BẢN WORD NHÓM TRIẾT

NHỮNG PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP ĐỂ PHÁT TRIỂN CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ VỀ LÃNH TỤ TRONG THỜI GIAN TỚI:...19 PHẦN KẾT LUẬN...21 TÀI LIỆU THAM THẢO...22 PHẦN MỞ ĐẦU Vấn đề về con người luôn

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI

KHOA MARKETING - -

ĐỀ TÀI THẢO LUẬN HỌC PHẦN TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN

Đề tài:

QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ VỀ LÃNH TỤ VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM NÀY VÀO THỰC TIỄN.

Hà Nội, tháng 11 năm 2021

DANH SÁCH NHÓM

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 8

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 9

I KHÁI NIỆM CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ, ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU, NỘI DUNG: 9

1 KHÁI NIỆM CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ: 9

2 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU: 9

3 NỘI DUNG CƠ BẢN: 9

II KHÁI NIỆM LÃNH TỤ VÀ VAI TRÒ: 10

1 KHÁI NIỆM LÃNH TỤ: 10

2 VAI TRÒ CỦA LÃNH TỤ: 11

III QUAN HỆ GIỮA LÃNH TỤ VÀ QUẦN CHÚNG NHÂN DÂN: 12

CHƯƠNG II: VẬN DỤNG THỰC TIỄN 14

I TÓM TẮT SƠ LƯỢC VỀ THỰC TRẠNG CỦA LÃNH TỤ: 14

1 THỰC TRẠNG: 14

2 NHỮNG ƯU ĐIỂM, THÀNH TỰU CỦA ĐẢNG CỌ: 14

3 NHỮNG HẠN CHẾ CỦA LÃNH TỤ: (NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG 7 NÊU RÕ) 16

II PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP: 18

1 MỤC TIÊU VÀ PHƯƠNG CHÂM: 18

2 NHỮNG PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP ĐỂ PHÁT TRIỂN CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ VỀ LÃNH TỤ TRONG THỜI GIAN TỚI: 19

PHẦN KẾT LUẬN 21

TÀI LIỆU THAM THẢO 22

PHẦN MỞ ĐẦU

Vấn đề về con người luôn là chủ đề trung tâm trong suốt chiều dài lịch sử phát triển của Triết học từ cổ đại đến hiện đại Triết học Mác -Lênin nhằm giải quyết những nội dung liên quan đến con người như: Bản chất con người là gì? Vị trí, vai trò của con người đối với thế giới như thế nào? Mối quan hệ giữa cá nhân và xã hội trong đời sống con người Tất cả những vấn đề trên, về thực chất là học thuyết về con người - một giá trị làm nên sức sống trường tồn, vĩnh cửu của chủ nghĩa Mác

Một trong những nội dung rất quan trọng của triết học Mác phải kể đến chính là “Vai trò của quần chúng nhân dân và lãnh tụ trong lịch sử” Nội dung này được triết học Mác luận giải một cách rất khoa học dựa trên cơ sở quán triệt sâu sắc chủ nghĩa duy vật biện chứng

và toàn bộ các nội dung khác của chủ nghĩa duy vật lịch sử, là sự vận dụng nhất quán chủ nghĩa duy vật và phương pháp biện chứng duy vật vào lý luận về vai trò con người trong tiến trình lịch sử

Trong mối quan hệ này, lãnh tụ đóng vai trò thiết yếu và hết sức tolớn Khi lịch sử đặt ra những nhiệm vụ cần giải quyết thì từ trongquần chúng nhân dân sẽ bước ra những lãnh tụ để có thể giải quyếtnhững nhiệm vụ đó của lịch sử Đã có rất nhiều “bằng chứng” chothấy rằng mọi phong trào đều bị sụp đổ và thất bại nếu chưa tìm racho chính nó những vị lãnh tụ xứng đáng V.I Lênin đã từng nóirằng : “Trong lịch sử chưa hề có một giai cấp nào giành được quyềnthống trị, nếu nó không đào tạo được trong hàng ngũ của mìnhnhững lãnh tụ chính trị, những đại biểu tiền phong có đủ khả năng

tổ chức và lãnh đạo phong trào” Để cụ thể hóa vấn đề này, bằngcách thông qua những tìm hiểu, nghiên cứu cụ thể, nhóm 9 chúng

em xin phép được trình bày bài thảo luận của mình với chủ đề:

