(1) Dòng sản phẩmdịch vụ (còn được gọi là dòng chảy vật lý – Physical Flow): Là dòng chảy không thể thiếu được trong chuỗi, xuất phát từ các nhà cung cấp đầu tiên đến người tiêu dùng (end to end). Các nhà quản lý tập trung vào kiểm soát dòng nguyên liệu bằng cách sử dụng dòng thông tin sao cho dòng tiền đổ vào chuỗi là lớn nhất. Dòng nguyên liệu đi từ nhà cung cấp đầu tiên được xử lý qua các trung gian, được chuyển đến doanh nghiệp trung tâm để sản xuất ra thành phẩm và chuyển đến tay khách hàng thông qua các kênh phân phối. Dòng nguyên vật liệu chảy trong chuỗi bị ảnh hưởng rất lớn bởi cấu trúc vật lý của các thành viên trong chuỗi (máy móc, thiết bị,...), Trong chuỗi cung ứng cà phê Trung Nguyên, dòng nguyên liệu bắt đầu từ các trang trại trồng cà phê của người nông dân, qua quá trình sản xuất chế biến cho ra thành phẩm là cà phê đóng gói. Dòng sản phẩm (thành phẩm) từ nhà sản xuất qua phân phối đến tay người tiêu dùng (2) Dòng thông tin trong chuỗi cung ứng (Information Flow) Có tính 2 chiều gồm dòng đặt hàng từ phía khách hàng về phía trước chuỗi, mang những thông tin thị trường, đặc điểm sản phẩm, nhu cầu của khách hàng, và những kiến phản hồi của khách hàng sau khi sử dụng sản phẩmdịch vụ; đồng phân phối từ phía các nhà cung cấp được nhận và xử lý thông qua bộ phận thu mua Các thông tin phản hồi này phản ánh tình hình hoạt động của thị trường nguyên liệu, được xử lý rất kỹ trước khi chuyển tới khách hàng. Mức độ chia sẻ thông tin phụ thuộc đối tác được chọn lựa để chia sẻ, dạng thông tin và chất lượng của thông tin.
Trang 1CHUỖI CUNG ỨNG CÀ PHÊ TRUNG NGUYÊN
1 Về truy xuất nguồn gốc
Các nguồn nguyên liệu dùng cho quá trình sản xuất café hòa tan cũng như các loại café khác, đều là bắt nguồn từ các nông trại trồng café do chính Trung Nguyên đầu tư và quản lí Hay nói cách khác Trung Nguyên chính là nhà cung cấp nguyên liệu đầu vào cho việc sản xuất của mình.Vì vậy, Trung Nguyên không phải đối mặt áp lực cạnh tranh từ nhà cung cấp, đồng thời việc truy xuất nguồn gốc cũng đơn giản hơn rất nhiều do không cần đến chứng từ mua NVL để xin cấp C/O, ví dụ mặt hàng cà phê hòa tan có mã HS là 21011110, xin C/O form E xuất sang Trung Quốc thuế 0%
Trung Nguyên áp dụng tiêu chuẩn UTZ cho các vùng nguyên liệu Đây là một chương trình phát triển bền vững cho Cà phê, Cacao và Chè, hợp tác cùng các thương hiệu
Vườn cà phê
của người nông
dân
Các công ty
cung cấp bao bì
Máy móc thiết
bị và các
nguyên phụ liệu
khác
DN tư nhân, thương lái thu mua
Nhà máy sản xuất cà phê rang xay
Nhà máy sản xuất cà phê hòa tan
Nhà phân phối
Siêu thị, các cửa hàng bán lẻ
Hệ thống cửa hàng nhượng quyền
Người tiêu dùng
Xuất khẩu
