- Nắm được thế nào là đại từ . Nắm được các loại đại từ - Có ý thức sử dụng đại từ hợp với tình huống giao tiếp II, Chuaồn bũ
- Dự kiến khả năng tích hợp : Phần văn qua vb “ Những câu hát than thân và những câu hát châm biếm” ; Phần tập làm văn qua bài “ Luyện tập tạo lập vb “
- Một số bài tập nhanh , Bảng phụ III, Tiến trình lên lớp
1, ổn định tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ : Từ láy chia làm mấy loại ? nêu nd từng loại ? cho vd minh hoạ - Nghĩa của từ láy được tạo thành nhờ đâu ?
- Làm bài tập 5,6
3, Bài mới : Trong khi nói và viết , ta hay dùng những từ như tao , tôi , tớ , mày , nó , họ , hắm
… để xưng hô hoặc dùng đây , đó , kia , nọ …ai , gì , sao , thế để trỏ để hỏi . Những từ đó ta gọi là đại từ . Vậy đại từ là gì ? đại từ có nhiệm vụ gì , chức năng và cách sử ụng ra sao ? Tiết học này sẽ trả lời cho câu hỏi đó .
Gv cho hs đọc vd trong sgk
(?) Từ “ nó” ở đoạn văn thứ nhất trỏ ai? ( Người) (?) Từ “nó” ở đoạn văn thứ hai trỏ con vật gì ? ( con gà
(?) Từ “ai” trong bài cd dùng để làm gì ? ( hỏi) (?) Các đại từ dùng để trỏ thường trỏ vào sự vật gì ? ( Người, vật)
GV giảng thêm : Với các loại từ
- Ta nói Vịt: tên gọi của 1 loại sự vật - Ta nói cườ : tên gọi của 1 loại hoạt động - Ta nói đỏ : tên gọi của 1 loại tính chất Các từ trong cácvd trên “ nó=ai” không gọi tên của sự vật mà dùng để trỏ các sự vật , hoạt động , tính chất mà thôi . Như vật trỏ là không trực tiếp gọi tân sự vật , hoạt động , tính chất mà dùng 1 công cụ khác ( tức đại từ) để chỉ ra các sự vật , hoạt động , tính chất được nói đến
(?) Vậy em hiểu thế nào là đại từ ? ( ghi nhớ ) (?) Nhìn vào 3 vd cho biết các đại từ “ ai”, “nó” giữ vai trò ngữ pháp gì trong câu ?
- Nó 1 : CN ; Nó 2 : Định ngữ; Ai : chủ ngữ
(?) Ngoài ra , các em còn biết đại từ giữ chức vụ gì nữa ? nếu có hãy cho vd ?( HSTLN)
- ù VN: VD : Người học giỏi nhất khối 7 là nú - Bổ ngữ : VD: Mọi người yêu mến nó
(?) Qua phân tích , hãy khái quát lại đại từ giữ những chức vụ gì trong câu ? ( ghi nhớ )
(?) Nhìn vào 3 vd trên hãy cho biết đại từ chia làm mấy loại ? ( đại từ dùng để trỏ và đại từ dùng để hỏi)
(?) Các đại từ “ tôi , tao , tớ , chúng tôi, chúng tao, chúng tớ , nó , hắn …dùng để trỏ gì ? ( người , sự vật )
(?) Các đại từ “ đây , đó , kia , ấy , này , nọ , bây giờ …được dùng để trỏ gì ? ( vị trí sv , không gian , thời gian)
(?) Đại từ “ vậy , thế” trỏ cái gì ? ( hoạt động ,
I, Bài học
1, Thế nào là đại từ ?
- Dùng để trỏ người , sự vật , hoạt động , tính chất … được nói đến trong một ngữ cảnh nhất định của lời nói hoặc dùng để hỏi
* Vai trò ngữ pháp
Chủ ngữ , vị ngữ trong câu hay phụ ngữ của danh từ , cả động từ , của tính từ
2, Các loại đại từ
• Đại từ dùng để trỏ - Trỏ người , sự vật - Trỏ số lượng
- Trỏ hoạt động , t/c,sv
• Đại từ dùng để hỏi - Hỏi về người , sự vật - Hỏi về số lượng
- Hỏi về hoạt động , tính chất , sự việc
II, Ghi nhớ: sgk III, Luyện tập
Bài tập 1 : sắp xếp các đại từ + Ngôi 1 : số ít : tôi , tao ,tớ Soá nhieàu : chuùng toâi, chuùng tao, chúng tớ
+ Ngôi số 2 : số ít : mày
t/c,sv)
(?) Tóm lại các đại từ để trỏ dùng để làm gì ? (?) Các đại từ “ ai,gì” hỏi về gì ? ( người , sự vật ) (?) Các đại từ “ bao nhiêu , bấy nhiêu,mấy” dùng để hỏi cái gì ? ( số lượng)
(?) các đại từ “ đâu, bao giờ” thì sao? ( không gian, thời gian)
(?) Còn các đại từ “sao, thếnào” Theo em nó dùng để hỏi về gì ? ( hoạt động , t/c. sự việc )
(?) Vậy các đại từ dùng để hỏi được dùng ntn?