“Quan điểm của chủ nghĩa duy vật lịch sử về lãnh tụ và vận dụngquan điểm này vào thực tiễn”

PHẦN NỘI DUNG

***

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT

I KHÁI NIỆM CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ, ĐỐI TƯỢNG

NGHIÊN CỨU, NỘI DUNG:

1 Khái niệm chủ nghĩa duy vật lịch sử:

 Chủ nghĩa duy vật lịch sử là một bộ phận hợp thành triết họcMác

 Chủ nghĩa duy vật lịch sử là hệ thống quan điểm duy vật biệnchứng về xã hội của triết học Mác-Lênin, là kết quả của sự vậndụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và phépbiện chứng duy vật vào việc nghiên cứu đời sống xã hội và lịch sử

nhân loại

 Chủ nghĩa duy vật lịch sử lý giải sự tiến hóa của xã hội loàingười bằng sự phát triển của trình độ sản xuất Trình độ sản xuấtthay đổi khiến quan hệ sản xuất cũng thay đổi dẫn đến những mốiquan hệ xã hội thích ứng với những quan hệ sản xuất đó cùng vớinhững tư tưởng nảy sinh ra từ những quan hệ xã hội đó cũng thayđổi kéo theo sự thay đổi hệ thống pháp lý và chính trị

 Chủ nghĩa duy vật lịch sử của Mác trở thành phương pháp luậncủa nhiều nhà nghiên cứu trong các bộ môn như sử học, xã hộihọc

2 Đối tượng nghiên cứu:

 Chủ nghĩa duy vật lịch sử không nghiên cứu những mặt riêngbiệt của sinh hoạt xã hội, mà nghiên cứu toàn bộ xã hội như mộtthể thống nhất với tất cả các mặt, các quan hệ xã hội, các quátrình có liên hệ nội tại và tác động lẫn nhau của xã hội Khác vớinhững khoa học xã hội cụ thể, chủ nghĩa duy vật lịch sử khôngnghiên cứu những quy luật cục bộ, riêng biệt, chi phối sự phát triểncủa các quá trình về kinh tế, chính trị hay tư tưởng, mà nghiên cứunhững quy luật chung nhất phổ biến nhất của sự phát triển xã hội

 Chủ nghĩa duy vật lịch sử nghiên cứu xã hội với tư cách là mộtchỉnh thể thống nhất để vạch ra những nét chung của sự phát triển

xã hội, những động lực, những nguyên nhân cơ bản của sự chuyểnbiến từ một hình thái kinh tế - xã hội này sang một hình thái kinh

tế - xã hội khác, mối liên hệ qua lại và sự phụ thuộc lẫn nhau giữanhững hiện tượng khác nhau của đời sống xã hội: kinh tế, chính trị,

tư tưởng…

 Chủ nghĩa duy vật lịch sử vạch ra những quy luật chung nhấtcủa sự vận động và phát triển xã hội, chỉ ra vị trí và vai trò của mỗimặt của đời sống xã hội, trong hệ thống xã hội nói chung, vạch ra

những nét cơ bản của các giai đoạn phát triển của xã hội loàingười.

3 Nội dung cơ bản:

Sản xuất vật chất là cơ sở của sự tồn tại và phát triển của xã hội

 Cốt lõi là học thuyết hình thái kinh tế-xã hội, theo đó, trong cácquan hệ xã hội, các quan hệ sản xuất là cơ sở hiện thực của mỗi xãhội nhất định, cở sở hạ tầng, trên đó xây dựng lên kiến trúc thượngtầng: chính trị, pháp luật và các hình thái ý thức xã hội khác, vớinhững thiết chế của chúng Mỗi hệ thống quan hệ sản xuất củamột xã hội nhất định, phụ thuộc vào tính chất và trình độ pháttriển của các lực lượng sản xuất

