Bài giảng môn quản trị rủi ro

KHOA QU N TR  KINH DOANH  Ả Ị

Đ I H C KINH T  T.P  H  CHÍ MINH Ạ Ọ Ế Ồ

1. Chương 1 T NG QUAN V  R I RO  Ổ Ề Ủ

VÀ QU N TR  R I RO Ả Ị Ủ

1 Qu n tr  r i ro­ Nhà xu t b n giáo d c 1998 TG: Ngô Quang Huân –  ả ị ủ ấ ả ụ

7 Phân tích th  tr ị ư ng tài chính – NXB Th ng kê 2000 David Blake ờ ố

­ R i ro là  ủ đi u không lành, không t t, b t ng  x y  ề ố ấ ờ ả đ n (t   ế ừ đi n  ể

ti ng Vi t xu t b n n ế ệ ấ ả ăm 1995)

­ Theo Giáo sư Nguy n Lân “ r i ro ( ễ ủ đ ng nghiã v i r i) là s  không  ồ ớ ủ ự

may”.

­ Theo t   ừ đi m Oxford “ r i ro là kh  n ể ủ ả ăng g p nguy hi m ho c b   ặ ể ặ ị

đau đ n thi t h i…” ớ ệ ạ

­ Trong lĩnh v c kinh doanh tác gi  H  Di u  ự ả ồ ệ đ nh nghĩa “r i ro là s   ị ủ ự

t n th t v  tài s n hay gi m sút l i nhu n th c t   so v i l i  ổ ấ ề ả ả ợ ậ ự ế ớ ợ

nhu n d  ki n ậ ự ế

­ “r i ro là nh ng b t tr c ngoài ý mu n x y ra trong qúa trình s n  ủ ữ ấ ắ ố ả ả

xu t, kinh doanh c a doanh nghi p, tác  ấ ủ ệ đ ng x u  ộ ấ đ n s  t n t i và  ế ự ồ ạ phát tri n doanh nghi p” ể ệ

­ Như v y: “r i ro là nh ng thi t h i, m t mát, nguy hi m ho c các  ậ ủ ữ ệ ạ ấ ể ặ

y u t  liên quan  ế ố đ n nguy hi m, khó kh ế ể ăn ho c  ặ đi u không ch c  ề ắ

ch n có th  x y ra cho con ng ắ ể ả ư i” ờ

­ R i ro là s  b t tr c cĩ th   ủ ự ấ ắ ể đo lư ng  ờ đư c (Frank Knight) ợ

­ r i ro là b t tr c cĩ th  liên quan  ủ ấ ắ ể đ n nh ng bi n cớ khơng mong  ế ữ ế đ i  ợ (Allan Willett)

­ R i ro là giá tr  và k t qu  mà hi n th i ch ủ ị ế ả ệ ờ ưa bi t  ế đ n ế

­ Theo C.Arthur William, Jr.Micheal, L.Smith: “r i ro là s  bi n  ủ ự ế đ ng  ộ

ti m  n   nh ng k t qu  R i ro cĩ th  xu t hi n trong h u h t các  ề ẩ ở ữ ế ả ủ ể ấ ệ ầ ế

ho t  ạ đ ng c a con ng ộ ủ ư i. Khi cĩ r i ro ng ờ ủ ư i ta khơng th  d   ờ ể ự đốn 

đư c chính xác k t q a. S  hi n di n c a r i ro gây nên s  b t  ợ ế ủ ự ệ ệ ủ ủ ự ấ đ nh.  ị Nguy cơ r i ro phát sinh b t c  khi nào m t hành  ủ ấ ứ ộ đ ng d n  ộ ẫ đ n kh   ế ả năng đư c ho c m t khơng th   ợ ặ ấ ể đốn trư c” ớ