Trang 2hiện có và là chứng nhận toàn cầu đảm bảo sản xuất một cách có trách nhiệm Chương trình này bao gồm hỗ trợ nông dân thông qua đào tạo; bảo vệ môi trường thông qua kiểm định nghiêm ngặt các chất độc hại và đất đai canh tác; quan tâm đến đời sống công nhân và cộng đồng một cách toàn diện thông qua thiết lập các tiêu chuẩn đối với người sản xuất; về cơ sở vật chất y tế, giáo dục, nước sinh hoạt và nhà ở đáp ứng nhu cầu của cả cộng đồng
Để có được chứng nhận này, Trung Nguyên phải đảm bảo:
Thực hành nông nghiệp tốt và quản lý hiệu quả với các vùng trồng cà phê
Điều kiện làm việc cho người nông dân an toàn, lành mạnh, không sử dụng lao động trẻ em
Bảo vệ môi trường
Bên cạnh đó, các sản phẩm của TRung Nguyên có sử dụng hệ thống tem nhãn và mã vạch giúp công ty quản lý dễ dàng hơn, mã hóa thông tin, nguồn gốc và giá cả, tạo cơ hội dễ dàng đưa vào các siêu thị lớn – nơi mà việc truy xuất nguồn gốc chất lượng sản phẩm vô cùng khắt khe, thì thông qua mã vạch các siêu thị sẽ có thể tra cứu nguồn gốc xuất xứ, đông thời người tiêu dùng yên tâm hơn khi sử dụng
Như vậy, Công ty Trung Nguyên đảm bảo việc truy nguyên nguồn gốc sản phẩm, góp phần bảo vệ môi trường, tuân thủ các qui định về thương mại và công ước lao động quốc tế, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường, đặc biệt là thị trường thế giới
2 Vai trò của các dòng chảy trong chuỗi cung ứng? Liên hệ tới CCU của Trung Nguyên
(1) Dòng sản phẩm/dịch vụ (còn được gọi là dòng chảy vật lý – Physical Flow): Là dòng chảy không thể thiếu được trong chuỗi, xuất phát từ các nhà cung cấp đầu tiên đến người tiêu dùng (end to end) Các nhà quản lý tập trung vào kiểm soát dòng nguyên liệu bằng cách sử dụng dòng thông tin sao cho dòng tiền đổ vào chuỗi là lớn nhất Dòng nguyên liệu đi từ nhà cung cấp đầu tiên được xử lý qua các trung gian, được chuyển đến doanh nghiệp trung tâm để sản xuất ra thành phẩm và chuyển đến tay khách hàng thông qua các kênh phân phối Dòng nguyên vật liệu chảy trong chuỗi bị ảnh hưởng rất lớn bởi cấu trúc vật
lý của các thành viên trong chuỗi (máy móc, thiết bị, ),
Trong chuỗi cung ứng cà phê Trung Nguyên, dòng nguyên liệu bắt đầu từ các trang trại trồng cà phê của người nông dân, qua quá trình sản xuất chế biến cho ra thành phẩm là
cà phê đóng gói Dòng sản phẩm (thành phẩm) từ nhà sản xuất qua phân phối đến tay người tiêu dùng
(2) Dòng thông tin trong chuỗi cung ứng (Information Flow) Có tính 2 chiều gồm dòng đặt hàng từ phía khách hàng về phía trước chuỗi, mang những thông tin thị trường, đặc điểm sản phẩm, nhu cầu của khách hàng, và những kiến phản hồi của khách hàng sau khi sử dụng sản phẩm/dịch vụ; đồng phân phối từ phía các nhà cung cấp được nhận và xử lý thông qua bộ phận thu mua Các thông tin phản hồi này phản ánh tình hình hoạt động của thị trường nguyên liệu, được xử lý rất kỹ trước khi chuyển tới khách hàng Mức độ chia sẻ thông tin phụ thuộc đối tác được chọn lựa để chia sẻ, dạng thông tin và chất lượng của thông tin Có
