc kim giây đồng hồ với điểm đầu của cánh quạt có
gì giống và khác
Định nghĩa chuyển động tròn
Đặc điểm của chuyển động tròn đều
Trang 2góc theo radian.
- Vận dụng được khái
niệm tốc độ góc
nhau?”)
- Từ tình huống thực
tế, thảo luận để nêu
được định nghĩa
radian và biểu diễn
được độ dịch chuyển
góc theo radian
(I)Tự chủ, tự học
(II) Giao tiếp, hợp tác
(III) Giải quyết vấn đề, sáng tạo
(2.1) Phát hiện được
vấn đề (đặt ra được
câu hỏi: “So sánh độ dài cung tròn mà điểm đầu của kim giây và kim phút quét được trong cùng một thời gian?”)
(2.2) Đưa ra được mối liên hệ giữa góc
và cung, công thức tốc độ góc
(1.1) Nhận biết và viết được công thức biểu diễn được độ dịch chuyển góc theo radian
Định nghĩa radian
Công thức biểu diễn được
độ dịch chuyển góc theo radian
- Vận dụng được khái
niệm tốc độ góc (I)Tự chủ, tự học
(II) Giao tiếp, hợp tác
(III) Giải quyết vấn đề, sáng tạo
(1.5) Giải thích được mối quan hệ giữa các đại lượng liên quan trong công thức tốc
độ góc
(3.1) Vận dụng công thức tốc độ góc để giải được các bài tập đối với vật chuyển động tròn
Công thức tốc độ góc Bài toán về chuyển động tròn
- Vận dụng được biểu
thức gia tốc hướng
tâm a = rω2, a = v2/r
(I)Tự chủ, tự học
(II) Giao tiếp, hợp tác
(III) Giải quyết vấn đề, sáng tạo
(2.1) Phát hiện được
vấn đề (đặt ra được
câu hỏi:”Hướng của véc tơ gia tốc trong chuyển động tròn đều?”
(1.1) Viết được công thức tính độ lớn của gia tốc hướng tâm
(1.5) Giải thích được
- Định nghĩa về gia tốc hướng tâm
- Công thức độ lớn của gia tốc hướng tâm
Trang 3các đại lượng trong công thức
(3.1) Vận dụng công thức để giải được các bài tập
- Bài toán về gia tốc hướng tâm
- Vận dụng được biểu
thức lực hướng tâm F
= mrω2, F = mv2/r
(I)Tự chủ, tự học
(II) Giao tiếp, hợp tác
(III) Giải quyết vấn đề, sáng tạo
(2.1) Phát hiện được
vấn đề (đặt ra được
câu hỏi:”Hướng của lực tác dụng lên vật chuyển động tròn đều?”
(1.1) Viết được công thức tính độ lớn của lực hướng tâm
(1.5) Giải thích được các đại lượng trong công thức
(3.1) Vận dụng công thức để giải được các bài tập
- Định nghĩa về lực hướng tâm
- Công thức độ lớn của lực hướng tâm
- Bài toán về lực hướng tâm
- Nêu được nguyên tắc chuyển động của các hành tinh, vệ tinh nhân tạo
- Thảo luận và đề xuất
giải pháp an toàn cho
một số tình huống
chuyển động tròn
trong thực tế
(I)Tự chủ, tự học
(II) Giao tiếp, hợp tác
(III) Giải quyết vấn đề, sáng tạo
(3.3) Nêu và giải thích được một số tình huống chuyển động tròn trong thực tế
- Ví dụ thực tế
II Chuỗi hoạt động và mạch nội dung CHỦ ĐỀ
Tiết Chuỗi hoạt động và mạch nội dung
1 (T) -Tìm hiểu về chuyển động tròn (định nghĩa radian, tốc độ góc)
2 (T) -Tìm hiểu về gia tốc hướng tâm và lực hướng tâm
3 (C,V) - Giải bài tập liên quan đến chuyển động tròn
4 (C,V) Đề xuất một số giải pháp an toàn cho một số tình huống chuyển động
tròn trong thực tế
Khung kế hoạch dạy học
Trang 4Góp
phần HT,
PT năng
lực
Hoạt động học theo mạch nội dung đánh giá Căn cứ Phương tiện dạy học
(I), (II)
(1.1) -Tìm hiểu về chuyển độngtròn đều Ý kiến thảo luận của HS - Video, hình ảnh thực tế.- Bảng nhóm
(I), (II),
(III)
(1.1),
(1.5),
(3.1)
-Tìm hiểu về định nghĩa
radian, tốc độ góc
Ý kiến thảo luận của HS
- Video, hình ảnh thực tế
- Bảng nhóm
(I), (II),
(III)
(1.5)
- Giải thích được một số
hiện tượng trong tự nhiên
và trong cuộc sống
Ý kiến thảo luận của HS
- Bảng nhóm
(I), (II)
(3.1) - Giải bài tập liên quan đếnchuyển động tròn, lực
hướng tâm
Kết quả làm bài tập của HS Phiếu học tập.
