PHẦN VII: BIỆN PHÁP AN TOÀN LAO ĐỘNG, PHÒNG CHỐNG CHÁY NỔ VÀ VỆ SINH MÔI TRƯỜNG
I. BIỆN PHÁP AN TOÀN LAO ĐỘNG
Sản xuất phải an toàn - đó là yêu cầu của pháp luật. Thi công các công trìnhlà ngành sản xuất chứa đựng nguy cơ cao về "mất an toàn". Có vô số nguyên nhân dẫn đến tai nạn nhưng có thể qui vào mấy nhóm chính sau đây: ngã cao, vật rơi từ trên cao gây va đập, điện giật hoặc điện giật kết hợp ngã cao, máy kẹp, cán hoặc va đập, sập hố đào, đất lở v.v. Vì vậy Nhà thầu đã thể chế hoá yêu cầu của pháp luật thành qui chế sản suất:
"Tất cả các công trình, hạng mục công trình, các công đoạn thi công đều phải lập biện pháp kỹ thuật thi công, được Giám đốc duyệt trước khi ra quyết định giao nhiệm vụ và cho phép khởi công. Trong biện pháp ấy bắt buộc phải có biện pháp an toàn lao động - phòng chống cháy nổ và bảo vệ môi trường".
Ngay khi bắt đầu tiến hành thi công, Nhà thầu phải trìnhTVGS bản biện pháp an toàn lao động. Biện pháp này bao gồm cả huấn luyện an toàn cho toàn nhân viên, người chỉ huy việc thực hiện gói thầu này.
Nhà thầu phải có trách nhiệm báo cho TVGS về các tai nạn xẩy ra trong hoặc ngoài hiện trường mà nhà thầu có liên quan trực tiếp, dẫn đến thương tật cho bất cứ người nào liên quan trực tiếp đến công trường hoặc bên thứ ba. Đầu tiên thông báo được thực hiện bằng lời, sau đó lập biên bản chi tiết trong vòng 24 giờ sau khi tai nạn xẩy ra.
Nhà thầu phải tiến hành các biện pháp phòng ngừa và bảo vệ cần thiết để đảm bảo cho nhân viên hoặc bất cứ người nào khác trong hoặc ngoài công trường khỏi bị hiểm nguy do các phương pháp làm việc của Nhà thầu.
Nhà thầu luôn luôn cung cấp và duy trì tại các vị trí thuận tiện các dụng cụ cứu trợ y tế khẩn cấp đầy đủ và phù hợp, dễ lấy trong hoặc xung quanh công trường và đảm bảo luôn có đủ đội ngũ nhân viên được đào tạo đúng chuyên ngành để có mặt đúng lúc dù công trìnhđược thi công ở bất cứ nơi nào.
1. Những biện pháp chung và tổ chức đào tạo, thực hiện và kiểm tra an toàn lao động:
Phân cấp trách nhiệm về công tác an toàn lao động
Căn cứ quy chế chung của Công ty và đặc điểm của công trình- Giám đốc Công ty ra quyết định phân cấp "trách nhiệm về công tác ATLĐ" trong xây dựng công trìnhcụ thể cho từng người từ Ban giám đốc công ty, Giám đốc xí nghiệp, các phòng ban, Chỉ huy trưởng công trình, Cán bộ kỹ thuật ... đến tổ đội công nhân tham gia thi công: văn bản phân cấp này là kế hoạch cụ thể để chỉ đạo thực hiện vừa là sự ràng buộc trách nhiệm từng tổ chức, cá nhân trong Công ty trước pháp luật nhà nước khi có sự cố.
Xây dựng nội quy: Chỉ huy trưởng công trình lập bản nội qui công trường bao hàm một cách tóm tắt các biện pháp về an toàn lao động, phòng chống cháy nổ, bảo vệ môi trường, bảo vệ tài sản công trình, trật tự trị an trong quá trình làm việc, ăn ở, đi lại, ra vào công trường.
Nội quy được viết chữ to lên bảng đặt cạnh cổng ra vào dễ nhìn, dễ đọc.
