*Nội dung Văn bản cho thấy nổi cay đắng tủi cựccùng tình yêu thương mẹ cháy bổng củaNguyên Hồng được thể hiện một cáchđặc sắc qua đoạn trích.. Hướng dẫn các hoạt động nối tiếp: - Về nhà
Trang 1A Mục tiêu bài học:
Củng cố kiến thức văn bản Tơi đi học
B Chuẩn bị về phương pháp, phương tiện:
- Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, soạn bài.
- Học sinh: Ơn tập kiến thức truyện ngắn Tơi đi học, cách làm văn tự sự
C Tổ chức các hoạt động dạy - học
Hoạt động của thầy Hoạt động của trị Nội dung cần đạt
? Em hãy nêu nghệ thuật, nội dung,
ý nghĩa văn bản Tơi đi học
Em hãy viết một đoạn văn kể lại
kỉ niệm ngày đầu tiên đi học
hộp,bỡ ngỡcủa nhân vậttôi ngày đầutiên đi họcSuy nghĩ viết đoạn
1 Ơn lý thuyết.
* Nghệ thuật:
-So sánh giàu hìnhảnh,giàu cảm xúc -Kết hợp tài tình giữacác phương thức:tự sựmiêu tả,biểu cảm
*Nội dung:
-Văn bản Tôi đi họcnghi lại những kỉ niệmtrongsáng,ngây thơ củatuổi học trò ngày đầutiên đi học
*Ý nghĩa:
Buổi tựu trường đầu tiên sẽ mãikhơng thể nào quên trong kí ứccủa nhà văn Thanh Tịnh
II Luyện tập
1 Tính thống nhất về chủ đề văn bản
Một văn bản được xem là cĩ tínhthống nhất về chủ đề khi diễn đạtmột chủ đề đã xác định khơng lạcsang chủ đề khác
2 Viết một đoạn văn kể lại kỉ niệm ngày đầu tiên đi học
Em cịn nhớ đĩ là một buổi sang
mùa thu thật đẹp Hơm đĩ mẹ đưa
em đến trường Bầu trời trongxanh, nắng vàng như mật ong trảikhắp sân trường Ngơi trường thậtlớn và rất đơng người Em rụt rè
Trang 2Gọi hs trình bày
Gọi hs nhận xét
Gv nhận xét
văn nép bên mẹ, không dám rời tay
Nhưng cô giáo đã đến bên emdịu dàng vỗ về Cô đón em vàolớp và giới thiệu với các bạn đểlàm quen Cái lo sợ và hồi hộptrong em tự nhiên biến mất Lúc
đó, em đã bắt đầu thấy yêu lớp họccủa mình
D Hướng dẫn các hoạt động nối tiếp:
- Về nhà ôn tập lại các kiến thức Trong lòng mẹ
Trang 3Tiết 3 4: ƠN TÂP VĂN HỌC HIỆN ĐẠI
A Mục tiêu bài học:
Củng cố kiến thức văn bản Trong lịng mẹ
B Chuẩn bị về phương pháp, phương tiện:
- Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, soạn bài.
- Học sinh: Ơn tập kiến thức bài Trong lịng mẹ
? Em hãy nêu nghệ thuật, nội dung,
ý nghĩa văn bản Trong lịng mẹ
Gọi hs nhận xét
Gv nhận xét
Em hãy xác định yếu tố miêu
tả và biểu cảm trong đoạn
- Lời văn chân thật,giàu chất trữ tình
- Miêu tả tâm lí nhân vật kết hợp kể rấtđặc sắc
*Nội dung
Văn bản cho thấy nổi cay đắng tủi cựccùng tình yêu thương mẹ cháy bổng củaNguyên Hồng được thể hiện một cáchđặc sắc qua đoạn trích
* Ý nghĩa: Tình mẫu tử l mạch nguồn
tình cảm khơng bao giờ vơi trong
II Luyện tập
1 Em hãy xác định yếu tố miêu tả và
biểu cảm trong đoạn trích kể về cuộcgặp lại bất ngờ giữa Hồng và mẹ
*Yếu tố miêu tả
- Tôi thở hồng hộc, tránđẩm mồ hôi, ríu cả chânlại
- Mẹ tôi không còm cõi,sơxác
- Gương mặt vẫn tươi sángvới đôi mắt trong và nước
da mịn làm nổi bật màuhồng của hai gò má
*Yếu tố biểu cảm:
- Hay tại sự sung sướng …thuở còn sung túc ( suy
Trang 4Yêu cầu học sinh viết đoạn văn
- Phải bé lại và lăn vàolòng … êm dịu vô cùng( phát biểu cảm tưởng)
" Các yếu tố miêu tả,biểu cảm đan xen vào nhautạo nên một mạch vănnhất quán,người đọc hiểu
rõ hơn
- Nếu bỏ yếu tố miêutả, biểu cảm đoạn văn sẽtrở nên khô khan,mất đitính sinh động,sâu sắc
" Các yếu tố miêutả,biểu cảm giúp cho việckể lại cuộc gặp gỡû giữahai mẹ con thêm sinh động
2 Viết đoạn văn phát biểu cảm nghĩ vềmẹ
D Hướng dẫn các hoạt động nối tiếp:
- Về nhà ơn tập lại các kiến thức văn bản Tức nước vỡ bờ
Trang 5Tiết 5 6: ÔN TÂP VĂN HỌC HIỆN ĐẠI
A Mục tiêu bài học:
Củng cố kiến thức văn bản Tức nước vỡ bờ
B Chuẩn bị về phương pháp, phương tiện:
- Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, soạn bài.