III Tổ chức các hoạt động dạy học cụ thể
Hoạt động 1 Tìm hiểu về đặc điểm chuyển động tròn
Mục tiêu hoạt động:
(2.1)Phát hiện được vấn đề (đặt ra được câu hỏi: “Chuyển động của điểm đầu một
chiếc kim giây đồng hồ với điểm đầu của cánh quạt có gì giống và khác nhau?”); Phát
hiện được vấn đề (đặt ra được câu hỏi: “So sánh độ dài cung tròn mà điểm đầu của kim
giây và kim phút quét được trong cùng một thời gian?”)
(2.2) Đưa ra được mối liên hệ giữa góc và cung, công thức tốc độ góc
(1.1) Nhận biết và viết được công thức biểu diễn được độ dịch chuyển góc theo radian
(1.5) Giải thích được mối quan hệ giữa các đại lượng liên quan trong công thức tốc
độ góc
(3.1) Vận dụng công thức tốc độ góc để giải được các bài tập đối với vật chuyển động tròn
Thiết bị: máy chiếu, video, hình ảnh về chuyển động tròn.
Cách thức tổ chức:
Trang 5Tình huống: trình chiếu video, hình ảnh
về chuyển động của các kim đồng hồ và
điểm đầu cánh quạt
- Yêu cầu HS thảo luận nhóm đưa ra
nhận xét về đặc điểm của các chuyển
động mà các em vừa quan sát
- Từ nhận xét và nghi vấn của học sinh,
giáo viên đưa ra sự cần thiết của một đại
lượng đặc trưng cho chuyển động tròn
Yêu cầu HS đưa ra dự đoán về đại lượng
đó
- Yêu cầu học sinh đưa ra 1 số ví dụ về
ứng dụng của chuyển động tròn trong
thực tế đời sống
- Chốt kiến thức, đưa ra định nghĩa
chuyển động tròn, định nghĩa radian, tốc
độ góc
- Quan sát
- HS hoạt động nhóm đưa ra nhận xét về quỹ đạo và mức độ nhanh chậm của chuyển động của các vật
- Đưa ra dự đoán cá nhân về tốc độ góc
- Làm việc cá nhân để đưa ra ví dụ
Dự kiến sản phẩm:
- HS đưa ra nhận xét về quỹ đạo và mức độ nhanh chậm của chuyển động của các vật
- Các ví dụ ứng dụng
- Các định nghĩa chuyển động tròn, radian và tốc độ góc
Đánh giá hoạt động
Đánh giá xác nhận các thành tố năng lực thông qua sản phẩm thảo luận của HS; và thông qua quan sát trên lớp
Hoạt động 2 Tìm hiểu về gia tốc hướng tâm và lực hướng tâm
Mục tiêu hoạt động:
(2.1) Phát hiện được vấn đề (đặt ra được câu hỏi:”Hướng của véc tơ gia tốc trong chuyển động tròn đều?” ; Phát hiện được vấn đề (đặt ra được câu hỏi:”Hướng của lực tác dụng lên vật chuyển động tròn đều?”
(1.1) Viết được công thức tính độ lớn của gia tốc hướng tâm; Viết được công thức tính
độ lớn của lực hướng tâm
(1.5) Giải thích được các đại lượng trong công thức
(3.1) Vận dụng công thức để giải được các bài tập
Thiết bị: tranh ảnh, video, máy tính, máy chiếu,
Cách thức tổ chức:
Trang 6Tình huống: trình chiếu video, hình ảnh
về chuyển động của các hành tinh quanh
mặt trời
- Yêu cầu HS thảo luận nhóm đưa ra
nhận xét về hướng của gia tốc và lực
trong chuyển động tròn đều
- Từ nhận xét của học sinh, giáo viên
đưa ra công thức và mối liên hệ các đại
lượng trong công thức của chuyển động
tròn
- Yêu cầu học sinh đưa ra 1 số ví dụ về
ứng dụng của lực hướng tâm trong thực
tế đời sống
- Chốt kiến thức, đưa ra định nghĩa
chuyển động tròn, định nghĩa radian, tốc
độ góc
- Quan sát
- HS hoạt động nhóm đưa ra nhận xét về hướng của gia tốc và lực trong chuyển động tròn đều
- Ghi nhận thông tin
- Làm việc cá nhân để đưa ra ví dụ
Dự kiến sản phẩm:
Nhận xét về hướng của gia tốc và lực trong chuyển động tròn đều
Các ví dụ
Đánh giá hoạt động:
Đánh giá xác nhận các thành tố năng lực thông qua sản phẩm thảo luận của HS; và thông qua quan sát trên lớp
Hoạt động 3 Tìm hiểu về các bài tập liên quan đến chuyển động tròn đều
Mục tiêu hoạt động:
(3.1) Vận dụng công thức để giải được các bài tập
Thiết bị: máy tính, máy chiếu,
Cách thức tổ chức:
Hướng dẫn học sinh vận dụng giải các
bài tập đơn giản liên quan đến chuyển
động tròn đều
Yêu cầu học sinh làm việc theo nhóm để
thực hiện yêu cầu:
+ Làm việc cá nhân trên phiếu
+ Trao đổi thảo luận, thống nhất kết quả
thực hiện theo hướng dẫn trong phiếu
- HS tiếp nhận thông tin
- HS thực hiện hoạt động theo yêu cầu của giáo viên có kết quả là phiếu học tập cá nhân
Trang 7Yêu cầu đại diện nhóm báo cáo.
Hướng dẫn để thống nhất nội dung
phiếu
Hướng dẫn học sinh tự học (làm phiếu
bài tập về nhà)
- Đại diện các nhóm báo cáo kết quả
- Ý kiến thảo luận giữa các nhóm
- Tiếp nhận thông tin và nhận nhiệm vụ
Dự kiến sản phẩm:
Kết quả phiếu học tập cá nhân
Đánh giá hoạt động:
Đánh giá xác nhận các thành tố năng lực thông qua sản phẩm thảo luận của HS; và thông qua quan sát trên lớp
Hoạt động 4 Đề xuất một số giải pháp an toàn cho một số tình huống chuyển động tròn trong thực tế
Mục tiêu hoạt động:
(3.1) Đưa ra được các tình huống trong thực tế và đề xuất giải pháp an toàn
Thiết bị: bảng nhóm, máy tính, máy chiếu,
Cách thức tổ chức:
Yêu cầu học sinh làm việc theo nhóm để
thực hiện yêu cầu:
+ Làm việc cá nhân đưa ra các tình
huống về an toàn giao thông, trò chơi
mạo hiểm và giải thích tình huống
+ Trao đổi thảo luận, thống nhất phương
án giải thích
Yêu cầu đại diện nhóm báo cáo
Hướng dẫn để thống nhất nội dung bảng
nhóm
- HS thực hiện nhiệm vụ
- HS thực hiện hoạt động theo yêu cầu của giáo viên có kết quả là nội dung báo cáo trên bảng nhóm
- Đại diện các nhóm báo cáo kết quả
- Ý kiến thảo luận giữa các nhóm
Dự kiến sản phẩm:
Kết quả báo cáo trên bảng nhóm
Đánh giá hoạt động:
Đánh giá xác nhận các thành tố năng lực thông qua sản phẩm thảo luận của HS; và thông qua quan sát trên lớp