­ Như v y: “r i ro là s  b t tr c cĩ th   ậ ủ ự ấ ắ ể đo lư ng  ờ đư c. R i ro v a  ợ ủ ừ

mang tính tích c c v a mang tính tiêu c c. Rui ro cĩ th  mang t i  ự ừ ự ể ớ

nh ng t n th t, m t mát, nguy hi m… cho con ng ữ ổ ấ ấ ể ư i nh ờ ưng cũng cĩ 

th  mang  ể đ n nh ng c ế ữ ơ h i” ộ

 R i ro  là s   bi n  ủ ự ế đ ng ti m  n   các k t  ộ ề ẩ ở ế

+ R i ro thu n tuý là nh ng r i ro d n  ủ ầ ữ ủ ẫ đ n tình  ế

hu ng t n th t hay không t n th t, tr ố ổ ấ ổ ấ ư ng  ờ

h p t t nh t là t n th t không x y ra ợ ố ấ ổ ấ ả

+ R i ro suy  ủ đoán là nh ng r i ro d n  ữ ủ ẫ đ n tình  ế

hu ng t n th t ho c sinh l i. Ph n sinh l i  ố ổ ấ ặ ợ ầ ợ còn g i là ph n th ọ ầ ư ng cho r i ro ở ủ

 Ví d  r i ro thu n túy: ngụ ủ ầ ư i ch  m t chi c xe có r i ro t n ờ ủ ộ ế ủ ổ

th t ti m  n liên quan ấ ề ẩ đ n m t v  ế ộ ụ đ ng xe. N u có ụ ế đ ng xe, ụngư i ờ đó s  b  thi t h i v  tài chính. N u không, ngẽ ị ệ ạ ề ế ư i ờ đó 

s  không có l i gì c , vì th  tình tr ng tài chính c a ngẽ ợ ả ế ạ ủ ư i ờ

đó v n không thay ẫ đ i . ổ

 Ví du r i ro suy ủ đoán: đ u tầ ư vào m t d  án v n có th  có ộ ự ố ể

l i nhu n hay có th  th t b i. Nh ng r i ro thu n túy thì ợ ậ ể ấ ạ ữ ủ ầ

luôn luôn làm ngư i ta khó ch u, nhờ ị ưng nh ng r i ro suy ữ ủ

đoán có m t h p d n nào ặ ấ ẫ đó

+ R i ro có th  ủ ể đa d ng hay còn g i là r i ro không có tính h  ạ ọ ủ ệ

th ng, r i ro ố ủ đ c trặ ưng. Đây là nh ng r i ro thữ ủ ư ng x y ra ờ ảtrong ph m vi h p, mang tính riêng có, cá th  và có th  phân ạ ẹ ể ểchia, gi m thi u ả ể đư c b ng cách ợ ằ đa d ng hóa, b ng các ạ ằ

ngu n qu  góp chung.ồ ỹ

 + R i ro không th  ủ ể đa d ng hóa hay còn g i là r i ro h  th ng, ạ ọ ủ ệ ố

r i ro th  trủ ị ư ng. Đây là nh ng r i ro n y sinh t  nh ng tác ờ ữ ủ ả ừ ữ

đ ng to l n c a th  trộ ớ ủ ị ư ng thờ ư ng n m ngoài s  ki m soát ờ ằ ự ể

cu  doanh nghi p và không th  gi m thi u ả ệ ể ả ể đư c b ng cách ợ ằ

đa d ng hóa.ạ

 R i ro cho ng ủ ư i  ờ đ u t ầ ư c  phi u khi công ty  ổ ế

b  phá s n, khi  ị ả đa d ng hoá r i ro này s   ạ ủ ẽ

gi m ả

 Nh ng th a hi p  ữ ỏ ệ đóng góp s  không có  nh  ẽ ả

hư ng  ở đ n ph ế ương di n r i ro v  s  trì tr   ệ ủ ề ự ệ

n n kinh t  toàn c u b i vì r i ro này có  nh  ề ế ầ ở ủ ả

hư ng  ở đ n t t c  nh ng ng ế ấ ả ữ ư i tham gia g n  ờ ầ như cùng m t cách th c và vào cùng m t th i  ộ ứ ộ ờ

