Xét văn bản “Chữ ta” ta thấy có hai luận điểm cơ bản:
- Tiếng nớc ngoài (tiếng Anh) đang lán lớt tiếng Việt trong các bảng hiệu, quảng cáo ở nớc ta.
- Một số trờng hợp tiếng nớc ngoài đợc da vào báo chí một cách không cần thiết gây thiệt thòi cho ngời đọc.
2. Tìm luận cứ
- Luận cứ của hai luận điểm trong văn bản “Chữ ta” là những bằng chứng thực tế “mắt thấy tai nghe” của ngời viết đã từng ở Hàn Quốc và Việt Nam.
- Các luận cứ trong lập luận của Nguyễn Trãi đều là lí lẽ.
3. Lựa chọn phơng pháp lập luận
a. Văn bản của Nguyễn Trãi: lập luận theo phơng pháp diễn dịch và quan hệ nhân - quả.
b. Văn bản “Chữ ta”: phơng pháp quy nạp và so sánh,
đối lập.
4- Củng cố:
- Học sinh đọc Ghi nhớ SGK.
- Làm bài tập - Giáo viên củng cố.
5- Dặn dò:
- Làm bài tập còn lại trong SGK.
- Chuẩn bị “Chí khí anh hùng” theo híng dÉn SGK.
=> Ngoài ra còn một số phơng pháp phản đề, loại suy,
…
* Ghi nhí: SGK III- Luyện tập Bài tập 1 SGK Tr 111
- Luận điểm của lập luận: chủ nghĩa nhân đạo trong văn học trung đại rất phong phú, đa dạng.
- Các luận cứ của lập luận:
+ Các luận cứ lí lẽ: Chủ nghĩa nhân đạo biểu hiện ở lòng thơng ngời; lên án tố coá những thế lực tàn bào chà đạp lên con ngời; khẳng định đề cao con ngời.
+ Các luận cứ thực tế khách quan: liệt kê các tác phẩm cụ thể giàu tính nhân đạo trong văn học trung đại Việt Nam từ văn học Phật giáo thời Lí đến các tác phẩm thuộc giai đoạn văn học thế kỉ XVIII giữa thế kỉ XIX.
+ Phơng pháp lập luận: lập luận theo phơng pháp quy nạp
* Chú ý: cần phân biệt giữa phơng pháp lập luận và cách trình bày lập luận. Hai lĩnh vực này không hoàn toàn thèng nhÊt víi nhau.
Tiết 88: Ngày soạn 20-03-2013 Chí khí anh hùng
(Trích: Truyện Kiều)
- NguyÔn Du - A- Mục tiêu bài học:
Giúp học sinh:
- Hiểu đợc chí khí anh hùng của nhân vật Từ Hải dới ngòi bút sáng tạo của Nguyễn Du.
- Đặc sắc nghệ thuật của bút pháp tả nhân vật anh hùng lí tởng.
- Nghệ thuật kể tả kết hợp ngôn ngữ tác giả và ngôn ngữ nhân vật, không gian nghệ thuật và thời nghệ thuật mang những đặc tính riêng.
B- Tiến trình dạy học:
1- ổn định tổ chức:
2- Kiểm tra bài cũ:
3- Giới thiệu bài mới:
Hoạt động của GV và HS Yêu cầu cần đạt
Học sinh đọc phần Tiểu dẫn và văn bản.
Giáo viên giải nghĩa từ khó (tham khảo SGK).
Học sinh thảo luận chia bố cục đoạn trÝch.
I. T×m hiÓu chung 1. TiÓu dÉn: Sgk 2. Văn bản: Sgk
a. Giải thích từ khó: Sgk b. Bè côc:
- Bốn câu đầu: Cuộc chia tay giữa Từ Hải và Thuý Kiều sau nửa năm chung sống.
- Mời câu tiếp: Cuộc đối thoại giữa Thuý Kiều và Từ Hải - Tính cách anh hùng của Từ Hải.
Giáo viên đọc diễn cảm.
Yêu cầu học sinh đọc lại
?Tính cách và chí khí anh hùng của Từ Hải đợc thể hiện nh thế nào.
? Cụm từ “động lòng bốn phơng” có ý nghĩa nh thế nào.
=> Qua đó thấy đợc điều gì mà Nguyễn Du muốn gửi gắm?
? Những chi tiết kì vĩ mà Nguyễn Du dùng để khắc hoạ nhân vật Từ Hải.
?Tâm trạng của Thuý Kiều khi Từ Hải quyÕt chÝ ra ®i?
=> Tình cảm của Thuý Kiều lúc này nh thế nào?
Giáo viên: Quan niệm phong kiến
“phu xớng phụ tuỳ, xuất giá tòng phu”.
Thúy Kiều đang mòn mỏi thơng nhớ
- Hai câu cuối: Từ Hải dứt áo ra đi.