- Học sinh: Ôn tập kiến thức bài Tức nước vỡ bờ
C Tổ chức các hoạt động dạy - học
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
? Em hãy nêu nghệ thuật, nội
* Nội dung: Văn bản vạch trầnbộ mặt
tàn bạo, độc ác của xã hội thực dân phong kiến đối với người nông dân Khắc họa vẽ đẹp của người phụ nữ nôngdân giàu tình thương yêu và có sức sốngtiềm tàng, mạnh mẽ
* Ý nghĩa: Với cảm quan nhạy bn nh
văn Ngô Tất Tố đã phản ánh hiện thực
Trang 6Gv nhận xét kẹp vì chưa đủ tiền nạp sưu Bị hành hạ,
đánh đập tưởng chết, người ta cõng anh
về trả cho chị Nhờ bà lão hàng xóm chobát gạo, chị nấu cho anh húp Vừa runrẩy kề bát cháo vào đến miệng, cai lệ vàngười nhà lý trưởng đã sầm sập tiến vàovới những roi song, tay thước và dâythừng đòi tiền sưu Anh Dậu hoảng quá,lăn đùng ra Chị Dậu cũng hoảng, runrun van xin chúng kho khất Nhưngchúng không nghe, quát với giọng hầm
hè và chuận bị đánh anh Dậu Chị Dậuxám mặt, van xin tha cho chồng Cai lệđấm chị và sấn đến trói anh Dậu thì chịtức quá không chịu được, liều mạng cựlại Hắn vẫn nhảy vào anh Dậu thì chịtức quá không chịu được, liều mạng cựlại Hắn vẫn nhảy vào anh Dậu sau khichị bị tát Lúc này chị thay đổi cáchxưng hô (xưng bà), đánh lại tên cai lệ vàngười nhà lí trưởng với sức mạnh củatình yêu thương chồng và một tinh thầnphản kháng tiềm tàng Khi bị đẩy tới
"đường cùng", chị đã vùng dậy chốngtrả quyết liệt, với thái độ bất khuất
D Hướng dẫn các hoạt động nối tiếp:
- Về nhà ôn tập lại các kiến thức văn bản Lão Hạc
Trang 7Tiết 7 8: ÔN TÂP VĂN HỌC HIỆN ĐẠI
A Mục tiêu bài học:
Củng cố kiến thức văn bản Lão Hạc
B Chuẩn bị về phương pháp, phương tiện:
- Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, soạn bài.
- Học sinh: Ôn tập kiến thức bài Lão Hạc
C Tổ chức các hoạt động dạy - học
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
? Em hãy nêu nghệ thuật, nội dung,
ý nghĩa văn bản lão Hạc
- Khắc họa miêu tả nhân vật tài tình
*Nội dung: Văn bản thể hiện một cách
chân thật cảm động về số phận của người nông dân trong xã hội cũ và phẩm chất cao đẹp của họ.văn bản còn thể hiện tấm lòng yêu thương trân trọng của tác giả với người nông dân
*Ý nghĩa: Văn bản thể hiện phẩm giácủa người nông dân không thể bị hoen ố cho dù phải sống trong cảnh khốn cùng
Trang 8bỏ đi cao su Lão Hạc còn lại một mìnhvới một mảnh vườn và một con chóvàng Con chó ấy là của anh con trai đểlại, lão cưng chiều nó như con, luônmiệng gọi “cậu Vàng” Nhưng cuộcsống khốn khó, lão bán chó để dànhmảnh vườn cho con dù vô cùng đaukhổ, dằn vặt Lão mang tiền dành dụmđược gửi ông giáo và nhờ ông trông coimảnh vườn Không muốn phiền đếnmọi người, lão từ chối hết thảy sự giúp
đỡ của ông giáo Một hôm, lão xin Binh
Tư một ít bả chó nói là muốn bẫy mộtcon chó lạc Ông giáo rất thất vọng khinghe chuyện ấy Nhưng rồi lão Hạcbỗng nhiên chết - cái chết thật dữ dội,đau đớn Ông giáo hiểu ra tất cả, vôcùng đau đớn nghĩ về cái chết của lãoHạc
D Hướng dẫn các hoạt động nối tiếp:
- Về nhà ôn tập lại các kiến thức văn bản Cô bé bán diêm
Trang 9Tiết 9 10: ÔN TÂP VĂN HỌC NƯỚC NGOÀI
A Mục tiêu bài học:
Củng cố kiến thức văn bản Cô bé bán diêm
B Chuẩn bị về phương pháp, phương tiện:
- Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, soạn bài.