đi m  ể

1. R I RO QU N LÝ Ủ Ả

1 Là nh ng r i ro n y sinh do trình  ữ ủ ả đ  y u kém c a  ộ ế ủ

ngư i qu n lý vì v y quy t  ờ ả ậ ế đ nh do h   ị ọ đưa ra có 

th  sai l m gây t n h i th m chí phá s n doanh  ể ầ ổ ạ ậ ả nghi p ệ

1. Nh ng thay  ữ đ i trong c ổ ơ ch  qu n lý ế ả

2. Nh ng thay  ữ đ i trong th  hi u c a khách  ổ ị ế ủ

hàng

3. Ti n b  khoa h c công ngh ế ộ ọ ệ

4. Chuy n d ch trong dòng v n  ể ị ố đ u t ầ ư

5. Thay đ i và d ch chuy n l c l ổ ị ể ự ư ng lao  ợ

đ ng, dân s ộ ố

 S  ch c ch n là m t tr ng thái không có nghi ng ự ắ ắ ộ ạ ờ

 Ph n nghĩa c a t  ch c ch n là s  b t ả ủ ừ ắ ắ ự ấ đ nh, có nghĩa là “nghi ị

ng  kh  nờ ả ăng c a chúng ta trong vi c tiên ủ ệ đoán k t qu  ế ả

tương lai c a m t lo t nh ng ho t ủ ộ ạ ữ ạ đ ng hi n t i”. ộ ệ ạ

 Rõ ràng, thu t ng   “s  b t ậ ữ ự ấ đ nh” mô t  m t tr ng thái tị ả ộ ạ ư 

tư ng. S  b t ở ự ấ đ nh  xu t hi n khi m t cá nhân b t ị ấ ệ ộ ắ đ u ý ầ

th c r ng không th  bi t ch c ch n k t qu  là gì. B t ứ ằ ể ế ắ ắ ế ả ấ đ nh ị

là m t khái ni m ch  quan.ộ ệ ủ

1. Không có (t c là ch c ch n)     ứ ắ ắ

 Nh ng k t qu  có th   ữ ế ả ể đư c tiên  ợ đoán chính xác 

 Nh ng qui lu t v t lí, các môn khoa h c t  nhiên ữ ậ ậ ọ ự

1. M c 1 (S  b t ứ ự ấ đ nh khách quan)  ị

 Nh ng k t qu   ữ ế ả đư c nh n ra và xác su t  ợ ậ ấ đư c bi t   ợ ế

 Nh ng trò ch ữ ơi may r i: bài, xúc s c ủ ắ

1. M c 2 (S  b t ứ ự ấ đ nh ch  quan) ị ủ

 Nh ng k t qu   ữ ế ả đư c nh n ra và xác su t không  ợ ậ ấ đư c bi t  ợ ế

 H a ho n, tai n n xe c  s  suy  ỏ ạ ạ ộ ự đoán KD.

 S  b t ự ấ đ nh có th  có nh ng  nh hị ể ữ ả ư ng sâu r ng ở ộ đ n ếhành vi c a con ngủ ư i. Trong nh ng trờ ữ ư ng h p kh c ờ ợ ắ

nghi t, s  b t ệ ự ấ đ nh có th  d n ị ể ẫ đ n s  tê li t hay s  th  ế ự ệ ự ụ

đ ng; bình thộ ư ng hờ ơn, s  b t ự ấ đ nh  nh hị ả ư ng ở đ n m c b i ế ứ ồthư ng yêuờ  c u cho nh ng ho t ầ ữ ạ đ ng r i ro. S  b t ộ ủ ự ấ đ nh ị

cũng làm cho nh ng cá nhân hay nh ng t  ch c ch ng l i ữ ữ ổ ứ ố ạ

nh ng k t qu  mà h  ữ ế ả ọ đã nh n ra và  không mong mu n ậ ố

chúng. Rõ ràng, m c ứ đ  b t ộ ấ đ nh s  ph n nào  nh hị ẽ ầ ả ư ng ở

đ n ph n  ng ế ả ứ đ i v i s  b t ố ớ ự ấ đ nh.ị

 Vi c gi m b t s  b t ệ ả ớ ự ấ đ nh có giá tr  kinh t , và thông tin ị ị ế

có th  làm gi m s  b t ể ả ự ấ đ nh. M c ị ứ đ  b t ộ ấ đ nh ph  thu c vào ị ụ ộ

kh i lố ư ng, lo i thông tin có ợ ạ đư c ợ đ  nh n ra nh ng k t  ể ậ ữ ế

qu  có th  có và ả ể đánh giá kh  nả ăng x y ra c a chúng. ả ủ

Truy n thông có th  làm gi m m c ề ể ả ứ đ  b t ộ ấ đ nh c a các nhà ị ủ

đ u tầ ư, c a m t t  ch c, c a nh ng ngủ ộ ổ ứ ủ ữ ư i có  quy n l i liên ờ ề ợquan, t  ừ đó làm cho h  s n lòng gia tọ ẵ ăng quan h  v i t  ch c ệ ớ ổ ứtrên nh ng ữ đi u ki n thu n l i.ề ệ ậ ợ

