Lỗi ở cấp độ văn bản

Chương 4. TẠO LẬP VĂN BẢN

4.4. Sửa chữa và hoàn thiện văn bản

4.4.2. Lỗi ở cấp độ văn bản

Người viết viết đoạn văn quá lớn, gồm nhiều thành tố nội dung khác nhau.

Chữa lỗi: Cần tách thành những đoạn văn nhỏ hơn để người đọc dễ tiếp thu. Mỗi đoạn văn trình bày một ý.

Ví dụ: Công văn là hình thức văn bản được sử dụng rộng rãi nhất vào việc giao dịch chính thức giữa các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội với nhau và với công dân để thực hiện chức năng, nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức mình. Có nhiều loại công văn: Thường để trình với cấp trên một dự thảo văn bản, đề án; đề nghị một vấn đề cụ thể để cấp trên giải quyết; giải quyết, trả lời đề nghị của cấp dưới; đôn đốc, nhắc nhở, hướng dẫn, kiểm tra cấp dưới thực hiện một quy định của cấp trên hoặc giữa các cơ quan trao đổi ý kiến, phối hợp giải quyết công việc.

Đoạn văn trên trình bày 2 ý: Định nghĩa về công văn và việc phân loại công văn. Cần tách đoạn văn trên thành hai đoạn văn.

Công văn là hình thức văn bản được sử dụng rộng rãi nhất vào việc giao dịch chính thức giữa các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội với nhau và với công dân để thực hiện chức năng, nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức mình.

Có nhiều loại công văn: Thường để trình với cấp trên một dự thảo văn bản, đề án; đề nghị một vấn đề cụ thể để cấp trên giải quyết; giải quyết, trả lời đề nghị của cấp dưới; đôn đốc, nhắc nhở, hướng dẫn, kiểm tra cấp dưới thực hiện một quy định của cấp trên hoặc giữa các cơ quan trao đổi ý kiến, phối hợp giải quyết công việc.

4.4.2.2. Lỗi tách đoạn tuỳ tiện

Người viết tuỳ tiện tách đoạn khi đang trình bày dở dang một ý.

Chữa lỗi: Ghép những đoạn cùng trình bày một ý thành một đoạn văn.

Ví dụ: Việc dẫn, trích dẫn văn bản để làm căn cứ pháp lí trong các văn bản quy phạm pháp luật; các quyết định cá biệt hoặc trong các văn bản hành chính thông thường khi viện dẫn , trích dẫn văn bản khác vào nội dung để làm căn cứ pháp lí, làm minh chứng phải ghi thật chính xác, đầy đủ tên văn bản, số, kí hiệu, ngày, tháng, năm ban hành, văn bản của cơ quan, tổ chức nào, về việc gì để tiện cho việc tra cứu khi cần đến.

Khi trích dẫn đoạn văn, câu, cụm từ trong văn bản để làm minh chứng phải viết đúng nguyên văn của đoạn văn, cụm từ trích dẫn và đặt trong dấu ngoặc kép.

Hai đoạn văn trên cùng trình bày một ý (việc trích dẫn trong văn bản hành chính) nên không tách thành hai đoạn mà sáp nhập vào thành một đoạn văn.

Việc dẫn, trích dẫn văn bản để làm căn cứ pháp lí trong các văn bản quy phạm pháp luật; các quyết định cá biệt hoặc trong các văn bản hành chính thông thường khi viện dẫn , trích dẫn văn bản khác vào nội dung để làm căn cứ pháp lí, làm minh chứng phải ghi thật chính xác, đầy đủ tên văn bản, số, kí hiệu, ngày, tháng, năm ban hành, văn bản của cơ quan, tổ chức nào, về việc gì để tiện cho việc tra cứu khi cần đến. Khi trích dẫn đoạn văn, câu, cụm từ trong văn bản để làm minh chứng phải viết đúng nguyên văn của đoạn văn, cụm từ trích dẫn và đặt trong dấu ngoặc kép.

4.4.2.3. Lỗi không liên kết đoạn

Mỗi đoạn văn trình bày một ý nhưng các đoạn luôn có sự liên kết về nội dung về hình thức thể hiện tính liên kết và tính chỉnh thể của văn bản. Thiếu sự liên kết, các đoạn văn trong văn bản sẽ rời rạc, sự lập luận thiếu lôgíc.

Ví dụ: Đặc điểm của hoạt động công vụ là hàng ngày, thường xuyên cho nên nền hành chính nhà nước phải đảm bảo thường xuyên, liên tục để ổn định xã hội và không bị gián đoạn trong bất kì tình huống chính trị, xã hội như thế nào.

Hành chính nhà nước phải thích ứng, phải luôn có những thay đổi để không bị lạc hậu do đời sống kinh tế, chính trị luôn biến động.

Hai đoạn văn trên nói về hai vấn đề: đoạn văn đầu nói về tính liên tục, tính ổn định của hành chính nhà nước, đoạn văn sau nói về tính thích ứng của hành chính nhà nước. Giữa hai đoạn văn cần có sự chuyển tiếp.

Ví dụ: Tính liên tục và ổn định không loại trừ tính thích ứng.

ÔN TẬP CHƯƠNG 4 Câu hỏi

1. Xác định các nhân tố giao tiếp có ý nghĩa như thế nào với việc tạo lập văn bản.

2. Tại sao khi lập đề cương cần tuân thủ nguyên tắc thiết thực và nguyên tắc giá trị tương đương?

3. Trình bày các phương thức lập luận trong đoạn văn.

4. Trình bày các biểu hiện lỗi của một văn bản và phương án sửa lỗi.

Bài tập thực hành

1. Viết một văn diễn dịch từ 5 – 7 câu theo chủ đề tự chọn. Tóm tắt đoạn văn đã viết thành một câu.

2. Viết một văn quy nạp từ 5 – 7 câu theo chủ đề tự chọn. Tóm tắt đoạn văn đã viết thành một câu.

3. Viết một văn tổng – phân - hợp từ 5 – 7 câu theo chủ đề tự chọn. Tóm tắt đoạn văn đã viết thành một câu.

4. Viết một văn móc xích từ 5 – 7 câu theo chủ đề tự chọn. Tóm tắt đoạn văn đã viết thành một câu.

5. Viết một văn song hành từ 5 – 7 câu theo chủ đề tự chọn. Tóm tắt đoạn văn đã viết thành một câu.

6. Viết một đoạn văn có chủ đề: “Tác hại của việc hút thuốc lá đối với sức khoẻ của con người”