Tổ chức cho tất cả mọi người tham gia xây dựng công trình: học tập kỹ nội quy công trường, biện pháp an toàn chung. Ai chưa học tập chưa được làm việc. Các tổ đội có quyền và nghĩa vụ từ chối bố trí công việc cho những người chưa học tập biện pháp và nội qui công trường.
Tổ chức cho tất cả mọi người tham gia xây dựng công trình được huấn luyện theo quy định tại Điều 17, Điều 24 Nghị định 44/2016/NĐ-CP ngày 15/5/2016 của Chính phủ.
Tất cả mọi người tham gia xây dựng công trình đều được trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân theo Khoản 3 Điều 23 Luật an toàn vệ sinh lao động; Thông tư 04/2014/TT- BLĐTBXH ngày 12/02/2014.
Lập và thực hiện kế hoạch về ATLĐ đối với công trình- như một bộ phận hữu cơ của kế hoạch chung về kinh tế, kỹ thuật của Công ty gồm có :
Học tập định kỳ, tuyên truyền giáo dục, đào tạo, làm khẩu hiệu, biển báo, biển cấm, biển chỉ dẫn - theo mẫu sẵn quy định của Công ty.
Mở sổ sách ghi chép và theo dõi cấp phát trang bị phòng hộ cá nhân; cấp phát thẻ an toàn lao động - thẻ ra vào công trường ...
Trang bị tối thiểu bắt buộc đối với mọi người là mũ cứng và giầy lao động. Ai không đội mũ an toàn, không đi giầy phòng hộ đều không được vào công trình.
Khám sức khoẻ định kỳ và khám bất thường khi có việc phải làm trên cao, dưới sâu, hoặc công việc độc hại nhiều...
Các nội dung trên đều phải có chữ ký xác nhận trách nhiệm cá nhân của từng người một. Sổ theo dính được Công ty lập thống nhất và cấp phát bắt buộc thực hiện đối với tất cả các đơn vị trực thuộc.
Thực hiện các chính sách và chế độ bảo hộ lao động gồm có :
+ Quy định thời gian làm việc và thời gian nghi, ngày làm việc 8h sáng từ 7h - 11h30 chiều 1h30 - 4h30 tuần làm việc 7 ngày. Đối với người lao động nhận khoán thời gian làm việc tự nguyện tuy nhiên quy đinh không quá 9h trong một ngày để đảm bảo sức khoẻ trường hợp này người lao động phải có đơn đề nghị và phải được ban chỉ huy công trường cho phép. Đối với một số công tác thi công đặc thù của ngành xây dựng( đổ bê tông phải thực hiện liên tục) thi thời gian làm thêm giờ người lao động đực hưởng lương theo quy định của luật lao động.
+ Công nhân lao động nữ, phụ nữ có thai hoặc đang thời kỳ cho con bú được hưởng các chế độ nghỉ theo quy đinh của nhà nước và được ưu tiên trong việc phân công công việc lao động phù hợp.
+ Thực hiện cấp phát quần áo bảo hộ lao động. Trang bị phòng hộ như mũ bảo hiểm, găng tay, giầy. Khi làm việc ở trên cao được trang bị dây an toàn.
+ Người lao động làm việc trong môi trường độc hại được hưởng chế độ phụ cấp theo quy định của luật lao động. Nhà thầu cố gắng hạn chế tối đa việc người lao động trực tiếp thi công trong môi trường không đảm bảo sức khoẻ, áp dụng các tiến bộ khoa
học, đưa thiết bị cơ giới vào thi công ở điều kiện có thể giảm bớt các lao động nặng trên công trường.
+ Nhà thầu có trách nhiệm đảm bảo tiện nghi phục vụ nhu cầu sinh hoạt của người lao động: nhà lán ở phải rộng thoáng, nhà ăn, nhà tăm, nhà vệ sinh . Phục vụ đầy đủ nhu cầu nước sinh hoạt. Nước ăn phải lấy từ nguồn nước sạch.
+ Trên công trường có tủ thuốc và các phương tiện cấp cứu.
+ Cán bộ trực ban chỉ huy có trách nhiệm kiểm tra thường xuyên an toàn lao động. Ngoài ra nhà thầu có cử cán bộ chuyên trách về an toàn lao động trên công trường.