 Tuy nhiên ch  có truy n thông không thôi cũng chỉ ề ưa đ  ủ

đ  làm gi m ể ả đi s  b t ự ấ đ nh, ngo i tr  khi thông tin ị ạ ừ đáng tin 

c y. ậ

 M t cách tr u t ộ ừ ư ng, ng ợ ư i ta có th  xem r i ro không khác h ờ ể ủ ơn là 

m t v n  ộ ấ đ  thu c v  nh ng xác su t, trong khi  ề ộ ề ữ ấ đó s  b t  ự ấ đ nh có th   ị ể

ph n  nh s  b t l c c a chúng ta trong vi c bi t  ả ả ự ấ ự ủ ệ ế đ n nh ng xác su t  ế ữ ấ này. Tuy nhiên m t cái nhìn quá  ộ đơn gi n nh ả ư v y s  gây khó kh ậ ẽ ăn trong  nghiên c u qu n tr  r i ro. Ng ứ ả ị ủ ư i ta có th  cho r ng  ờ ể ằ đ ng l c trong qu n  ộ ự ả

tr  r i ro và s  b t  ị ủ ự ấ đ nh phát sinh t  góc  ị ừ đ   ộ đ o  ạ đ c cũng nh ứ ư khoa h c ọ

 Ý nghĩa v  m t  ề ặ đ o  ạ đ c c a r i ro và tính b t  ứ ủ ủ ấ đ nh là gì? M t cách  ị ộ quan tr ng, nó có ý nghĩa là ng ọ ư i ta b  thúc  ờ ị đ y ph i  ẩ ả đ i phó v i r i ro  ố ớ ủ

và s  b t  ự ấ đ nh (ho t  ị ạ đ ng “qu n tr  r i ro”). Th ộ ả ị ủ ư ng ng ờ ư i ta có th   ờ ể

hi u qu n tr  r i ro và s  b t  ể ả ị ủ ự ấ đ nh bao g m nh ng bi n pháp  ị ồ ữ ệ đư c áp  ợ

d ng  ụ đ  th c hi n nh ng trách nhi m  ể ự ệ ữ ệ đ o  ạ đ c  ứ đ i v i th  gi i và loài  ố ớ ế ớ ngư i trên th  gi i ờ ế ớ

1. Chi phí t n th t.  ổ ấ Nghĩa là, h u qu  c a r i ro và s  b t ậ ả ủ ủ ự ấ đ nh có ị

th  là m t t n th t : tài s n b  phá h y, ngể ộ ổ ấ ả ị ủ ư i b  thờ ị ương, t  ử

vong, nh ng lu t l  tòa án ch ng l i m t t  ch c.ữ ậ ệ ố ạ ộ ổ ứ

2. M t chi phí khác c a r i ro là chính chi phí b t ộ ủ ủ ấ đ nh. Ngay c  ị ả

khi không có t n th t nào, s  hi n di n c a r i ro và b t ổ ấ ự ệ ệ ủ ủ ấ đ nh ị

v n có th  t o ra chi phí.   m c ẫ ể ạ Ở ứ đ  cộ ơ b n, chi phí b t ả ấ đ nh có ị

th  ể đư c minh h a b i “s  lo l ng”. ợ ọ ở ự ắ

3. Chi phí cho s  b t ự ấ đ nh có th  xu tị ể ấ  hi n dệ ư i hình th c lo ớ ứ

l ng và s  s t, nhắ ợ ệ ưng chi phí này đư c th y rõ nh t qua b  trí ợ ấ ấ ốkhông h p lý ngu n nhân l c c a t  ch c. ợ ồ ự ủ ổ ứ

• L ch s  phát tri n ch c n ị ử ể ứ ăng qu n tr  r i ro ả ị ủ

 Qu n tr  r i ro ả ị ủ đã đư c th c hi n m t cách không chính th c ợ ự ệ ộ ứ

t  thu  ban ừ ở đ u. Ngầ ư i ti n s  t  t p l i v i nhau thành ờ ề ử ụ ậ ạ ớ

nh ng b  l c ữ ộ ạ đ  b o t n tài nguyên thiên nhiên, chia s  trách ể ả ồ ẻnhi m, và ch ng l i nh ng b t tr c trong cu c s ng. ệ ố ạ ữ ấ ắ ộ ố