Trang 3nhiều dạng thông tin trong chuỗi Cung ứng dụng thông tin chiến lược, chiến thuật, vận hành Những thông tin được chia sẻ thường mang lại lợi ích cho các thành viên trong chuỗi, cụ thể theo Gavinent: chia sẻ thông tin về vận chuyển hàng hoá sẽ giúp các tổ chức hậu cần cải thiện mức độ phục vụ khách hàng, chia sẻ thông tin sản xuất và bán hàng làm giảm mức tồn kho Việc xử lý chậm hoặc trì hoãn chuyển giao thông tin theo dòng ngược càng làm ảnh hưởng trầm trọng đến tốc độ đáp ứng của dòng sản phẩm dịch vụ theo chiều xuôi tới khách hàng, do vậy ảnh hưởng đến cả dòng tiền phía sau Trong chuỗi cung ứng, dòng thông tin là dòng đi trước về mặt thời gian, xuyên suốt mọi quá trình, ngay sau khi cả dòng sản phẩm và dùng tiền đã thực hiện hoàn tất Gavimeni, thông tin chi mang lại giá trị nếu doanh nghiệp có những đối ứng phù hợp, có những thông tin sẽ gây bất lợi nểu đối thủ có được Nhà quản lý nên phân loại thông tin nào nên chia sẻ, thông tin nào cần bị giới hạn, kiểm duyệt hay bảo mật Để có thể chia và nhận thông tin có giá trị, các nhà quản lý cần vượt qua một số rào cản nhất định về tâm lý
Trong chuỗi cung ứng của Trung Nguyên, dòng thông tin có thể là nhu cầu sản xuất, thông tin về số lượng và chất lượng NVL, thong tin về việc phân phối, vận chuyển sản phẩm, thông tin về tồn kho trong sản xuất cà tồn kho trong các cửa hàng bán lẻ còn bao nhiêu, số lượng, thời gian cần cung ứng…
(3) Dòng tiền (Cash Flows): Dòng tiền được đưa vào chuỗi bởi duy nhất người tiêu dùng khi họ đã nhận được sản phẩm/dịch vụ hoặc đầy đủ các chứng từ hoá đơn hợp lệ Có thể thấy chính lợi nhuận đã liên kết các doanh nghiệp trong chuỗi lại với nhau Chuỗi cung ứng tạo nên chuỗi giá trị trong đó các thành viên có cơ hội chia sẻ dòng tiền ở mức độ khác nhau tuỳ vào vai trò và vị thế của mỗi doanh nghiệp Phần thấp nhất thuộc về các doanh nghiệp thực hiện các công đoạn sơ chế vì những công đoạn này tạo ra rất ít giá trị gia tăng cho sản phẩm Như vậy, muốn tăng dòng tiền, phải nắm giữ các công đoạn chiếm hàm lượng
kỹ thuật hoặc chất xám cao chứ không chỉ là việc bán về sức lao động và nguồn tài nguyên sẵn có Nguồn tài nguyên giúp cho chuỗi Cung ứng có thể vận hành hiệu quả (đặc biệt là nguồn tài chính, nhân lực và thiết bị) Bên cạnh đó, không chỉ những tài nguyên hữu hình, chúng ta còn phải Về đến những tài nguyên vô hình như mối quan hệ hợp tác giữa các doanh nghiệp Điều này cũng được coi là một trong số những yếu tố quan trọng làm nên sự thành công của quản trị chuỗi cung ứng
3 Ưu điểm và hạn chế của nhượng quyền thương hiệu? Trung nguyên có nên duy trì hình thức này không và cần cải tiến những gì?