 Lực lượng sản xuất quyết định quan hệ sản xuất và quan hệ sảnxuất tác động trở lại lực lượng sản xuất, quan hệ sản xuất phải phụthuộc vào thực trạng phát triển của lực lượng sản xuất tại mỗi giaiđoạn lịch sử xác định vì quan hệ sản xuất chỉ là hình thái kinh tế-xãhội còn lực lượng sản xuất mới là nội dung vật chất và kỹ thuật củaquá trình đó Các lực lượng sản xuất luôn luôn phát triển khôngngừng, đến một giai đoạn nhất định sẽ mâu thuẫn với những quan

hệ sản xuất cũ đã lỗi thời và đòi hỏi phải thay đổi các quan hệ sảnxuất ấy bằng những quan hệ sản xuất mới, tiến bộ hơn Trong xãhội có giai cấp, sự thay đổi ấy được thực hiện bằng cách mạng xãhội

 Cơ sở hạ tầng quyết định đến kiến trúc thượng tầng và kiến trúcthượng tầng phản ánh với cơ sở hạ tầng, phụ thuộc vào cơ sở hạtầng và tác động trở lại đối với cơ sở hạ tầng Một khi cơ sở hạ tầng

đã thay đổi, thì toàn bộ cấu trúc thượng tầng sớm muộn cũng thayđổi theo Hình thái kinh tế - xã hội cũ được thay thế bằng một hìnhthái kinh tế - xã hội mới tiến bộ hơn Như vậy, lịch sử loài người làlịch sử thay thế của những hình thái kinh tế - xã hội khác nhau

 Tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội nhưng ý thức xã hội vẫn

có tính độc lập tương đối

 Chủ nghĩa duy vật lịch sử nhằm phát hiện ra những quy luậtchung nhất của sự vận động phát triển của lịch sử, là nguyên nhândẫn đến sự thay thế các hình thái kinh tế - xã hội thấp đến trình độcao hơn, vận động theo hình xoáy ốc và đỉnh cao của nó là xã hộicộng sản chủ nghĩa, một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, tiếnbộ

II KHÁI NIỆM LÃNH TỤ VÀ VAI TRÒ:

1 Khái niệm lãnh tụ:

 Trong số các cá nhân trong thời kỳ lịch sử nhất định, trongnhững điều kiện, hoàn cảnh cụ thể, xác định xuất hiện những cánhân kiệt xuất trở thành người lãnh đạo quần chúng nhân dânnhằm thực hiện mục tiêu nhất định Đó chính là lãnh tụ Lãnh tụthường được xem là những vĩ nhân, là những người có các phẩmchất sau:

 Là người có trí tuệ, có tri thức khoa học uyên bác

 Nhanh nhạy trong việc nắm bắt thời cuộc, xu hướng vận độngcủa dân tộc cũng như của quốc tế và thời đại

 Có năng lực lãnh đạo và tập hợp quần chúng thành một thểthống nhất về ý chí và hành động để phục vụ cho nhiệm vụ củadân tộc cũng như quốc tế và thời đại lúc bấy giờ

 Có sự gắn bó thân thiết với quần chúng nhân dân, được quầnchúng nhân dân yêu mến và kính trọng

 Sẵn sàng hy sinh quên mình vì lí tưởng, lợi ích của dân tộc vàthời đại

 Khái niệm lãnh tụ thường được dùng để chỉ những cá nhân kiệtxuất do phong trào cách mạng của quần chúng nhân dân tạo nên,gắn bó mật thiết với quần chúng nhân dân Ví dụ, C Mác, Ph.Ăngghen, V.I Lênin, Hồ Chí Minh, là những lãnh tụ tiêu biểu nhấtcủa phong trào cách mạng vô sản thế giới,

2 Vai trò của lãnh tụ:

Bất cứ một thời kỳ nào, một cộng đồng xã hội nào, nếu lịch sử đặt

ra những nhiệm vụ cần giải quyết thì từ trong phong trào quầnchúng nhân dân, tất yếu sẽ xuất hiện những lãnh tụ đáp ứng nhiệm

vụ đó

 Trong mối quan hệ với quần chúng nhân dân, lãnh tụ có nhiệm

vụ chủ yếu sau:

 Thứ nhất, nắm bắt xu thế của dân tộc, quốc tế và thời đại Để

làm được điều này người lãnh tụ phải có những hiểu biết về quyluật vận động khách quan của các yếu tố như chính trị, kinh tế,văn hóa, xã hội Do đó một người lãnh tụ cần phải có trí tuệ vàkiến thức uyên bác