 Giai đo n ạ đánh d u s  ra ấ ự đ i c a qu n tr  r i ro hi n ờ ủ ả ị ủ ệ đ i c  ạ ả

v  m t h c thu t l n ngh  nghi p là giai ề ặ ọ ậ ẫ ề ệ đo n (1955­1964) ạ(theo Snider, 1991). Khi đó qu n tr  r i ro chính th c m i có ả ị ủ ứ ớ

đư c m t s  ch p nh n r ng rãi ợ ộ ự ấ ậ ộ đ i v i c  nh ng nhà th c ố ớ ả ữ ựhành l n nh ng nhà nghiên c u.ẫ ữ ứ

 Quá trình phát tri n v  m t k  thu t c a qu n tr  r i ro qua ể ề ặ ỹ ậ ủ ả ị ủ

xu hư ng “ớ đáng tin c y” c a th p niên 1950, và qua xu ậ ủ ậ

hư ng “an toàn h  th ng” c a th p niên 1960 và 1970. ớ ệ ố ủ ậ

 Qu n tr  r i ro b t ả ị ủ ắ đ u ầ đi vào m t giai ộ đo n mang tính qu c ạ ố

t  t  gi a nh ng nế ừ ữ ữ ăm 70 đó là giai đo n toàn c u hóa. Hi p ạ ầ ệ

H i Qu n Tr  R i Ro và B o Hi m (vi t t t là RIMS, là ộ ả ị ủ ả ể ế ắ

hi p h i nh ng chuyên gia hàng ệ ộ ữ đ u trong lĩnh v c này) b t ầ ự ắ

đ u thi t l p nh ng quan h  v i các nhà qu n tr  r i ro châu ầ ế ậ ữ ệ ớ ả ị ủAâu và châu Á

 Trong nh ng nữ ăm 90, các ho t ạ đ ng qu n tr  r i ro ti p t c ộ ả ị ủ ế ụphát tri n. Qu n tr  r i ro không ph i là m t lĩnh v c hoàn ể ả ị ủ ả ộ ựthi n nhệ ư k  toán và tài chính. Tuy còn nhi u tranh cãi nhế ề ưng 

qu n tr  r i ro ngày nay ả ị ủ đã vư t xa ngu n g c ban ợ ồ ố đ u c a ầ ủ

nó. 

 Vi c mua b o hi m ti p t c ệ ả ể ế ụ đóng m t vai trò h t s c quan ộ ế ứ

tr ng trong h u h t nh ng trách nhi m c a nhà qu n tr , ọ ầ ế ữ ệ ủ ả ị

nhưng t m quan tr ng c a nó ầ ọ ủ đang b  gi m ị ả đi. Hơn n a, ữ

nguyên t c mua b o hi m ắ ả ể đang b t ắ đ u hoà h p v i nh ng ầ ợ ớ ữ

ho t ạ đ ng qu n tr  r i ro khác c a t  ch c, ch ng h n nhộ ả ị ủ ủ ổ ứ ẳ ạ ư thi t k  an toàn, qu n tr  r i ro pháp lý, s  an toàn nh ng h  ế ế ả ị ủ ự ữ ệ

th ng thông tin  .ố

 Quan đi m truy n th ngể ề ố  hay qui ư c v  qu n tr  r i ro ớ ề ả ị ủ

ti p t c có  nh hế ụ ả ư ng l n ở ớ đ n các nhà ho t ế ạ đ ng th c ti n ộ ự ễ

và các h c gi  Nh ng l p lu n r ng qu n tr  r i ro là m t ọ ả ữ ậ ậ ằ ả ị ủ ộmôn h c g m nhi u ngành h c liên quan ọ ồ ề ọ đ n vi c qu n tr  ế ệ ả ị

nh ng r i ro “thu n túy” c a m t t  ch c. Nó là quan ữ ủ ầ ủ ộ ổ ứ đi m ể

c a ngủ ư i quan tâm ờ đ n l i nhu n d a trên ý ni m  qu n tr  ế ợ ậ ự ệ ả ị

r i ro ủ đang tăng trư ng ở đ u,  thay vì thay ề đ i hoàn toàn vi c ổ ệmua b o hi m . Nh ng ngả ể ữ ư i theo truy n th ng lý lu n r ng ờ ề ố ậ ằcác nhân t  vố ư t quá giá tr  c c ợ ị ự đ i c a công ty có th   nh ạ ủ ể ả

hư ng ở đ n nh ng quy t ế ữ ế đ nh v  qu n tr  r i ro. ị ề ả ị ủ

 Quan đi m này có m c ể ụ đích phù h p v i nh ng nguyên lý ợ ớ ữ

qu n tr  ch t lả ị ấ ư ng toàn di n (TQM), và d a ch  y u vào ợ ệ ự ủ ếngôn ng  và nh ng khái ni m thu c v  các  lĩnh v c qu n ữ ữ ệ ộ ề ự ả

tr  ho t ị ạ đ ng và k  thu t.ộ ỹ ậ

 Quan đi m th  baể ứ  đư c d a trên quan ợ ự đi m lý thuy t tài ể ế

chính hi n ệ đ i v  ch c nạ ề ứ ăng qu n tr  r i ro, nghĩa là qu n tr  ả ị ủ ả ị

r i ro là nh ng quy t ủ ữ ế đ nh tài chính và nên ị đư c ợ đánh giá 

trong m i tố ương quan  nh hả ư ng c a chúng ở ủ đ n giá tr  công ế ịty

 Qu n tr  r i ro là m t hình th c qu n tr  ả ị ủ ộ ứ ả ị đã xu t hi n ch  y u ấ ệ ủ ếtrong c ng ộ đ ng ngân hàng gi ng nhồ ố ư m t cách ti p c n có ộ ế ậ

h  th ng ệ ố đ  ể đ i phó v i nh ng r i ro tài chính c  th , ch ng ố ớ ữ ủ ụ ể ẳ

h n nhạ ư r i ro tín d ng, r i ro chuy n ủ ụ ủ ể đ i ngo i t , r i ro ổ ạ ệ ủ

trong giao d ch; cũng nhị ư r i ro ủ đ u tầ ư. 

 Đ nh nghĩa ORM ị đ i ngh ch v i quan ố ị ớ đi m truy n th ng, ể ề ố

trong khi đó nó mang nhi u y u t  c a quan ề ế ố ủ đi m chung c a ể ủKloman, Haimes, và Doherty. 

 Đi m th  nh tể ứ ấ , nh ng ngữ ư i ch  trích này cho r ng: qu n ờ ỉ ằ ả

tr  r i ro không nên phân bi t các r i ro. ị ủ ệ ủ

 Đi m th  haiể ứ , qu n tr  r i ro không ph i là ch c nả ị ủ ả ứ ăng qu n ả

tr  chuyên môn hóa; nó là m t ch c nị ộ ứ ăng qu n tr  chung. ả ị

 Đi m th  baể ứ , trong  m t ph m vi h p hộ ạ ẹ ơn nhi u, nh ng ề ữ

ngư i ch  trích ờ ỉ đã lưu ý r ng, nh ng ngằ ữ ư i theo truy n th ng ờ ề ố

đã ph n nào hầ ư ng vào “qu n tr  t n th t ” thay vì hớ ả ị ổ ấ ư ng ớ

vào “qu n tr  r i ro và b t ả ị ủ ấ đ nh ”. ị

1. Giúp t  ch c nh n d ng, phân tích ổ ứ ậ ạ đo lư ng và phân lo i ờ ạ

nh ng r i ro ữ ủ đã và s  ẽ đ n v i t  ch c.ế ớ ổ ứ

2. Xây d ng và t  ch c th c hi n chự ổ ứ ự ệ ương trình ki m soát r i ể ủ

ro, v i nh ng ớ ữ đi u ki n phù h p v i t  ch c ề ệ ợ ớ ổ ứ đó

3. Xây d ng và th c hi n t t các chự ự ệ ố ương trình tài tr  r i ro:ợ ủ

1 Thu x p và th c hi n nhanh chóng các h p  ế ự ệ ợ đ ng b o hi m ồ ả ể

2 Xây d ng và qu n lý hi u qu  các qu  d  phòng ự ả ệ ả ỹ ự

3 V n  ậ đ ng s   ng h  c a các ch  th  có liên quan ộ ự ủ ộ ủ ủ ể

4 Phân tích và l a ch n các hình th c tài tr  thích h p khác ự ọ ứ ợ ợ

 Ch c nứ ăng qu n tr  chi n lả ị ế ư ợ  bao g m nh ng ho t c ồ ữ ạ đ ng ộ

nh m tìm ra s  m ng, nh ng ch  tiêu và nhi m v  c a t  ch c, ằ ứ ạ ữ ỉ ệ ụ ủ ổ ứ

k  ho ch chi n lế ạ ế ư c c a nó, cũng nhợ ủ ư quá trình đánh giá đư c ợ

s  d ng ử ụ đ  ể đo lư ng s  ti n tri n c a t  ch c ờ ự ế ể ủ ổ ứ đ i v i s  m ng ố ớ ứ ạ

c a nó. ủ

 Ch c nứ ăng qu n tr  ho t ả ị ạ đ ngộ  bao g m nh ng ho t ồ ữ ạ đ ng ộ

th c s  hự ự ư ng t  ch c ớ ổ ứ đ n nhi m v  c a nó. Qu n tr  ho t ế ệ ụ ủ ả ị ạ

đ ng chính nó liên quan ộ đ n quá trình cung c p hàng hóa và d ch ế ấ ị

v , nghĩa là v i vi c qu n tr  “b ng cách nào t  ch c làm ụ ớ ệ ả ị ằ ổ ứ đư c ợ

đi u nó c n ph i làm”. ề ầ ả

 Ch c nứ ăng qu n tr  r i roả ị ủ  bao g m t t c  nh ng ho t ồ ấ ả ữ ạ đ ng ộlàm cho vi c ệ đ t ạ đư c s  m ng  c a t  ch c m t cách tr c ti p ợ ứ ạ ủ ổ ứ ộ ự ế

và d  dàng.ễ

1. Chi n lế ư ợ : S  m ng c a chúng ta tc ứ ạ ủ ương tác v i nhu c u ớ ầ

trên th  trị ư ng v  nh ng s n ph m/d ch v  c a chúng ta ờ ề ữ ả ẩ ị ụ ủnhư th  nào? Chúng ta mu n bi t cái gì?ế ố ế

2. Ho t ạ đ ngộ : Chúng ta đang đ m b o nh ng ả ả ữ đánh giá chính 

xác và đúng lúc v  th  trề ị ư ng nhờ ư th  nào? Nghiên c u ế ứ

đư c ch  ợ ỉ đ o nhạ ư th  nào?ế

3. R i roủ : Nghiên c u c a chúng ta có ph i là ứ ủ ả đ c trặ ưng v  ề

th c t  hay không? Nh ng r i ro m c sai l m là gì? Nh ng ự ế ữ ủ ắ ầ ữ

r i ro nào phát sinh t  ủ ừ ư c mu n ớ ố đáp  ng nhu c u th  ứ ầ ị

trư ng?ờ

1 Xác đ nh s  m ngị ứ ạ   S p x p th  t  nh ng ch  tiêu và nh ng m c tiêu qu n ắ ế ứ ự ữ ỉ ữ ụ ả

tr  r i ro cùng v i s  m ng c a t  ch c là m t nhi m v  c ị ủ ớ ứ ạ ủ ổ ứ ộ ệ ụ ơ b n c a nhà  ả ủ

qu n tr  r i ro.  ả ị ủ

2 Đánh giá r i ro và tính b t ủ ấ đ nhị  bao g m t t c  nh ng ho t ồ ấ ả ữ ạ đ ng liên  ộ

quan đ n vi c nh n d ng, phân tích và  ế ệ ậ ạ đo lư ng r i ro và tính b t  ờ ủ ấ đ nh ị

3 Ki m soát r i roể ủ  là t t c  nh ng ho t  ấ ả ữ ạ đ ng có liên quan  ộ đ n vi c né tránh,  ế ệ ngăn ch n, gi m b t hay n u không thì cũng là ki m soát nh ng r i ro và  ặ ả ớ ế ể ữ ủ tính b t  ấ đ nh ị

4 Tài tr  r i roợ ủ  là các ho t  ạ đ ng cung c p nh ng ph ộ ấ ữ ương ti n  ệ đ n bù t n  ề ổ

th t  x y ra, hay t o quĩ cho nh ng ch ấ ả ạ ữ ương trình khác đ  gi m b t r i ro và  ể ả ớ ủ

b t  ấ đ nh hay gia t ị ăng nh ng k t qu  tích c c ữ ế ả ự

5 Qu n lý chả ương trình là t t c  nh ng ho t  ấ ả ữ ạ đ ng và nh ng chi n l ộ ữ ế ư c liên  ợ quan đ n ho t  ế ạ đ ng dài h n và hàng ngày c a ch c n ộ ạ ủ ứ ăng qu n tr  r i ro ả ị ủ

TS. NGÔ QUANG HUÂN KHOA QU N TR  KINH DOANH Ả Ị

Đ I H C KINH T  TP. H  CHÍ MINH Ạ Ọ Ế Ồ

 1. Hi u ể đư c các v n ợ ấ đ  v  ề ề đánh giá r i ro.ủ

 2. Gi i thích quá trình nh n d ng r i roả ậ ạ ủ

 3. Hi u ể đư c s  khác nhau gi a phân tích hi m h a và phân ợ ự ữ ể ọtích t n th t.ổ ấ

 4. Nh n bi t chi phí t n th t chung.ậ ế ổ ấ

 5. Gi i thích t i sao nhà qu n tr  r i ro l i ph i ả ạ ả ị ủ ạ ả đo lư ng các ờnguy cơ r i ro, hai ủ đ i lạ ư ng nào c n ợ ầ đư c ợ đo lư ng và ờ

phương pháp đo lư ng m i ờ ỗ đ i lạ ư ng ợ đó như th  nào. ế

 6. Hi u ể đư c cợ ơ c u ấ đánh giá r i ro ủ

1. M T S  KHÁI NI M Ộ Ố Ệ

RO

1. Nh n d ng r i ro ậ ạ ủ  ? Nh n d ng r i ro là  ậ ạ ủ

quá trình xác đ nh liên t c và có h  th ng  ị ụ ệ ố các r i ro và b t  ủ ấ đ nh c a m t t  ch c. Các  ị ủ ộ ổ ứ

ho ït  ạ đ ng nh n d ng nh m phát tri n  ộ ậ ạ ằ ể

thông tin v  ngu n r i ro, các y u t  m o  ề ồ ủ ế ố ạ

hi m, hi m h a, và nguy c ể ể ọ ơ r i ro ủ

2. Ngu n r i ro ồ ủ ? Ngu n r i ro là ngu n các  ồ ủ ồ

y u t  góp ph n vào các k t qu  tiêu c c  ế ố ầ ế ả ự hay tích c c.  ự

3 Y u t  m o hi m ế ố ạ ể ? M i nguy hi m là các  ố ể

nguyên nhân c a t n th t.  ủ ổ ấ

4 Y u t  hi m h a ế ố ể ọ ? M i hi m h a g m các  ố ể ọ ồ

đi u ki n t o ra ho c làm t ề ệ ạ ặ ăng các kh   ả

năng t n th t và m c  ổ ấ ứ đ  c a r i ro suy tính.  ộ ủ ủ

5 Nguy cơ r i ro? ủ  Nguy cơ r i ro là các  ủ đ i  ố

tư ng ch u các k t qu , có th  là  ợ ị ế ả ể đư c hay  ợ

m t ấ

 Môi trư ng v t ch t ờ ậ ấ

 Rõ ràng, m t trong nh ng ngu n r i ro cộ ữ ồ ủ ơ b n nh t là môi ả ấtrư ng v t ch t xung quanh ta. Đ ng ờ ậ ấ ộ đ t, h n hán, mấ ạ ưa d m ầ

đ u có th  d n ề ể ẩ đ n t n th t. S  b t l c c a chúng ta trong ế ổ ấ ự ấ ự ủ

vi c hi u bi t môi trệ ể ế ư ng chúng ta ờ đang s ng, các  nh ố ả

hư ng c a chúng ta ở ủ đ i v i nó cũng nhố ớ ư c a nó ủ đ i v i ố ớ

chúng ta là nguyên nhân ch  y u c a ngu n r i ro n y. Môi ủ ế ủ ồ ủ ầtrư ng v t ch t cũng có th  là ngu n phát sinh các r i ro suy ờ ậ ấ ể ồ ủđoán, ch ng h n ẳ ạ đ i v i nông nghi p, du l ch, ố ớ ệ ị đ u tầ ư b t ấ

đ ng s n…ộ ả