Gọi hs đọc yêu cầu bài tập 1 ( HSTLN) (?) Bài tập 3 yêu cầu điều gì ?
(?) Nêu yêu cầu bài tập 4
số nhiều : chúng mày + Ngôi số 3 : số ít : hắn , nó số nhiều : họ , chúng nó
+ Đại từ “ mình” trong câu cậu giúp mình với nhé ngôi thứ nhất , còn “ mình..” ngôi thứ 2
Bài tập 3: đặt câu
- Ai cũng phải đi học - Bao nhiêu cũng được - Sao theá
Bài tập 4 :
+ Các bạn cùng lớp : tớ , mình , cậu
+ Em cần nhắc nhở bạn ấy nên đổi cách xưng hô cho phù hợp 4, Củng cố : đại từ là gì ? Đại từ giữ vai trò ngữ pháp gì trong câu ?
- Có mấy loại đại từ , kể và cho vd
5, Dặn dò : Học thuộc ghi nhớ , hoàn tất các bài tập - soạn bài mới “ Từ Hán việt”
Ngày soạn : 25/9/04 Tieát 16
I, Mục tiêu cần đạt Giuùp hs
- Củng cố những kiến thức có liên quan đến việc tạo lập vb và làm quen hơn nữa với các bước của quá trình atọ lập vb
- Dưới sự hướng dẫn của giáo viên , có thể tạo lập 1 vb tương đối đơn gian , gần gũi với đời sống và công việc học tập của các em
II, Chuaồn bũ
- Dự kiến khả năng tích hợp: Phần văn qua bài Ca dao-dân ca đã học , với Tiếng Việt qua các khái niện Từ ghép , từ láy , đại từ
- Một số vb có liên quan III, Tiến trình lên lớp
1, ổn định tổ chức 2, Kiểm tra bài cũ :
- Để làm nên 1 văn bản chúng ta phải làm như thế nào
3, Bài mới : Các em đã làm quen trong tiết “ Tạo lập vb” . Từ đó có thể tạo nên một vb tương đối đơn giản , gần gủi với đời sống và công việc học tập của các em . Vậy để tạo ra 1 sản phẩn hoàn chỉnh , hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu qua tiết luyện tập
(?) Em hãy nhắc lại các bước tạo lập vb ?
(?) Ở lớp 6 , cỏc em đó được học 2 kiểu vb tự sự, ứ miờu tả và ở tiết 8 các em cũng đã xđ bố cục cho 2 vb . Vậy em nào có thể nhắc lại bố cục của 2 vb này là gì ?
Các em vừa nhắc lại các bước tạo lập vb và cũng vừa xđ xong bố cục cho 2 vb tự sự và miêu tả . Sau đây chúng ta sẽ cùng nhau đi vào phần chính của bài
Gọi hs đọc đề bài
(?) Hãy cho biết đề bài trên thuộc kiểu vb gì ? Do đâu em biết ? ( Viết thư , dựa vào từ viết thư)
(?) Với đề bài ấy em sẽ định hướng ntn cho bức thư em sẽ viết ? Viết về nội dung gì ?
(?) Chỉ 1500 chữ liệu có thể nói về mọi điều ở nước ta được hay không ? (Không)
(?) Vậy em tập trung viết về mặt nào ?
- Con người VN : yêu chuộng hoà bình , cần cù ….
- Truyền thống lịch sử , danh lam thắng cảnh , những đặc saộc veà vh , phong tuùc …
(?) Em viết cho ai ? ( bất kì bạn nào đó ở nước ngoài ) (?) Em viết bức thư ấy để làm gì ? (Gây cảm tình cuả bạn ấy về đất nước mình)
(?) Vậy bố cục cụ thể cho 1 bức thư ntn ?(HSTLN)