Ưu điểm
Đối với bên nhượng quyền thương hiệu:
Tận dụng tối đa nguồn vốn từ bên ngoài
Vốn luôn là một vấn đề đáng quan tâm nhất khi một doanh nghiệp muốn mở rộng hoạt động kinh doanh Nhưng trong mô hình kinh doanh nhượng quyền này, người bỏ vốn ra
để mở rộng hoạt động kinh doanh lại chính là bên nhận nhượng quyền thương hiệu Điều
Trang 4này giúp cho bên nhượng quyền có thể mở rộng được hoạt động kinh doanh bằng đồng vốn của người khác và giảm chi phí cho chính mình khi thâm nhập thị trường
Bên cạnh đó, việc phải bỏ vốn kinh doanh là một động lực để thúc đẩy bên nhận quyền phải cố gắng hoạt động có hiệu quả, mang lại nhiều lợi nhuận hơn nữa cho bên nhượng quyền
Thúc đẩy việc quảng bá thương hiệu
Hoạt động quảng cáo càng hiệu quả thì hình ảnh về sản phẩm, thương hiệu sẽ càng được nâng cao từ đó mà giá trị vô hình của công ty càng lớn sẽ càng mang lại nhiều thuận lợi hơn cho bên nhận nhượng quyền thương hiệu khi sử dụng nhãn hiệu, thương hiệu của bên nhượng quyền Như vậy, cả bên nhượng quền và bên nhận quyền ngày càng sẽ thu được nhiều lợi nhuận từ việc áp dụng hình thức nhượng quyền thương mại này
Khi sử dụng hình thức nhượng quyền, bên nhượng quyền có được những lợi thế trong quảng cáo, quảng bá thương hiệu của mình một cách hiệu quả hơn Mở rộng việc kinh doanh
và sự xuất hiện ở khắp nơi của chuỗi các cửa hàng sẽ đưa hình ảnh về sản phẩm đi sâu vào tâm trí khách hàng một cách dễ dàng hơn rất nhiều
Mở rộng quy mô kinh doanh nhanh chóng
Lợi ích phải kể đến khi nhượng quyền thương mại cho một bên khác, đó chính là bạn
có thể mở rộng hoạt động kinh doanh một cách nhanh nhất Ngày nay, những sự thay đổi trên thị trường luôn diễn ra rất nhanh, nếu bạn không thay đổi, phát triển, mở rộng cùng với thị trường thì bạn sẽ bị các đối thủ cạnh tranh khác qua mặt, những cơ hội kinh doanh cũng
từ đó mà trôi qua tầm tay
Hình thức nhượng quyền thương mại cũng sẽ giúp bên nhượng quyền mở rộng hoạt động kinh doanh, giúp cho sự hiện diện xuất hiện khắp mọi nơi một cách nhanh chóng với hàng trăm cửa hàng trong và ngoài nước mà không có một hình thức kinh doanh nào có thể làm được
Tối đa hoá thu nhập và tận dụng nguồn lực “địa phương”
Khi nhượng quyền, bên nhận nhượng quyền thương hiệu phải trả tiền bản quyền thuê thương hiệu và tiền phí để được tiếp tục kinh doanh với tên và hệ thống của bên nhượng quyền Đồng thời bên nhận quyền cũng phải mua sản phẩm, nguyên liệu của bên nhượng quyền nhờ đó mà bên nhượng quyền có thể tối đa hoá nguồn thu nhập của mình
Thâm nhập và thăm dò về hiệu quả đầu tư trên các thị trường mới một cách nhanh chóng hơn với chi phí rủi ro thấp nhất Giảm chi phí phát triển thị trường và thêm nguồn thu
ổn định từ những khoản phí nhượng quyền Tạo dựng được một hệ thống liên kết mạnh về thương mại và tài chính
Đối với bên nhận nhượng quyền thương hiệu:
Sử dụng thương hiệu của bên nhượng quyền
Khi bạn nhận quyền kinh doanh từ bên cho nhượng quyền bạn sẽ tận dụng được thương hiệu đó để tiếp tục đưa sản phẩm của mình đến với khách hàng nhiều hơn Được
Trang 5phép sử dụng thương hiệu của bên nhượng quyền Bạn thừa biết việc tạo dựng thương hiệu cho sản phẩm sẽ mất một thời gian khá dài mới có thể tạo dựng nên, bên nhượng quyền đã phải mất rất nhiều công sức và thời gian để tạo dựng lên thương hiệu đến gần hơn với người tiêu dùng
Hỗ trợ chiến lược marketing chuyên nghiệp
Một trong những lợi ích được xem là lớn nhất của việc nhận nhượng quyền thương hiệu đó là bên nhận quyền sẽ được nhận sự hỗ trợ về các chiến lược marketing quảng bá từ bên nhượng quyền Ngoài ra, bên nhượng quyền sẽ đưa ra những lời khuyên hữu ích cho bên nhận quyền để phát triển các chiến lược marketing từ đó mang lại hiệu quả cao trong kinh doanh Trong chiến lược marketing, bên nhượng quyền có thể sẽ có trách nhiệm phải trả chi phí cho việc phát triển các công việc quảng bá trong phạm vi quốc gia hay địa phương
Tận dụng được nguồn nhân lực
Lợi ích nhượng quyền thương mại mà bạn nhận được đó là tận dụng được tối đa nguồn nhân lực Khi bạn mua lại quyền kinh doanh, bạn chỉ cần tập trung vào việc điều hành các hoạt động kinh doanh Còn các vấn đề khác như xây dựng chiến lược quảng bá, tiếp thị hay các quy trình vận hành sẽ do bên nhượng quyền chịu trách nhiệm và chuyển giao cho bạn
Sự trung thành của người tiêu dùng
Đây là lợi ích to lớn nhất mà bên nhận nhượng quyền thương mại được nhận Bởi sự trung thành của người tiêu dùng về sản phẩm của bên nhượng quyền sẽ giúp cho việc kinh doanh tốt hơn, mang lại lợi nhuận lớn hơn cho bên nhận quyền
Ít rủi ro
Lợi ích phải kể đến của việc nhận nhượng quyền thương mại là ít rủi ro nhất, bởi quá trình kinh doanh của bên nhượng quyền đã rất vững chắc Và các sản phẩm và dịch vụ của bên nhượng quyền đều đã được tung ra thị trường được đón nhận, thành công Đồng thời các bên nhượng quyền cũng đã nắm rõ về sản phẩm, chiến dịch quảng bá dịch vụ của chính mình Vì thế khi bên nhận nhượng quyền thương mại sẽ ít gặp rủi ro nhất trong cả quá trình kinh doanh của mình về sau này
Áp dụng được mô hình kinh doanh đã thiết lập
Bên nhượng quyền sẽ cung cấp hoạt động hỗ trợ trong quản lý, bao gồm các thủ tục tài chính, những nhân viên đầy kinh nghiệm, hệ thống quy trình quản lý Bên nhượng quyền
sẽ giúp đỡ cho bên nhận quyền vượt qua được giai đoạn khó khăn khi áp dụng mô hình kinh doanh đã được bên nhượng quyền thiết lập trước đó
Được ưu đãi khi mua sản phẩm, nguyên liệu
Bên nhận nhượng quyền thương mại sẽ luôn nhận được những sự ưu đãi đặc biệt khi mua các sản phẩm, nguyên liệu của bên nhượng quyền Bên nhận quyền khi mua nguyên liệu với số lượng lớn còn nhận được tỷ lệ khấu hao hấp dẫn
Trang 6Nhược điểm
Nhượng quyền thương mại không phải hoàn toàn mang lại lợi ích mà chứa những ẩn
số rủi ro như: bên nhượng quyền dễ bị mất quyền kiểm soát, sự tranh chấp giữa các cơ sở kinh doanh, khi các bên nhận nhượng quyền hoạt động kém hiệu quả sẽ ảnh hưởng xấu đến
uy tín thương hiệu,…
Nhận nhượng quyền thương mại thì bạn sẽ không được quyền tự do quyết định hoạt động kinh doanh Bởi đây không phải là thương hiệu của bạn Thêm nữa, bạn cũng sẽ phải cạnh tranh với các đơn vị khác trong cùng một hệ thống Đặc biệt là bạn sẽ bị hạn chế khả năng sáng tạo cũng như đưa ra các chiến lược marketing hiệu quả
Trung nguyên nên duy trì hình thức này vì nó đem lại rất nhiều lợi ích, cái rõ nhất có thể nhìn thấy đó là sự phủ sóng lớn mạnh của thương hiệu và nguồn lợi tài chính Tuy nhiên nó cũng ẩn chứa những rủi ro Để khắc phục, Trung Nguyên cần can thiệp chặt chẽ hơn với các cơ sở nhượng quyền, có các chính sách, điều khoản thỏa thuận rõ ràng, ràng buộc giữa 2 bên ngay từ ban đầu để tránh những rủi ro phát sinh
về sau.