 Thứ hai, định hướng chiến lược và hoạch định chương trình

hành động cách mạng

 Thứ ba, tổ chức lực lượng, giáo dục thuyết phục quần chúng,

thống nhất ý chí và hành động của quần chúng nhằm hướng vàogiải quyết những mục tiêu cách mạng đề ra

 Từ nhiệm vụ trên ta thấy lãnh tụ có vai trò to lớn đối với phongtrào quần chúng như sau:

 Người lãnh tụ đóng vai trò quyết định trong việc phát triển của xã hội (Có thể thúc đẩy hoặc kìm hãm):

 Nếu người lãnh tụ nắm bắt được chính xác quy luật vậnđộng cũng như xu hướng phát triển của xã hội thì sẽ thúcđẩy xã hội ấy không ngừng đi lên

 Ngược lại, nếu vị lãnh tụ của một xã hội không nắm bắtđược quy luật cũng như xu thế của thời cuộc sẽ kìm hãm sựtiến bộ của xã hội ấy

 Người lãnh tụ là người sáng lập và quyết định việc tổ chức chính trị ấy có tồn tại và phát triển vững mạnh hay không

 Có thể nói người lãnh tụ là linh hồn của tổ chức, là ngườiđiều khiển và định hướng tư tưởng chính trị xã hội của tổchức ấy

 Họ cũng chính là người thổi hồn cho một tổ chức, cảmhóa và thống nhất tư tưởng ý chí của quần chúng nhân dânvào nhiệm vụ của dân tộc và thời đại lúc bấy giờ Do đóngười lãnh tụ là người quyết định sự tồn tại và phát triển củamột tổ chức

 Người lãnh tụ có vai trò hoàn thành nghiệm vụ, sứ mệnh cách mạng của thời đại đó Mỗi một người lãnh tụ chỉ có thể hoàng

thành được nhiệm vụ cách mạng của một thời đại nhất định.Không có vị lãnh tụ nào cho mọi thời đại Sau khi lãnh tụ hoànthành sứ mệnh và nhiệm vụ của mình sẽ trở thành một biềutượng cho thế hệ sau

Như vậy chúng ta có thể thấy không có một phong trào quầnchúng nhân dân nào có thể thiếu người lãnh tụ Nếu một phong tràokhông có lãnh tụ phong trào ấy chắc chắn thất bại

Ví dụ 1 : Hồ Chí Minh là người đã tìm ra đường lối đúng đắn để

giải phóng dân tộc Người thành lập những tổ chức như Hội ViệtNam Cách mạng Thanh niên, Đảng Cộng sản Việt Nam, và thổi hồnvào những tổ chức chính trị này, để tạo nên chỗ dựa vững chắc cho

sự phát triển của Cách mạng Việt Nam Bác đã góp công lớn trongviệc đưa Việt Nam thành đất nước tự do, dân chủ, phát triển Có thểkhẳng định Hồ Chí Minh là một vị lãnh tụ sáng suốt, tài giỏi

Ví dụ 2: Những phong trào dù lớn dù nhỏ hay những thành viên

bên trong dù có tài giỏi đến đâu đi chăng nữa thì nếu không cóngười chỉ huy thì cũng giống như rắn mất đầu vĩnh viễn không thể

về tới hang

Trước 1945 không hề thiếu những phong trào công cuộc đấu tranh

tự phát của những người nông dân, công nhân bên trong không

hề thiếu những thành phần tài giỏi

Các cuộc khởi nghĩa thất bại do không có người chỉ huy: Phongtrào Cần Vương, Cuộc khởi nghĩa Yên Thế, phong trào Đông Du,Phong trào Duy tân

III QUAN HỆ GIỮA LÃNH TỤ VÀ QUẦN CHÚNG NHÂN DÂN:

 Tính biện chứng của mối quan hệ trên biểu hiện như sau:

 Thứ nhất, tính thống nhất giữa quần chúng nhân dân và lãnh tụ Không có phong trào cách mạng của quần chúng nhân

dân, không có các quá trình kinh tế, chính trị, xã hội của đông đảoquần chúng nhân dân, thì cũng không thể xuất hiện lãnh tụ.Những cá nhân ưu tú, những lãnh tụ kiệt xuất là sản phẩm củathời đại, vì vậy, họ sẽ là nhân tố quan trọng thúc đẩy sự phát triểncủa phong trào quần chúng