- Học sinh: Ôn tập kiến thức bài Cô bé bán diêm
C Tổ chức các hoạt động dạy - học
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
? Em hãy nêu nghệ thuật, nội
Nhận xét
Thực hiện theoyêu cầu
Thực hiện theoyêu cầu
1 Ôn lý thuyết.
*Nghệ thuật: Kể chuyện hấp dẫn, đan xen
giữa thực tại và mộng tưởng đặc sắc
* Nội dung: Văn bản Cô bé bán diêm
truyền cho chúng ta lòng thương cảm sâu sắc đối với một em bé bất hạnh
* Ý nghĩa: Truyện thể hiện niềm thương
cảm su sắc của nh văn đối với những số phận bất hạnh
*Hình ảnh tương phản:
- Đêm giao thừa, trời rét buốt - >Em béđầu trần, chân đất
- Đường phố sực nức mùi ngỗng quay- >
Em bé lang thang đói khát
- Trời tối đen- > Cửa sổ mọi nhà rực sáng ánh đèn
" Nghệ thuật tương phản, đối lập cho thấy
rõ số phận đáng thương của cô bé
Trang 10em có quẹt que diêm để sưởi ấm Cô bé đãngồi và quẹt các que diêm lên và trước mắt
cô lần lượt hiện lên cái lò sưởi, bàn ăn vớimột con ngỗng quay, cây thông Nô-en rồi
em nhìn thấy bà em, hai bà cháu bay vútlên cao về chầu thượng đế Mỗi lần quediêm tắt, thực tế lại hiện ra trước mắt, lầnlượt em nghĩ đến cha sẽ mắng vì không bánđược diêm, phố xá vắng teo lạnh buốt tuyếtrơi, gió bấc vi vu và những người kháchqua đường vội vàng thờ ơ trước sự đángthương của cô bé Sáng hôm sau, cô bé đãchết trong đêm giao thừa
D Hướng dẫn các hoạt động nối tiếp:
- Về nhà ôn tập lại các kiến thức văn bản Đánh nhau với cối xay gió
Trang 11Tiết 11 12: ÔN TÂP VĂN HỌC NƯỚC NGOÀI
A Mục tiêu bài học:
Củng cố kiến thức văn bản Đánh nhau với cối xay gió
B Chuẩn bị về phương pháp, phương tiện:
- Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, soạn bài.
- Học sinh: Ôn tập kiến thức bài Đánh nhau với cối xay gió
C Tổ chức các hoạt động dạy - học
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
? Em hãy cho biết Đôn Ki-
hô- tê và Xan- chô- ban- xa
tương phản nhau như thế
Cặp nhân vật tương phản độc đáo
* Đôn Ki- hô- tê
phản bất hủ, độc đáo
II Luyện tập
Em hãy viết đoạn văn phát biểu cãm nghĩ về nhân vật em thích trong đoạn trích
Đôn Ki-hô-tê là một lão quý tộc
Trang 12Vì quá mê chuyện hiệp sĩ nên lão đãtin vào lời nói của người quen vàngười nhà mình là :lão pháp sư Phơ-re-xtôn đã đánh cắp cả phòng sách củaông,điều đó đã làm ông luôn hànhđộng một cách điên rồ và liều lĩnh,luôn có một suy nhĩ viễn vong rất xarời thực tế Nhưng trong những nét dỡ
đó lão lại có một tinh thần nghĩa hiệpmuốn giúp đỡ người khác,dũngcảm,sống có khát vọng, có lý tưởngsống và quyết tâm thực hiện lí tưởng(giấc mơ hiệp sĩ) tới cùng, cho dù phải
bị thương, nhưng ông vẫn không e sợ
mà cố gắng thực hiện ý tưởng cao đẹpcủa mình.Để mong rằng sau này sẽdược lừng danh thiên hạ!
