Tài liệu trình bày sản phẩm tập huấn giáo viên cốt cán cụm chuyên môn Vật lí năm 2020 với chủ đề chuyển động tròn nhằm xác định các nội dung chính và các năng lực mà chủ đề có thể góp phần phát triển trong tổ chức dạy học; chuỗi hoạt động và mạch nội dung chủ đề; khung kế hoạch dạy học.
Trang 1NHÓM TH C HI N: 05Ự Ệ
H VÀ TÊN THÀNH VIÊN:Ọ
CH Đ : CHUY N Đ NG TRÒNỦ Ề Ể Ộ
(Th i lờ ượng d ki n: 4 ti t)ự ế ế
I. Xác đ nh các n i dung chính và các năng l c mà ch đ có th góp ph n phát ị ộ ự ủ ề ể ầ
tri n trong t ch c d y h cể ổ ứ ạ ọ
Yêu c u ầ
c n đ tầ ạ
Góp ph n phát tri nầ ể
ph m ch t, năng l cẩ ấ ự
N i dung chínhộ
Ph m ch t,ẩ ấ năng l c ự chung
Năng l cự
đ c thùặ
T nh ng ví dừ ữ ụ
th c t v chuy nự ế ề ể
đ ng tròn, th o lu nộ ả ậ
đ nêu để ược đ cặ
đi m và đ nh nghĩaể ị
chuy n đ ng tròn.ể ộ
T tình hu ng th cừ ố ự
t , th o lu n đ nêuế ả ậ ể
được đ nh nghĩaị
radian và bi u di nể ễ
được đ d ch chuy nộ ị ể
góc theo radian
V n d ng đậ ụ ượ c
khái ni m t c đệ ố ộ
góc
(I)T ch , t ự ủ ự
h c.ọ (II) Giao ti p, ế
h p tác.ợ
(2.1) Phát hi nệ
được v n đấ ề (đ t ra ặ
đ ượ c câu h i: ỏ
“Chuy n đ ng c a ể ộ ủ
đi m đ u m t chi c ể ầ ộ ế kim giây đ ng h ồ ồ
v i đi m đ u c a ớ ể ầ ủ cánh qu t có gì ạ
gi ng và khác ố nhau?”)
Đ nh nghĩa chuy n đ ngị ể ộ tròn
Đ c đi m c a chuy nặ ể ủ ể
đ ng tròn đ u.ộ ề
1 Tr n Vi t C nầ ế ầ PTDTNT THPT huy n Đi n Biênệ ệ 0915521022
2 Hoàng H i Linhả PTDTNT THPT huy n T a Chùaủ ệ 0988326376
3 Tr n Anh Tu nầ ấ THPT Mường Chà 0912075569
4
Trang 2 T tình hu ng th cừ ố ự
t , th o lu n đ nêuế ả ậ ể
được đ nh nghĩaị
radian và bi u di nể ễ
được đ d ch chuy nộ ị ể
góc theo radian
(I)T ch , t ự ủ ự
h c.ọ (II) Giao ti p, ế
h p tác.ợ (III) Gi i ả quy t v n đ ,ế ấ ề sáng t o.ạ
(2.1) Phát hi nệ
được v n đấ ề (đ t ra ặ
đ ượ c câu h i: “So ỏ sánh đ dài cung ộ tròn mà đi m đ u ể ầ
c a kim giây và kim ủ phút quét đ ượ c trong cùng m t th i ộ ờ gian?”)
(2.2) Đ a ra đư ượ c
m i liên h gi a gócố ệ ữ
và cung, công th cứ
t c đ góc.ố ộ (1.1) Nh n bi t vàậ ế
vi t đế ược công th cứ
bi u di n để ễ ược độ
d ch chuy n góc theoị ể radian
Đ nh nghĩa radianị
Công th c bi u di nứ ể ễ
được đ d ch chuy n gócộ ị ể theo radian
V n d ng đậ ụ ượ c
khái ni m t c đệ ố ộ
góc
(I)T ch , t ự ủ ự
h c.ọ (II) Giao ti p, ế
h p tác.ợ (III) Gi i ả quy t v n đ ,ế ấ ề sáng t o.ạ
(1.5) Gi i thíchả
được m i quan hố ệ
gi a các đ i lữ ạ ượ ng liên quan trong công
th c t c đ góc.ứ ố ộ (3.1) V n d ng côngậ ụ
th c t c đ góc đứ ố ộ ể
gi i đả ược các bài
t p đ i v i v tậ ố ớ ậ chuy n đ ng tròn.ể ộ
Công th c t c đ góc.ứ ố ộ Bài toán v chuy n đ ngề ể ộ tròn
V n d ng đậ ụ ượ c
bi u th c gia t cể ứ ố
hướng tâm a = rω2, a
= v2/r
(I)T ch , t ự ủ ự
h c.ọ (II) Giao ti p, ế
h p tác.ợ (III) Gi i ả quy t v n đ ,ế ấ ề sáng t o.ạ
(2.1) Phát hi nệ
được v n đấ ề (đ t ra ặ
đ ượ c câu
h i:”H ỏ ướ ng c a ủ véc t gia t c trong ơ ố chuy n đ ng tròn ể ộ
đ u?” ề
(1.1) Vi t đế ược công
th c tính đ l n c aứ ộ ớ ủ gia t c hố ướng tâm
Đ nh nghĩa v gia t cị ề ố
hướng tâm
Công th c đ l n c aứ ộ ớ ủ gia t c hố ướng tâm
Trang 3(1.5) Gi i thíchả
được các đ i lạ ượ ng trong công th c.ứ (3.1) V n d ng côngậ ụ
th c đ gi i đứ ể ả ượ c các bài t p.ậ
Bài toán v gia t cề ố
hướng tâm
V n d ng đậ ụ ượ c
bi u th c l c hể ứ ự ướ ng
tâm F = mrω2, F =
mv2/r
(I)T ch , t ự ủ ự
h c.ọ (II) Giao ti p, ế
h p tác.ợ (III) Gi i ả quy t v n đ ,ế ấ ề sáng t o.ạ
(2.1) Phát hi nệ
được v n đấ ề (đ t ra ặ
đ ượ c câu
h i:”H ỏ ướ ng c a ủ
l c tác d ng lên v t ự ụ ậ chuy n đ ng tròn ể ộ
đ u?” ề
(1.1) Vi t đế ược công
th c tính đ l n c aứ ộ ớ ủ
l c hự ướng tâm
(1.5) Gi i thíchả
được các đ i lạ ượ ng trong công th c.ứ (3.1) V n d ng côngậ ụ
th c đ gi i đứ ể ả ượ c các bài t p.ậ
Đ nh nghĩa v l cị ề ự
hướng tâm
Công th c đ l n c aứ ộ ớ ủ
l c hự ướng tâm
Bài toán v l c hề ự ướ ng tâm
Nêu được nguyên t cắ chuy n đ ng c a cácể ộ ủ hành tinh, v tinh nhânệ
t o.ạ
Th o lu n và đả ậ ề
xu t gi i pháp anấ ả
toàn cho m t s tìnhộ ố
hu ng chuy n đ ngố ể ộ
tròn trong th c t ự ế
(I)T ch , t ự ủ ự
h c.ọ (II) Giao ti p, ế
h p tác.ợ (III) Gi i ả quy t v n đ ,ế ấ ề sáng t o.ạ
(3.3) Nêu và gi iả thích được m t sộ ố tình hu ng chuy nố ể
đ ng tròn trong th cộ ự tế
Ví d th c tụ ự ế
II. Chu i ho t đ ng và m ch n i dung CH Đỗ ạ ộ ạ ộ Ủ Ề
Ti tế Chu i ho t đ ng và m ch n i dungỗ ạ ộ ạ ộ
1 (T) Tìm hi u v chuy n đ ng tròn (đ nh nghĩa radian, t c đ góc)ể ề ể ộ ị ố ộ
2 (T) Tìm hi u v gia t c hể ề ố ướng tâm và l c hự ướng tâm
3 (C,V) Gi i bài t p liên quan đ n chuy n đ ng tròn.ả ậ ế ể ộ
Trang 44 (C,V) Đ xu t m t s gi i pháp an toàn cho m t s tình hu ng chuy nề ấ ộ ố ả ộ ố ố ể
đ ng tròn trong th c t ộ ự ế
Khung k ho ch d y h cế ạ ạ ọ
Góp
ph n ầ
HT, PT
năng l cự
Ho t đ ng h cạ ộ ọ
theo m ch n i dungạ ộ
Căn cứ
d y h cạ ọ
(I), (II)
(1.1) Tìm hi u v chuy nể ề ể
đ ng tròn đ uộ ề Ý ki n th o lu n c a HSủ ế ả ậ Video, hình nh th c t B ng nhóm.ả ả ự ế
(I), (II),
(III)
(1.1),
(1.5),
(3.1)
Tìm hi u v đ nh nghĩaể ề ị
radian, t c đ góc.ố ộ
Ý ki n th o lu n ế ả ậ
c a HSủ
Video, hình nh th c t ả ự ế
B ng nhóm.ả
(I), (II),
(III)
(1.5)
Gi i thích đả ược m t sộ ố
hi n tệ ượng trong t nhiênự
và trong cu c s ng.ộ ố
Ý ki n th o lu n ế ả ậ
c a HSủ B ng nhómả
(I), (II)
(3.1)
Gi i bài t p liên quanả ậ
đ n chuy n đ ng tròn,ế ể ộ
l c hự ướng tâm
K t qu làm bài t p ế ả ậ
c a HSủ
Phi u h c t p.ế ọ ậ
III. T ch c các ho t đ ng d y h c c th ổ ứ ạ ộ ạ ọ ụ ể
Ho t đ ng 1. Tìm hi u v đ c đi m chuy n đ ng tròn.ạ ộ ể ề ặ ể ể ộ
M c tiêu ho t đ ng: ụ ạ ộ
(2.1)Phát hi n đệ ược v n đấ ề (đ t ra đ ặ ượ c câu h i: “Chuy n đ ng c a đi m đ u ỏ ể ộ ủ ể ầ
m t chi c kim giây đ ng h v i đi m đ u c a cánh qu t có gì gi ng và khác nhau?”); ộ ế ồ ồ ớ ể ầ ủ ạ ố
Phát hi n đệ ược v n đấ ề (đ t ra đ ặ ượ c câu h i: “So sánh đ dài cung tròn mà đi m đ u ỏ ộ ể ầ
c a kim giây và kim phút quét đ ủ ượ c trong cùng m t th i gian?”) ộ ờ
(2.2) Đ a ra đư ược m i liên h gi a góc và cung, công th c t c đ góc.ố ệ ữ ứ ố ộ
(1.1) Nh n bi t và vi t đậ ế ế ược công th c ứ bi u di n để ễ ược đ d ch chuy n góc theoộ ị ể radian
Trang 5(1.5) Gi i thích đả ược m i quan h gi a các đ i lố ệ ữ ạ ượng liên quan trong công th cứ
t c đ góc.ố ộ
(3.1) V n d ng công th c t c đ góc đ gi i đậ ụ ứ ố ộ ể ả ược các bài t p đ i v i v t chuy nậ ố ớ ậ ể
đ ng tròn.ộ
Thi t b : ế ị máy chi u, video, hình nh v chuy n đ ng tròn.ế ả ề ể ộ
Cách th c t ch c: ứ ổ ứ
Tình hu ng: ố trình chi u video, hình nhế ả
v chuy n đ ng c a các kim đ ng hề ể ộ ủ ồ ồ
và đi m đ u cánh qu t.ể ầ ạ
Yêu c u HS th o lu n nhóm đ a raầ ả ậ ư
nh n xét v đ c đi m c a các chuy nậ ề ặ ể ủ ể
đ ng mà các em v a quan sát.ộ ừ
T nh n xét và nghi v n c a h cừ ậ ấ ủ ọ
sinh, giáo viên đ a ra s c n thi t c aư ự ầ ế ủ
m t đ i lộ ạ ượng đ c tr ng cho chuy nặ ư ể
đ ng tròn.ộ
Yêu c u HS đ a ra d đoán v đ iầ ư ự ề ạ
lượng đó
Yêu c u h c sinh đ a ra 1 s ví d vầ ọ ư ố ụ ề
ng d ng c a chuy n đ ng tròn trong
th c t đ i s ng.ự ế ờ ố
Ch t ki n th c, đ a ra đ nh nghĩaố ế ứ ư ị
chuy n đ ng tròn, đ nh nghĩa radian,ể ộ ị
t c đ góc.ố ộ
Quan sát
HS ho t đ ng nhóm đ a ra nh n xét v ạ ộ ư ậ ề
qu đ o và m c đ nhanh ch m c a ỹ ạ ứ ộ ậ ủ chuy n đ ng c a các v t.ể ộ ủ ậ
Đ a ra d đoán cá nhân v t c đ góc.ư ự ề ố ộ
Làm vi c cá nhân đ đ a ra ví dệ ể ư ụ
D ki n s n ph m: ự ế ả ẩ
HS đ a ra nh n xét v qu đ o và m c đ nhanh ch m c a chuy n đ ng c aư ậ ề ỹ ạ ứ ộ ậ ủ ể ộ ủ các v t.ậ
Các ví d ng d ng.ụ ứ ụ
Các đ nh nghĩa chuy n đ ng tròn, radian và t c đ góc.ị ể ộ ố ộ
Đánh giá ho t đ ng ạ ộ
Đánh giá xác nh n các thành t năng l c ậ ố ự thông qua s n ph m th o lu n c a HS;ả ẩ ả ậ ủ
và thông qua quan sát trên l pớ
Ho t đ ng 2. Tìm hi u v gia t c hạ ộ ể ề ố ướng tâm và l c hự ướng tâm
Trang 6M c tiêu ho t đ ng: ụ ạ ộ
(2.1) Phát hi n đệ ược v n đấ ề (đ t ra đ ặ ượ c câu h i:”H ỏ ướ ng c a véc t gia t c ủ ơ ố trong chuy n đ ng tròn đ u?” ; ể ộ ề Phát hi n đệ ược v n đấ ề (đ t ra đ ặ ượ c câu h i:”H ỏ ướ ng
c a l c tác d ng lên v t chuy n đ ng tròn đ u?” ủ ự ụ ậ ể ộ ề
(1.1) Vi t đế ược công th c tính đ l n c a gia t c hứ ộ ớ ủ ố ướng tâm; Vi t đế ược công th cứ tính đ l n c a l c hộ ớ ủ ự ướng tâm
(1.5) Gi i thích đả ược các đ i lạ ượng trong công th c.ứ
(3.1) V n d ng công th c đ gi i đậ ụ ứ ể ả ược các bài t p.ậ
Thi t b : ế ị tranh nh, video, máy tính, máy chi u, ả ế
Cách th c t ch c: ứ ổ ứ
Tình hu ng: ố trình chi u video, hình nhế ả
v chuy n đ ng c a các hành tinhề ể ộ ủ
quanh m t tr i.ặ ờ
Yêu c u HS th o lu n nhóm đ a raầ ả ậ ư
nh n xét v hậ ề ướng c a gia t c và l củ ố ự
trong chuy n đ ng tròn đ u.ể ộ ề
T nh n xét c a h c sinh, giáo viênừ ậ ủ ọ
đ a ra công th c và m i liên h các đ iư ứ ố ệ ạ
lượng trong công th c c a chuy nứ ủ ể
đ ng tròn.ộ
Yêu c u h c sinh đ a ra 1 s ví d vầ ọ ư ố ụ ề
ng d ng c a l c h ng tâm trong
th c t đ i s ng.ự ế ờ ố
Ch t ki n th c, đ a ra đ nh nghĩaố ế ứ ư ị
chuy n đ ng tròn, đ nh nghĩa radian,ể ộ ị
t c đ góc.ố ộ
Quan sát
HS ho t đ ng nhóm đ a ra nh n xét vạ ộ ư ậ ề
hướng c a gia t c và l c trong chuy nủ ố ự ể
đ ng tròn đ u.ộ ề
Ghi nh n thông tin.ậ
Làm vi c cá nhân đ đ a ra ví dệ ể ư ụ
D ki n s n ph m: ự ế ả ẩ
Nh n xét v hậ ề ướng c a gia t c và l c trong chuy n đ ng tròn đ u.ủ ố ự ể ộ ề
Các ví dụ
Đánh giá ho t đ ng: ạ ộ
Đánh giá xác nh n các thành t năng l c ậ ố ự thông qua s n ph m th o lu n c a HS; vàả ẩ ả ậ ủ thông qua quan sát trên l pớ
Ho t đ ng 3. Tìm hi u v các bài t p liên quan đ n chuy n đ ng tròn đ uạ ộ ể ề ậ ế ể ộ ề
M c tiêu ho t đ ng: ụ ạ ộ
Trang 7(3.1) V n d ng công th c đ gi i đậ ụ ứ ể ả ược các bài t p.ậ
Thi t b : ế ị máy tính, máy chi u, ế
Cách th c t ch c: ứ ổ ứ
Hướng d n h c sinh v n d ng gi i cácẫ ọ ậ ụ ả
bài t p đ n gi n liên quan đ n chuy nậ ơ ả ế ể
đ ng tròn đ u.ộ ề
Yêu c u h c sinh làm vi c theo nhómầ ọ ệ
đ th c hi n yêu c u:ể ự ệ ầ
+ Làm vi c cá nhân trên phi uệ ế
+ Trao đ i th o lu n, th ng nh t k tổ ả ậ ố ấ ế
qu th c hi n theo hả ự ệ ướng d n trongẫ
phi u.ế
Yêu c u đ i di n nhóm báo cáo.ầ ạ ệ
Hướng d n đ th ng nh t n i dungẫ ể ố ấ ộ
phi u.ế
Hướng d n h c sinh t h c (làm phi uẫ ọ ự ọ ế
bài t p v nhà)ậ ề
HS ti p nh n thông tinế ậ
HS th c hi n ho t đ ng theo yêu c uự ệ ạ ộ ầ
c a giáo viên có k t qu là phi u h c t pủ ế ả ế ọ ậ
cá nhân
Đ i di n các nhóm báo cáo k t qu ạ ệ ế ả
Ý ki n th o lu n gi a các nhóm.ế ả ậ ữ
Ti p nh n thông tin và nh n nhi m v ế ậ ậ ệ ụ
D ki n s n ph m: ự ế ả ẩ
K t qu phi u h c t p cá nhân.ế ả ế ọ ậ
Đánh giá ho t đ ng: ạ ộ
Đánh giá xác nh n các thành t năng l c ậ ố ự thông qua s n ph m th o lu n c a HS; vàả ẩ ả ậ ủ thông qua quan sát trên l pớ
Ho t đ ng 4. ạ ộ Đ xu t m t s gi i pháp an toàn cho m t s tình hu ng chuy nề ấ ộ ố ả ộ ố ố ể
đ ng tròn trong th c t ộ ự ế
M c tiêu ho t đ ng: ụ ạ ộ
(3.1) Đ a ra đư ược các tình hu ng trong th c t và đ xu t gi i pháp an toàn.ố ự ế ề ấ ả
Thi t b : ế ị b ng nhóm, máy tính, máy chi u, ả ế
Cách th c t ch c: ứ ổ ứ
Yêu c u h c sinh làm vi c theo nhómầ ọ ệ
đ th c hi n yêu c u:ể ự ệ ầ
+ Làm vi c cá nhân đ a ra các tìnhệ ư
hu ng v an toàn giao thông, trò ch iố ề ơ HS th c hi n nhi m vự ệ ệ ụ
Trang 8m o hi m và gi i thích tình hu ng.ạ ể ả ố
+ Trao đ i th o lu n, th ng nh tổ ả ậ ố ấ
phương án gi i thích.ả
Yêu c u đ i di n nhóm báo cáo.ầ ạ ệ
Hướng d n đ th ng nh t n i dungẫ ể ố ấ ộ
b ng nhóm.ả
HS th c hi n ho t đ ng theo yêu c uự ệ ạ ộ ầ
c a giáo viên có k t qu là n i dung báoủ ế ả ộ cáo trên b ng nhóm.ả
Đ i di n các nhóm báo cáo k t qu ạ ệ ế ả
Ý ki n th o lu n gi a các nhóm.ế ả ậ ữ
D ki n s n ph m: ự ế ả ẩ
K t qu báo cáo trên b ng nhóm.ế ả ả
Đánh giá ho t đ ng: ạ ộ
Đánh giá xác nh n các thành t năng l c ậ ố ự thông qua s n ph m th o lu n c a HS; vàả ẩ ả ậ ủ thông qua quan sát trên l pớ