(Có thể phân đoạn theo nội dung:
- Tính cách và chí khí anh hùng của Từ Hải;
-Tâm trạng của Thuý Kiều trớc sự quyết chí ra đi của Từ Hải)
II. Đọc - hiểu 1. Đọc diễn cảm
2. Tính cách và chí khí anh hùng của Từ Hải
- “Trợng phu” (đại trợng phu) là từ chỉ ngời đàn ông có chí khí, bậc anh hùng với hàm nghĩa khâm phục, ca ngợi.
- “Động lòng bốn phơng” là cụm từ ớc lệ chỉ chí khí anh hùng (chí làm trai nam, bắc, đông, tây ) tung… hoành thiên hạ => Lí tởng anh hùng thời trung đại, không ràng buộc vợ con, gia đình mà để ở bốn phơng trời, ở không gian rộng lớn, quyết mu sự nghiệp phi th- êng.
+ Chí khí phi thờng, mu cầu nghiệp lớn lẫy lừng;
+ Rất mực tự tin vào tài năng, bản lĩnh của mình dứt khoát, kiên quyết nhng không thô lỗ mà khá tâm lí.
- Nhân vật Từ Hải đợc Nguyễn Du khắc hoạ bằng những hình tợng kì vĩ, lớn lao mang tầm vóc vũ trụ nh:
“lòng bốn phơng”; “mặt phi thờng”; “chim bằng”; =>… Lí tởng về của Nguyễn Du về nhân vật anh hùng.
3. Tâm trạng của Thuý Kiều trớc sự quyết chí ra đi của Từ Hải
- Kiều không chỉ yêu mà còn khâm phục, kính trọng Từ Hải .
- Tình cảm gắn bó của Kiều với Từ Hải sau những tháng ngày chung sống và không muốn xa ngời chồng yêu quý, không muốn sống cô đơn.
=> Từ Hải quả quyết khi thành công lớn sẽ “rớc nàng”
với nghi lễ cực kì sang trọng.
+ Niềm tin sắt đá vào tơng lai, sự nghiệp, mục đích ra đi
Từ Hải:
“Cánh hồng bay bổng tuyệt vời
Đã mòn con mắt phơng trời đăm đăm”
?Cảm hứng sáng tác của Nguyễn Du.
?Hình ảnh quyết chi ra đi, là hình ảnh nh thế nào trong đoạn trích.
4- Củng cố:
- Nhận xét gì về giá trị nội dung và nghệ thuật của đoạn trích?
5- Dặn dò:
- Nắm nội dung, t tởng đoạn trích.
- Đọc diễn cảm đoạn trích.
- Chuẩn bị “Đọc thêm: Thề nguyền”
theo híng dÉn SGK.
của chàng: làm cho rõ mặt phi thờng, niềm tin thành công, lí tởng cao cả của anh hùng
- Cảm hứng vũ trụ, con ngời vũ trụ với kích thớc phi th- ờng, không gian bát ngát, ngợi ca, khâm phục.
- Quyết lời dứt áo ra đi là thái độ và cử chỉ dứt khoát, không chần chừ, anh hùng lí tởng của Nguyễn Du.
=> Hình ảnh lí tởng cao đẹp, hùng tráng, phi thờng, mang tầm vóc vũ trụ đó cũng chính là niềm tin niềm hi vọng của Kiều ở Từ Hải (ngời chồng thơng yêu).
III.Tổng kết 1. Néi dung
- Ca ngợi vẻ của chí làm trai, chí tang bồng của “kẻ sĩ quân tử” bậc “đại trơng phu”.
- Lí tởng hoá ngời anh hùng mang tầm vóc vũ trụ cứu giúp đời.
- Tấm chân tình của Từ Hải và Thuý Kiều dành trọn cho nhau bằng niềm tin tởng tơng lai.
2. Nghệ thuật
-Tính chất ớc lệ tợng trng theo lối văn học cổ trung đại râ nÐt.
- Lời đối thoại trực tiếp bộc lộ tính cách tự tin đầy bản lĩnh.
Tiết 89: Ngày soạn 24-03-2013
Đọc thêm
ThÒ nguyÒn (Trích: Truyện Kiều)
- NguyÔn Du - A- Mục tiêu bài học:
Giúp học sinh:
- Tìm hiểu về một nhân vật có công khai sáng nhà Trần.
- Có thái độ đúng đắn khi nhìn nhận về con ngời có công và những sai lầm, tàn bạo.
- Hiểu rõ hơn về “Văn sử bất phân”.
B- Tiến trình dạy học:
1- ổn định tổ chức:
2- Kiểm tra bài cũ:
3- Giới thiệu bài mới:
Hoạt động của GV và HS Yêu cầu cần đạt
Học sinh đọc phần Tiểu dẫn.
Giáo viên chia lớp thành 3 nhóm yêu cầu học sinh thảo luận câu hỏi SGK.
4- Củng cố:
- Giáo viên chốt ý.
- Học sinh ghi chú.
I- T×m hiÓu chung - TiÓu dÉn: SGK