D Hướng dẫn các hoạt động nối tiếp: Chuẩn bị kiến thức chăm sóc vườn trường
Trang 13Tiết 15 16: ÔN TÂP VĂN HỌC NƯỚC NGOÀI
A Mục tiêu bài học:
Củng cố kiến thức văn bản Chiếc lá cuối cùng
B Chuẩn bị về phương pháp, phương tiện:
- Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, soạn bài.
- Học sinh: Ôn tập kiến thức bài Chiếc lá cuối cùng
C Tổ chức các hoạt động dạy - học
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
? ? Em hãy nêu nghệ thuật,
Em hãy chỉ ra hiện tượng
đảo ngược tình thế hai lần và
giá trị của nó
Em hãy viết đoạn văn tóm tắt
Thực hiện theo yêu cầu
Nhận xétThực hiện theo yêu cầu
Thực hiện theo yêu cầu
1 Ôn lý thuyết.
Nghệ thuật: Kết thúc bất ngờ,tạo suy
nghĩ
Nội dung: Văn bản tạo sự xúc động
của người đọc trước tình thương yêucao cả giữa những người nghèo khổ
Ý nghĩa
Văn bản tạo sự xúc động của ngườiđọc trước tình thương yêu cao cả giữanhững người nghèo khổ
Hiện tượng đảo ngược tình thế hai lần.
- Giôn xi yếu đuối bị bệnh nặngnhưng cuối cùng lại sống khoẻ mạnh
- Cụ Bơ men khoẻ mạnh đến cuốitruyện bị bệnh sưng phổi qua đời độtngột
" Các sự đảo ngược này gây bất ngờtạo được sự lắng động và xúc độngcho người đọc
II Luyện tập
Em hãy viết đoạn văn tóm tắt truyện ngắn chiếc lá cuối cùng
Trang 14truyện ngắn chiếc lá cuối
cùng
Gọi hs trình bày
Gọi hs nhận xét
Gv nhận xét
Xiu và Giôn-xi là hai nữ họa sĩ trẻ
với nhiều khát vọng, sống trong mộtkhu nhà trọ Cụ Bơ- men là một họa sĩgià cũng sống ở đó, cả đời cụ khaokhát vẽ được một kiệt tác nhưng chưathực hiện được Mùa đông năm ấyGiôn- xi mắc chứng viêm phổi và tìnhtrạng vô cùng bi kịch Cô tuyệt vọngkhông còn lí trí mặc cho Xiu lo lắng
và a ủi, khích lệ bạn hết lời Ngay cửa
sổ phòng trọ hai người có một câythường xuân đang ngày ngày rụng lá.Giôn- xiu quyết định khi chiếc láthường xuân cuối cùng rụng xuốngcũng là lúc cô lìa đời Nhưng lạ lùngthay, sau cơn bão dữ dội, chiếc lá cuốicùng ấy vẫn không hề rụng và Giôn-
xi lấy lại tinh thần rồi hanh chóngthoát khỏi nguy hiểm Cô nhanhchóng bình phục mỗi ngày và cho đếnmột ngày, cô được Xiu cho biết chiếc
lá cuối cùng ấy là kiệt tác vĩ đại của
cụ Bơ- men, cụ mới mất vì chứngviêm phổi nặng, cụ mắc nó chỉ saumột đêm, chính là đêm mà cụ chiếc lácủa sự sống khi mà chiếc lá cuối cùngrụng
D Hướng dẫn các hoạt động nối tiếp: ôn lại kiến thức bài Hai cây pghong
Trang 15Tiết 17 18: ÔN TÂP VĂN HỌC NƯỚC NGOÀI
A Mục tiêu bài học:
Củng cố kiến thức văn bản Hai cây phong
B Chuẩn bị về phương pháp, phương tiện:
- Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, soạn bài.
- Học sinh: Ôn tập kiến thức bài Hai cây phong
C Tổ chức các hoạt động dạy - học
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
? Em hãy nêu nghệ thuật, nội
dung, ý nghĩa văn bản Hai
Nội dung: Văn bản thể hiện tình yêu
quê hương và lòng xúc động vì hai câyphong gắn với câu chuyện về thầy Đuysen người đã vun trồng những ước mơ
và hi vọng cho những học trò nhỏ củamình
Ý nghĩa: Hai cây phong l biểu tượng
của tình yêu quê hương sâu nặng gắnliền với kí ức tuổi thơ đẹp đẽ của ngườihọa sĩ làng ku- ku- ru
Trang 16đã mang lại cho hai cây phong đòi sống tâm hồn phong phú như con người Đây
là bức tranh được vẽ bằng thứ ngôn ngữđầy tính tạo hình của hội họa và tính trữtình của thơ, của nhạc Tình cảm yêu mến hai cây phong của “tôi”, của
“chúng tôi”, của những người dân làng Ku- ku-rêu khiến chúng ta trân trọng chính là vì hai cây phong ấy gắn với câuchuyện về một con người cao đẹp, người thầy giáo không có bằng sư phạmnhưng đã vun trồng bao ước mơ, hi vọng cho những trò nhỏ của mình
D Hướng dẫn các hoạt động nối tiếp: ôn lại kiến thức Văn tự sự
Trang 17Tiết 19 20: ÔN TẬP VĂN TỰ SỰ
A Mục tiêu bài học:
Củng cố kiến thức văn tự sự
B Chuẩn bị về phương pháp, phương tiện:
- Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, soạn bài.
- Học sinh: Ôn tập kiến văn tự sự
1 Khái niệm: Tự sự là phương thức trình bày
một chuỗi các sự việc, sự việc này dẫn đến sựviệc kia, cuối cùng dẫn đến một kết thúc, thểhiện một ý nghĩa
2 Mục đích: Biểu hiện con người, quy luật
đời sống, bày tỏ thái độ
3 Cấu trúc : gồm ba phần:
- Mở bài: Giới thiệu nhân vật và sựviệc chính của câu chuyện
- Thân bài: Diễn biến sự việc theo một trìmh
tự nhất định, thể hiện được tư tưởng mà người
kể muốn biểu đạt
- Kết bài: Kết thúc câu chuyện, thái độcủa người kể
4 Đặc điểm
- Nhân vật: Nhân vật trong văn tự sự là kẻ
thực hiện các sự việc và là kẻ được thể hiệntrong văn bản Nhân vật chính đóng vai tròchủ yếu trong việc thể hiện tư tưởng của vănbản, nhân vật phụ chỉ giúp nhân vật chính hoạtđộng Nhân vật được thể hiện qua các mặt: tên
Trang 18gọi, lai lịch, tính nết, hình dáng, việc làm,…
- Sự việc: Sự việc trong văn tự sự được trình
bày một cách cụ thể: sự việc xảy ra trong thờigian, địa điểm cụ thể, do nhân vật cụ thể thựchiện, có nguyên nhân, diễn biến, kết quả,…
Sự việc trong văn tự sự được sắp xếp theo mộttrật tự, diễn biến sao cho thể hiện được tưtưởng mà người kể muốn biểu đạt
- Chủ đề: Mỗi câu chuyện đều mang một ý
nghĩa xã hội nhất định Ý nghĩa đó được toátlên từ những sự việc, cốt truyện Mỗi văn bản
tự sự thường có một chủ đề; cũng có văn bản
có nhiều chủ đề, trong đó có một chủ đềchính
- Lời văn tự sự : chủ yếu là kể người, kể việc.
Khi kể người thì có thể giới thiệu tên, lai lịch,tính tình, tài năng, ý nghĩa của nhân vật Khi
kể việc thì kể các hành động, việc làm, kết quả
và sự đổi thay do các hành động ấy đem lại.Đoạn trong văn tự sự thường là đoạn diễndịch
- Thứ tự kể: Khi kể chuyện, có thể kể các sự
việc liên tiếp nhau theo thứ tứ tự nhiên, việc gìxảy ra trước kể trước, việc gì xảy ra sau kểsau, cho đến hết Nhưng để gây bất ngờ, gâychú ý, hoặc thể hiện tình cảm nhân vật, người
ta có thể đem kết quả hoặc sự việc hiện tại kể
ra trước, sau đó mới dùng cách kể bổ sunghoặc để nhân vật nhớ lại mà kể tiếp các việc
đã xảy ra trước đó
- Ngôi kể: Người đứng ra kể chuyện có thể
xuất hiện dưới nhiều hình thức khác nhau, vớinhững ngôi kể khác nhau Ngôi kể trong văn
tự sự có thể là ngôi thứ nhất, bộc lộ đượcnhững tâm tư tình cảm, suy nghĩ trực tiếp củanhân vật một cách sâu sắc; có thể được kểtheo ngôi thứ ba, thể hiện được sự khách quanvới câu chuyện được kể, phạm vi câu chuyệnđược kể trong không gian lớn hơn và có thểcùng lúc Người kể giấu mình nhưng lại cómặt khắp nơi trong văn bản
- Người kể chuyện có vai trò dẫn dắt ngườiđọc đi vào câu chuyện, như giới thiệu nhân vật