 Thứ hai, quần chúng nhân dân và lãnh tụ thống nhất trong mục đích và lợi ích của mình Sự thống nhất về các mục

tiêu của cách mạng, của hành động cách mạng giữa quần chúngnhân dân và lãnh tụ do chính quan hệ lợi ích quy định Lợi ích biểuhiện trên nhiều khía cạnh khác nhau: lợi ích kinh tế, lợi ích chínhtrị, lợi ích văn hóa…

Quan hệ lợi ích là cầu nối liền, là nội lực để liên kết các cá nhâncũng như quần chúng nhân dân và lãnh tụ với nhau thành mộtkhối thống nhất về ý chí và hành động Lợi ích đó vận động pháttriển tùy thuộc vào thời đại, vào địa vị lịch sử của giai cấp cầmquyền mà lãnh tụ là đại biểu, phụ thuộc vào khả năng nhận thức

và vận dụng để giải quyết mối quan hệ giữa các cá nhân, các giaicấp và tầng lớp xã hội

Từ đó, có thể thấy rằng, mức độ thống nhất về lợi ích là cơ sởquy định sự thống nhất về nhận thức và hành động giữa quầnchúng nhân dân và lãnh tụ trong lịch sử

 Thứ ba, sự khác biệt giữa quần chúng nhân dân và lãnh

tụ biểu hiện trong vai trò khác nhau của sự tác động đến lịch sử Tuy cùng đóng vai trò quan trọng đối với tiến trình phát

triển của lịch sử xã hội, nhưng quần chúng nhân dân là lực lượng

quyết định sự phát triển, còn lãnh tụ là người định hướng, dẫn dắtphong trào, thúc đẩy sự phát triển của lịch sử.

Và điều này còn được thể hiện rõ qua những tác phẩm văn họcViệt nam, điển hình là qua văn bản: “ Lời kêu gọi toàn quốc khángchiến” của Hồ Chí Minh, trong đó có đoạn trích sau:

“Hỡi anh em binh sĩ, tự vệ, dân quân!

Giờ cứu nước đã đến Ta phải hi sinh đến giọt máu cuối cùng, đểgiữ gìn đất nước Dù phải gian lao kháng chiến, nhưng với một lòng kiên quyết hi sinh, thắng lợi nhất định về dân tộc ta!”

Bởi vậy, quan hệ giữa quần chúng nhân dân và vĩ nhân lãnh tụ làbiện chứng, vừa thống nhất vừa khác biệt

Ví dụ: Cả dân tộc Việt Nam coi lãnh tụ vĩ đại Hồ Chí Minh là người

Cha già kính yêu, còn coi Đại tướng Võ Nguyên Giáp là Anh Cả CủaQuân đội Nhân Dân Việt Nam

 Chủ nghĩa Mác – Lênin khẳng định vai trò quyết định của quần chúng nhân dân, đồng thời đánh giá cao vai trò của lãnh tụ, kiên quyết chống lại tệ sùng bái cá nhân.

Tệ sùng bái cá nhân, thần thánh hóa cá nhân người lãnh đạo, sẽdẫn đến tuyệt đối hóa cá nhân kiệt xuất, vai trò người lãnh đạo màxem nhẹ vai trò của tập thể lãnh đạo và của quần chúng nhân dân.Căn bệnh trên dẫn đến hạn chế hoặc tước bỏ quyền làm chủ củanhân dân, làm cho nhân dân thiếu tin tưởng vào chính bản thân họ,dẫn đến thái độ phục tùng tiêu cực, mù quáng, không phát huyđược tính năng động sáng tạo chủ quan của mình

Người mắc căn bệnh sùng bái cá nhân thường đặt mình cao hơntập thể, đứng ngoài đường lối chính sách, pháp luật của Đảng vàNhà nước Họ không thực hiện đúng chính sách cán bộ của Đảng, viphạm nguyên tắc sinh hoạt Đảng, chia rẽ, bè phái, mất đoàn kết,tạo ra nhiều hiện tượng tiêu cực, đánh mất lòng tin trong cán bộ vànhân dân, phá hoại sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta