a) Rau tiền đạo:
- Không có dấu hiệu dọa vỡ
- Tiền sử ra máu âm đạo 3 tháng cuối với triệu chứng: tự nhiên, tự cầm, tái phát
127
Biên soạn: Nguyễn Việt Hà – Nguyễn Thị Ngọc Mai Tổng hợp: Nguyễn Việt Đức - Chảy máu ra ngoài là chủ yếu, máu tươi lẫn máu cục
- Ra máu không kèm đau bụng
- Tim thai có thể mất khi chảy máu nhiều - Cơn co tử cung không mau không mạnh
- Thăm âm đạo thấy một phần bánh rau hoặc sờ thấy bánh rau hoàn toàn khi cổ tử cung mở
- Siêu âm: thường phát hiện từ trước rau tiền đạo b) Rau bong non:
- Có thể có dấu hiệu tiền sản giật ( phù, tăng huyết áp, pr niệu) - Ra máu âm đạo: loãng, không đông
- Có thể có choáng nhưng không tụt huyết áp, mạch rõ - Tử cung co cứng như gỗ
- Không nghe thấy tim thai - Sinh sợi huyết giảm c) Dọa đẻ non
- Đau bụng hoặc tức nặng bụng dưới.
- Ra máu hoặc ra nhầy âm đạo.
- Chiều cao tử cung tương xứng tuổi thai.
- Tim thai (+) 5. Xử trí:
a) Nguyên tắc
- Mổ cấp cứu ngay không trì hoãn. Nếu trên lâm sàng không xác định rõ có thể mổ thăm dò, chống bỏ sót trường hợp VTC dưới phúc mạc.
- Vừa mổ vừa hồi sức tích cực b) Cụ thể
- Hồi sức chống choáng:
+ Đặt nhiều đường truyền tĩnh mạch
+ Truyền máu tươi để bù khối lượng tuần hoàn đã mất, để nâng HA tránh rối loạn huyết động
+ Truyền dịch và bồi phụ điện giải nâng huyết áp tối đa của bệnh nhân lên 90 hoặc 100 mmHg mới được mổ
+ Giảm đau.
+ Trợ tim mạch
+ Các biện pháp trên thực hiện cả trước, trong và sau mổ.
128
Biên soạn: Nguyễn Việt Hà – Nguyễn Thị Ngọc Mai Tổng hợp: Nguyễn Việt Đức - Phẫu thuật:
+ Khi mở bụng trước tiên phải lấy thai ra xem thai có thể sống được hay không + Cặp cầm máu tạm thời, tránh mất máu nhiều và dễ dàng cho việc giải quyết tổn
thương
+ Tùy theo tình trạng toàn thân của thai phụ, tùy theo thời gian vỡ mới hay vỡ lâu, tùy theo tình trạng nhiễm khuẩn nhiều hay ít, tùy theo vỡ đơn thuần hay phức tạp, tùy theo số tuổi và số con sống, nhu cầu sinh con của thai phụ, điều kiện tại chỗ và kinh nghiệm phẫu thuật viên mà quyết định cắt tử cung hay khâu lại tử cung + Bảo tồn tử cung: nếu thai phụ còn trẻ còn nhu cầu có con nữa, tổn thương gọn
không nham nhở, sạch, không bị nhiễm khuẩn vết thương nhỏ, thời gian VTC chưa lâu, có thể cắt lọc và xén gọn vết rách ở tử cung rồi khâu lại.
+ Chú ý ở những thai phụ có sẹo mổ cũ ở tử cung, muốn khâu bảo tồn cần phải xén cắt sẹo cũ rồi mới khâu lại. Nếu thai phụ không còn nhu cầu sinh đẻ thì thắt và cắt 2 vòi trứng
+ Cắt tử cung : người nhiều tuổi, đã đủ con, đẻ nhiều lần, vết thương rộng, nham nhở, nhiễm khuẩn hoặc vỡ phức tạp ( vỡ cả bàng quang), thời gian vỡ đã lâu phải cắt tử cung bán phần, khâu phục hồi bàng quang, đặt sonde dẫn lưu nước tiểu theo dõi trong 2 tuần ( không để sonde tắc). Thường là cắt ngang mép nơi tử cung bị rách. Việc để lại mỏm cắt cũng phụ thuộc từng bệnh nhân và kinh nghiệm của phẫu thuật viên. Nếu để mỏm cắt nhiều quá có thể hoại tử mỏm cắt gây viêm phúc mạc sau mổ.
+ Lau sạch ổ bụng. Nếu ổ bụng sạch, mới vỡ, không cần dẫn lưu. Nếu ổ bụng bẩn, nghi ngờ nhiễm khuẩn thì nên dẫn lưu ổ bong.
+ Khi mổ nhất là trường hợp rách nham nhở, rách sâu chú ý kiểm tra xem có tổn thương ruột và bàng quang không, cần kiểm tra 2 niệu quản đề phòng khâu hoặc cắt phải niệu quản
+ Trường hợp vỡ tử cung dưới phúc mạc : mở phúc mạc đoạn dưới nhanh chóng lấy thai ra rồi tùy theo tổn thương mà xử lý như trên
+ Sau mổ phải dùng kháng sinh liều cao, chăm sóc hậu phẫu tốt, đủ dinh dưỡng và phối hợp, theo dõi chặt chẽ trong thời kỳ hậu phẫu để phát hiện nhiễm khuẩn sau mổ, khả năng chảy máu lại.
- Phòng bệnh: là khâu quan trọng nhất và quyết định, phòng bệnh tốt có thể xóa bỏ tình trạng hoặc ha thấp tỉ lệ VTC
+ Đăng ký, quản lý thai nghén để phát hiện thai phụ có nguy cơ cao VTC.
+ Những người có sẹo ở tử cung ít nhất phải 3 năm sau mới được có thai.
129
Biên soạn: Nguyễn Việt Hà – Nguyễn Thị Ngọc Mai Tổng hợp: Nguyễn Việt Đức + Tất cả những người có nguy cơ phải được quản lý và đẻ tại tuyến có khả năng phẫu
thuật.
Câu 57: Đa ối cấp: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và hướng xử trí Trả lời
Bình thường nước ối tăng dần cho đến tuổi thai 36 tuần lúc này lượng nước ốikhoảng 1000ml sau đó thì giảm dần
Nước ối trên 2000ml được gọi là đa ối