2. Những biện pháp cụ thể
An toàn lao động trong tổ chức mặt bằng công trường
Toàn bộ mặt bằng thi công trên công trường phải có hàng rào che chắng bảo vệ.
Có biển chỉ dẫn giao thông. Biển cấm và biển báo đối với những khu vực nguy hiểm.
Khu vực có nguy cơ cháy cao đều bố trí thiết bị và phương tiện chữa cháy. Trước cổng ra vào và khu vực làm việc đều treo biển nội quy an toàn lao động. Treo khẩu hiệu an toàn lao động ở khu vực công nhân làm việc.
Có lan can an toàn xung quanh mái của công trình khi thi công ở trên cao
Trên công trường có biển chỉ dẫn giao thông cho người và xe cơ giới khi ra vào công trường.
Căng vải che chắn bụi: toàn bộ mặt ngoài công trìnhhoặc từng phần định hướng chống bụi được căng bằng vải xác rắn theo chiều cao thi công công trình.
Che đậy, rào chắn tất cả các lỗ hổng trên mặt bằng công trường như hố đào, hố móng, mương rãnh.... Che chắn các lối đi có nhiều người qua lại sát công trìnhđang thi công.
Không che chắn hoặc che chắn không đủ an toàn, người làm có quyền từ chối công việc và phải báo cáo ngay cho chủ nhiệm công trình.
An toàn trong công tác bốc xếp và vận chuyển
Đối với công tác vận chuyển xe cơ giới người điều khiển phương tiện vận chuyển xe cơ giới phải có bằng phù hợp, phải có chứng nhận được học an toàn vận hành thiết bị xe cơ giới . Khi ra vào công trường phải tuyệt đối tuân thủ biển chỉ dẫn và hướng dẫn của cán bộ bảo vệ, cán bộ vật tư công trường.
Khi đổ các vật liệu rời phải kiểm tra mặt phẳng thăng bằng trước khi đổ. Phải quan sát và có tín hiệu báo khi đổ vật liệu phải có người điều khiển đứng ngoài kiểm tra giám sát quá trìnhđổ. Đổ vật liệu vào buổi tối phải có đèn chiếu sáng.
Đối với công tác vận chuyển vật liệu lên cao bằng thang nâng, ròng rọc hay cầu trục phải tuyệt đối tuân thủ quy trìnhvận hành máy, kiểm tra thiết bị vận chuyển trước.
Tuyệt đối cấm dùng phương tiện vận chuyển vật liệu để chuyển người. Khu vực xung quanh phương tiện vận chuyển có rào chắn cách xa 3 m cấm người không nhiệm vụ không được vào.
Vật tư xếp trên công trường phải thực hiện theo quy định. Gạch không xếp cao quá 1,5m. Khu vực để thép phải xếp đúng chỗ quy định. Không được thòi ra khu vực đường giao thông. Bãi tập kết cốp pha cây chống phải có rào chắn.
An toàn khi xử dụng các dụng cụ cầm tay
Đối với các dụng cụ cầm tay dễ gây nguy hiểm khi xử dụng như máy cắt gạch, máy cưa gỗ trước khi xử dụng phải kiểm tra, máy bị dò điện tuyệt đối không được dùng.
Kiểm tra an toàn của bu lông hãm đĩa quay, kiểm tra cơ cấu bảo vệ và chắn phoi.
Thợ hàn phải đeo kính và mặt nạ hàn khi làm việc. Dây nối mát phải là dây điện chuyên dùng.
Biện pháp lắp dựng giàn giáo giá đỡ
Đối với giàn giáo thép: các ống thép dùng làm giàn giáo và các loại đai thép liên kết không bị cong, bẹp, lõm, nứt, thủng và các khuyết tật khác.
Các chân cột của giàn giáo phải lồng vào chân đế và được kê đệm ổn định, chắc chắn. Dựng giàn giáo cao đến đâu phải neo chắc vào công trìnhđến đó. Vị trí đặt móc neo phải theo thiết kế. Khi vị trí neo trùng với lỗ tường phải làm hệ giằng phía trong để neo, các đai thép phải liên kết chắc chắn để đề phòng thanh đà trượt trên cột- đứng.
Công tác cốp pha , cốt thép & bê tông : Đối với tổ hợp và lắp dựng cốp pha :
Cốp pha dùng để đỡ các kết cấu bê tông phải được chế tạo và lắp dựng theo đúng các yêu cầu trong thiết kế thi công đã được duyệt.
Cốp pha ghép sẵn thành khối hoặc tấm lớn phải đảm bảo vững chắc.
Dựng lắp cốp pha cho kết cấu phải có sàn công tác và lan can bảo vệ. Khoảng cách từ cốp pha đến sàn công tác không lớn hơn 1,5m.
Không được để trên cốp pha những thiết bị, vật liệu đồ dùng - phải đeo trực tiếp trên người
Cấm đặt và chất xếp các tấm cốp pha, các bộ phận của cốp pha lên ban công , các mặt dốc, các lối đi sát cạnh lỗ hổng hoặc các mép ngoài của công trình. ở các vị trí thẳng đứng hoặc nghiêng khi chưa giằng néo chúng.
Trước khi đổ bê tông cán bộ kỹ thuật thi công phải kiểm tra kỹ lại, nếu có hư hỏng phải sửa chữa ngay. Khu vực sửa chữa phải có rào ngăn và biển báo.
Gia công và lắp dựng cốt thép:
Chuẩn bị phôi và gia công cốt thép phải được tiến hành ở khu vực riêng, xung quanh có rào chắn và biển báo.
Cắt, uốn, kéo cốt thép phải dùng máy hoặc các thiết bị chuyên dùng. Sử dụng các loại máy gia công cốt thép phải tuân thủ theo quy định .Phải có biện pháp ngăn ngừa thép văng khi cắt cốt thép có đoạn dài hơn hoặc bằng 0,3m.
Bàn gia công cốt thép phải được cố định chắc chắn, nhất là khi gia công các loại thép có đường kính lớn hơn 20mm. Nếu bàn gia công cốt thép có công nhân làm việc ở
hai phía thì ở giữa phải có lưới thép bảo vệ cao ít nhất là 1m. Cốt thép đã làm xong phải đặt đúng chỗ quy định.
Khi nắn thẳng thép tròn cuộn bằng máy phải : Che chắn bảo hiểm ở trục cuộn trước khi mở máy.
Hãm động cơ khi đưa đầu nối thép vào trục cuộn.
Rào ngăn hai bên sợi thép chạy từ trục cuộn đến tang của máy.
Trục cuộn các cuộn thép phải đặt cách tang của máy tù 1,5m đến 2m và đặt cách mặt nền không lớn hơn 50cm. Xung quanh có rào chắn. Giữa trục cuộn tang của máy phải có bộ phận hạn chế sự chuyển dịch của dây thép đang tháo. Chỉ được mắc đầu sợi thép vào máy khi máy đã ngừng hoạt động.
Nắn thẳng cốt thép bằng tời điện hoặc tời quay tay, phải có biện pháp đề phòng sợi thép tuột hoặc đứt văng vào người. Đầu cáp của tời kéo nối với nơi thép cần nắn thẳng bằng thiết bị chuyên dùng. Không nối bằng phương pháp buộc. Dây cáp và sợi thép khi kéo phải nằm trong rãnh che chắn.
Chỉ được tháo hoặc lắp đầu cốt thép vào dây cáp của tời kéo khi tời kéo ngừng hoạt động.
Cấm dùng máy truyền động để cắt các đoạn thép ngắn hơn 80cm nếu không có các thiết bị bảo đảm an toàn.
Chỉ được dịch chuyển vị trí cốt thép uốn trên bàn máy khi đĩa quay ngừng hoạt động.
Khi gia công cốt thép và làm sạch rỉ phải trang bị đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân cho công nhân.
Lắp dựng cốt thép cho các khung độc lập, dầm , xà, cột, tường và các kết cấu tương tự khác phải sử dụng sàn thao tác rộng hơn hoặc bằng 1m.
Lối qua lại trên các khung cốt thép phải lót ván có chiều rộng không nhỏ hơn 40cm.
Khi gia công cốt thép trong xưởng hoặc tại chỗ, về ban đêm cần phải được chiếu sáng đầy đủ đảm bảo cường độ chiếu sáng .
Buộc cốt thép phải dùng các dụng cụ chuyên dùng : cấm buộc bằng tay.
Không được chất cốt thép lên sàn công tác hoặc trên ván khuôn vượt quá tải trọng cho phép trong thiết kế.
Đổ và đầm bê tông:
Trước khi đổ bê tông cán bộ kỹ thuật thi công phải kiểm tra việc lắp đặt cốp pha, cốt thép, giàn giáo, sàn công tác, đường vận chuyển. Chỉ được tiến hành đổ bê tông sau khi đã có văn bản xác nhận.
Thi công bê tông ở những bộ phận kết cấu có độ nghiêng phải có dây neo buộc chắc chắn các thiết bị. Công nhân phải đeo dây an toàn.
Thi công bê tông ở hố sâu hoặc ở các vị trí chặt hẹp, công nhân phải đứng trên các sàn thao tác và phải đảm bảo thông gió và cường độ chiếu sáng và đảm bảo thông gió và cường độ chiếu sáng.
Dùng đầm rung để đầm vữa bê tông cần:
Nối đất vỏ đầm rung.
Dùng dây bọc cách điện nối từ bảng phân phối đến động cơ điện của dầm.
Ngừng đầm rung từ 5 đến 7 phút, sau mỗi lần làm việc liên tục từ 30 đến 35 phút.
Công nhân vận hành máy phải được trang bị ủng cao su cách điện và các phương tiện bảo vệ cá nhân khác.
Tháo dỡ cốp pha:
Chỉ được tháo cốp pha sau khi bê tông đã đạt đến cường độ quy định theo sự hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật thi công.
Khi tháo cốp pha phải tháo theo trìnhtự hợp lý, phải có biện pháp đề phòng cốp pha rời hoặc kết cấu công trìnhbị sập đổ bất ngờ. Nơi tháo cốp pha phải có rào ngăn và biển báo.
Trước khi tháo cốp pha phải thu gọn hết vật liệu thừa và các thiết bị đặt trên các bộ phận công trìnhsắp tháo cốp pha.
Khi tháo cốp pha, phải thường xuyên quan sát tình trạng các bộ phận kết cấu, nếu có hiện tượng biến dạng phải ngừng tháo và báo cho cán bộ kỹ thuật thi công biết.
Sau khi tháo dỡ cốp pha phải che chắn các lỗ hổng của công trình.Không được để cốp pha đã tháo lên sàn công tác hoặc ném côp pha từ trên cao xuống. Cốp pha sau khi tháo phải được nhổ đinh và xếp vào nơi quy định.
Biện pháp an toàn trong công tác xây
Đối với công tác xây tường nhất là công tác xây trên cao phải có hệ thống giàn giáo và sàn công tác đảm bảo chắc chắn. Sàn thao tác bằng thép phải có móc hãm bảo vệ. Sàn thao tác bằng gỗ phải đủ độ dầy, gỗ làm sàn phải là gỗ tốt không dùng gỗ đã bi ải mục. Thợ làm trên cao phải có dây lưng bảo hiểm . Không được làm đồng thời trên dưới ở cùng một vị trí. Người thợ xây phải đội mũ bảo hiểm trong khi làm việc. Phía ngoài của sàn thao tác phải có rào chắn. Phía dưới phải có lưới an toàn ngăn chặn vật liệu và người rơi trên cao xuống.
An toàn trong công tác hoàn thiện
Công tác hoàn thiện mặt ngoài và ở trên cao là công tác dễ mất an toàn, nhà thầu phải tổ chức cán bộ an toàn thường xuyên giám sát và theo dõi thi công. Kiểm tra hệ thống giáo thi công. kiểm tra dây an toàn bắt buộc đối với tất cả công nhân. Xung quanh giàn giáo phải có hệ thống lưới an toàn bao che. Không thực hiện công tác hoàn thiện mặt ngoài trong điều kiện trời mưa dễ gây trơn trượt.
An toàn lao động trong lắp đặt điện nước
Thợ lắp điện phải là thợ đã được huấn luyện an toàn điện. Phải được trang bị các thiết bi kiểm tra điện. Dụng cụ thi công điện chuyên dùng. Phải đi dầy cách điện. Phải